Wie kent het mooie, tweestemmige Pie Jesu met orgelbegeleiding van Devillé? (gezongen in basiliek zondag 21 februari 2016)

Jan-Niklaas Devillé was in Halle een bekende figuur. Uiteraard als burgemeester die de stad Halle achttien jaar bestuurde, maar ook als fervent muziekliefhebber. Zo componeerde hij, schreef hij liedteksten en stond hij mee aan de wieg van de nog steeds bloeiende muziekschool de Jan Niklaas-stichting. Die vond in de hoeve Het Mierennest in Dworp een vaste stek. Tijdens de Tweede Wereldoorlog was Devillé ook uitgever van het sluikblad De Vrijschutter.

Ondertussen zorgden de zonen Raf en August dat de verzamelde geschriften van hun vader onderdak vonden in het Archief en Museum van het Vlaams Cultuurleven en zijn muziek in het Studiecentrum voor Vlaamse Muziek.

Uit Het Nieuwsblad 07/07/2006 door Ingrid DEPRAETERE

P.S. Raf Devillé, huidig dirigent van het Sint-Gregoriuskoor, is een van de twee zonen van Jan-Niklaas.

http://www.jan-niklaasstichting.be/

Tekst: Valentijn Thiel, 1607-1662, Köningsberg.

Muziek: J.S. Bach, 1685-1750, Leipzig.

Op onze partituur staat dat de tekst geschreven werd door een onbekend dichter, maar volgens Hymnary.org gaat het om een oudere stadsgenoot van Johann Sebastian Bach, Valentijn Thilo of Thiel, zoon van Valentijn Thiel de oudere, 1579-1662.

Thiel?! Dat is de meisjesnaam van mijn moeder.

Pater noster, qui es in caelis,

sanctificetur nomen tuum.

Adveniat regnum tuum.

Fiat voluntas tua,

sicut in caelo et in terra.

Panem nostrum quotidianum

da nobis hodie,

et dimitte nobis

debita nostra

sicut et nos dimittimus

debitoribus nostris.

Et ne nos inducas, inducas

in tentationem,

sed libera nos a malo.

Amen.

O hoe heerlijk klinken op de bergen

O hoe heerlijk klinken op de bergen
de voeten van degene
die meldt het goede nieuws
die de vrede verkondigt
de vreugde de bevrijding
en die je zegt dat jouw God heerst.

Schreeuw het uit in kreten van vreugde
want onze God verloste zijn volk
en Hij heeft ons bevrijd
van het juk van de slaven
Hij gaf ons zijn Heil'ge Geest.

Ritmisch, meeslepend, melodieus, hedendaags.

http://users.telenet.be/vanhop/ViS/Liederen1.htm

Op 12 december verwelkomt Halle-basiliek Giacinto Berloco (1), de Apostolische nuntius in België.

Het koor zingt iets typisch italiaans: Symbolum '77, beter gekend onder de naam Tu sei la mia vita. Het lied behoort tot de liturgische top-10 in Italië, en wordt vaak ten gehore gebracht tijdens de communie.

De eerste keer dat deze compositie van Pierangelo Sequeri (2) werd opgevoerd was tijdens de mis van zaterdag 2 april 1977, de dag voor Palmzondag, in de Dom van Milaan. De naam Symbolum verwijst naar de Traditio Symboli, de overdracht van de artikelen van het geloof aan catechisten. Onder begeleiding van deze meeslepende muziek ontvingen toekomstige Christenen dus de leerstellingen waarin de inhoud van het credo werd uiteengezet.

Tu sei la mia vita altro io non ho
Jij bent mijn leven, ik heb geen ander
Tu sei la mia strada, la mia verità
Jij bent mijn weg, mijn waarheid,
Nella tua parola io camminerò
Naar jouw woord zal ik wandelen
Finché avrò respiro fino a quando tu vorrai
Zolang ik ademhaal, zolang Jij wilt
Non avrò paura sai, se tu sei con me
Ik zal niet bang zijn, weet je, als Je bij mij bent
io ti prego resta con me
Ik bid Je, blijf bij mij

Tu sei la mia forza
Jij bent mijn kracht
altro io non ho
andere heb ik niet
Tu sei la mia pace, la mia libertà
Jij bent mijn vrede, mijn vrijheid
Niente nella vita ci separerà
Niets in dit leven zal ons scheiden
So che la tua mano forte non mi lascerà
Ik weet dat Jouw sterke hand mij niet zal loslaten
So che da ogni male tu mi libererai
Ik weet dat van alle kwaad Jij mij zal bevrijden
E nel tuo perdono vivrò.
En van Jouw vergiffenis zal ik leven

(1) Giacinto Berloco (Altamura, 1941) Italiaans prelaat, Apostolisch nuntius in België

(2) Pierangelo Sequeri (Milaan, 1944) Italiaans theoloog, schrijver, en musicus.

http://www.webdiocesi.chiesacattolica.it/pls/cci_dioc_new/consultazione.mostra_pagina?id_pagina=17232

Eerste zondag advent, 30 nov. 2015,
basiliek Halle, 9u45-11u.

O kom, Immanuël,
verlos uw Israël,
herstel het van ellende weer
zodat het looft uw naam, O Heer.

O kom, o Isaï,
verlos ons van tyrannie,
van alle goden dezer eeuw,
o Herder, sla de boze leeuw.

O kom, gij Oriënt,
uw licht alom bekend,
verjaag de nacht van nood en dood,
wij groeten reeds uw morgenrood.

O kom, Gij Davids zoon,
en open ons het heiligdom,
dat wij betreden uw poort,
Jeruzalem, o vredesoord!

O kom, o Koning,
en vuur en majesteit.
o Adonaï, die spreekt met macht,
verbreek het duister van de nacht.

Weest blij, weest blij...

Music: Charles M. Herrold Jr. (born 21 July 1950).

Text: adaptation from Psalm 139 by Verna Robinson.

1)  O God, you have searched me and know me!
2)  You know me when I sit down and when I rise up.

3)  You discern my thoughts from afar; You search out my path... and are acquainted with all my ways.

4)  Even before a word is on my tongue, behold oh God, you know it all together.
5)  You stand both behind me and before me, and lay your hand of blessing upon me.
6)  Such knowledge and love is too great for me. I cannot attain it...
7)  Where can I go from your spirit, where can I go from your presence?

8)  If I climb to the heavens, you are there! If I make my bed in hell, you are there!

9)  If I take the wings of the morning and dwell in the uttermost parts of the sea, even there your left hand shall lead me and your right hand shall hold me.

10) If I say: "Let only darkness cover me, and the light around me be night"; even the darkness is not dark to you, for darkness is as light to you, oh God.

11) I praise you for you are great, and wonderful are your works.

12) How precious to me are your thoughts, O God how vast the sum of them.
13) Search me o God, and know my heart. Try me and know my thoughts, and lead me in your way everlasting.

The dean was very pleased with the choir's performance and asked the parishioners for a warm applause, which came promptly. Also afterwards, several choir members were apparently complimented about the singing. 

So Saint Brigid's mass clearly corresponds to Halle's liturgical and popular taste. But how to explain the presence of this Irish composition in St. Gregorius' repertoire? Could it really be down to Seymour's years in Mechelen? Unfortunately, nobody at Halle's oldest choir was able to say how exactly the copy came into their archive.

Of course, Halle is by no means the only place in the world where this score can be found; you can buy a copy at Presto Classical:

http://www.prestoclassical.co.uk/sm/7355699

As it is obviously under copyright protection I won't post any photos of the score here. If you still want to know what it sounds like, Saint Brigid's mass has a rather simple, canon-like structure. Typically the lower voice starts a theme, which is repeated in a modified version by the higher voice. Overall, the composition sounds quite natural and harmonious. 

I seized a rare opportunity to take a look at the cover page of Saint Brigid's mass in what appears to be its original publication (1889), so I'll describe it to you. It is decorated with Brompton-Oratory-style architectural elements, flower motives and human faces. It looks old fashioned, classical, and overly ornamental. The score is dedicated "by permission to the most revered Dr. DONNELLY, Bishop of Canea, honorary president of the Irish Society of St. Cecilia". It also says the mass is composed "for two equal or unequal voices with organ". Finally, it mentions that Joseph Seymour is the organist of St. Andrew's Church, Westland Row, Dublin.

The score is published by CARY & C°, Oxford Circus Avenue, 231 Oxford Street, W. London. The year of publication is not mentioned. At the very bottom it says 'Printed in Saxony'.

P.S. Saint Brigid of Kildare (451-525) is one of Ireland's patron saints, along with ss. Patrick and Columba.

Het genre van het 'christelijk lied', the hymn, leeft waarschijnlijk nergens sterker dan in Groot-Brittanië. De hymnes van Watts (1674-1748) en Wesley (1707-1788) weerklinken nog altijd regelmatig in de Engelse kerken, maar wist u dat er ook hedendaagse Engelse hymneschrijvers bestaan? Graham Kendrick (UK, 1950) is de meest invloedrijke van zijn generatie (Wikipedia).

Zijn geritmeerde, hedendaags klinkende liederen doen wel eens makkelijk en lichtvoetig aan, maar geven wel gestalte aan een compleet nieuwe soundscape voor steeds meer geloofsgemeenschappen, vooral Angelsaksische. Shine, Jesus, shine (Heer, uw licht en uw liefde schijnen), zijn bekendste nummer, werd in januari 2015 zelfs opgevoerd voor de paus tijdens diens bezoek aan de Filipijnen. Sommigen betreuren dat precies dit soort hymnes de kerkmuziek waarover sprake in onze vorige bijdrage (Joseph Seymour) de vergetelheid indrijft.

Kendrick is beslist niet de 'koning van de happy-clappy banaliteiten' waarvoor hij soms versleten wordt. Zijn composities klinken eenvoudig, maar zitten erg goed in elkaar. Ze zijn meestal eenstemmig, wat neerkomt op meer ruimte voor het orgel en/of orkest. Het maakt ze ook tot populaire meezingers.

Het lied, Prijs onze Heer, (Praise to our God) kan dagenlang wegknagen in je hoofd; een echte oorwurm is het. De versie met koor en orgel die we zullen horen op 't Halle Kermis wordt gebracht als een klassieke koorzang, strak en zonder glissando's. Een aanrader!  

https://en.wikipedia.org/wiki/Graham_Kendrick

XX

Joseph Seymour (1854-1922). Born in Cork, Ireland, on 14 May 1854; died on 2 December 1922. Studied at Mechelen under Nicolas Lemmens, at Ratisbon under Franz Haberl. Graduated B. Mus. at Trinity College, Dublin (1892). Succeeded his father as organist of the Church of Saints Peter and Paul, Cork (from 1881), a position he retained for 20 years.

A professor of music at the Board of Education Training College, Drumacondra and an examiner for the Royal Irish Academy of Music. Editor of the Dublin Lyra Ecclesiastica (1884-1891), and correspondent to a number of musical journals. Edited Curwen’s Latin Series of Church Music, and other items of church music.

Also composed a Mass in A flat (1888), a Missa Trinitatis, Six Motets and other items of church music. Also composed an Irish May Day children’s operetta on Irish airs, and a part song ‘Bells of Shandon’.

(Source: dictionary of composers for the English Church in Great Britain, on Google.)

QUESTION: DOES ANYONE KNOW SEYMOUR'S MISSA SANCTA BIRGITTA?

The Saint Gregorius choir of Halle are singing it in the basilica on the 19^th of July 2015. Let's talk more about it later.

P.S. Very interesting book Roman Catholic Church Music in England, 1791–1914: A Handmaid of the Liturgy? by Dr. T E Muir, Ashgate Publishing Ltd, 2013, 310 pages. Joseph Seymour is mentioned several times, but not his mass in honour of Saint Brigid. As the author says, very few works of that period are still being performed and are therefore being lost.

XX