1983 – 14 april : Gazet van Mechelen : Duivenseizoen ’83 kan ook in het Mechelse starten.

“We kunnen dus zondag  (noot : 17 april) met de duiven beginnen spelen. Gelukkig met slechts een paar weken vertraging. Sportief gezien hebben ze er niet veel aan verloren, want het kille natte winterweer van de laatste weken was zeker niet geschikt om aan wedstrijdvluchten deel te nemen.

Oorzaak van de vertraging is de nieuwee opgedoken ziekte, het paramyxovirus bij de duif, die reeds eerder in Italië, Malta, Portugal en Spanje een zware ravage heeft aangericht.

Midden maart werden gevallen gesignaleerd in Nederland, België, Frankrijk en Duitsland. Men kon zeker niet van een epidemie spreken maar toch was er opletten geblazen, want tegen deze gevreesde ziekte, is er geen afdoend geneesmiddel. Men kan wel voorbehoedend tewerk gaan. Vele liefhebbers hebben dit gedaan.

De Koninkllijke Belgische Duivenbond verdaagde alle oefen- en wedstrijdvluchten tot 15 april.

Op advies van de wetenschapsmensen werd de raad gegeven de duiven in te enten.

Heel wat liefhebbers uit Mechelen en elders lieten duizenden duiven inspuiten met ‘Newcavac’ dat in Nederland geproduceerd wordt door Intervet. Dit middel op basis van dood virus heeft zijn deugdelijkheid reeds eerder bewezen en wie dit gebruikte mag het hele seizoen gerust zijn. Een klein aantal duiven werd doodgespoten. Niet door veeartsen maar door amateurspuiters.

…

Versnippering

Minder aangenaam is de vaststelling dat heel wat energie en krachtverspilling is gebeurd bij de duivenbonden uit Mechelen en omgeving.Te Mechelen en randgemeenten zijn er twintig verenigingen. Die spelen Quievain in zeven en Noyon in zes verbonden. Met een beetje goeie wil en wederzijds vertrouwen moet het toch mogelijk zijn om een paar maal per jaar echte stadsprijskampen te organiseren.

De Witte Duivin Hombeek

De Vrijheid Tisselt

Noord-Brabant – Kapelle o/d Bos

Recht voor Allen (Zesverbond)

Samenspel met De Luchtreizigers (Leest), De Verenigde Vrienden (Hombeek), Het Vliegmachien (Heike), De Snelle Vlucht (Leest-Heide), De Jonge Liefhebbers (Heffen) en De Luchtklievers (Battel).

Voorzitter : Frans V.D.Broeck.

Secretaris : Jan Geerts.

Kassier : Jan Geerts

Vergezeller : V.D.Eynde – Van Dijck.

Toegelaten afstand Quiévrain 91 km.
Voor Quiévrain wordt ingekorfd volgens beurtrol.
Voor Noyon wordt samengespeeld met Noord-Brabant en Hombeek.
Inkorven bij De Laet,, Dorp, Leest van 14 tot 15 u.”

1983 – Zondag 17 april : 1^ste Nationaal Kampioenschap van Vlaanderen

                              voor Koperblazers-Solisten en voor Kamermuziekensembles

Door de Vlaamse Brass Band Federatie en de Brass Band ‘Union’ uit Buizingen werd een wedstrijd voor solisten en ensembles georganiseerd.
Aan deze wedstrijd namen vier muzikanten van de Leestse fanfare deel : Johan De Win, Michel en Patrick Leveugle en Luc Vertommen.

Degenen die het hoogste puntentotaal hadden in de schriftingsproef mochten deelnemen aan de finale.

Guido Segers van de brass band Midden-Brabant won met 96% van de punten, voor Pascal Deveen, eveneens van Midden-Brabant (90%).

Als derde eindigde Michel Leveugle met 88%, vierde werd zijn broer Patrick met 85% en vijfde nog een Ceciliaan Luc Vertommen met 80%.

(‘Toeters en Trompetten’, nr.4,’83)

1983 – 23 april : Jaarlijks Bal Landelijke Rijvereniging Leest

                             LVR-Leest gaat er steeds  verder op vooruit

“Wat prachtig is aan sommige verenigingen is de enorme onderlinge samenwerking. Van deze samenwerking kregen we dan ook reeds vele staaltjes te zien bij de landelijke rijvereniging St.-Niklaas Leest. Het actieprogramma van deze club bestaat uit de weklijkse bijeenkomst op het oefenterrein achter de reeks huizen tegenover de Kouterwijk te Leest. En hier speelt dan het verhaal van deze rijvereniging zich wekelijks af.

Inspecteur Gerdt Geerts zorgt op deze plaats dat ruiters en amazones van een degelijke

opleiding genieten in de ver van gemakkelijke rijkunst.

De opleiding geldt als voorbereiding voor het zomerse toernooi-seizoen.

Op zulke toernooien wordt dan dressuur gereden wat bestaat uit het rijden van voorbereide figuren waarbij paard en ruiter zich zo correct mogelijk gedragen.

Eveneens op zo een toernooi vindt men het springconcours terug.

Hieraan mag er pas worden deelgenomen als men in de categorie BII is beland.
Wat vooral moet worden ingeoefend is het patrouille-springen. Hierbij springen drie paarden met een paard voorop, naast elkaar op hetzelfde tijdstip over één en dezelfde hindernis.

Wat de ruitersvereniging in haar 12 bestaande jaren allemaal heeft gepresteerd is overrompelend veel.
In 1971 werd deze club opgericht op initiatief van de Boerenbond en de twee plaatselijke amazones, Gert De Prins en de huidige kommandante Gerdt Geerts.

Joris De Wachter werd eerste instructeur van deze vereniging en richtte hierbij nog een ponyclub op waarvan hij eveneens als instructeur fungeerde.

In 1976 gaf Joris D.W. deze functie over aan de amazone Gerdt Geerts en de job van pony-commandant aan ruiter Wim De Wachter.

In 1981 werden regelmatig lessen gevolgd bij een bekwaam instructeur te Grimbergen. Hier konden de Leestse ruiters erin slagen om hun springkunst helemaal op punt te zetten.

Dit jaar heeft de club voor een specialist-begeleider in de dressuur gezorgd.

Johan De Win komt nu regelmatig fouten verbeteren bij het berijden van het paard.

Niet alleen in de rijkunst heeft de vereniging zich bijgeschoold, ook in het vervoer zorgden zij voor een verdere modernisatie.
Een occasiewagen werd aangeschaft welke moet dienen voor het vervoer van de paarden naar activiteiten.

Wat het ledenaantal betreft hoeft de club van Leest helemaal niet verlegen te zitten.

Dertien ruiters verschijnen elke zondagnamiddag op het appél.

Hoe prachtig het is om een club zo evoluerend zien op te groeien dient men maar aan voorzitter Walter De Prins te vragen. Hij is de persoon die dit alles zo ver heeft kunnen brengen samen met zijn bestuursploeg die bestaat uit Gerdt Geerts, Gerdt De Prins, Roland Rottiers en Juul De Smet.
Dat de werking veel geld kost is zo klaar als een klontje.

Om al deze onkosten te dekken organizeert deze ruitervereniging zaterdag 23 april haar jaarlijks ruitersbal in de parochiezaal aan de Kouter te Leest. (DDS)”

(GvM, 23 april’83)

1983 – 23 april : Vreugdekaramel bij de geboorte van Jetje Peters op 23 april 1983.

“Vake en moeke hadden al menig pretje :

Eerst Jantje, dan Lientje, nu Jetje.

Welkom, lief hummeltje, in ’s werelds bedje.

Worde uw leven een keurig operetje.

Proficiat, dapp’re ouders, we heffen ons petje !

      Avondster.”

(‘De Band’, juni 1983)

1983 – 12 april : Gazet van Mechelen – Uit het Dossier Fusiegemeenten :

Geen gezellig gebabbel meer in Leest.

“Voor de fusie werd door ons regelmatig aan de stad Mechelen gevraagd om de Leestsesteenweg grondig te vernieuwen. Niet alleen de (Mechelse) bewoners, die nog steeds zonder riolering zitten, hadden hun wensen. Ook voor ons, inwoners van Leest betekent deze steenweg een hoop moeilijkheden. Het is onze enige verbindingsweg met de stad. Door de komst van de fusie hadden wij hoop dat er aan dit probleem een einde zou komen. Helaas, niets veranderde. Nog altijd moeten wij over een slecht wegdek, vol putten, bulten en bij regen is het meer varen dan rijden”.

Dit was één van de meest voorkomende grieven die we in Leest konden optekenen. Maar er zijn natuurlijk nog andere problemen die méér met de fusie te maken hebben.

“Deze rustige gemeente dreigt door de fusie haar landelijk uitzicht te verliezen. Wij hadden een verbetering gevraagd van sommige landelijke wegen, maar nu horen we dat er in Mechelen plannen bestaan om de Kouter volledig om te ploegen en te doorkruisen met brede banen en zelfs een verbindingsweg tussen Kapelle-op-den-Bos en de E10 te Battel. Wij vroegen geen autostrades, alleen een verbetering van sommige landelijke wegen.”

Dat het er in Leest vroeger gemoedelijker aan toe ging mag blijken uit het volgende : “Het contact met de administratie Mechelen is bij velen van ons in slechte aarde gevallen. Vroeger ging het allemaal veel eenvoudiger. Het zijn veelal de oudere mensen die het moeilijk hebben met de Mechelse administratie. Een overdreven ‘papierwinkel’ waar ze dreigen in te verdrinken. Ook het contact met de politici is erop achteruitgegaan. Vroeger leefden de mandatarissen tussen ons : nu leven ze boven ons. Tijd voor een gezellige babbel is er niet meer bij. We krijgen ze zelfs zelden te zien.”

Opmerkingen en klachten over de huidige financiële toestand van Mechelen waren er tientallen. En dat was niet alleen in Leest het geval. Deze problematiek bewaren we misschien beter voor een ander dossier.

 Frans Lauwers: ‘het kon allemaal nog slechter.’

Zonder ooit politieke kleur te hebben bekend, bestuurde Frans Lauwers 12 dynamische jaren ononderbroken als ‘Fanfareburgemeester’ het landelijke Leest. De burgemeesterssjerp erfde hij van zijn oom en de aanhang van de lokale Sint-Cecilia was er al die tijd voldoende sterk om CVP en SP samen in de oppositie te dringen.

Dat een gemeente als Leest besturen ook zonder politiek kan, bewees de nu 62-jarige Frans Lauwers door tijdens zijn ambtsperiode alle openbare wegenis, riolering en openbare verlichting te vernieuwen.

-“We hadden daartoe de nodige financiële middelen zonder dat al te forse belastingen dienden te worden geheven,” zegt onze Leestse gastheer, terugdenkend aan die tijd. Menselijkerijze waren ook wij alles behalve tuk op het prijsgeven van onze autonomie. Wie was dat wel ?”

--“Aanvankelijk geloofden we nog dat ons voorstel tot een samengaan met Leest-Hombeek en Heffen, met Hombeek als pilootgemeente, een kans op slagen had. De verrassing met de creatie van een grote entiteit met Mechelen was dus ook compleet.”

De verklaring voor die operatie dient volgens Frans Lauwers niet ver gezocht. “Het was één doorgestoken kaart van de grote partijen en de Leestse Cecilianen waren op slag elke bestaansreden kwijt.”

Uiteindelijk had Frans Lauwers het allemaal nog veel slechter verwacht. Vandaag blijft hij vooral waarderen dat de plaatselijke gemeentehuizen zijn open gebleven zodat in ‘zijn’ geval te Leest de Leestenaren met hun problemen bij dezelfde mensen als vroeger terecht kunnen. Positief vindt hij ook de regelmatige zitdagen van de Mechelse schepenen omdat het precies bij die gelegenheden is dat de echte noden ter sprake komen.

Investeringen

-“Leest heeft in een nog niet zo ver verleden enorme investeringen gedaan en aan de overname heeft Mechelen bijgevolg een goede zaak gedaan. Niettemin is sinds de fusie de belastingsdruk verhoogd, maar daar doe je niets meer aan.” Minder gelukkig is Frans Lauwers bij de vaststelling dat te Leest sinds de fusie geen enkele sociale woning meer werd opgetrokken. Er is nochtans een wachtlijst kandidaten. De gronden bestemd voor sociale woningbouw zijn reeds voor de fusie aangekocht en blijven beschikbaar.

Een andere teleurstelling is de langverwachte en de reeds sinds jaren administratief voorbereide verbindingsweg met Heffen. “Nochtans gaat dit werk slechts over enkele miljoenen, een bedrag dat voor de stad Mechelen geen probleem kan zijn. Over dergelijke dingen praatten we te Leest nooit zo lang.”

Tijdens de laatste gemeenteraadszitting voor de fusie werd het plan voor de bouw van een nieuw sportcentrum te Leest in al zijn facetten besproken. Dat centrum zou er komen tussen de Winkelstraat en de Kouter maar over het gevolg dat het stadsbesuur aan die bedoelingen zal geven tast men in het duister. “Nochtans,” meent Frans Lauwers, “als men ons plan uit de diepvries opdiept zijn alle problemen voor VV Leest van de baan.”

Alle kans op succes is niet helemaal verkeken want de Leestse vertegenwoordiging in het stadsbestuur is van dat alles op de hoogte. Wachten dus maar tot die de Leestse koe bij de horens grijpt.

De redactie van Gazet van Mechelen legde begin april 1983 (eerste publicatie : 6 april) een nieuw dossier aan, gewijd aan de ‘fusies’ of ‘de samenvoeging van gemeenten’.

Dit ‘Dossier fusies’ was gestoffeerd met intervieuws afgenomen van de betrokken burgemeesters en ex-burgemeesters alsook met de mening van de gewone man.

In het dossier werd ook aandacht besteed aan de mening van de Mechelaar over die fusie.

Het feit dat het aantal inwoners van de Dijlestad in 1977 door de fusie-operatie van 63.000 inwoners naar praktisch 80.000 steeg liet hem steenkoud.

Van de zijde van de deelgemeenten zagen de meeste inwoners er niet veel baat bij voortaan tot Groot-Mechelen te behoren. En wel omwille van de hogere belastingen welke na de perekwatie dienden betaald te worden.

Volgens GvM veranderde er niet al te veel, althans niet de eerste jaren na de fusie, aangezien van 1977 tot 1979 de opcentiemen voor de bewoners van de deelgemeenten voordeliger uitvielen.

Een vaststaand feit was, dat Mechelen al jarenlang de rol speelde van centrumgemeente.

De stad beschikte over een eigen brandweerkorps, waarvan overigens het leeuwenaandeel van de kosten door de Mechelse belastingsplichtige werd betaald. Een identiek geval vormde de Stedelijke Openbare Bibliotheek die ook open stond voor niet-Mechelaars.

De Mechelse scholen hadden eenzelfde functie. Statistieken aangelegd voor de vijf Mechelse deelgemeenten, bewezen dat 30 tot 40% van de schoolgaande jeugd uit de Mechelse deelgemeenten in één van de Mechelse onderwijsinstituten school liep.

Parallel met de vermelde centrumdiensten was dit eveneens het geval voor de onderscheidene diensten van het OCMW, want bij de OCMW-diensten ressorteerden zowel het Stedelijk O.L.Vrouwziekenhuis als de Stedelijke Kraaminrichting, de homes voor bejaarden e.a.

Ook de Mechelse zwembaden figureerden als een niet zomaar terzij te schuiven lastenpost op de jaarlijkse Mechelse begroting.

Dat de stad Mechelen er na de samenvoeging van de vijf randgemeenten financieel beter uit kwam werd door de  journalist betwijfeld. 

Volgens zijn ervaringen was de fusie door de meeste inwoners van de deelgemeenten aanvaard, of beter nog schreef hij : men heeft er zich bij neergelegd…

Ook de eerste burgemeester na de fusie Jos Vanroy was die mening toegedaan.

‘Na zes jaar is de fusie algemeen aanvaard en verworven. Met dien verstande evenwel dat geen enkel zinnig mens van de ‘geannexeerde’ deelgemeenten stond aan te schuiven om méér belastingen te betalen, wat meer dan begrijpelijk is. Daartegenover stond dat de fusie met Mechelen ook voordelen aan de inwoners van deze deelgemeenten heeft aangeboden. Ik denk slechts aan de inwoners van Walem, Heffen en Leest. Zij hebben bij gelegenheid van de dijkbreuken aan de Zenne en de Dijle aan den lijve ervaren dat de fusie wel degelijk vruchten afwierp. Want deze gemeenten beschikten noch over een politiekorps, noch over brandweer. Door de fusie-operatie werd de oppervlakte van Mechelen, vroeger circa 3.000 ha., ongeveer verdubbeld. Mechelen kreeg hierbij 35 km landbouwwegen, plus kilometers dijken. Voor de fusie slechts deze van Dijle en Leuvensevaart. Er na kwamen daar gedeelten bij van de Zenne, Rupel en Nete. Nochtans is het ook zo dat wij de respectieve gemeentehuizen voor een gedeelte van hun vroegere functie lieten bestaan. Wat de administratieve aangelegenheden betreft, moesten de nieuwe Mechelaars zich slechts naar de centrale administratie begeven voor aangiften van geboorten, huwelijken en overlijdens.

Voor de rest kwamen zij terecht in hun voormalig gemeentehuis.

Socio-cultureel bekeken betekende de ‘annexatie’ onbetwistbaar een verrijking voor Mechelen. De stad beschikte in 1976 nog slechts over twee harmonies : deze van het Arsenaal en de Mechelse Politie. Op slag kreeg Mechelen er negen bij. En niet de minste. Er zijn harmonies bij waarvan de leden wat méér doen ‘dan noten uit hun instrument blazen’.

Feit is dat het creatief leven in de randgemeenten veel sterker was dan wel te Mechelen. En vandaag nog. De dorpsgemeenschappen hangen meer aan mekaar, kennen mekaar veel beter dan in de Mechelse wijken. Elke deelgemeente bezit haar eigen mentaliteit, welke evenwel onderling niet zoveel van mekaar verschilt. Doch zij is toch anders dan de Mechelse. Deze mentaliteit is meer open, meer spontaan. Dat heeft de Mechelaar niet. Ook valt te vrezen dat precies deze mentaliteit welke nog heel goed voelbaar is bij de oudere generatie van de randgemeenten, mettertijd zal afzwakken en totaal verdwijnen. Met alle voor- en nadelen eraan verbonden.”

Globaal bekeken : na zes jaar vond Jos Vanroy de fusie op administratief en socio-cultureel vlak bevredigend gelukt.

De fusiegemeente Mechelen bestond reeds zes jaar toen Jef Ramaekers (begin ’83) burgemeester van Mechelen werd.

Jef Ramaekers : “De randgemeenten bezaten en bezitten vandaag nog een uitgebreid sociaal leven. Heffen had twee fanfares. Was vroeger een uitzondering dat die twee samen speelden. Doch, rekening gehouden met het feit dat sommige gemeenten door de Zenne afgescheiden zijn van Mechelen, valt er volgens de huidige burgemeester weinig te vertellen over een toenadering van de respectieve dorpsgemeenschappen naar Mechelen toe.

De Leestse Volksfeesten bv. zijn eenvoudig ondenkbaar in Mechelen. Te Hombeek worden er drie à vier koersen per jaar verreden. En elke gemeente heeft haar eigen voetbalploeg.

Maar, is het nu precies noodzakelijk dat de randgemeenten naar de stad toegroeien ?”

Persoonlijk vond hij dat deze situatie gerust zo mag blijven. “In de stad is er een opmerkelijk tekort aan solidariteit, best mag dus elke randgemeente haar eigen dorpsfeer behouden met de specifieke wegenis, het groen en de landelijke gilden. In de landelijke gemeenten hebben wij nog landbouwers met honderd beesten, amper op een boogscheut van Mechelen. Hoeveel Mechelaars weten dat ? Natuurlijk eisen zij sommige zaken, bv. op stuk van onderwijs. Maar zij die vroeger gingen wonen langsheen een landelijke weg, eisen vandaag geen macadam van 5 m breed voor hun huis. Als zij maar op het rioleringsnet zijn aangesloten.’

Administratief bekeken ? Volgens de burgemeester zullen de veldwachters met de tijd verdwijnen en vervangen door politieagenten. Er was een plan in de maak bij het nieuw schepencollege om de Mechelse politie te decentraliseren.

‘De bewoners van de randgemeenten willen zich trouwens even goed beveiligd voelen als de Mechelaars, hoewel het een meer dan opvallend verschijnsel is dat praktisch alle vergrijpen, vandalenstreken en herrie zich uitsluitend voordoet te Mechelen.’

‘De fusie’, aldus Ramaekers, ‘heeft ontegensprekelijk ook veel voordelen opgeleverd voor de bewoners van de randgemeenten. Kijk eens, vroeger moest de gemeentesecretaris eenvoudig àlles kennen en weten. Dat is vandaag eenvoudig onmogelijk. Dank zij de fusie kan de inwoner van de bij Mechelen toegevoegde randgemeente veel meer diensten worden bewezen dan vroeger het geval was, omdat Mechelen-stad over verschillende gespecialiseerde diensten beschikt. Neem nu het ophalen van het huisvuil. Gebeurde vroeger éénmaal per week, door één man. Vandaag gebeurt dit door de stadsdiensten, tweemaal per week.’

En de financiële kant ? ‘Voor de fusie lagen de  belastingen lager dan na de fusie. Jawel. Maar zij mogen ook niet vergeten dat zij jarenlang van de Mechelse centrumdiensten genoten hebben zonder er ooit financieel voor tussen te komen. Ergens zou het onrechtvaardig  zijn de Mechelaar in lengte van dagen alleen voor deze kosten te laten opdraaien.’    

1983 – 12 april : Overlijden van Frans Van der Taelen

Deze Ere-Secretaris en Vaandrig van de N.S.B-afdeling Leest en oud-strijder van 1940-45

was te Leest geboren op 21 april 1908 en gehuwd met Clotilde Hoebanckx (°Heindonk 20/5/1899, +25/3/1974). Het echtpaar bewoonde een huis in het Pensenstraatje en kreeg één dochter Aline, gehuwd met Frans Verschooten.

In ‘De Band’ van december 1978 belichtte Karel Soors zijn 50-jarige vriendschap met Hendrik Spoelders :

“Even voorstellen : Frans woont in het ouderhuis op de Dorpplaats van Leest. Frans is van 1908 en woont bij zijn dochter Aline, die iedereen wel kent.

Henri woont op de Kouter voorbij het bos van Van den Bergh, op een boerderij van zijn broer.

Hij is ook van 1908, zoals de Frans.

‘Hoe zijn jullie vrienden geworden ?’

Frans : ‘We kennen mekaar al van in de lagere school, maar pas na onze soldatendienst in 1927 sloten wij vriendschap voor het leven. Daar denk je natuurlijk op voorhand niet aan, we houden dat nu toch al 51 jaar vol.’

‘Hoe doe je dat, 50 jaar een vriend houden ?’

-Frans : ‘Wij waren thuis bij mekaar. Henri z’n moeder was een moeder voor mij en omgekeerd. We gingen samen naar het café en naar de kermis. We zaten bij Gerard of bij de Croes. Nooit alleen, altijd met twee. Zelfs toen ik ging vrijen met m’n Clothilde, Henri m’n maat was van de partij. We kwamen heel goed overeen want hoeveel kermissen we samen hebben beleefd is niet te tellen. Ik werkte in de metaal in Schaarbeek en mijn vriend Henri werkte nen tijd op de Eternit en hielp zijn broer na zijn uren. Den ene zondag zat hij bij ons, de andere kwamen we bij hem thuis. We maakten nooit ruzie, ook al was ik bij de fanfare St.Cecilia  (noot : de Blekken) en Henri bij de Sussen. De zondag was voor mij geen zondag als ik Henri niet gezien had !’

‘De mooiste momenten van jullie vriendschap Frans ?’

Frans : ‘Belevenissen die ik nooit zal vergeten !  Da zijn : bezopen van de druppels van Hombeek kermis komen. Je vriend half bevroren uit de gracht halen en hem thuis brengen. Je bedrinken omdat je ’s anderendaags naar den troep moet en afscheid moeten nemen van je vriend. Opgeroepen worden met de mobilisatie, te weten dat kan oorlog worden. Je dorpsgenoot zegt : Soïke ik ga naar huis in congé. Ik bleef alleen achter. Aan de Leie moeten vechten met de 3^e en 6^e onderzeese jagers tegen een overmacht van Duitsers en hard gaan lopen.

Henri Spoelders blijft nog altijd m’n kameraad en da zal nooit veranderen. Meer kan ik daarover nie vertellen.’

    K.S.”    

-Frans Van der Taelen in zijn jonge jaren. (Foto : Eduard Geerts)

-Als vaandeldrager van de Oud-Strijders. (Foto : LG)

-Frans Van der Taelen naar een tekening van Karel Soors.

1983 – 4 April : “Posse Leest” : weer was spelbreker

            Eén van de blikvangers dit jaar was het volksdansfeest van volksdansgroep

            Korneel. Heel de meisjesschool werd daarvoor omgevormd tot dansruimte,

            restaurant en café.

            In de stedelijke jongensschool stelden leden van de kunstkring “Voetspoor”

            hun werken tentoon en al extraatje was er een diamontage in overvloeiprojectie

            ‘Landelijk Leest’.

            Tony Baarendse, Georges Herregods, Karel Soors en Friede Willems hadden

            een mooie expositieruimte geschapen uit de turnzaal van de school.

            Er werd ook een diamontage in overvloeiprejectie “Landelijk Leest”

            gepresenteerd.

            De speciale gast was dit jaar de cartoonist Goal uit Buggenhout.

            In het parochiecentrum was heel de ruimte volgestouwd met de

            boekententoonstelling, een organisatie van het Davidsfonds in samenwerking

            met de Standaard boekhandel.

PROGRAMMA POSSE LEEST 1983

Begankenis voor St. Cornelius

Heilige Missen om 8-9-10 en 11 uur.

Lof met kinderzegening om 15u00.

Naast de feestmarkt in het dorp mag men ook het volgende niet vergeten te bezoeken :

Chiro-Leest   

-Pasen – café in het groot chirolokaal en kaartwedstrijd.

-TD in de parochiezaal

Gepensioneerden 2^de Paasdag :

-Hobbytentoonstelling

-Pannenkoekenbak

Dit alles gaat door in de lokalen van de Chiromeisjes.

Volksdansgroep Korneel  2^de paasdag :

-Optreden te 11.00 en te 15.30 uur.

-Tussen beide optredens in is er vrije volksdans voor iedereen en…

-Een Reuze-Barbecue.

Geïnteresseerden hiervoor kunnen terecht op de speelplaats van de vrije school aan de Dorpstraat.

Kleinveebond

Davidsfonds

Boekenbeurs in de parochiezaal.

Voetspoor

Plaatselijke kunstenaars stellen hun werk tentoop in de turnzaal van de gemeentelijke lagere school – Ten Moortele.

(Advertentie in ‘DB’)

“Met het Paasweekend was het weer enorm druk in ons dorpeke. Menige foorkramers stelden hun kramen open en de maandagmorgend haastten verschillende verkopers en kopers van landbouwvoertuigen zich naar de jaarmarkt. De meeste mensen gingen hunne ‘Posse’ houden in de kerk om daarna in volle feeststemming het einde van de vastentijd te vieren. Zo mochten wij zondag en maandag vele chirosympathisanten in onze ‘bar’ begroeten. Ook ’s avonds op onze traditionele jaarlijkse Posse-Leest-TD kon het jonge volkje goed uit de voeten met de hedendaagse moderne muziek. ’t Was ne goeie Posse voor ons zodat we zonder al te veel kopzorgen op bivak zullen trekken. Volgend jaar gaan we onze kaartwedstrijd uitbreiden door meer propaganda te maken. We bedanken de 20 kaarters voor hun enthousiasme en wensen de winnaars veel eetgenot met hun kip…”

(Uit een verslag van de chiro in ‘De Band’ van mei 1983)

Onder de regendruppels werd ‘Posse Leest’ een overrompelend succes.

“Een overrompeling was het weer. De grootste feestdag te Leest ‘Posse Leest’ werd opnieuw een nooit gezien succes. Een massa Leestenaars stroomde maandag voormiddag samen op het dorpsplein voor de traditionele jaarmarkt en kermis.

…” (GVM, 6/4/83)

Foto’s :

-Posse Leest 1983. Beeld vanuit Ten Moortele.

-Het slechte weer op ‘Posse Leest’ hield de mensen niet thuis.

1983 – April – Ex-Soldaat-Milicien Marc De Prins in ‘De Band’ : Soldaatje spelen

“Acht maanden. ’t Lijkt niets en inderdaad als je er door bent is het allemaal nog vlug gegaan zoals de mensen dan zeggen. En toch, er is in die tijd heel wat gebeurd. Een reden te meer om er eens op terug te blikken.

Op 1 juli werd ik onder de wapens geroepen te Heverlee. Daar kreeg ik buiten de traditionele basisopleiding een scholing voor chauffeur. Op het einde werden we dan getest op een theoretisch examen Belgische en Duitse wegcode –de kennis van het voertuig in kwestie – de automechaniek – de militaire wegreglementen en de praktische proef. Daar we reeds allen in het bezit waren van een rijbewijs viel dat wel mee, ook al werden er nog verschillende gebuisd.

(Info : in Heverlee wordt de richting van Franse W.C. aangegeven door een steeds toenemende reuk…)

Op de dag van mijn mutatie (vanuit Heverlee) ontdekte ik dat ik  i.p.v. naar Duitsland eerst nog een maand naar Peutie moest om daar een opleiding als bediende te krijgen. Men leert je typen en werken volgens de regels van de militaire briefwisseling.

De dag van de mutatie moesten we voor 24u00 binnen zijn. In een donkere gang lieten ze ons dan achter om in stilte te wachten tot half vier. Dan gingen we eten zodat we per bus tegen vijf uur in de statie van Brussel geraakten. Een hoop gekke dingen om met het reisbureau ABL van ’t leger, tot in Aken te geraken.

Mijn functie in Duitsland werd bediende bij de Kapitein S1 van de staf Cie. Een job die me ginder goede relaties meebracht maar die me dikwijls tot 8 en 9 uur ’s avonds aan ’t werk hield. Dit vooral wanneer het over geheime dingen ging waarbij de aanwezigheid van die ene milicien volgens de militaire regels nog te veel was, maar ja…wie houdt nu eenmaal het leger recht ?

Wat mijn werk zoal was ?

-Het dagelijks berekenen en doorgeven van de getalsterkte voor de keuken.

-Het inschrijven van de postzending en het berekenen van de transitoticketten voor het eten.

-De congé voor miliciens en beroeps (uitgezonderd onderofficieren).

-Het opendoen in inschrijven van de post voor de kapitein.

-Papieren klaarmaken voor degenen die bijtekenden of beroeps werden.

Om de veertien dagen de nieuwe bleu’s aan de kazernepoort afhalen en begeleiden.

Maar dit werd dan af en toe nog onderbroken door kampen. Bij mijn aankomst kon ik al direct voor 14 dagen naar Leopoldsburg. Verder o.a. nog van 4 tot 15 oktober Natomaneuvers, van 25 tot 29 oktober oefenkamp Elsenborn, van 15 tot 20 november bivak Leopoldsburg, twee schietkampen in Vogelsang.

Ja, van verveling heb ik in mijn dienst geen last gehad. En toch,…kan ik naar vele mooie momenten terugblikken op zowel mooie als minder mooie dagen, heb ik een hele boel mensen leren kennen met enorm uiteenlopende gedachten en karakters. Ja, die twee uitersten liggen in ’t leger enorm ver van mekaar. Het is een beweging waar men gewoonweg van alles tegenkomt.

Mijn positieve conclusie hieruit was, dat er tussen die twee uitersten nog een hele boel fijne kerels zijn. Je moet enkel de tijd maken om iemand te ontdekken, om een vriend te maken.

En die tijd geeft het leger je, zelfs meer, het milieu en de soms primitieve levenswijze verplichten je ertoe. Anders kom je er nooit (Misschien een tip voor de toekomstige miliciens).

Over de negatieve punten ga ik liever niet uitweiden. Trouwens als je weet dat mijn vader zijn land allemaal in Leest ligt weet je dat ik heus niet naar Duitsland moet om mijn vaderland te dienen. Maar nog straffer is dat de meeste jongens van mijn peleton hun vader geen ‘land’ had, zij kochten hun patatten op een ander !!”  

1983 – April : CHIRONIEUWS

“De zachte februari-zon heeft plaats gemaakt voor een fikse maartse bui. Donkere wolken pakken samen om later op de dag open te barsten en ons te vergasten op een koude douche.

Binnenkort is het weer lente, blokletteren de kranten ! Maar bij ons ‘mannen’ zit de lente al lang in het bloed. Met al dat goede weer was er geen houden meer aan. Er werden tochen ondernomen, het bosspel was in trek, de fiets kwam uit de stalling en een korte broek deed goed ! Wat een heerlijke tijd zo vroeg op dit jaar !

In de koude periode hebben enkele afdelingen zich op het ijs gewaagd. De speelclub is zelfs naar het verre Heist op den Berg gaan schaatsen. ’t Was voor ons leiders echt plezierig om die kleine mannen, met vallen en opstaan, te zien leren schaatsen. En fier dat ze waren !

Vlak voor de vastenperiode heeft de oudste afdeling van zich laten horen door een pensenkermis + volksdansen te organiseren. Mits de concurrentie van andere pensenkermissen en festiviteiten in de omliggende dorpen, zijn er toch nog een redelijk aantal mensen onze aspiranten komen bezoeken.

Onze papierslag liep ook heel vlot. Met enkele werklustigen werden twee containers volgepropt.

Het grootste succes viel ons te beurt met ons jaarlijks chirobal. Een hele hoop volk kwam die zaterdagavond weer afgezakt naar Leest om elkaar weer eens terug te zien. Zoals de laatste drie jar waren er weer veel chiromensen van gans het verbond op ons bal, maar we moesten helaas vaststellen dat er weer minder ouders aanwezig waren. ’t Zijn elk jaar dezelfde mensen die terugkomen, die we langs deze weg nogmaals bedanken voor hun komst. Een chirobal is toch op de eerste plaats georganiseerd opdat ouders en leiding wat beter, en op een plezante manier, met elkaar in contact zouden komen ? We hopen dat we volgend jaar terug meer bekende gezichten mogen verwelkomen want zonder jullie steun kan onze vereniging niet leven. Een spijtig voorval op die avond was dat het orkest van Johnny Maes, in laatste instantie, het liet afweten wegens ziekte van de zanger. De inspringende disco-bar heeft getracht de afwezigheid van het orkest goed te maken, waar ze gedeeltelijk in geslaagd zijn, maar we hopen u volgend jaar terug te mogen vergasten op een bal met de heerlijke live-muziek van een orkest.

De zondag na het chirobal waren onze jongste afdelingen –sloebers, prutsen,  speelclubbers,

kwiks- uitgenodigd op de kindernamiddag van VEVOC-KVLV. De eenvoudige aanpak en inkleding van het spektakel beletten onze jonge gasten niet zich goed te amuseren die dag.

Bedankt organisatoren !

Binnenkort is het weer Pasen. De kermissfeer breekt dan los in Leest. Als je dan toevallig in de buurt moet zijn, kom dan ook eens langs in onze bar ‘In ‘t 6^de gebod’, we kunnen van die gelegenheid gebruik maken om even over de chiro te babbelen of over andere interessante onderwerpen als je dat verkiesd. Maar de trouwe Band-lezers kennen reeds ons devies.

U bent altijd welkom in onze hemen en op onze activiteiten. De chiro is een stukje Leest dat niet mag verwaarloosd worden !

Vriendelijke chirogroeten, de chiroleiding.”

(‘De Band’, april 1983)                                                                                      

Vervolg van de ‘Sussen en Blekken’

En in juni :

“Wat voorafging. – Als grosse-caissestokdrager had ik afgedaan en liep nu met mijn vrienden om en ronde de nieuwe fanfare…in zover ge die paar mensen ‘fanfare’ noemen kon.

Bij iedere herberg waar de maatschappij stopte bleven we buiten staan wachten. Voor de blazers was het ‘geen drank, geen klank’ en voor ons was het ‘geen centen, geen bier !’ Doch telkens wanneer er een ariake gespeeld werd, glipten we binnen om de virtuoos te kunnen aanschouwen. ‘Geen verteer, geen verweer,’ zei de baas en meestal vlogen we buiten.

Tegen de volgende processie moesten we met meer zijn, de Sussen. In snel tempo werd een muziekcursus ingericht bij ‘Jang van Jakes’. De meester zelf zou het onderricht geven. Een hele hoop jonge mannen had zich reeds aangeboden. Ik ook natuurlijk, maar wanneer het aan ons vader zijn oren kwam was het ORA…Al elke avond was ik de pijp uit, naar de academie en dat was in den beginne al zo dik tegen zijn zin geweest. Het zou er zelfs nooit van gekomen zijn tot wanneer een oude vriend van hem, die leraar was in die school, per toeval bij ons verzeild geraakt was terwijl ik zat te tekenen. ‘Daar steekt iets in,’ zei de vent, ‘moet ge bij ons op school sturen.’

‘Ik laat niet met mijn voeten spelen,’ zei ons vader van achter de toog, ‘in ’t college heeft hij er mee gerammeld dat z’ er zouden van gaan dansen zijn !’ ‘Werken moet hij nu zowel als een ander !’ Per slot van rekening, na samen een paar pinten gedronken te hebben, besloten ze mij ’s avonds te laten gaan. Die meneer zou mij aanmelden. De volgende dag mocht ik al komen. Als een koning te rijk ben ik toen in bed gekropen. Maar de volgende morgen had onze oudste reeds spijt van die beslissing en was ons moeder er niet geweest, dan had hij zich teruggetrokken. Maar een woord was een woord en tegen de avond aan stopte hij mij twintig frank in de pollen om een passer en ander tekengerief te kopen in de Sarma. Dat was goed genoeg volgens hem voor die paar dagen dat ik het  zou volhouden.

Vanaf die dag mocht ik mij om klokslag halfzes, terwijl de broers nog volop aan de arbeid waren, gaan omkleden om op een fiets, in mekaar gestoken met verschillende oude stukken van andere afgedankte vehikels, tegen zes uur naar school te rijden. Nog elke dag rond die tijd had hij spijt over zijn belofte tot op een schone keer dat nieuwe bandschuurmachien was aangekomen. Daar zou ik moeten mee werken. Dat ding was nog geen uur aan het draaien of ik stond al bij dokter Stuyck om het bloed te stelpen en de wonden te naaien. Eerst had hij wel medelijden met mij gehad toen hij, de rode vlekken volgend, mij achterna gekomen was en snel naar de dokter stuurde. ‘Ge kunt er geen slag mee aanvangen,’ had ik nog verstaan voor de deur achter mij dichtviel. Toen ik echter weer thuis kwam, zag ik hem in de deur van het werkhuis staan terwijl hij zacht vloekend iets over de kerkhofmuur wierp. ‘Vingers,’ dacht ik, toen ik het bloed uit zijn hand zag vloeien. ‘Verdoeme, jong, ‘k zal op U niet meer kwaad zijn…dat machien moet buiten,’ zei hij. Ik mocht dadelijk mijn kleren aantrekken en kon naar school vertrekken. Maar ons moeder riep hij nog mij duizend frank te geven om voor de lessen alles te kopen wat ik nodig had.

Fier was de vent geweest; de tranen stonden in zijn ogen, wanneer hij in dle lange gang stond te kijken naar de werken van zijn zoon, als laureaat van de klas. Een architect, dat zou hij er van maken. Architect, titel welke hij in zijn tijd als waardeloos geweigerd had, doch die nu gedekt werd door de Staat en nu niet meer zo maar op iedere deur of naamkaart prijken mocht. Die eretitel zou zijn zoon behalen. En nu kwam dat apenjong weer met muziek voor de pinnen. Daar zou hij een stokske voor steken. Eerst de school, punt.

Met lede ogen, van op de stoep van de zaaldeur, zag ik dan telkens mijn vrienden ‘De Proef’ (noot : evenals ‘de Roozelaer’ een café van de ‘Sussen’ op het Dorpsplein) binnen en buiten gaan. Zelf durfde ik die stap niet te wagen, want bij ons was, als moeder er niet tussen kwam, vaders wil wet. Van op die dorpel kon ik de jongens horen zingen, soms afzonderlijk, soms samen en voor zij hun lesken af hadden, kende ik het al van buiten. Ten lange laatste kwamen er instrumenten bij te pas. Met jaloersheid in het hart kon ik ernaar luisteren. Voorzichtig aanpakkend kwamen de eerste tonen er meestal dof en vals uit tot uiteindelijk een zuivere noot de maatstaf zou worden van hun verdere muzikale vermogen.

Een half jaar was verstreken eer de jongens voor een eerste maal  achter de pupiters mochten. Een paar weken later zou de processie weer gaan. Ik zou er helaas niet bij zijn. Wel mocht ik met Georges De Laet mee naar Lier om er nieuwe en herstelde instrumenten af te halen. De mensen in de hal van die fabriek lachten ons vierkant uit toen ze ons met twee zagen aankomen om de instrumenten van ‘Arbeid Adelt’ op te halen. Een hele tafel vol lag er klaar voor ons. Genoeg om een hele fanfare op te richten. Als jongste kreeg ik dan de kleinste tuigen voor mijn rekening. Een geluk dat Georges een hele bol koorden had meegenomen. Twee kleine hoorns werden over mijn buik gehangen, twee bugels op mijn rug en opdat ik de handen vrij zou hebben, langs elke kant nog één onder de armen. Daar  stond ik dan, als klein koperen robotje te kijken hoe ze mijn vriend aan het toetakelen waren. Een geel glinsterende raket werd van hem gemaakt, twee baritons met een koord om de hals, twee tuba’s onder de armen en om de kroon op het werk te zetten de bombardon om de hals. De overblijvende trombone heb ik dan maar met de vrije handen als een balk op de schouder genomen.

Toen uiteindelijk Georges de rekening betalen wou, want hij had geld mee, hebben ze hem weer helemaal moeten ontmantelen. De rekening viel nogal mee. Eens weer gemonteerd, werd de dubbele deur geopend en trokken we samen het pad op, recht naar de Zimmertoren om daar op de autobus te wachten. Voorbijgaande mensen bekeken ons nieuwsgierig en lachten. Eens in het centrum, aan de eerste bakkerswinkel waar Lierse vlaaikens ten toon lagen, kreeg mijn vriend vreselijke honger. Van die paar honderd frank die we nog overhadden kon het wel af. Een deuksken in de bariton, een diepe bluts in de bombardon, maar Georges was nog niet binnen. Er bleef dus niets anders over dan dat ik de winkel in zou stappen. Nog nooit in mijn leven was ik in zulke deftige winkel geweest. Van het verschieten over zijn vraag, draaide ik mij plots om. De baas in de winkel riep van achter de toog of ik soms zot geworden was, terwijl hij angstig naar zijn vitrien staarde om de diggelen te zien vallen. Van alteratie was ik vergeten dat ik dat lang spul nog op de schouder droeg. Eens binnen weerd die vent wat vriendelijker en gaf me de gevraagde vlaaikens. Toen ik betalen wou herinnerde ik me dat Georges met de centen zat en trok weer buiten. Hijzelf had inmiddels al begrepen wat er scheelde en was al begonnen zijn armen in en om zijn harnas te steken doch kon niet aan zijn zakken; daarvoor moest hij zich van die hele pantserwinkel ontdoen. Voor het zover was, lag het hele voetpad vol met van die blaasdinges, zodat de mensen er moesten overstappen om ze niet te beschadigen. Komt daar een madammeke met en klein hondje aan, het beestje rook  even aan zulk ongewoon tuig en richtte dan zijn straaltje recht in een openstaand koperen paviljoen. De schoen van mijn makker trof raak. Het vrouwtje mompelde iets over dierenmishandeling of zo. Veel hebben we er niet van begrepen want het menske had alle moeite van de wereld om haar wegvluchtende lieveling te kunnen volgen, zo gehaast was dat pekineeske.

Wanneer mijn vriend dan die hele plaatslagerij weer om had, zijn we al smullend verder getrokken tot aan de bushalte.

Bijna een heel uur heben we daar moeten wachten. Toen de bus vertrok lagen er meer instrumenten op de banken dan dat er mensen konden zitten. Van in Mechelen ging het met de fiets verder. We leken wel een hele beiaard in die metalen cocon. Blij ons weer te zien met al die blinkende instrumenten werden we snel van ons omhulsel ontdaan door de wachtende jonge mannen die al lang met stralende gezichten naar ons hadden uitgekeken.

Even later vielen de eerste fladderende tonen van Johann Strauss zijn ‘Fledermaus !!’    

 Juli :

“Bij de eerstvolgende processie werden de jonge muzikanten opgesteld. Daar een paar weken later de gemeenteraadsverkiezingen plaats hadden, werd er een extra oproep gedaan; we moesten ons zeer devoot gedragen en er werd gevraagd een Paternoster mee te doen om te bidden gedurende de muzikale begeleding van de Blekken.

Ach God, wat wachtten die Blekken toch lang om met de march aan te vangen; dat was zeker opdat wij de kans niet meer zouden gehad hebben om een derde keer te spelen. Ondertussen liepen we daar met de Paternoster in de hand. Eindelijk was het aan ons om te beginnen. Er waren daar mannen bij –de hevigste natuurlijk- die de bollekensdraag nog in de hand hielden terwijl ze aan ’t spelen waren. Halve heiligen zagen ze eruit. Al staande voor de kerk hebben we dat derde stuk dan toch gespeeld. Toen trokken we allen naar binnen. De Blekken waren er reeds allemaal. In de kerk zelf hoorde ik zeggen dat er bij de Blekken ene was die, langs weerskanten van zijn lichaam uit de zakken van zijn broek, zo een rozenkrans hangen had met een groot kruis aan opdat elkeen goed zou kunnen zien hoe christelijk hij wel was. In de hand had hij er dan ook nog ene, de schijnheiligaard !!

Toen kwamen de verkiezingen. De Sussen maakten de Blekken uit en de Blekken de Sussen. Wat er geschreven, gedrukt, gerijmd of gedicht werd, stak zo nauw niet. Alles was geheim al kwam het van dezelfde drukpers. Over mannen- en vrouwenkwesties werd er geschreven, zowel als over dieven en profiteurs. De Blekken beweerden dat de Sussen allemaal zwart geweest waren in de oorlog en die van hun allemaal patriotten. De Sussen daarentegen beweerden dat alle incivieken bij de Blekken zaten, bij hun waren alleen vaderlandslievende mensen.

Wanneer ge de lijsten zo eens nakeek en ge had alle pamfletten gelezen dan zoudt ge gezworen hebben dat iedere partij haar best gedaan had om hun mensen speciaal te selecteren. Hoe dichter ze bij de kop stonden, hoe onbetrouwbaarder en slechter ze dan volgens dat verkiezingsdrukwerk wel waren. Ge kon bijna zweren dat op geen één van de twee lijsten een menselijke mens stond.

Hoe dichter bij de ‘keus’, hoe meer strooibiljetten er werden uitgegeven; hoe meer er geplakt werd, hoe meer er overplakt, afgetrokken en weer overplakt werd. De laatste week was er bij Nieke van den Barreel zelfs geen witborstel meer te verkrijgen. Ook al het witsel was op. De meeste van die borstels waren dan ook gesneuveld bij een handgemeen. De kalk werd naar de anderen gegoten, soms nog met de emmers eraan. Ook de pastoor stond die dagen niet gerust op de kansel.

Een paar dagen na de uitslag was Leest goddank dan weer in alle rust en vree gedompeld.

In stilte werd onze jeugd weer opgeleid. Hadden ze het niet met de moedermelk opgezogen, dan werd het er met andere manieren ingepompt; met bijbelachtige overleveringen of in hun eigen taal, maar bikkelhard als indertijd de stenen van Mozes.

Die taal heb ik dan trachten te ontleden voor mensen die eventueel later in ons dorpken zouden willen komen wonen. Ge kunt het aframmelen als een lieken uit uw kinderjaren !

Hier komt het :

De Tien Geboden van een Leestenaar

Bovenal bemin één man

Maak de andren zwart als ’t kan

Voor hun fouten zoek ergernis

Geloof nooit kwaad als het over d’ onzen is

Voor uw partij moet ge maar liegen

Doe d’ ander overal buiten vliegen

Is bij hen dan iets ontloken

Verzuim niet van wat vuur te stoken

Maar vecht voor ons in uw gemoed

en sla de belagers dood als ’t moet !

Dan komen er nog

De Vijf Geboden voor een Muzikant

D’instrumenten zult gij eren

In cafés van d’ andren ’t bier ontberen

hou ons muziek voor ongeschonden

dat van d’ ander gejank van honden

en met ’t Teerfeest niet mankeren !

      Lang leve Leest !!!”   

1983 – April : Van de Sussen en de Blekken Susse Teughels in ‘De Band’ :

“Pas had het grommelen van bommen en granaten opgehouden of we konden het rommelen van de trommels reeds horen  tot op het dorp. Iedere vrijdagavond werd in de zaal van Sooitje (noot : zaal St-Cecilia Dorpstraat) repetitie gehouden door de vlug heropgerichte fanfare. Schetterende trompetten en bazuinen, aangevuld door zachtere instrumenten, klonken gedempt door, tot zelfs in onze slaapkamer (noot : Frans ‘Susse’ Teughels was een kleinzoon van Noldus Teughels, gemeenteontvanger, schrijnwerker en waard van ‘de Rozelaer’ op de Dorpsplaats). De Blekken waren herboren.

Van de Sussen was geen sprake meer. Het eeuwige bekvechten over muziek en fanfare was volledig geluwd gedurende de lange oorlogsjaren. Ook van de daaruit voortvloeiende dorpspolitiek hadden ze hun bekomst. Eigenlijk hadden ze reeds enkele jaren voor de oorlog de strijd gestaakt. Doch een paar driftkoppen onder hen hadden toen de politieke handschoen opgepakt en voor de lol zich gemeld als kandidaten voor de gemeenteraadsverkiezing. Tot grote verbazing van iedereen behaalden de ‘Juniors’, zoals ze zich noemden, geheel onverwacht een glansrijke meerderheid. Sinds heuglijke tijden was het bij ons de gewoonte geworden om in die overwinningsnacht met rammelende stoofbuizen rond te rijden. Altijd maar op en af ging die rit, telkens weer voorbij de kandidaten die het onderspit gedolven hadden. Tevens was het de uitgelezen kans om er in dolle pret drie dagen tegen aan te lappen…herberg in en herberg uit, tot de meesten onder hen volledig platzak waren.

Met een burgemeester, verkozen buiten raad, hebben ze die jaren de befaamde Juniorslaan aangelegd. Waarschijnlijk is die luxe voor velen van onze kiesgerechtigden teveel geweest want bij de volgende ‘keus’ was het buiskensrijden voor de mannen van de andere kant.

Met lede ogen hebben dan ook de juniorsympathisanten de drie dagen durende braspartijen moeten aanschouwen. Van zulke dingen wilden ze niet meer weten. De gedachten alleen al aan de affronten van dat buizengekletter was blijkbaar teveel geweest. Verscheidene oud-muzikanten van ‘Arbeid Adelt’  (noot : de ‘Sussen’) dachten er zelfs aan zich te melden bij de reeds weer bestaande maatschappij om samen één grote fanfare te vormen.

De familiepolitiek van voor de oorlog leek voorgoed voorbij.

Twee volle vrijdagavonden hing boven ons dorp een waas van orgelmuziek, ter voorbereiding van de processie waarin de fanfare voor de muzikale toon zou zorgen. De kleurrijke kleine wimpelkens van de rozenkrans welke we vanaf onze plechtige communie hadden moeten of mogen dragen tijdens die ommegang, lieten we nu maar voor andere kinderen.

Mij werd de vlag van de H. Jozef toevertrouwd. Fier als een pauw heb ik haar uit de kerk gehaald en als eerste stond ik op de plaats waar ik zijn moest voor de samenstelling van die kerkelijke stoet. Mannen, vrouwen, jongens en meisjes sloten aan, al of niet in processieklederen. Eindelijk, onder het luiden van de grote klok, zette de mensenslang zich langzaam in beweging. Tot aan de Sint-Jozefskapel was alles goed gegaan. Daar was het eerste oponthoud. De menigte ging op de knieën zitten en wachtte devoot op de zegening.

Juist wanneer de monstrans in de hoogte ging, zag ik dat beeldschoon kind waarvan ik al een hele tijd droomde, aan de overkant van de baan. Voor de eerste keer in mijn leven lachte ze me toe. Als een grote jongen stak ik mijn hand op, heel eventjes maar en toch iets te lang, want Sint-Jozef was al aan ’t wankelen en maakte een buiklanding vlak op de gouden kroon van die ‘Heilige Trees’ voor mij. Het krijsen van dat kind klonk schel door die plechtige stilte.

Na een kort gevecht kwam ze van onder de Heilige man vandaan. Op dat ogenblik trok ze meer op Onze-Lieve-Vrouw van zeven Weeën dan wel op de maagd welke ze eerst had uitgebeeld. De blikken rand, waarmee de kroon op haard hoofd vaststond, was tot over haar neus geschoten…al bloed wat de klok sloeg. Dikke tranen van pijn rolden over haar bolle wangen. De dokter, die daar woonde, kwam vlug ter hulp met jodiumtinctuur en schilderde haar een rode neus als van een clown, tot nog meer jolijt van de mensen rondom ons.

Veel zorgen kon ik er mij niet over maken, want op dat ogenblik zette de processie zich weer in beweging en moest ik kost wat kost mijn patroon terug in de hoogte krijgen met een stok die echter wel een halve meter korter geworden was en tot overmaat van ramp gebarsten tot boven. Krampachtig moest ik hem met beide handen vasthouden want hij zwikte van links naar rechts en dat telkens met een schok, alsof hij me kost wat kost wilde ontglippen. Onder gespot en gelach van de mij omringende mensen, heb ik dan de verdere weg al waggelend afgelegd.

Uit die heilige mond achter mij klonken dikwijls schietgebedekens, die eigenlijk helemaal geen schietgebedekens waren. Telkens proestten de toeschouwers het uit en deden er nog een gebedeke bij, alsof ik nog niet genoeg had met dat stuk stok dat ieder ogenblik kon begeven. Daarbij kwam dan nog de angst voor wat ons vader er zou van zeggen als hij ging weten wat er gebeurd was en weten zou hij het, zelfs als het vandaag nog niet verteld werd, want die lat kreeg hij onvermijdelijk in de handen om te herstellen, alhoewel er geen repareren meer aan was. De vaderonsen en weesgegroeten, die ik de rest van de weg gelezen heb om op wonderbare wijze dat stuk hout weer aaneen te laten groeien, liefst op onzichtbare wijze, konden ook niet baten.

De tweede halte was aan de kapel van de Heilige Apollonia. Weer draaiden we ons om.

’t Is daar dat ik voor het eerst weer kunnen lachen heb. Voor mij stond terug die maagd maar nu met een dik opgezwollen roodgeverfde neus en met die bleke wangen leek ze meer op de Heilige Pepino met een scheve kroon. Uit haar oogholten schenen zelfs vlammen te komen wanneer ze mij bekeek. Dat deed me weer aan de ogen van ons vader denken als ik even later thuis zou zijn. Daarmee was het lachen alweer weg. Toch heb ik die vaan veilig en wel weer op zijn plaats kunnen krijgen. Hij stond daar wel tegen die rood geschilderde pilaster, als een klein manneken tussen zijn grote broers, maar hij stond er en dat was het bijzonderste.

De ‘Christus vinchit en Christus regnat’  leken me veel te vlug voorbij. Ook de litanie van al de mannen van de almanak was precies rapper om dan anders. Zelfs scheen het dat die oude pastoor met alle moeite van de wereld zijn haast krakende knoken geweld aandeed om zo rap mogelijk de laatste zegen te geven. Met bibberende benen en een angstig hart ben ik thuis binnengestapt. De herberg zat stampvol en dat ze daar al op de hoogte waren moest ik niet meer vragen. Een algemeen gelach weerklonk al, als ik nog maar juist de deur open had.

‘Maar hij zal hem…’ en daarmee bedoelde hij die stok…’begot zelf maken !!!’ hoorde ik ons vader zeggen wijl hij juist een glas bier voor een kliënt op de tafel zette. In zijn ogen blonken zoiets als sterretjes, alsof hij er zelf plezier in had. Moest ik daar zoveel schrik voor gehad heben. Die korte onderbreking deed de mannen die daar zaten niet veel, want al spoedig ging het gesprek over de processie en ten lange laaste over de fanfare en hoe schoon het wel was…” (‘De Band’, april 1983)

In het Leestse soldatenblad publiceerde Susse Teughels in mei het vervolg 

Van de Blekken en de Sussen :

“Wat voorafging : door een klein ongelukje tijdens de processie vond ik het geraadzaam een beetje thuis te blijven om vaders toorn te ontlopen en daardoor was ik getuige van wat er bij ons in de herberg zoal besproken werd.

‘Dat het begot schoeën es, een fanfare in de processie en als hij het begot niet zo liet zou hij zich begot gaan melden als muzikant van de Blekken want van de Sussen zou begot toch niets meer in huis komen.’ Sommige mensen gaven hem gelijk, waren zelfs bereid mee te gaan maar wilden niet de eerste zijn. Anderen keken liever de kat wat uit de boom. Iedere week repetitie en bijna elke zondag weg zijn en daarbij nog al het gebras en verteer. De oorlogsjaren hadden hun wel geleerd hoe gezellig het thuis kon zijn. Naar gelang de pinten kwamen, des te heftiger werden de ‘discussies’ en werd nog meer bier besteld.

Na de Cecilia-drapeau te hebben opgeborgen bij Cyriel Verschueren in de Scheerstraat, kwamen de Blekken onder het spelen van een marsch weer stapsgewijs op het dorpsplein. Aan café ‘De Zwaan’ werden ze ontbonden. Elk ging zijn eigen weg ; sommige muzikanten trokken recht naar huis terwijl andere van de ene kroeg naar de andere togen om daar hun beste deuntjes voor te spelen. Hoe meer getrakteerd werd, hoe zwaarder vielen de slagen op de trom en in de mate van het nog mogelijke klonken de klanken van de instrumenten een hele namiddag lang.

Toen enkele gasten rond een uur of vier op de fiets stapten en huiswaarts wilden keren om het daar nog wachtende feestelijke noenmaal te gebruiken, trok de Soo op de muziek af.

‘Nu of nooit,’ dacht hij, ‘want anders zou het er toch nooit van komen. Er moest toch iemand de eerste zijn om over te stappen. Toeval of niet…? Hij had de voet nog niet in het portaal van de ‘kegelbaan’ gezet of de grote trom daarbinnen begon kapit te geven en hoorverdovend klonken de klanken uit de koperen instrumenten wijl de niet-muzikanten als in een roes het overbekende oude liedeken meezongen : ‘En de Susse, de Susse, de Susse zen kapot, en de Susse, de Susse, de Susse zen kapot en de a die zen verslete en de nief die zen kapot !’

Dat was teveel voor onze vriend. Als de bliksem keerde hij op zijn stappen terug, recht naar onze deur. Met de klink nog in de handen en een gezicht wit als een lijk, kreet hij : ‘Mannen, vrijdag repetitie !!’ Als een bom sloeg dat in, amaai, die vent liet er geen gras over groeien, doch veel bijval kreeg hij niet. Zomaar bij de ‘Blekken’ gaan, moesten ze nog eens over denken…en zeker thuis over klappen.

‘Bij de ‘Blekken’ begot…nee, nee…vrijdag om acht uur voor de ‘Sussen’ !! De explosie was compleet. Nu konden de nog aanwezigen helemaal niet meer volgen. De mannen die even tevoren zulke grote honger hadden en van op de fiets dat hele tafereel hadden aanschouwd, kwamen al terug binnen…die sensatie mochten ze niet missen. Het bier kon niet rap genoeg komen. De ene ronde na de andere moest eraan. Ze zouden eens laten zien dat ze er ook nog waren. Voor het vallen van de avond waren er reeds veertien muzikanten ingeschreven. De vroegere dirigent zou teruggeroepen worden. In de late uren zag het er uit alsof de Sussen nooit uit de circulatie geweest waren.

Die vrijdag was het repetitie. De ‘pupitters’, in der haast ontdaan van de meeste kippendrek, stonden keurig opgesteld. Zeven muzikanten kwamen opdagen. Er was zelfs ene bij in wiens instrument de strotakjes nog staken. Hij had het juist opgevist van in de tassing waar hij het verborgen had voor de koperslag van de Duitsers in de oorlog.

De andere zeven waren vergeten dat ze ondertussen met een ‘Blekkerin’ getrouwd waren. De ene werd erop gewezen hoe laf hij wel was om vrouw en kinderen zo maar in de steek te laten. Een paar anderen mochten naar de eerste herhaling komen, maar zouden die avond nog hun paksken mogen pakken. Een andere mocht gaan, maar dan over haar lijk !

Dan was er nog iemand bij die, wanneer hij zijn trombone nemen wou, alleen nog een paar waardeloze buisjes vond.

De zeven mensen die nog overschoten hebben toen de grondslag gelegd voor de hernieuwde maatschappij, want drie weken later werd de eerste verhuizing aangekondigd. Van het Dorp zouden ze naar de Biest gaan, om daar de volgende herhalingen te houden. Toen waren ze al met veertien. Op die verhuizing was ook ik van de partij. Schoon was dat ; de ene ‘parde bleu’ na de andere…altijd de twee zelfde : ‘Cavala’ en het ‘Witte Paard’. Af en toe, buiten de huizen, werd wat anders geprobeerd. Schoon, echt schoon, ook ik zou muzikant worden. Door die goeie wil mocht ik zelfs tussen hen lopen, alsof het mijn eigen volk was. Van de ene herberg naar de andere ging het. Natuurlijk kwamen ze alleen bij die mensen, die voor de oorlog lid waren. In goede aarde viel dat wel. Tappen en schenken goed, maar lid worden ? Nee…Het ene plezier was het andere waard en daarbij…’de Sussen drinken niet’ was de slagzin en weer kon Cavala geblazen.

Juist voorbij Doreke de metser, vroeg de meester, die de grote trom sloeg, mij eventjes de stok vast te houden, dan kon hij een sigaret rollen. Fier als een pauw nam ik dat stuk hout met vilten bol vooraan in de hand. Een paar passen is dat goed gegaan. Van in de tenen begonnen die kribbelingen, trokken hoger en hoger en voor ik het zelf besefte…Boem !!

Een ezel, die rustig van op zijn wei naar dat kabaal stond te kijken, schrok en rende snel weg naar de andere zijde van de omheining, vond daar een gat en vluchtte weg…

Viktor Troch en Berre, de twee tuba’s sprongen vooruit alsof er plots een V-1 achter hun hielen gevallen was. ‘Godverdomse snotneus’, hoorde ik de eigenaar van de trommel sissen, terwijl hij van het verschieten zijn propje tabak en blaadje liet vallen, juist in een plas water. Dat was nog het ergste. Daarmee was ik al als stokkendragen gedegradeerd en kon ik bij de gewone jongens aan de zijkant gaan lopen.” 

1983 – Aprilnummer ‘De Band’ : Leestenaars treden zo uit de oude doos

Uit de verzameling van meester Stan Huysmans een opstel van Hendrik Moons van 8 maart 1950 :

Onze klas op wandel in maart

“Op maandag 6 maart hebben wij een wandeling gemaakt naar de moderne hoeve van Jaak Lamberts in de Tiendeschuurstraat. Het was juist zo’n schoon weertje en het ging ons dus goed af. We vertrokken te 1.30 u in de school en rond 2 u kwamen we op de boerderij van Jaak en Stefanie. Het eerste dat we bezochten waren de varkenshokken, want de boer was de biggen juist aan ’t voederen. Hetgeen ons in de varkenshokken bijzonder is opgevallen, is de moderne manier van verlichting, van verluchting en ook nog de nieuwe leiding van het kraantjeswater.

Dan gingen we buiten de hoeve naar de silo’s zien, want dat was de moeite waard. Er konden zo maar 14 à 15 grote wagens voeder in één silo. De silowand was gemiddeld 10 cm dik en de bodem 20 cm. Nu hadden we dit alles goed bekeken en besproken en geluisterd naar Jaak zijn uitleg. Daarna traden wij in de koestal. Hier zagen we de moderne automatische drinkbakken, wat allemaal veel gemak verleent aan de boer en de boerin. We gingen dan achter de koeien staan en dan zagen we ineens dat de staarten van de koeien vastgebonden waren om er niet mede in hun drek te liggen. Ook hing boven elke koe een plaatje met de naam, en wanneer ze gekalfd hadden en zo meer.

We gingen terug buiten, bedankten Jaak en Stefenia en zakten terug af naar de school.

Maar op de terugweg zijn we onze smidse binnengegaan. Dat was naar mijn zin. Vader was juist een paard aan ’t beslaan en dat hadden vele jongens nog niet gezien. Ik kende dat allemaal en wilde ook wel wat tonen aan mijn makkers. Ik heb dan eens het smidsvuur opgezet, eens geboord en eens geslepen om de jongens te laten zien hoe dat allemaal werkte. Ik was wel een beetje fier, hoor. Dan gingen we terug naar school. En ik was blij dat de meester aan vader gezegd had, dat hij niet te klagen had over mij. In de klas gaf de meester nog ons huiswerk op en onze les voor ’s avonds, en we konden terug naar huis.

Ik hoop dat we nog wandelingen zullen maken en vooral met zulk goed weer.”

De schrijver Hendrik Moons :

-Tijdens het schooljaar 1949-’50 leerling in het achtste leerjaar.

-Geboren te Leest op 19 januari 1936.

-Zoon van Moons Jan (hoefsmid +1972) en Verbeeck Joanna, Tiendeschuurstraat 1.

-Gehuwd met Sarens Jeannine (Hombeek).

-Wonende Vekestraat 3 Hombeek (Nieuwe straatnaam : Tantelaar 3).

-Beroep : smid. Is 12 jaar hoefsmid geweest bij de Boomse steenbakkerijen, tot in ’68, toen bij de modernisatie de paarden uit ‘het geleeg’ moesten verdwijnen.

-Kinderen : Marleen, Brigitte, Bruno, Sven. Is reeds grootvader. De tijd vliegt…

-Studies : na de 4^de graad : 3 jaar Vakschool (metaal) – avondonderwijs. Daarna 3 jaar zondagschool HOEFSMEDERIJ Brussel – diploma.

-Legerdienst : 18 maanden 15^e Artillerie Brasschaat.

-Hobby’s : 1. Heeft het erg hard zitten met PAARDENHOUDERIJ en –VERZORGING.

2. Kunstsmederij (in vaders smidse). Hier is hij in zijn element, hij hamert deskundig SNUISTERIJEN – roosjes en andere bloemen, met de liefde en de slagkracht van Van Boeckel. Als men iemand zo ernstig bezig ziet aan zijn hobby, wordt ARBEID EEN GEBED.

Ach ! IN ’t VADERHUIS ! Wat een lust en een weelde, die sfeer van vroeger. Hier is de tijd, samen met het hart van de vader, stilgevallen… Die oude blaasbalg, die smidshaard, die rook, die geur en kleur van afbrandsel, die spetterende witte gensters en rode ijzervonken, die berookte solderbalken, en jarenlange zwarte wanden, dit alles lijkt als een gewijde plaats. Die oude travalje, al het beslaggereedschap, de smeed- en koelbak, de smeekolen, het aambeeld, de hamers en bultklopper, de doorslag en klinkbouten, de tangen, prangen en snijders in soorten, de schroefbank en pletrol, de scharen en beitels, messen, vijlen en boren allerhande…Ach, een bijzondere, aparte, grote wereld in ’t klein voor een aandachtige bezoeker… Hoe kan het anders, dan dat de zoon er dikwijls weerkomt, er graag vertoeft en er de tijd van vroeger doet herleven…

En terwijl hij smeedt en klopt dat de gensters sprankelend in ’t ronde springen, en ’t witgloeiend ijzer in de juiste vormen kneedt, vertelt hij sappig, met veel humor en leute uit zijn klasleven 7^de en 8^ste leerjaar. Hij moet er nog om lachen, -(nu, maar niet toen)- als hij beweert dat hij eens een ferme mep heeft gekregen. Hij had ze wel verdiend, mildert hij maar Jan De Prins had er zeker ook ene moeten krijgen…

De school van toen, overvol aan herinneringen, is sinds wel erg veranderd filosofeert hij… MOONS HENDRIK stuurt hiermee nog langs ‘De Band’ zijn groeten aan De Prins Jan, Diddens Marcel, Fierens Frans, Fierens Theofiel, en anderen…

       Stan Huysmans.

Op een mooie lentedag dit jaar (2013) bracht ik Rik een bezoek in de Hovenierswoning van het kasteel De Mot (Kasteel De Mot : zie o.a. jaar 1845 in deze Kronieken en ook in de Toponiemen die volgen), die hij sinds de jaren ’90 achtereenvolgens huurt van de Brusselse Jonkheer Pansius Prion en al enkele jaren van de huidige eigenaar Pascal Ferryn.

De Hovenierswoning bevindt zich pal aan de straatkant (Bist) en draagt het huisnummer 8.

De jachtwachterswoning, links van het domein, heeft als adres Bist 12 en het kasteel zelf kreeg van de stad Mechelen, merkwaardig, het adres Bistsevelden 2 mee.  

Na een luidruchtige verwelkoming door zijn 14-jaar oude border collie Billy werd ik gastvrij ontvangen en door zijn huisje geleid. Overal bots je op zijn kunst. Een machtige metalen kroonkandelaar siert het plafond, op zijn schouw prachtige paardenhoofden waarvan de contouren afgewerkt zijn met een fraai bloemmotief en die een indrukwekkende spiegel omzomen, eveneens afgewerkt met prachtige bloemen. Op het salontafeltje een sierlijke arend en ook op de schouw van zijn keukentje bloemen maar vooral paarden. Pareltjes van smeedkunst en allemaal van zijn hand.

Een praatvaar zoals Rik moet je niet pramen om van wal te steken, hij is 77 ondertussen maar zijn grijze celletjes werken nog optimaal. Hij vertelt honderduit over zijn jeugd, zijn legerdienst, zijn carrière, zijn familie, zijn tegenslagen…

Dat interview met meester Huysmans van 30 jaar geleden herinnert hij zich nog goed. Ik kon goed opstellen en zonder fouten schrijven, nog steeds, vertelt Rik. Meester Huysmans  had hem ooit nog een fikse klap verkocht wist hij, maar waarschijnlijk verdiend, want hij was een kwajongen die veel kattenkwaad uithaalde. Ook in het leger was hij geen doetje. Hij was van de laatste lichting die nog een termijn van 18 maanden diende uit te doen, na hem moesten de miliciens nog 15 maanden kloppen, en in Brasschaat verplichtte men hem om chauffeur te worden, ook al bezat de kazerne nog een vijftal paarden. Rik wou beslist op een paard maar dat werd hem geweigerd en hij ging dwarsliggen. Toen hij na 6 weken opleiding in aanwezigheid van een instructeur op een paal reed, aan de Trappistenabdij van Westmalle, werd zijn rijbewijs hem ontzegd en kreeg hij nog een zware straf toe. Een rijbewijs zou hij overigens nooit halen.

Met paarden heeft hij een speciale band. ‘Ik ben als paard geboren en ik zal als paard sterven, mijn eerste woord was iets met paard heeft mijn moeder altijd gezegd.’

Waar die fascinatie vandaan komt weet hij niet, vermoedelijk door de smidse van zijn vader.

Hendrik Moons is de tweede zoon van Jan-Baptist, de hoefsmid uit de Tiendeschuurstraat en van Jeanne Verbeeck uit Tisselt.

‘Toen wij dertien, veertien waren wilden al mijn vrienden naar de autofabriek, ik niet, ik wou persé smid worden, ik ging er mee slapen en ik werd er mee wakker.’

‘Toen de vader van zanger Bobbejaan Schoepen, een smid uit Boom, overleed, heb ik hem een tijdlang vervangen. Nadien ben ik in de Boomse Steenbakkerijen gaan werken als smid en ’s avonds hielp ik mijn vader in zijn smidse.’

Na de teloorgang van de steenovennijverheid in de Rupelstreek, werd hij tewerkgesteld in ‘den IJzeren’ te Willebroek en Acomal Mechelen, steeds als onderhouds- of productiesmid.

Intussen was hij gehuwd met de Hombeekse Jeannine Sarens, een zus van de in de jaren ’60 bekende Belgische middengewicht bokser Emiel Sarens. Deze laatste verblijft momenteel in Deurne en komt zijn schoonbroer uit Leest nog regelmatig bezoeken.

Jeannine schonk hem vijf kinderen waarvan er eentje heel vroeg zou overlijden. Hun jongste, Sven, vormt de derde opeenvolgende generatie van hoefsmeden uit dezelfde familie.  Hij geeft les aan de Hoefsmederijschool en beschikt over een eigen smidse in zijn woning.

Het leven heeft Rik niet gespaard. Zijn vader kreeg aderverkalking en overleed in 1972.

Rik wou niets liever dan de smederij overnemen maar familieperikelen beslisten daar anders over. Later begon zijn vrouw te sukkelen met haar gezondheid en na een operatie kwam ze ongelukkig ten val met als gevolg een dubbele open beenbreuk. Zeven operaties waren er nodig en uiteindelijk kreeg ze een pin ingeplant van knie tot knoesel. Later volgde een open hartoperatie die het gezin ruim 500.000 frank kostte en uiteindelijk kreeg ze de ziekte van Parkinson. De laatste jaren van haar leven heeft Rik haar liefdevol verzorgd. Zelf bleef hij ook niet gespaard, twee jaar geleden kreeg hij een zware maagbloeding. Vier zweren ontploft in zijn maag maar na zes dagen was hij terug thuis uit het ziekenhuis.

En Is het niet gevaarlijk paarden beslaan ? ‘Het voorste van een vrouw en het achterste van een paard is gevaarlijk’, lacht hij. Hij heeft veel schoppen gekregen maar echt zwaar gekwest werd hij nooit. Wel werd zijn knie zwaar belaagd na een confrontatie. Twee keer per jaar laat hij daar vocht uittrekken. 

‘Ik ben geen kunstenaar maar een hoefsmid en een paardenliefhebber,’ zegt Rik bescheiden.

‘Alhoewel goeie hoefsmeden kunstenaars op zich zijn. Die stiel leer je niet op drie jaar. Ik was 21 toen ik mijn vak beheerste, maar je moet weten dat ik het heel mijn jeugd heb gedaan. Ik was van kindsaf in de smidse te vinden en ik ben fier op mijn stielkennis maar een kunstenaar ben ik niet. Ik heb 50 paarden gemaakt. Het laatste staat bij mijn kleinzoon in Liezele, het is volledig ingespannen, opgetuigd zoals de paarden op het ‘geleig’ of de  boottrekkers. In het kasteel staat een paard van mij van ruim 75 kg en die arend heb ik ooit gezien op een foto van een Amerikaanse zonnewijzer. Ik heb hanen gemaakt, kippen, luchters en schouwgarnituur. En altijd weggegeven. Ik heb nog nooit geld gevraagd voor mijn maaksels, nooit.’

Zijn smidse heeft hij nog (foto) maar smeden zit er niet meer in, zijn duimen hebben het laten afweten.

Tegenwoordig zorgt hij voor zijn drie merrie pony’s en de vijf ezels en de pony van zijn huisbaas. Dat is zijn lust en zijn leven. Verder houdt hij nog een oogje in het zeil op het domein van het kasteel De Mot, zeker als de bewoners afwezig zijn.

‘Ik zou een hele dikke boek over mijn leven kunnen schrijven,’ besluit de krasse zeventiger bij ons afscheid en ik heb de indruk dat hij nog lang niet is uitverteld.

     M.V.H.

-De Hovenierswoning van het Kasteel De Mot

-Rik naast enkele van zijn creaties, elke paardje is uniek.

-Immer weerkerend in zijn kunst zijn paarden.

-Voor deze arend haalde hij zijn inspiratie uit een Amerikaanse zonnewijzer.

-De smidse in de Hovenierswoning is nog steeds intact.

1983 – Zaterdag 19 maart : Derby KV Mechelen-Racing-Mechelen

Patrick De Schouwer, een R.C.M.-supporter en leerling van de Stedelijke Lagere School uit Leest, ging ook naar het derby. Hij liet zijn groen-witte sjaal afpakken en toen hij naar huis wilde met zijn fiets, moest hij vaststellen dat zijn beide banden kapotgestoken waren.

(Schoolkrant Sted.Lagere School, nr.2 jaargang 3)

1983 – Zondag 20 maart : 5^e Natuurwandeling van CSC-SVV-SP Leest

            Het bestuur van de afdeling Leest oordeelde dat het, één dag voor het officiële

            begin van de lente, de moeite loonde om agrarisch Leest op een andere manier

            te bekijken.  

1983 – Zondag 20 maart : K.V.G.-Zennevallei bezocht de jaarlijkse Sint-Ludwinaviering

            Dit had plaats in Hulshout.

1983 – 24 maart – De Mechelse Week :

            Plans verbeteringswerken landbouwwegen

            “De aangepaste plans van de verbeteringswerken aan verschillende

            landbouwwegen in Hombeek en Leest (1^e fase), zullen op volgende dagen

            en uren ter inzage liggen van het publiek in de gemeenteschool van Leest.

            Vergadering op 30 maart te 19 uur Elleboogstraat, 20 uur Rennekouter

            en 21 uur Tiendeschuurstraat.

            In de bovenzaal van het gemeentehuis te Hombeek : vergadering op 28/3

            te 20 uur Moststraat, Mostweg,Schoorstraat, 21 uur Middenveldweg.”

1983 – Zaterdag 26 maart : KWB besloot kaarttoernooi met prijsuitreiking (foto onderaan)

            Het kampioenschap 1982-1983 liep over twaalf avonden, telkens op een

            zaterdag, waarvan de acht beste uitslagen in aanmerking kwamen voor

            het eindklassement.

            Aan dit kampioenschap namen gemiddeld 17 à 18 tafels deel.

            Voorzitter Alfons Geerts dankte iedereen tijdens zijn toespraak en kon de

            eerste prijs overhandigen aan Louis Van Loo die het haalde voor Jos Moens

            en Marie-Jeanne Spoelders.  (‘DB’, mei 1983)      

“…De massale deelname aan deze kaartwedstrijd was echter niet te verwonderen als men een blik op het prijzenaanbod wierp. Een heel gamma prijzen ter waarde van niet minder dan 29.000 fr. werd tijdens de 12 kaartavonden ter beschikking gesteld van het kaartpubliek.

In vergelijking met vorig jaar is dit budget vergroot met 6.000 fr. Buiten deze prijzenmassa werd er nog eens een slordige 30.000 fr. op tafel gelegd voor het eindklassement.

Voorzitter Alfons Geerts dankte tijdens zijn toespraak alle helpers en deelde mee dat volgend jaar KWB aan haar 35^ste jaar toe is…” (GvM, 30/3/1983)      

1983 – 26 en 27 maart : Voetbaltornooi Vevoc

            Met deelname van de Oud-Chiroploegen : Hombeek – Battel – Kapelle o/d Bos –

            Weerde – Blaasveld – Heffen – Vevoc Leest en Chiro Leest.

            Op de terreinen van V.V. Leest in de Dorpsstraat.

            Tijdens het tornooi op de twee dagen : barbecue – ijskreem – taart.

            Verdere details ontbreken.

            (Folder Vevoc)

1983 – 27 maart : Palmzondagconcert en Huldiging verdienstelijke leden van St.-Cecilia

In de gelijknamige zaal onder leiding van J.P.Leveugle.

Bij deze gelegenheid werd eveneens hulde gebracht aan drie verdienstelijke  muzikanten : Rik De Bruyn en Louis Verschueren, elk 60 jaar muzikant en  Eugeen Vloeberghen 65 jaar muzikant.

De Mechelse Week van 31 maart 1883 daarover :

“In zijn geheel is de koninklijke Fanfare St.-Cecilia ook niet van verdiensten gespeend. Deze fanfare, in 1899 gesticht, behaalde heel wat medailles en eervolle vermeldingen voor hun bijzondere prestaties : o.m. twee maal wereldkampioen te Kerkrade (Nederland). In 1978 voor uitmuntendheid en in 1981 in de ere-afdeling.

Deze fanfare heeft dan ook heel wat in het buitenland opgetreden, en heeft  in de internationale muziekwereld heel wat vrienden in geheel de wereld.

De laatst behaalde onderscheiding was een tweede plaats op het nationaal

tornooi te Brussel in november ’82, met maar liefst 94,5% van de punten.

Het succes dat deze energieke fanfare behaalde de laatste jaren heeft twee oorzaken : vooreerst de dynamische leiding van het bestuur, bestaande uit voorzitter Vic Verschueren, die zelf reeds 35 jaar bestuurslid is, ondervoorzitter August Lauwers, in Leest beter bekend als “den Burger”, hij is tevens  oud-burgemeester van Leest, ere-voorzitter Mevr. Pol Piessens en

bestuursleden Bart Robeyns, Jef Vloeberghen, Stan Gobien en Johan Van de Put. Hierbij mogen we zeker de rol van dirigent J.P. Leveugle niet uit het oog verliezen die het tenslotte allemaal diende waar te maken op muzikaal gebied.

Een tweede reden voor deze successen is de motivering van de muzikanten zelf, die er alles voor over hebben om het beste op gebied van muziek na te streven.

Na de gemeentefusies is het verenigingsleven in Leest niet uitgestorven, maar integendeel intenser gaan opbloeien, in het besef dat samenwerking en zelfbehoud meer dan ooit noodzakelijk is.

Dit jaarlijks Palmzondagconcert is dan ook één van de hoogtepunten op het agenda van de fanfare “St.-Cecilia”.

Ook dit jaar mag de uitvoering gewoonweg schitterend worden genoemd, en er werd heel wat bijval geoogst bij het talrijk opgekomen publiek.

Het welkomstwoord en de inleidende presentatie werden uitstekend naar voren  gebracht door Jozef Lauwers, waarop de fanfare de avond inzette met de “Little  Suite for Brass”.

De uit te voeren stukken werden telkens van commentaar voorzien door Lucia Van Roy. Na de pauze kwam de Leestse drumband “St.-Cecila” in de orkestbak onder leiding van Walter Van de Venne.

Op het einde van het tweede optreden van de fanfare volgde de huldiging.

Eerste in de rij was Rik De Bruyn, geboren op 23/9/1909 en 60 jaar muzikant. Sedert 1922 is hij bij de fanfare als trompetspeler, en van 1938 tot 1965 als dirigent. Na de tweede wereldoorlog behaalde hij met zijn dirigentschap ruim  20 eerste prijzen op muziekwedstrijden, de meeste met filicitaties van de jury. Honderden jongeren heeft hij niet alleen de liefde voor de muziek, maar ook  de practische kennis van notenleer en blaastechniek bijgebracht.

In 1970 schakelde hij over van trompet naar bariton en vormde een onklopbaar  duo met zijn vriend Louis Verschueren. Toen de fanfare in dirigentmoeilijkheden kwam werd hij in het seizoen 75-76 dirigent, tot hij werd afgelost door J.P. Leveugle. Deze beeldhouwer van beroep heeft in zijn 15-jarige kleinzoon Johan  een waardige opvolger gevonden als kornetist in de vereniging. Voor deze uitzonderlijke prestaties ontving Rik De Bruyn deze avond de medaille

van het Muziekverbond van België “in Veterani Honorem” en een tinnen  herinneringsschotel van de vereniging.

Tweede gehuldigde  en vriend van de eerste was Louis Verschueren. Hij werd geboren op 24/5/1906 en kwam bij de fanfare in 1920 als leerling. Twee jaar later reeds was hij “volleerd”, en vatte zijn carriére aan als bugelspeler, wat hij zou volhouden tot 1970, om daarna over te schakelen op bariton.

Indien we Louis Verschueren reeds eerder een kampioen hebben genoemd,hebben we het bij het rechte eind gehad : Louis Verschueren heeft ooit het Belgisch kampioenschap lange-afstandlopen gewonnen, vandaar misschien zijn “straffe asem”. Eveneens kampioen is hij op gebied van het bijwonen van  repetities en concerten. Ondanks zijn reeds gevorderde leeftijd heeft hij de laatste 5 jaar geen enkele repetitie of concert gemist.

Ook hij ontving deze avond de medaille van het muziekverbond van België,tesamen met de tinnen schotel.

Laatste in de rij, maar zeker niet met de minste verdienste, was Eugeen Vloeberghen. Deze muzikant heeft niet minder dan 65 jaar verenigingsleven op zijn actief.

Hij zag het levenslicht op 13/8/1902 en begon als muzikant bij de andere  Leestse fanfare “Arbeid Adelt” in 1918 en werd in 1938 lid van “St.-Cecilia”.

Zijn ouders hadden vroeger de herberg “In de Vrede” en vandaar misschien zijn reeds vroege kennis van muziek. Deze liefde voor de muziek bracht hij ook bij aan zijn beide zoons Jules en

Jef. Sedert 1938 is Eugeen tuba-speler in de vereniging en tevens ouderdomsdeken.

Van beroep was hij eerst hovenier, vervolgens werkte hij bij Eternit tot hij in 1947 als stoelenmaker werd tewerkgesteld. Van 1954 tot zijn opruststellingwas hij gemeente-arbeider.

In zijn carriére als muzikant speelde hij ook voor de jonge paartjes : het tweede waarvoor hij speelde was voor het huwelijk van de toekomstige “burger” August Lauwers.

Ook Eugeen is kampioen : een kampioen-duivenmelker. Velen noemen hem terecht de meest verstokte duivenmelker van Mechelen. Tot voor een aantal  jaren was hij ook visser.

Deze kranige ouderdomsdeken verkeert nog in een blakende gezondheid, misschien wel dank zij het kaartspelen na de repetities. Hij ontving voor zijn prestaties de medaille “in Veterani Honorem maxima fidelitatis causa”, een zeldzaam uitgedeelde onderscheiding evenals de tinnen schotel van de vereniging.

Deze succesrijke avond werd tenslotte afgesloten met het pathetische “Thunder  and Lightning” van J. Strauss, een waardig einde voor deze unieke muziekavond.

            (EM)”

 -Rechts de laureaat van het KWB-Kaartkampioenschap 1982-1983 Louis Van Loo.

-Sint-Cecilia in actie tijdens het Palmzondagconcert van 1983.

-De verdienstelijke muzikanten : Rik De Bruyn, Eugeen Vloeberghen en Louis Verschueren.

1983 – Zaterdag 19 en zondag 20 maart : Toneel met Rust Roest “Greenwich” in de zaal Ste Cecilia.

“Na een schitterend voorseizoen waarin we tweemaal voor een bomvolle zaal en éénmaal voor een goed bezette zaal (telkens met een enthousiast publiek)  ‘De Koord van Spinoza’ in aanwezigheid van de auteur gespeeld hebben, kondigen wij nu ons tweede toneelstuk aan :

‘GREENWICH’ – toneelstuk in 4 bedrijven van Walter Van den Broeck.

Wederom een auteur van eigen bodem en wederom een toneelwerk van en over ‘onszelf.’

Toneelvrienden, aan dit reuzestuk dat ongetwijfeld het succes van de voorgaande tegemoet gaat, werken mee als spelers, decorbouw, belichting, kledij, muziek, grime, enz…: Renild Polfliet, Jan Emmeregs, Nicole Van Gindertaelen, Hilde De Kock, Marcel Verwerft, Fik Diddens, Stefan De laet, Werner De Nijn, Tony Baarendse, Kris De Laet, Karel en Milou Mertens, Vera Moernhout, Karl Casteels, Wendy Van Steen, Hilde Van Dam, e.a.

Onze toneelvoorstellingen zijn de laatste jaren ware gebeurtenissen geworden in de zin dat er degelijk gewerkt wordt, en dat de kijkers zichzelf aan de lijve betrokken voelen in het spel.

…”

(Guido Hellemans in ‘De Band’ februari 1983)

In het daaropvolgende nummer van ‘De Band’ (maart ’83) schreef voorzitter, regisseur, acteur, manusje-van-alles van de Leestse toneelkring Guido Hellemans, zijn visie neer over toneel :

TONEEL ZIEN EN BELEVEN

“De aanleiding van dit artikel is het beluisteren van een LP waarop fragmenten  staan van het tien jaar geleden opgevoerde toneelstuk ‘Mistero Buffo’ van Dario Fo in een regie van Arturo Corso door de ‘Nieuwe Scene’. Die voorstelling was de toneelrevelatie in mijn leven tot hiertoe. We kregen daar een homogeen geheel van totaal-toneel; t.t.z. beweging, zang, dans, humor, kolder, tragiek, enz. in een zowel ruwe als verfijnde vormgeving. Dit alles in een weergaloze stijl en meeslepende ambiance waar een ganse groep eensgezind als één brok leven (energie) naar voren trad.

Ik geloof dat dit gebeuren de start is geweest na de tweede wereldoorlog voor een nieuwe toneelbeoefening. Terug naar de bron, naar het volk (dit zijn wij allen ontdaan van kunstmatige franjes), naar de oergegevens van het leven. Het was een stuk over honger, uitbuiting, oorlog en vrede, liefde en geluk (dat voor weinigen is weggelegd), over geloof en ongeloof, over verdraagzaamheid en revolutie.

Ik heb twee opvoeringen gezien, nog 10 zou ik er willen zien, 50 maal heb ik de LP reeds beluisterd, wat hopelijk nog dikwijls kan.

Toneel hoeft geen boodschap in te houden, tenzij een boodschap van leven. Toneel biedt een stuk leven eenzijdig belicht (elke visie is onvolledig). En de kijker laat het over zich komen en neemt er uit wat hem geschikt voorkomt. En dit is de grondhouding om toneel te genieten dunkt mij, nl. ontvankelijk en open staan waardoor de vonk (de goddelijke vonk) van spelers naar publiek overslaat. En eens die kortsluiting tot stand gebracht kan er iets beleefd worden. En alle vooroordelen als : wie speelt, wat speelt men, waar, hoe enz. zijn bijkomstig.

Het basisgegeven blijft er bij te zijn ‘als het ijs breekt en het kind sterft; en kijken naar de takken die langzaam verder leven’ (Carel Swinkels).

Onlangs zag ik twee dagen na elkaar ‘Eindspel’ van Samuel Beckett door de hoofdrolspelers Julien Schoenaerts en Jo De Meyere. Een tragisch, luguber, aangrijpend spel over het zielige leven van oude mensen die aan hun ‘laatste spel’ toe zijn.

De eerste maal zat ik achteraan en was meer een afstandelijk toeschouwer. ’s Anderendaags zat ik vooraan en kroop op de acteurs hun huid. Ik heb samen met hen gezweet, gehuiverd, angst doorstaan en heb met hen mijn einde voelen naderen. Het einde was in ’t zicht, en wat komt er na de dood ? Dit is afwachten. Zo vroeg de Nederlandse dichter Roland Holst aan zijn collega Jacques Bloem : ‘Zou jij het levenselexir om nooit meer te sterven opdrinken ?’

Het antwoord was een panische angst.

Zondag zag ik in de Antwerpse KNS een voorstelling over de ‘Ierse onlusten’. Ik heb met de Ierse bevolking gerild van schrik omwille van de folteringen, ik heb met hen geschimpt op de vreemde heersers, getriomfeerd om een overwinning door de bevolking, en ik heb ineengeslagen gewacht op de executie der vrijheidsstrijders.

‘Toneel’, zegt Van Dale, ‘is elke plaats waar iets belangrijks gebeurt, waar alle ogen op gevestigd zijn.’

Toneel is voor mij iets sacraals, is gewijd. De handelingen der spelers zijn gewijde handelingen. Met zijn rituelen waar niet genoeg zorg kan aan besteed worden. Toneelspelers zijn zichzelf en hun publiek verplicht een metamorfose te ondergaan tot een brok authentiek leven.

Telkens ik naar een toneelvoorstelling ga (amateur of beroeps) ga ik met hoge verwachtingen, dan bibbert mijn bloed. Want daar, daar tussen die drie wanden op de scene, daar gebeurt het, daar heeft de gedaanteverandering plaats, daar worden wij weggerukt uit dit leven en meegesleurd naar een ander leven. Vaak veel krachtiger dan de fletse rommel die ons als leven wordt voorgeschoteld. Maar helaas als ik zoete koek en slappe voorgekauwde kost te verteren krijg : mijn TV-kast heeft veel van dit. Beter was ik bij mijn boekenkast gebleven, daar ze oneindig meer te bieden heeft.

Niemand vraagt perfectie (dit is niet van hier zegt Paulus), maar we vragen inzet, bezieling, geestdrift, en…leven.

Hopelijk is er wat te beleven met : GREENWICH…”  

                              De Mechelse Week 24 maart 1983 :

“Naast de komische situaties, bemerken we steeds een tragische achtergrond. Nicole Van Gindertaelen, in de rol van de oudste dochter Andrea, een mentaal gehandicapt meisje, was voortreffelijk.

Eveneens de andere acteurs Renild Polfliet als de vrouw, Hilde De Kock als de jongste dochter en Jan Emmeregs als Saturnino, verdienen een speciale vermelding.

Tijdens deze twee voorstellingen was de zaal werkelijk te klein voor alle toeschouwers.

“Rust Roest” heeft beslist een naam die op zichzelf reeds een massa mensen aantrekt. Niet voor niets trouwens.
Tenslotte willen we nog alle medewerkers achter de schermen een woordje van dank geven, o.a. Marcel Verwerft voor de teksthulp, F. Diddens, Stefan en Kris De Laet, Werner De Nijn voor de dekorbouw.
Stefan De Laet voor de dekoraankleding. Fik Diddens voor een professionele belichting. Vera Moernaut voor de grime. Karel Mertens voor de bandmontage en Milou Van Stijvoort voor de kostumering.

Rust Roest zorgde de twee dagen voor een schitterende vertolking van “Greenwich”, een toneelstuk van Walter Van den Broeck.
Deze Leestse toneelkring heeft dit weekend bewezen dat amateurtoneel dikwijls meer is dan een vrijetijdsbesteding. De spelers waren zo in hun rol en op elkaar ingespeeld dat een lovende kritiek hier zeker op zijn plaats is.
We kunnen ons best indenken wat het moet betekenen om wekenlang, na een dagtaak of na drukke huishoudelijke bezigheden, ’s avonds en de weekends een toneelstuk te repeteren.

De regie voor dit stuk stond onder leiding van Guido Hellemans, die dan ook niet enkel van zijn spelers, maar ook van zichzelf het beste heeft weten te geven.

Het stuk zelf, op het eerste zicht een blijspel, bezit een diepere inhoud : het thema is het “vadercomplex”, aldus Walter Van den Broeck zelf.

In het stuk worden de kinderen gedomineerd door de vaderfiguur, in dit stuk schitterend vertolkt door Guido Hellemans, de regisseur.”

                                    Gazet van Mechelen van 22 maart ’83 :

“Hoewel wij aannemen dat het grote publiek zaterdagavond jl. bij de premiére van ‘Greenwich’ niet voor auteur WalterVan den Broeck, maar wel voor de plaatselijke toneelgroep ‘Rust Roest’ buitenkwam, geloven we toch dat de toneelliefhebber niet op het appel ontbrak.

…

Regisseur Hellemans heeft voor een sobere aanpak geopteerd. Geen overbodige theaterattributen, noch gemaakte theatercharges. Wel een aanpak volledig conform aan het theater van Van den Broeck : volks, d.w.z. met een directe taal, zonder veel franjes.

De symboliek zorgt ervoor dat achter het gewone verhaal nog een tweede zit.

Zo o.m. het vadercomplex en het sociale element. Renild Polfliet, als vrouw van Robert Verachtert, gaf gestalte aan haar rol, hoewel zij zich heel de tijd in een rolstoel beweegt, staat zij heel natuurlijk, ongekunsteld bij momenten hard-meedogenloos, soms aangrijpend-ontroerend.

Nicole Van Gindertaele in de rol van Andrea, de oudste dochter, bewijst dat ze de figuur aanvoelt.

Hilde De Kock en Jan Emmeregs zijn aan mekaar gewaagd.

Blijft Guido Hellemans in het hoofdpersonage van Robert Verachtert de metaalarbeider. Gaaf, puntzuiver en puik, zoals we het van hem gewoon zijn.

Een tiental mensen achter de scène maakte de voorstelling tot een waardig avondje uit. Wat we ook naar zijn volle waarde schatten is de keuze van de opeenvolgende producties. Geen overjaarse boerenkluchten, (bedenkelijke) billenkletsers of pseudo-psychologisch geleuter, maar een ernstige poging om goed theater te brengen. (D.D.S.)”

-De aankondigingsfolder van het volkstoneelstuk ‘Greenwich’ van Walter Van den Broeck.

-Een scène uit ‘Greenwich’.

1983 – 11 maart : Vrije Kleuter- en Basisschool Leest op de cover van Zonneland

            ‘Verwondering alom ! Onze speelplaats en enkele leerlingen worden vereeuwigd

            op de voorpagina van Zonneland.”

            (‘Blikvangers’ Schoolkrant 1983)

1983 – Op de vrijdagen 11, 13 en  25 maart : “Reuze Kaartavonden”

            Van SK Leest in het chalet aan de Zennebrug met 1 grote kip per tafel.

            Inleg 40 frank.

1983 – Zaterdag 12 maart : Bezoek aan Mechelen met C.S.C.-S.V.V.-Leest

            In het kader van “Ken Uw stad” vervolgde de afdeling Leest de reeks bezoeken

            aan Mechelen met een wandeling door de IJzerenleen, Korenmarkt en zo naar de kerk

            van O.L.Vrouw-Over-De-Dijle.

            Zoals steeds met een ervaren stadsgids. Na de rondleiding bood gemeenteraadslid

            Jef Vloeberghen namens het bestuur een drink aan. 

1983 – Zaterdag 12 maart : Carnavalbal van de Kon. Fanfare St.-Cecilia (foto’s)

            In zaal St.Cecilia met als speciale attractie de verkiezing van de ‘Minister van

            Groot-Leest’ 1983.

            Een 20-tal kandidaten dong als ET, als baby, eskimo,...naar de titel.

            De gemaskerden mochten gratis de zaal binnen en eveneens gratis deelnemen

            aan de tombola speciaal voor hen ingericht.

            ‘Minister’ werd Wendy Van Steen die  voor de gelegenheid was uitgedost als

            scheepskapitein. (DMW,17/3/1983 en HLN 9/3/83)

1983 – Zondag 13 maart : K.A.J. Ontdek-uw-ster (foto)

            De Leestse parochiezaal was te klein om het massaal opgekomen jeugdige

            publiek te kunnen bevatten. Organisator was de Leestse Katholieke

            Arbeidersjeugd, met als voornaamste coördinator Dirk De Smet.

            Tien deelnemers dienden hun beste (muzikale) beentje voor te zetten voor

            niet alleen een paar honderd sympathisanten, maar tevens voor een heuse jury,

            bestaande uit Leen Verschueren, Jan De Decker, Mieke De Wachter en

            voorzitster Hilde Silverans.

            Marc Verschueren kwam als eerste uit de bus, tweede werd Pol Van Roy,

            derde Marc Keulemans en de Leestse groep “Onkruid” behaalde de vierde

            plaats.(DMW,17 maart 1983) 

De K.A.J.

In 1925 werd de KAJ gesticht.

De geschiedenis van de KAJ (Katholieke Arbeidersjeugd) en haar vrouwelijke tak VKAJ hangt helemaal samen met die van de stichter, de charismatische Jozef Cardijn.

Cardijn was in 1924 onderpastoor in Laken, toen hij vaststelde dat jonge arbeid(st)ers nauwelijks iets betekenden in het kapitalisme van die tijd. Tegelijkertijd rukte het antiklerikale socialisme op, waarvoor hij erg beducht was. Het begon met een studiekring voor jonge arbeidsters. Het initiatief sloeg aan en er kwam een hele beweging tot stand, gericht op betere werkomstandigheden en respect voor de jonge arbeiders.

In de loop van de geschiedenis van deze beweging stonden afwisselend religieuze en sociale acties op de voorgrond.

Tot in de jaren vijftig overheerste echter vooral de moreel-godsdienstige stroming. De kerkelijke overheid zag de KAJ niet graag de sociale toer opgaan. Dat kon immers ook politieke gevolgen hebben.

In die jaren kende de KAJ een groeiend succes. Van 7.164 in 1928 ging het ledenaantal naar 20.997 in 1933. Op het einde van W.O.II waren er 30.000 leden.

Nadien begon de koude oorlog. Vele mensen keerden zich af van het socialisme en de koningskwestie dreef de katholieken dichter bij elkaar. Ook de KAJ haalde daar profijt uit. Op de viering van 25 jaar KAJ waren 100.000 jongeren aanwezig.

Meteen was echter het hoogtepunt bereikt.

Ook voor deze vereniging waren de jaren 60 een keerpunt. Ook inhoudelijk.

De arbeiders kozen voor maatschappelijke verandering van structuren en voor een klasseloze maatschappij. Dat veroorzaakte interne spanningen.

De VKAJ haakte af en zes KAJ-verbonden gingen een eigen weg als kajottersbeweging, die dichter bij de traditionele koers wou blijven.

De aanhang van de officiële KAJ smolt geleidelijk weg.

Begin jaren 80 begon het ledenaantal echter weer aan te groeien.

In 1985, bij het zestigjarig bestaan, telde de KAJ 9.000 betalende leden.

De vernieuwing in organisatie en werking waren daar niet vreemd aan, evenals de crisis die meer jongeren in de kou liet staan.

Sinds 1979 werden er ook inspanningen gedaan om de activiteiten te organiseren rond plaatselijke jeugdlokalen waar arbeidsjongeren elkaar konden ontmoeten in een ontspannen sfeer.

(GvM, 16/4/1985,6/12/2004)

-Alle gemaskerden. (Foto : ‘DMW)

-De ‘gemaskerde’ rechts op de foto won de prijskamp. Later bleek de winnaar een winnares te zijn…

-Wendy Van Steen : de ‘Minister van Groot-Leest 1983’.

-Marc Verschueren, Laureaat van “Ontdek uw Ster” Leest. Hij ontving voor zijn prestatie de beker van de Mechelse Week. (Foto : DMW)

1983 – 4 maart : Gazet van Mechelen : Moeilijk… (foto onderaan)

“Onze fotograaf was van dit verschijnsel zo geschrokken dat hij er een kiekje van maakte. Een nieuw soort sportwagen met een extra brede achterband, kwestie van de bochten te houden is het niet. Voor de formule I dus totaal ongeschikt.

We dachten zelfs dat U met zo’n wagentje in het dagelijks verkeer wel heel veel lawaai en ophef zou maken, maar tegelijkertijd ook heel veel geldboetes zou inzamelen.

Toch is het allemaal niet zo slecht gevonden, zodra u maar weet waartoe het eigenlijk wel kan dienen. Het ding staat tegenover het voetbalveld van Leest geparkeerd en blijkbaar doet het dus dienst om het terrein van de ploeg ‘glad te strijken’.

Gemakkelijker in elk geval dan zo’n wals te duwen. Hoe het karretje ooit door de technische controle moet geraken is een ander paar mouwen. Dat wordt, om ht zachtjes uit te drukken, heel moeilijk.”

1983 – 5 maart : S.K.Ladies wonnen met 4-0 van Beerzel. (foto)

            Als voorbereiding  op de grote stap die men bij Leest wou zetten ivm het

            uitkomen in de provinciale voetbalcompetitie, organiseerde S.K.  een

            vriendschappelijke wedstrijd tegen de dames van Beerzel.

            De S.K. Ladies schenen er klaar voor.

            Reeds in de 10^de minuut bracht Diana Van Beerzel de thuisploeg op voorsprong.

            In de tweede helft stopte doelvrouw Hilda Van Dam (de dochter van de

            voorzitter) een strafschop en dikten Ilse Pepermans en Sabine De Blezer (2x) de

            voorsprong nog aan.

1983 – 6 maart : Op bezoek bij “Stanne”, onze honderdentwee jarige    

(Ik publiceerde dit intervieuw in “De Mechelse Week” van 17 maart 1983 en in “De Band”)

“Het is meer dan twee jaar geleden dat ik Stanne voor het laatst heb gezien.

Ik vind hem gezellig achterover leunend in zijn armstoel bij de kolenkachel, in gezelschap van “Joeri”, zijn trouw waakhondje, genoemd naar Gagarin, de eerste mens in de ruimte.

Weer word ik getroffen door zijn buitengewone vitaliteit, zijn meer dan gezonde “sense of humour” en zijn bewonderenswaardige levenslust.
Deze krasse eeuweling met het voorkomen van een goeie zeventiger wordt in september e.k. 103.

Alleen de ongeneeslijke wonde beneden zijn onderlip, altijd zichtbaar op de vele foto’s van zijn eeuwfeest, is vergroot. Deze wonde zou zijn oorsprong gevonden hebben in het vele pijproken. Op mijn vragende blik geeft Stanne te kennen dat hij vroeger een verstokt roker is geweest. Geen sigaretten weliswaar, maar een sporadisch sigaartje en bijna altijd de pijp. Zo intens dat zijn pijp zelfs tijdens de dagelijkse scheerbeurt zijn mond niet verliet.

Scheerde hij zich links, zijn pijp hing langs rechts, scheerde hij zich rechts, zijn pijp verhuisde naar de andere kant van zijn gelaat.

Ook bier heeft hij in twee jaar niet meer gedronken. Zijn huisdokter oordeelde dat het voor hem beter was ook dit te laten.

Veel spijt schijnt Stanne daar niet van te hebben : “Vroeger bestond bier uit hop en gerst”, monkelt hij, “nu is het bazaar, dat kan je geen bier meer noemen”.

Op mijn vraag hoe hij zoal de dag doorkomt weet hij te vertellen dat hij vandaag nog tien keer de tuin heeft doorgewandeld. Verder leest hij nog elke dag de krant en elke maand het plaatselijk Milac-blad “De Band”.

Kleindochter Monique die met een drankje binnenkomt, voegt er aan toe dat “Peter nog alle dagen bakken kapot kapt”, met een hamer van 5 kilogram, tot brandhout.

Van al zijn herinneringen staan die uit de eerste wereldoorlog het diepst in zijn geheugen gegrifd.

“Ik ben er in geloot”, vertelt Stanne, “en heb 28 maand dienst gedaan. Later kwamen daar nog twee kampen bij. Eén van 40 dagen en het tweede van 28 dagen.

Toen de oorlog begon had ik nooit gedacht dat ik vier jaar en een half van huis zou zijn.
Toen wij in Antwerpen waren vluchtten wij te voet naar Frankrijk en daar aangekomen werden wij verplicht onze klederen en geweren af te geven, dit om de jonge mannen te kleden die onmiddellijk naar het front trokken.

Ik was van de klas van 1900 en van de jongere klassen maakten ze compagniën om tracees te graven enzo.

De 5^de september 1914 ben ik dan aan ’t front gekomen. Daar heb ik afgezien, vooral in ’t begin. Weet ge dat ik zes maand op blokken heb gelopen en zonder kapootjas ?

En wij waren ook soldaat. Kou geleden jong, kou geleden.

Jaak De Croes, een andere Leestenaar die ik toevallig aan het front ontmoette, heeft mij toen tenslotte een carabiniersvest bezorgd, alhoewel ik nochtans piot was.

Aan ’t front heb ik veel meegemaakt, veel leed gezien.

Zelf heb ik echter nooit geschoten. Wij werden dikwijls ingezet op strategische en dus gevaarlijke punten. Zo heb ik eens twee kamions lijken moeten helpen lossen, waarin per kamion toch zo’n 30 lijken, sommigen daarvan met gaten in van een vuist groot, anderen totaal onherkenbaar.

Alle dagen zagen wij lijken, gruwelijk !

Op zekere dag, de Duitsers hadden de gehele dag geschoten, kregen wij opdracht de gaten van bominslagen te dichten. Wij op weg van Veurne naar Nieuwpoort. Net toen wij 1 put hadden gevuld kwamen er twee Duitse vliegers boven onze hoofden cirkelen en begonnen ons te bestoken met hun mitrailleurs, ik denk dat het te Wulpen was, in elk geval hebben wij ons kunnen redden door onder een brug te kruipen.

Een andere dag hadden wij in Veurne wacht aan een Frans schip. Plots zagen we aan de hemel een bestuurbare ballon van de vijand opduiken maar we mochten er niet naar schieten van onze superieuren. Ineens dropte de ballon bommen naar beneden en één der bommen viel op een huis waar een vrouw werd onthoofd. Daar was ik getuige van . Wreed !

Of hij veel schrik had geleden ?

“Schrik ? Daar waren er bij met meer schrik”, antwoordt hij dromerig.

“Natuurlijk hadden wij momenten met water in ons ogen, vooral als wij aan thuis dachten, maar wij waren wilde mensen... Bijvoorbeeld als wij ’s nachts gingen melk halen...iedereen die ons dat zou belet hebben was eraan geweest, ook onze officieren. Wij waren wilde mensen hé...

Wij hadden ook geen medicijnen. Als je ziek werd of gekwetst aan het front was dat dodelijk. Er waren totaal geen medicijnen. Eén keer ben ik licht gekwetst geweest.

In een bepaald dorp moesten wij een baan door het land trekken en ineens werden wij beschoten. Wij vluchtten weg en ik liep op zo’n 300 meter van een inslag en een stuk ijzer van een bom boorde zich in mijn bovenarm. Het was echter een lichte kwetsuur.

Ik stond veel liever op 10 meter van zo’n inslag. Immers die ontploffing vormt een boekee en als je er kort genoeg bij stond had je alleen de beschermende losgerukte aarde.
Het ijzer spatte verderweg uit mekaar.

Toen den Duits terugtrok werden wij, de mannen van de Staat, naar Adinkerke gestuurd.
Ik herinner me nog goed dat daar een plakkaat aan de muur hing. Op dat plakkaat stonden de bevrijde gebieden aangeduid. De mensen uit die gebieden mochten dan naar huis. Behalve wij van de spoorweg. Ik heb daar nog maanden moeten werken, ook nog na de wapenstilstand. Immers, Duitsland was gestraft en moest locomotieven naar Adinkerke overbrengen. Daar ik schilder van beroep was op ’t Arsenaal te Mechelen, werd ik daar weerhouden om mijn werk daar verder te zetten tot februari ’t jaar nadien.

Twee dagen minder dan vier jaar en half ben ik van huis weggeweest.

“En hoe was het met de taal gesteld Stanne, alles in ’t Frans ?”

“Natuurlijk, cinquante mille centquarentehuit, ‘k was kweet nie hoe lang soldaat voordat ik mijn nummer in ’t Frans kende, maar we lagen daar met Fransen, Walen en Vlamingen op één kamer en ge komt daar op den duur in hé.
Eten, drank, de weg vragen, slapen vragen in ’t Frans dat ging, maar een gesprek voeren dat was wat anders.

Wat ik wel beestig vond, dat was enkele jaren geleden in Brussel. Ik vroeg er de weg in ’t Vlaams aan een voorbijganger. Comprend pas, zei de man. Ik vroeg het dan maar in ’t Frans en de man antwoordde me in ’t Vlaams. Beestig !

Vorige zomer ben ik nog eens naar den IJzer wezen kijken, naar het graf van den Huys op het militair kerkhof.

Ja, ja, ik heb veel meegemaakt in mijn leven, zo heb ik in Leest vier gardes gekend.

Den eerste was “de Vloa van Lier”, later Isidoor Van Hoof, dan den Huybrechts en nu Vic Van Hoof.

Mijn laatste vraag betreft de dood.

“Of ik schrik heb om te sterven ?

Zeker niet, ik weet dat ik over de helft ben”, antwoordt hij met glinsterende oogjes, “en alle dagen zijn goed. Ik heb alleen schrik dat ik moet vragen om te sterven, door veel af te zien. Neen, alle dagen zijn goed. Nu denk ik al aan de zee, ’t is nog niet zeker dat ik daar nog geraak maar als alles goed gaat zit ik de maanden juli en augustus in Westende. En dat brengt klandizie mee hé, aan de zee. Die viering daar was een evenement.

Op de comping (noot : Camping Westende, 100 m van Zon en Zee) kennen ze me allemaal, ik mag gaan waar ik wil.
Vorig jaar met mijn verjaardag heb ik van een Hollander nog een kaart toegekregen.

Maar één ding jong. Ik zou meer van mijn pensioen moeten genieten, hé”.

Op mijn verwonderde blik antwoordt hij vlak : “Ha ja hé, ik ben nog  maar 45 jaar op pensioen...”

            M.E.Van Hoof “

-De fotograaf van GvM botste op dit vehikel tegenover het voetbalterrein van V.V. Leest

-Het elftal  van de SK Ladies uit Leest. (Foto : DMW)

-Stanne Van den Broeck.

1983 – 20 februari : Kindernamiddag Vevoc KVLV (foto)

            Voor het derde jaar stond de kindernamiddag van Vevoc-KVLV op het

            programma.

            Deze manifestatie werd jaarlijks georganiseerd met als doel al de Leestse

            kinderen tot en met 12 jaar de gelegenheid te bieden om tot samenwerking te

            komen tijdens geanimeerde amusementsspelletjes.

            In tegenstelling met andere jaren werd er ditmaal uitzonderlijk veel aandacht

            besteed aan de talrijk aanwezige chiro-leden wat te danken was aan het

            35-jarig bestaan van de chiro-jongens en het 20-jarig bestaan van de chiro-

            meisjes.

            De kindernamiddag werd ingezet met een inleidingswoordje van

            gemeenteraadslid  en voorzitter van Vevoc Louis Vloebergh.

            Hij vertelde dat de kindernamiddag in de toekomst soberder zal worden

            georganiseerd, maar zonder de kwaliteit te laten dalen.

            De kinderen werden vervolgens ingedeeld in drie leeftijdsgroepen waarmee ze de

            ganse namiddag zouden doorbrengen. Deze groepsindeling werd gedaan omdat

            de activiteiten met een doorschuif-systeem werkten.

            Als eerste activiteit werd de film geplaatst, gedraaid en geproduceerd door de

            Leestenaar Pierre De Wit.
            Een volgend onderdeel van deze namiddag was het volksdanshoekje.

            Hier werden volksdansjes aangeleerd door de geroutineerde Emilia Verbruggen.

            Het grootste en sensatie bewustste onderdeel van deze kindernamiddag was de

            modeshow. De kinderen kregen de gelegenheid om zich aan de hand van chiro-

            verkleedkoffers om te kleden in allerhande figuren.

            Na te zijn omgekleed kregen ze nog een laagje make-up op het aangezicht

            gesmeerd. Met deze maskerade konden ze dan de zaal betreden na een

            naambordje in beslag te hebben genomen.

            Na de pannenkoeken te hebber verorberd werd deze kindernamiddag afgesloten

            met een epiloog door voorzitster van kVLV Roza Plasqui.

            (GvM,22/2/83)

1983 – Zondag 20 februari : Samenkomst K.V.G. Zennevallei te Heffen

            Er werden dia’s vertoond van de werking en de diensten van het OCMW.

1983 – 24 februari – De Mechelse Week in de rubriek ‘Mechelse Wielerploegen voorgesteld :

Vlug en Vrij Muizen met nieuwe sponsor. (foto)

Op hun supportersbal maakte de Muizense club Vlug en Vrij van de gelegenheid gebruik om hun nieuwe sponsor (Rudy Hendrickx uit Mechelen) en hun renners voor te stellen.

Bij de juniors vonden we de namen terug van de Leestenaars Geert De Bruyn en Gino De Leeuw.

1983 – 26 en 27 februari : Jaarllijks Gelegenheidsrestaurant St.-Cecilia

            Een dag zonder koken en zonder afwas die doorging in de zaal van Mille Van

            Steen in de Dorpsstraat en dit de zaterdag doorlopen van 18 tot 21 uur en de

            zondag van vanaf 11u30.

            Op het menu : aperitief ‘Cecilia’ (40 fr.) aaskroketten als voorgerecht (60 fr.),

            Tomatensoep ‘Toeters en Trompetten’ (40 fr.), steak au poivre, steak natuur,

            steak archiduc of steak Cecilia (275 fr.), ½ kip natuur of een ½ kip archiduc (175 fr.).

            Dit alles te verkrijgen met frietjes. Nagerecht ‘Leests gebak’ (40 fr.).

             (Folder)

1983 – Maartnummer ‘De Band’ : ODE AAN DE OUDE TIJD

“Nu niet, toch niet tot ongeveer halfweg januari, hebben wij, in menselijke termen uitgedrukt, van de winter te klagen. Tot nog toe is het een hele platte winter die niets, maar dan ook niets om het lijf heeft. Hij is zo flauw als die deftige kale heertjes die indruk willen maken met hun kledij, met ongezouten grapjes, hun uitgesproken fijne maniertjes en een taal om van te duizelen. Dit is een strikt persoonlijk gedacht van mij.

Waar is de tijd dat ik, kleine kerel nog, hen naar de barbier (kapper of coiffeur) zag gaan !

Het was die tijd op zaterdagavond dat die stoere bonken zich op stap waagden en zich gingen laten scheren : met hun witte of geschilderde wilgenblokken, met de traditionele ‘floere’ vest en ‘floere’ broek, een rode zakdoek met witte bollen of een ‘foulaar’ om hun hals, met een stoppelbaard van zaterdag tot zaterdag : een kop om van te snoepen en een oud door-weer-en-wind verweerd gelaat. Dat was altijd op zaterdagavond, tussen 6 en 9 uur.

De dichtstbijwonenden kwamen ’s morgens voor de vroegmis van 8 uur. Dat was de smid –ne kop om te exposeren- met zijn grijswitte stoppelbaard (precies een everzwijn of egel dacht ik dikwijls). Een zaterdagavond vol conversatie : over het wel en wee in het gezin, op het land en in de stal. Het varken dat van zijn poten ging van teveel korenmeel (rogge) en aardappelen. Over één van hun beste koeien die miskalfd had. Of van hun paard met een kankerpoot. Over de dorpssmid die een paardenhoef echt gelijk de veearts kon verzorgen, die zelfs slimmer was dan de veearts en die nooit bang was om zijn handen vuil te maken.

Echte mannen die met al hun tegenslagen en narigheden er nog het beste van maakten.

En over hun vrouw die in het kinderbed was en een dag voordien nog onder de koeien zat om te melken, of een ganse nacht bij een zeug gezeten had die moest werpen (vigene), of nog een ovenbrood bakte omdat manlief haar zeker enkele dagen moest missen en dan met heel de boerderij alleen zat. Want op de boerderij was er geen moederke lief aan : daar moesten de handen uit de mouwen gestoken worden. En als het dan zover was, lag de kleine boreling wel en warm ingebusseld, op één van de gezondste matrassen (een haverkafzak) te slapen.

Het was hard werken maar ze waren tevreden met wat ze waren en uitvoerden. Hoe meer tegenslag men kende, hoe harder men werkte, en zonder naijver of schimpscheuten hielp men elkander uit de nood. Toen werd nog met gesloten beurs gewerkt van vroeg in de morgend tot laat op de avond, en men nam van elkaar afscheid met die gedachte : ‘Ik heb vandaag weer mijn best gedaan : Marie is geholpen of Frans of Lowie kan morgen toch zaaien ! ’t Stuk op den veertienbunder ligt klaar geploegd en geëgd, hij kan direct zaaien en inwerken, dan zal hij gerust slapen, want alleen was die karwei toch te zwaar.’

Ik zie de boerinnen nog altijd tegen schaftijd naar het veld komen met hun rieten of wijmen mandekes. Ze brachten versgesneden zelfgebakken tarwe- of roggebrood met lies of goede boter geplet of naargelang het werk zwaar of licht was : met achterhesp of speculaas. En als dessert (zeker in de perentijd) : een overrijpe of groene ‘dubbelflup’ dat het sap uit de mondhoeken droop, wat ze dan algauw met de buitenkant van hun mouw van hun kin veegden.

En onder de koffietijd werd er nog echt onder malkaar op een goeie gezonde manier gelachen en gepraat, dat de tranen in de ogen stonden. Achteroverliggend werd er naar de wolken gekeken die traag voorbij dreven, en die goed of slecht weer voorspelden, wat dan de boer of de boerin warm maakte om nog wat rapper te werken of vooruit te doen, want de aardappelen moesten droog binnen in de kelder of de  voorraadschuur. Hetzelfde moest gebeuren met hooi en graan, want daar kwam teveel bij kijken.

’s Avonds was er vooral veel pret voor de kleine mannen, als de boer paard en kar inspande om de vrucht van een ganse dag arbeid naar huis te voeren. Dan was het telkens kermis voor de kleine mannen, als paard en kar door de kleine veldwegen naar huis donderde en op de schoot van de kar gezeten, ieder enkele minuten het paard mocht leiden. Het dier vond zelf zijn weg naar huis terug, maar voor de voerman was het wel een belevenis.

’s Avonds zaten de kleine mannen dan schoon gewassen en gekamd met hun voetjes op de Leuvense stoof, ze mochten zich nog wat opwarmen. Dan werd er naverteld over de belevenissen van de voorbije dag : het wel en wee in de stal, van een hen en haar manke poot en haar kleine kuikentjes, van de haan die in Trees haar benen pikte als ze om melk kwam, van de spekpater die op jaarlijkse bedelronde was en over de verre landen vertelde.

Dan zaten de kleine mannen met pientere oogjes te kijken : want de spekpater had heel wat meegemaakt in de brousse met zijn leeuwen en tijgers en olifanten. Dan waren de kleine mannen wel wat onderste boven van al die krachtpatserijen, zodat ze zelfs nog in hun bedje er over navertelden en dan in slaap vielen van de opgedane gezonde emotie van die dag en ze sliepen als rozen.

Want toen waren ze nog niet moegekeken naar die wrange wereld die thans op de beeldbuis komt, met haat, nijd, naijver en bedrog, en met volle emmers siroop, die zelfs voor de volwassen mens een moeilijk obstakel  vormt, om in de wereld van vandaag nog een echt lichtpunt te vinden. Een wereld van klatergoud, die niet te nagesproken, de ondergang zal betekenen van vele mooie vaste waarden.
Want wie het meest lawaai maakt, krijgt dikwijls gelijk !

Op uw gezondheid !

           Toon”

(Toon Lamberts in ‘De Band’ maart 1983)

 De auteur vind je ook terug in deze Kronieken bij 2/11/1982 : ‘Reuzenbietenoogst’.

-De Kindernamiddag van Vevoc-KVLV : wat is er leuker dan zich te verkleden… 

-De juniors van ‘Vlug en Vrij Muizen’, waaronder twee Leestenaars.