15. Niemand mag wraak nemen voor een belediging. Het komt alleen aan God toe om zondaars te straffen en Hij alleen houdt zich het recht voor om verdrukte onschuld te wreken.

Het verbiedt : de ergernis

CKK 2284-2287 De eerbied voor de ziel van de naaste: de ergenis

1. Het vijfde gebod verbiedt ons om de naaste te ergeren.

2. We geven ergernis wanneer we andere mensen aanzetten om te zondigen doorwat we zeggen, of wat we wel of niet doen.

CKK 1865-1869 De verspreiding van de zonde

3. We geven met name ergernis in deze gevallen:

*als we slecht spreken over de godsdienst, de liefde of de zuiverheid;

*als we anderen slechte raad geven en hen zo aanzetten tot zonde of hen op het slechte pad brengen.

4. We geven ergernis wanneer we aan de naaste profane of onzedige geschriften bezorgen, en meer nog wanneer men zelf dergelijke geschriften opstelt.

CCKK 473 Hoe vermijdt men ergernis?

5. Het geven van ergernis is een grote zonde omdat het zielen in het verderf stort die Christus met zijn bloed verloste, en ook omdat de ergernis dikwijls onherstelbaar is.

6. Sommige mensen nemen aanstoot aan daden die helemaal niet slecht zijn, en grijpen die aan als een gelegenheid tot zonde. Een goed vorbeeld daarvan zijn de farizeeën die zich ergerden aan de goede werken van Jezus Christus en zijn leerlingen. De heilige Markus geeft er twee voorbeelden van in zijn evangelie Mc 9:38-50, Mc 7:1-8.

Wat ons wordt voorgeschreven

CCKK 473 Hoe vermijdt men ergernis?

1. Dit gebod gebiedt ons:

*om onze vijanden te vergeven;

*om ons met hen te verzoenen;

*goed te zijn voor hen indien mogelijk;

*de behoeftigen bij te staan.

2. Onze eerste plicht tegenover onze vijanden is om hen te vergeven.

3. Deze plicht is zo dwingend, dat Jezus zelf in het evangelie zegt dat er geen vergeving is voor mensen die weigeren te vergeven: Matteus 5:17-26.

4. Hier is nog een zeer duidelijk citaat uit het evangelie, waaruit zeer duidelijk blijkt dat we beledigingen altijd moeten vergeven: Matteus 18:21-35.

5. Onze derde plicht is om onze vijanden bij te staan, indien we dat kunnen.

Zesde gebod: Doe nooit wat onkuisheid is

1. Het zesde gebod verbiedt overspel en alle ontucht. Het verbiedt oneerbare blikken en aanrakingen. Het verbiedt ons te kijken naar onzedige boeken en afbeeldingen.

2. De onkuisheid is een grote zonde,

*omdat het – meer dan andere zonden – Gods beeld in onze ziel uitwist door ons gelijk te stellen aan dieren,

*omdat ze ons lichaam ontheiligt dat deel is van het mystiek lichaam van Christus alsook de tempel van de Heilige Geest.

3. Onkuisheid benevelt onze geest, verzwakt ons geloof en kan een voortijdige dood veroorzaken.

CCKK 487 Welke opgave heeft de menselijke persoon met betrekking tot zijn seksuele identiteit?

4. De voornaamste manieren om te vechten tegen onkuisheid zijn:

*evenwichtig leven;

*de gelegenheid tot zonde vermijden;

*een beheersing van de zintuigen, voornamelijk de ogen;

*dikwijls te biecht gaan en de raad van de biechtvader opvolgen.

5. We moeten ook versterving doen, d.w.z. onszelf zaken ontzeggen. Jezus zegt immers in het evangelie dat er duivels zijn die enkel door gebed en versterving verjaagd worden. (Mc 9:17-29)

CKK 2354 Pornografie

6. De meest voorkomende gelegenheden tot deze zonde zijn: het luie nietsdoen, het lezen van ontuchtige boeken of dagbladen of kijken naar expliciete afbeeldingen, luisteren naar muziek die seks en drugs verheerlijken, het verkeren in slecht gezelschap, het dragen van onzedige kledij, het bijwonen van expliciete toneelstukken en filmvertoningen, uitgaan naar disco’s en overmatig eten en drinken.

Zevende gebod: Mijd het stelen en ‘t bedriegen

1. Het zevende gebod verbiedt om de naaste materiële schade toe te brengen, en dit in de ruimste zin van het woord. We denken met name aan stelen, maar ook oneerlijke handelspraktijken en arbeidsgeschillen vallen hieronder.

2. Schuldig aan deze zonde zijn onder meer: dieven, werknemers die hun arbeidsovereenkomst schenden, oneerlijke handelaars en advocaten, corrupte ambtenaren en rechters, woekeraars en al wie zich op oneerlijke wijze zaken toeëigent.

3. Ook kinderen die hun ouders bestelen, zondigen tegen het zevende gebod. Zolang hun ouders nog leven, horen deze goederen hen immers niet toe.

4. Stelen is altijd een zonde, maar de ernst van de zonde hangt wel af van de waarde van het gestolen goed.

5. Afhankelijk van de omstandigheden, kan een kleine diefstal toch een doodzonde worden. Dit is bijvoorbeeld wanneer de kleine diefstal een grote schade veroorzaakt, of wanneer men vele kleine diefstallen pleegt om een grote som te bekomen.

6. We zondigen ook tegen het zevende gebod wanneer we andermans goed achterhouden, met name in de volgende situaties.

*als we een gevonden voorwerp behouden en niet proberen te zoeken naar de eigenaar;

*als we in een erfeniskwestie heimelijk zaken wegnemen;

*als we een geleend goed niet teruggeven;

*als we onze werknemers of personeel niet volledig of te laat uitbetalen.

7. Het benadelen van de naaste is ook een zonde tegen het zevende gebod, met name:

*wanneer men andermans bezittingen beschadigt;

*wanneer men door sabotage of andere middelen de naaste verhindert om op een eerlijke manier zaken te doen.

8. Ook medeplichtigheid aan een diefstal, verduistering of benadeling zijn zonden tegen het zevende gebod.

9. Dit is de raad die Johannes de Doper gaf aan een groep mensen die voor hem hun zonden kwam belijden. (Lc 3:9-17):“De bijl ligt al aan de wortel van de bomen; iedere boom die geen goede vrucht voortbrengt, wordt omgehakt en in het vuur gegooid.’ De mensen vroegen hem: ‘Wat moeten wij dan doen?’ Hij gaf hun ten antwoord: ‘Wie twee stel kleren heeft, moet delen met iemand die niets heeft, en wie te eten heeft, moet hetzelfde doen.’ Ook tollenaars kwamen zich laten dopen en zeiden: ‘Meester, wat moeten wij doen?’ Tegen hen zei hij: ‘Vorder niet meer dan u is voorgeschreven.’ Ook soldaten stelden hem de vraag: ‘En wij, wat moeten wij doen?’ Tegen hen zei hij: ‘Pers niemand geld af, ook niet onder valse voorwendsels, maar wees tevreden met uw soldij.’

Verdere uitleg

1. Werknemers en andere ondergeschikten zondigen tegen het zevende gebod wanneer ze hun werkgever bedriegen of zijn goederen slecht beheren.

2. Werknemers mogen hun leidinggevende zelfs niet in het geringste bedriegen. (Lc 16:9-13)

3. We doen iemand een onrechtvaardig nadeel wanneer we hem voor de rechtbank laten verschijnen om iets te betalen dat helemaal niet verschuldigd is.

4. Het is tegen Gods wil dat mensen hun schulden niet tijdig betalen. Zo houden ze immers goederen achter die hen niet toebehoren.

5. Iemand die zijn naaste op deze manier benadeelde, moet het onterecht verkregen goed zo snel mogelijk teruggeven en ook de schade herstellen die het gevolg was van zijn handelen.

6. Deze schadeloosstelling is zeer belangrijk: zonder herstel kan de zonde niet vergeven worden. Dat is dan ook wat Zacheüs beloofde toen Jezus bij hem te gast was (Lc 19:1-10)

CKK 2408-2409 De eerbied voor andermans goederen

7 Niet alleen de misdadiger zelf maar ook zijn medeplichtigen moeten helpen de schade te vergoeden.

8. Onder medeplichtigheid verstaan we ook het opdracht geven tot een misdrijf, het aanraden ervan, het verbergen van het gestolen goed, en het niet verhinderen van de misdaad wanneer men hiertoe in staat is.

9. Het herstel van de diefstal moet als volgt gebeuren. De bezitter van het gestolen goed moet het teruggeven. Als hij dat niet doet, moeten de opdrachtgevers, medeplichtigen en uiteindelijk de dief opdraaien voor de schade.

10. De benadeelde moet zelf vergoed worden. Als hij overleden is, dan moeten zijn erfgenamen vergoed worden.

11. We mogen geen goederen aanhouden die voorwerp geweest zijn van een diefstal. Het is nooit toegelaten om andermans goed onterecht bij te houden.

12. Als we niet weten aan wie het goed toebehoort, moeten we inspanningen doen om erachter te komen, bv. door zijn oversten te raadplegen.

13. We moeten het gestolen goed zelf teruggeven. Als het gestolen goed verloren gegaan is, moeten we de juiste tegenwaarde vergoeden.

14. Als we een bepaalde schade niet kunnen vergoeden, moeten we minstens het oprechte voornemen maken om het te doen, en in de mate van het mogelijke een gedeeltelijke aanbetaling voorzien.

15. Als vuistregel geldt: behandel de goederen van iemand anders alsof het uw eigen goederen waren.

Achtste gebod: Mijd den achterklap en ‘t liegen

1. Dit gebod houdt in dat

*we geen valse getuigenis mogen afleggen,

*niet mogen liegen,

*geen kwaad mogen spreken en

*niemand mogen lasteren.

De Valse getuigenis

CKK 2475-2487 De zonden tegen de waarheid

2. Een valse getuigenis is wanneer we bij ondervraging door een rechter de waarheid verzwijgen of iets bevestigen waarvan we weten dat het fout is.

3. Een vals getuigenis afleggen is altijd doodzonde. De persoon die een valse getuigenis aflegt pleegt meineed; hij breekt dus de eed om de waarheid te vertellen. Bovendien begaat hij een grote onrechtvaardigheid door een onschuldig mens te doen veroordelen.

4. De persoon die een valse getuigenis aflegde, moet het nadeel herstellen dat hij veroorzaakte.

5. We begaan deze zonde ook wanneer we valse getuigen aanbrengen, vervalste stukken voorleggen, of op welke wijze dan ook wetens en willens ertoe bijdragen dat een onschuldige veroordeeld wordt.

Leugens

1. Liegen is wanneer we wetens en willens iets anders zegt dan wat men denkt.

2. Er zijn drie soorten leugens: om te lachen, leugentjes om bestwil en leugens die nadeel berokkenen.

3. Leugens om te lachen zeggen we om onszelf of anderen te doen lachen.

4. Leugentjes om bestwil hebben de bedoeling om zichzelf of iemand anders voordeel te geven of om onheil te vermijden.

5. Leugens berokkenen nadeel wanneer ze gepleegd worden met de bedoeling om iemand anders te schaden.

6. Deze laatste leugens zijn de ergste. Zij zijn doodzonde als ze een groot nadeel berokken aan de naaste.

7. Liegen is nooit toegelaten als we hiermee andere mensen nadeel berokkenen, zelfs niet om zichzelf te verontschuldigen.

8. Liegen is altijd zonde want door strijdig te zijn met de waarheid, beledigt het God die zelf de Waarheid is.

De laster

1. We lasteren iemand wanneer we kwaad spreken over iemand, dus iets vertellen over iemand wat niet waar is.

De achterklap

2. Achterklap betekent dat we gaan vertellen over iemands gebreken zonder dat daar reden toe is, of wanneer we iemands kwaliteiten minimaliseren.

3. Achterklap is een zonde. We vertellen weliswaar striktgenomen geen leugen, maar de liefde verbiedt ons om de goede naam en faam van zijn naaste te besmeuren.

4. We mogen wel iemands gebreken aan iemand bekend maken die bij machte is om een naderend onheil te verhinderen. Daardoor kunnen we immers een groter kwaad beletten.

5. Achterklap kan ook doodzonde zijn. De heilige Paulus zegt immers: “Zij die achterklap plegen kunnen het Rijk Gods niet binnengaan.” (Rom 1:18-32)

6. Laster en achterklap zijn doodzonden als het heel gewichtige zaken betreft of als we iemands goede naam ernstig krenken.

7. Het is nochtans geen achterklap om slechte dingen over iemand verkondigen die toch algemeen bekend zijn, tenminste als we op deze wijze geen extra kwaad veroorzaken.

8. Er bestaan verzwarende omstandigheden voor deze zonde. Deze zijn bijvoorbeeld wanneer we kwaad spreken over onze leidinggevenden, geestelijken of grote groepen van personen, of wanneer we kwaad spreken in de bijzijn van vele mensen.

9. Het is niet toegelaten om plezier te hebben in het beluisteren van laster of achterklap. Zo nemen we immers deel aan dezelfde zonde.

10. Als we iemand achterklap horen vertellen, moeten we deze persoon zo snel mogelijk doen ophouden, of minstens duidelijk maken dat we niet opgezet zijn met zijn uiteenzetting.

11. Het is normaal gezien verboden om de slechte dingen die we over iemand te weten komen, verder te vertellen. De bijbel zegt immers dat God niet houdt van mensen die tweedracht zaaien onder naasten.

12. Als we door laster of achterklap aan iemand kwaad berokkend hebben, moeten we dat kwaad zo goed als mogelijk herstellen.

13. Als we iemand lasterden, moeten we openlijk toegeven dat we niet de waarheid spraken. Iemand die achterklap vertelde, moet het aangerichte kwaad herstellen. Dit doet hij door de aangehaalde gebreken in hun juiste context te plaatsen en door de goede eigenschappen van de persoon te benadrukken.

Lichtvaardig oordeel

14. Een lichtvaardig oordeel vellen is een slechte inschatting maken van iemand zonder dat daar een goede reden voor is.

15. Het lichtvaardig oordeel is een zonde. Het druist in tegen de rechtvaardigheid en de liefde om iemand zonder goede reden te veroordelen.

Negende gebod: Wees ook kuis in uw gemoed

1. Het negende gebod verbiedt de onkuise gedachten en begeerten. Christus zegt in het evangelie:“Jullie hebben gehoord dat er gezegd is: U zult geen echtbreuk plegen. Maar Ik zeg jullie: ieder die begerig naar een vrouw kijkt, heeft in zijn hart al echtbreuk met haar gepleegd.”

2. Wat is het verschil tussen het zesde en het negende gebod? Het zesde gaat over de uitwendige onkuisheid, dus in woord en daad, terwijl het negende gaat over de inwendige onkuisheid, dus verkeerde verlangens of gedachten.

3. We spreken over slechte verlangens wanneer we iemand kwaad zouden willen doen als we er de kans toe kregen. Verkeerde gedachten zijn onkuise zaken die men zich inbeeldt, zonder ze per se ook te willen uitvoeren.

4. Verkeerde verlangens zijn een zonde omdat we niets mogen wensen wat niet toegelaten is.

5. Verkeerde gedachten die men vrijwillig oproept zijn ook zonden, zelfs al wil men ze niet echt uitvoeren.

6. Waarom is dat zo? Omdat we op die manier God boos maken door vrijwillig en met plezier te denken aan dingen die Hem kwetsen en tot het kwaad leiden.

CKK 2520-2527 De strijd om de zuiverheid

7. Het is geen zonde om slechte gedachten in te denken om ze vervolgens te verwerpen. Integendeel zelfs, dit vermeerdert onze verdiensten omdat we daarmee moedig bekoringen bestrijden.

8. Onze wapens tegen onkuise bekoringen zijn:

*zich herinneren dat God ons ziet en over ons oordeelt,

*zijn hart openstellen voor God door een schietgebed,

*weerstaan aan de bekoring,

*de hulp van de H. Maagd inroepen.

Tiende gebod: En begeer geen anders goed

1. Het tiende gebod verbiedt ons om jaloers te zijn op de bezittingen van iemand anders.

2. Het gebod verbiedt ons ook om overdreven gehecht te raken aan aardse bezittingen en om buitenmatig bezig te zijn met eigendomsverwerving. (Lc 12:16-31)

CCKK 532 Wat vraagt Jezus met de armoede van het hart?

3. We mogen natuurlijk wel een redelijke zorg voor onze aardse goederen en wereldse zaken aan de dag leggen, maar we mogen hierin niet overdrijven. Onze eerste bekommernis moet immers ons zielenheil zijn.