Brussel en het Brussels

                                  Oorsprong van het Brussels

Door vermenging van legenden en historische feiten, blijft de oorsprong van Brussel (Brosella, Bruoscella…) een moeilijkte ontwarren kluwen.

Historici en specialisten hebben trouwens ieder hun standpunt in dat verband.

Het jaar 977 lijkt het meest weerhouden te worden als referentiedatum voor de stichting van de stad, toen Karel van Lotharingen op het Sint-Gorikseiland een “Castrum” (tijdelijk of definitief, versterkt kamp, gelijkend op een stad) liet bouwen.

Nu nog wordt de Sint-Goriksbuurt beschouwd als het historisch centrum van de stad Brussel.

Het Brussels daarentegen, heeft heel duidelijke origines, het komt van het Frankisch, een West-germaans dialekt.

Toen dat Babants was geworden en gesproken werd in de omgeving van Brussel, Leuven en omstreken, noemden de Brusselaars het in de 16^e eeuw “Vloms”. Het is evenwel geen Vlaams dialect en nog minder Frans.

Eigenlijk is Brussels niets anders dan een mengeling van Vlaams, Frans, waarschijnlijk ook Spaans en zelfs Engels.

Taalspecialisten onderscheiden drie varianten :

-          Het Marols

-          Het Bargoens

-          Het Beulkemans

Het Marols :

Veel Waalse arbeiders kwamen in het begin van de 18^e eeuw naar Brussel werken.

Ze vestigden zich in de geografische zone tussen de Hoogstraat en de Wolstraat, vlakbij het klooster van de Maricollen (vereersters van Maria) en stonden mee aan de wieg van het Brussels Marols.

Het werd vooral populair in 1920 door de uitgebrachte

“Les fables de Pitje Schramouille” van de Gentse dichter, advokaat Roger Kervijn de Marcke ten Driessche, maar is nu bijna helemaal verdwenen.

Het Bargoens :

Historicus George-Henri Dumont heeft het in zijn werk

“Histoire de Bruxelles – Biographie d’une capitale” over het “Bargoensch”. Dat “Bargoensch” werd overigens gesproken door de marionnetten van Toone III in 1890, is eigenlijk gewoon een taaltje dat leentje-buur ging spelen bij het Vlaams, het Frans, het Latijn, het Hebreeuws, het Spaans en het Duits.

Het Beulemans :

Deze sappige mengtaal van het Vlaams en het Frans is ontstaan uit de vervorming van het Frans dat tweetalige Brusselaars van Vlaamse origine spraken, met behoud van de denkwijze in hun moedertaal. Het is sterk aanwezig in het “Brussels” en in wat de Fransen menen “Belgisch” te zijn.

Het toneelstuk : “Le marriage de mademoiselle Beulemans” van de auteurs Fonson en Wicheler, waarin een typische Brusselse familie, centraal staat, blijft tot op de dag van vandaag in het buitenland het cliché van het “Belgisch”.

Historisch gezien is de referentie naar het Nederlands de meest juiste, maar geleidelijk werden verwijzingen naar het Frans ingevoerd, naargelang de sociale en culturele evolutie van Brussel.

Het is trouwens deze “verfransing” van het Brussels, laat staan van het Vlaams, die resulteerde in wat we hierboven het “Beulemans” noemen.

Kortom, we kunnen dus stellen dat er eigenlijk drie soorten Brussels zijn : het Franse, het Vlaamse en het Marols Brussels.

Dit is een uittreksel uit : Assimil Benelux N.V. 2000

Sinds 1971 werkte ik in Brussel.In 1998 kwam ik er ook wonen, maar nog nooit had ik zo'n mooie 11 juliviering.
Het begon allemaal in de Vlaamse Gemeenschapscommissie.
Om 11.00 uur bezocht ik de tentoonstelling van beeldend kunstenaaar Tjerrie Verhellen. Prachtige kunstwerken heeft hij vervaardigd.

Om12.30 uur begon Johan Verminnen aan een mooi aangepast programma.
Proficiat Johan.
Na het optreden van Johan, had ik honger gekregen en ging vlug naar hus om een stukje te eten.

Om 18.00 uur begaf ik me naar de Zetel van de Raad in de Lombardstraat 67 te Brussel waar de Retro Band van FC Brussels voor een opgewekte muzikale omlijsting zorgde op de receptie.
Spijtig dat de meeste aanwezigen geen oren hadden voor de muziek en hun hele leven aan hun buren aan het vertellen waren.
Daarna gaf de Voorzitter zijn toespraak.

Toen was de tijd aangebroken om mij, op uitnodiging van Vlaams Minister Bert Anciaux, naar het Brussels Stadhuis te begeven.
Rond 20.00 uur werden we verwelkomd door Bert.
De sfeer was aangenaam en vanop het balkon genoot ik van ht prachtige concert gepresenteerd door de organisator AB.

Dit was werkelijk de mooiste Gulden Ontsporing die ik ooit heb meegemaakt.
Dank aan allen.

http://picasaweb.google.be/shiva037/DEGULDENONTSPORING2008

Ja opruimen levert soms schatten op. Bij het opruimen en openen van kartons die mee verhuist waren, maar nog niet geopend vond ik een reeks foto's. Ik heb ze gescand en hieronder vindt U het resultaat.
Jo, dit loont de moeite om te kijken!!!!

http://picasaweb.google.be/shiva037/SCAN080708SCHATTEN

Deel 3 : Opkomst van de geuze

De geuze breekt definitief door na de wereldtentoonstelling in Brussel

van 1897.

Een helder, zuiver bier met een heerlijke schuimkraag dat men lange

tijd kon bewaren in een voor die tijd revolutionaire verpakking,

een champagnefles.

Het idee om jonge en oude lambik te mengen en in een fles te laten

hergisten is zeer waarschijnlijk geïnspireerd,op de

“méthode champenoise”, vooral vanaf het moment dat glas niet meer

als luxeproduct werd beschouwd. In 1865 werd de belasting op het glas

afgeschaft.

Geuze kende niet alleen succes bij de gewone man, ook in de

“hogere” kringen vond men geuzeliefhebbers : prins Albert, de latere koning, was daar één van. Het is dan ook niet verwonderlijk dat tijdens een receptie op het stadhuis te Brussel in 1901 burgemeester

 De Mot geuze liet schenken in de plaats van de traditionele champagne. Alras kreeg geuze dan ook de eretitel “Brusselse champagne”.

Het succes van de geuze bleef zich echter niet beperken tot zijn

productiegebied : zo zong een echtpaar van marktzangers ’s zaterdags

en ’s zondags op de schoenmarkt te mechelen kort voor W.O. i :

“In Brussel is het vroolijk leven stad van liefde en geuzelambik”

 Daarbovenop  kreeg geuze ook nog het aureool van

gezondheidsdrank.

Zo schreef apotheker Coelst, plaatsvervangend burgemeester van

Brussel tijdens W.O. II in 1941 : “….ik ben herstellende van een ernstige

ziekte en om me weer op de been te helpen, raadt de dokter me aan

iedere dag een glas geuze of liever nog een glas kriek te drinken.”

De naam geuze zou verwijzen naar de geuzen, de liberalen van de

negentiende eeuw. Aangezien ieder dorp over een katholieke

brouwer en een liberale brouwer beschikte, zou geuzelambik kunnen betekenen dat de eerste, die op het idee kwam lambik te bottelen

 een liberaal was : lambik van bij de geus, dus geuze-lambik!

Het Pajottenland is een land om lief te hebben en te koesteren.

Info en bestellen :
Toerisme Vlaams-Brabant
Dietsesteenweg 52
3010 Leuven
E-mail : toerisme@vl-brabant.be

Deel 2

Als er bij het brouwen van lambik al iets mysterieus gebeurt, dan is

het wel de bevruchting met de in de omgeingslucht aanwezige wilde gisten.

 Het eigenlijke brouwproces is nu achter de rug. De brouwer heeft een

suikerrijke oplossing verkregen, die na filtratie de naam

“wort” meekrijgt.

Hiertoe laat hij het brouwsel rusten, zodat het kaf, van vooral de

mout, kan bezinken en op de geperforeerde bodem een natuurlijke filterlaag gaat vormen.  Na deze filtratie wordt het helder wort naar de kookketel overgepompt.

In de kookketel : een oplossing van suikers, eiwitten en mineralen die

Gedurende 4 uur aan de kook gebracht worden. Nu hebben we de

lambikwort.

Waar de gewone brouwers alle contact met de lucht mijden als de

pest, heeft de lambikbrouwer deze zelfde lucht broodnodig!

Het koelschip, een open ondiepe kuip, bevindt zich meestal op de

zolder, waar de wind vrij spel heeft.

De volgende ochtend wordt het gekoelde en bevruchte wort naar de

houten vaten gepompt, waarin na drie à vier dagen de gisting op

gang komt.

Houten vaten van : 250 liter, pijpen van ca 600 liter en tenslotte

foeders met een inhoud van 6 à 10.000 liter.

 Dan volgen vijf fasen :

- eerste : de wilde gisting

- tweede : de primaire alcoholische gisting

- derde : de melkzuurgisting

Dan volgen nog :

- vierde : na 6 à 8 maanden : secundaire alcoholische gisting

- vijfde en laatste fase : rijping genoemd, hier krijgt het bier de

 typische smaak van lambik.

 Het bier is nu klaar om als lambik geconsumeerd te worden of …. om

Gebruikt te worden bij het vervaardigen van geuze.

Het Pajottenland en de Zennevallei, bakermat van “lambik” en “geuze”

Bron :       -       Provincie Vlaams Brabant

-                     VZW Horal

-                     De Hoge Raad van Ambachtelijke Lambikbieren

Woordje uitleg : Inderdaad, beste lezer, U hebt het bij het rechte
   eind!
   Volgens het “groene boekje” van de Nederlandse
    taal bestaat “lambik” inderdaad niet.
    Misschien als stripfiguur.
    De Grote Van Dale vermeld wel “lambiek”
    een soort zwaar Brussels bier.
    Toch zullen de Brusselaars vasthouden aan
    “LAMBIK”.

Inleiding :

Van alle bieren die wij nu kennen is lambik ongetwijfeld het oudste.

Volgens ingenieur Marcel Franssens, werd de eerste lambik

gebrouwen vóór 1300!

De bestanddelen : tarwe, hop, gist, houten tonnen,Pajottenlucht

en het Zennewater.

In onze streken was oorspronkelijk alle brouwactiviteit verboden

tussen 24 april (Sint-Joris) en 29 september (Sint-Michiel).

Van arm wort tot rijk bier :

De manier, waarop heden ten dage lambik gebrouwen wordt, gaat

grotendeels terug op een eeuwenoude brouwmethode en wijkt op

meerdere punten af van de moderne brouwtechnieken, die toegepast

worden in de brouwerijen, waar bieren van hoge, lage of gemengde

gisting geproduceerd worden. 

Er zijn twee methodes :

- de oudste, de slijmmethode of troebel wort-methode genoemd,

 waarbij de verkregen melkwitte vloeistof gescheiden wordt van de rest.

Timmermans,Cantillon, De Keersmaeker. De Troch en Lindemans

gebruiken deze oude methode, maar scheiden het roebel wort af

op een andere manier.

- Gebruikt deze methode niet : Lindemans, Drie Fonteinen,…,

zij voegen kokend water water toe, met hetzelfde resultaat.