Metriaclima "zebra gold"

Bij Chizumulu Island komt slechts één vertegenwoordiger van het elongatus-complex voor met name Pseudotropheus "elongatus chisumulu". De soort lijkt erg op Pseudotropheus "elongatus mbako" van Likoma Island.

Deze soort zou licht afwijken van de "red top zebra". Hij komt uitsluitend voor in het noordwestelijk deel van het meer bij Mpanga Rocks (Chilumba).

Deze minder kleurige Aulonocara-soort van het stuartgranti-type is endemisch van Chizumulu Island. Hij is in de handel bekend als Aulonocara "blue gold"

Melanochromis baliodigma komt voornamelijk voor langs de oostkust, van Tumbi Point tot Makanjila Point, alsook bij Chizumulu Island. De soort was voorheen bekend als Melanochromis "blotch".

Metriaclima "zebra chilumba" beperkt zich langs de westkust van het meer van Ngara tot Chirwa Island. Alnaargelang de vindplaats zijn kleine kleurverschillen te merken. Het afgebeelde dier van Luwino Reef heeft een gele keel en rand van de staart- en rugvin.

Tropheops "chilumba" wordt ook wel "chilumba macrophthalmus" genoemd. De mannetjes zijn blauw gestreept, met een zwarte submarginale band in de rugvin.

De wijfjes van Tropheops "chilumba" zijn helemaal geel, soms ook met een rij midlaterale grijze vlekken op het lichaam.

Copadichromis "kawanga" wordt ook wel "kawanga borleyi" genoemd, omwille van de plaats waar de soort de eerste maal werd aangetroffen, met name Kawanga, een dorpje zowat 15 km ten noorden van Nkhata Bay.

Petrotilapia "small blue" werd af en toe als Petrotilapia "nkhata bay" geëxporteerd. De kleurtekening van de wijfjes varieert van bruingeel tot helgeel.

Petrotilapia "small blue" komt voor langs de noordwestkust van het meer, tussen Bandawe en Cape Manulo. Ook de kleurtekening van de mannetjes is variabel, alnaargelang de vindplaats.

Deze endemische soort Pseudotropheus saulosi van Taiwan Reef, werd naar de voormalige duiker Saulos Mwale genoemd. De wijfjes zijn te herkennen aan de egale oranjegele kleur.

Mannetjes van Pseudotropheus saulosi zijn blauw met donkere dwarsbanden. In de overgangsfase naar de volwassen kleurtekening zien we stilaan het gele kleed naar blauw omkleuren.

De soort Tropheops "taiwan" behoort tot de Tropheops chilumba-groep en is één van de grotere Tropheops-soorten.

Protomelas "steveni taiwan" heeft een typisch kleurenpatroon en tekening en is endemisch van Taiwan Reef. De wijfjes zijn grijsachtig gekleurd.

Het mannetje van Protomelas "steveni taiwan" was aanvankelijk uitsluitend van Taiwan Reef bekend. Bij Mara Rocks (Mbamba Bay, Tanzania) komt echter een haast identieke soort voor.

Deze lokale variant van Dimidiochromis compressiceps, de zogenaamde "gold"-vorm, komt uitsluitend voor bij Chizumulu Island. Het eigenaardige aan deze kleurvariant is wel dat de goudoranje kleur na een aantal weken verblijf in het aquarium verdwijnt.

Dimidiochromis compressiceps wordt ook wel eens de "mescichlide" genoemd, omwille van het zijdelings sterk samengedrukt lichaam. In het duits wordt hij ook wel eens als "ogenbijter" aangeduid, maar dit kon in het aquarium niet vastgesteld worden. Het is wel een rover die graag roerloos tussen Vallisneria o.a. opstaande planten op de loer ligt naar kleine prooien.

Deze soort Otopharynx "auromarginatus jakuta" komt o.a. bij Chizumulu en Likoma Island voor. Jakuta betekent in het Chichewa "vol", wijzend op de overvolle maag bij vele dieren, gevuld met slik en plankton dat ze op de zandbodem bergaard hebben.

Deze mutant-vorm van Tropheops "yellow chin" ontdekte Philippe Hotton in 1998 bij Mbako Point (Likoma Island). Zowel in zijn natuurlijk biotoop, als achteraf in het aquarium, gedroeg dit mannetje zich sterk territoriaal en agressief tegenover de meeste medebewoners. Hij is er ook nooit in geslaagd tot voortplanting over te gaan met een wijfje van zijn soort. Waarschijnlijk werd hij als een vreemde aanzien.