Zaterdag 7 april 2007
Mallen
Kunnen gemaakt zijn uit één stuk. Dit kan alleen maar voor openvallende manden.
Kunnen gemaakt zijn uit één stuk. Dit kan alleen maar voor openvallende manden.Zaterdag 7 april 2007
Mallen
In streken met professionele mandenmakers vondt je meestal ook wel een houtbewerker die die zich toelegde op produkten voor de vlechterij; zoals onderstellen voor wiegen, wieltjes voor speelgoedpoppenwagentjes, houten bodems, maar ook mallen.Deze laatse werden gemaakt in series van vijf zes stuks van klein naar groot.
Vrijdag 6 april 2007
Mallen
In de mandenvlechterij werden vroeger veel mallen gebruikt bij kleinere mandjes die mooi moesten ogen of die een vorm hadden die moeilijk uit de hand te maken was.Het was werk dat heel dikwijls door vrouwen werd gedaan.
In de neergang van de mandenmakerij, na de tweede wereldoorlog, werden de meeste mallen opgestookt. Er resten er niet zo veel meer van.
De mallenmaker was een aparte toeleveringsstiel. De vlechter maakte ze meestal niet zelf. Wel deed hij er aanpassingen aan.
Zaterdag 17 maart 2007
Hengel
Een hengel bestaat uit een dikke onderhengel die omwikkeld en vastgezet wordt. Hiervoor zijn weer verschillende mogelijkheden met al dan niet getorste wissen. Dinsdag 13 maart 2007
Oren
Om het dragen van de mand te vergemakkelijken worden er een hengel of oren aangezet.Oren worden van één of twee getorste wissen gemaakt.
Zaterdag 10 maart 2007
Voetje
Als de boord af is draait men de mand ondersteboven en steekt naast de staken van de wand, nieuwe staken in. Men gebruikt hiervoor dikwijls de afknipsels van de boord.Dan legt men een kim en maakt men een eenvoudige boord. De uitstekende staakresten worden afgeknipt.
Donderdag 8 maart 2007
Boord
Boorden kunnen op verschillende wijzen gemaakt worden naar sterkte of elegantie.Zo heb je een gewone boord, dubbele boord, een boord bestaande uit een vlecht enz.
Woensdag 7 maart 2007
Volvlechten wand
Als de mand opgestaakt is beslist men of er al dan niet een voetje ondergezet wordt en kan er aan de wand begonnen worden.Een goede mand staat op een voet.
Dan begint men de wand met enige touren kimmend. Dit is met drie wissen in een systeem voor twee achter één.
Een kim wordt gebruikt omdat men daarbij een goede controle over de staken heeft. Daarna volgt het verdere volvlechten. Hiervoor bestaan er verschillende vlechtsystemen.
De wand wordt beeindigd met een kim alvorens de boord aan te pakken.
Dinsdag 6 maart 2007
opstaken
Als de bodem klaar is dan kunnen de staken geplaatst worden.Dit kan door insteken of aanbinden al naar gelang de bodem.
Hiervoor scherpt men een aantal zwaardere even lange en even dikke wissen aan, steekt ze weerskanten naast de bodemstaken en plooit ze daarna omhoog. Rond deze staken zal dan de wand van de mand gevlochten worden.
Maandag 5 maart 2007
Staken insteken
Naast iedere bodemstok worden twee aangescherpte staken ingestoken.Eerst maakt men met de priem plaats.
Zondag 4 maart 2007
ronde bodem
Nadat er enige toeren rond het kruis gevlochten, zijn zet men de staken uit elkaar en vlecht verder tot de bodem af is. Men verbindt de wissen dik op dik en top op top.Denk er aan: blijven bol zetten.
Een slechte bodem blijft ge in de mand zien.
Goed begonnen is half gewonnen.
Zaterdag 3 maart 2007
ronde bodem
Ronde bodems begint men met een kruis. Hiervoor neemt men zes dikkere stokken van gelijke lengte, enige centimeters langer dan de beoogde afmeting.
Drie ervan splijt men in het midden open en steekt de andere drie daar door.
Rond dit kruis vlecht men enige keren rond met twee wissen (fitsend)
Daarna zet men de bodemstokken uit elkaar en vlecht al fitsend de zaak verder af.
Zorg ervoor dat de bodem goed bol staat.
Vrijdag 2 maart 2007
ronde bodem materiaal
Naar gelang de grootte van de bodem neemt men meer of minder bodemstaken., Een grote bodem natuurlijk meer dan een kleine.
Klassiek heeft een ronde mand meestal 6 bodemstaken tot maximum 30 centimeter doormeter. Is de bodem groter dan voorziet men meer staken; 7, 8, 9, 10 enz.
Maak een bodem zo zwaar mogelijk. Hij wordt het meeste belast en alles wordt er aan opgebouwd.
Donderdag 1 maart 2007
bodems
Men kan op verschillende wijzen bodems maken:rond
ovaal
rechthoekig
Het meest eenvoudige is de rechthoekige bodem.
Hiervoor legt men enige rechte stokjes of latjes evenwijdig naast mekaar op een pallet of laag tafeltje. Blokkeert deze door er een kniematje of een opgevouwen krant op te leggen. Hier gaat men met zijn knieen op liggen. Onder uw lichaamsgewicht blijft alles stabiel liggen. Men laat dit geraamte wat over het werkvlak uitsteken en begint te vlechten.
Donderdag 1 maart 2007
Gereedschap
Om manden te maken heeft men weinig gereedschap nodig:-mes
-snoeishaar
-priem
-klopijzer
Woensdag 28 februari 2007
het weken
Droge wissen worden slechts buigzaam na weken.
Brute wissen dienen al naargelang de dikte, de soort en de temperatuur een week tot veertien dagen in water te liggen Aan dit water wordt niets toegevoegd. Ze zijn dan enige dagen verwerkbaar.
Geschilde wissen hebben genoeg aan een paar uur water. Ze worden best s’avonds geweekt en nachts afgedekt in het gras of de dauw gelegd. Beschikt men niet over een waterbak dan volstaat een avondlijke begieting op gras soms ook wel. Ze dienen spoedig verwerkt te worden omdat ze zeer vlug terug uitdrogen en dan hun buigzaamheid verliezen.
Vandaar dat een witvlechter niet buiten werkt. Hij verkiest een eerder vochtige omgeving. Soms werkte men zelfs in kelders.
Oude foto's tonen dikwijls witvlechters buiten aan het werk. Dit zijn geposeerde opnamen die omwille van belichting enkel buiten konden doorgaan
Woensdag 28 februari 2007
geschilde wissen
Geschilde wissen kunnen wit gelig of rood-bruin uitzien.De roodbruine kleur bekomt men als men vooraleer te schillen de wissen kookt.
De kleurstoffen die in de schil zitten gaan dan het hout, wat eigenlijk wit ziet, verkleuren.
Woensdag 28 februari 2007
natuurlijk materiaal
Wissen: verschillende soorten ongeschild wilg (foto)
Daarnaast heeft men ook geschilde, ontschorste, wissen. Deze zijn wit-gelig van kleur of licht roodbruin. De rood-bruine kleur wordt bekomen door het materiaal te koken alvorens te schillen. De kleurstoffen die in de schors zitten gaan door het koken, het hout wat natuurlijk wit uitziet bruinig kleuren.
Andere materialen
-hazelaar
-rotan, pietriet
-kornoelje
-lindescheuten
Maandag 26 februari 2007
atelier met manden
De variatie in manden is oneindig. Men kan allerhande dingen maken in vlechtwerk: decoratieve stukken, fiber arts, eigen kreaties, gewone gebruiksmanden enz.
Hoe meer technieken men beheerst, hoe meer men zijn plan kan trekken in vrije expressie.
Hier een blik in onze werkplaats.
Zondag 25 februari 2007
De teelt
De teelt
geschiedt op vruchtbare, vochthoudende bodem, dikwijls alluviale gronden langs rivieren:
Schelde, Bornem, Weert
Maas; Stokkem, Hoei.
Durme; Waasland Eksaarde.
De stekken worden op rijen geplant; Naargelang de soort variëren de tussen afstanden van 30 tot 60 cm en in de rij van 2O tot 30 cm. De ene soort groeit dikker en langer een andere korter en dunner. Hierop kan men inspelen door de plantafstand aan te passen.
Door dit dicht plantverband schieten de twijgen hoog op. Zij rekken zich als het ware naar het licht toe. Aldus bekomt men materiaal van grotere lengte dat niet te vlug van dikte verloopt en dat eventueel in het tweede groeiseizoen weinig zijtakken vormt. Op de plaats waar een zijtak ontspringt is de rechtlijnige structuur van het hout gestoord. De teen gaat bij verwerking op deze plaats breken.
Om ze klein en fijn te houden worden ze dikwijls, na het uitschieten eind mei terug afgemaaid.
Vroeger werden wissen geteeld op lage knotten. Dit bemoeilijkt mechanisatie. Deze teeltwijze is dan ook zo goed als verdwenen.
De Wissenteelt is een specialiteit op zich, net als fruit- of groenteteelt.
Boeren hadden vroeger dikwijls op een verloren hoekje wat lage knotjes staan voor eigen gebruik. Fijn werk werd daar niet van gemaakt.