Coronahaiku

Pasen gaat door’

Brief van de bisschop voor Pasen

Goede vrienden,

Gaat Pasen dit jaar wel door? In de voorbije weken hoorde ik die vraag vaak. Het coronavirus verplicht ons binnenshuis te blijven. Er mogen geen bijeenkomsten plaatshebben. Alle kerkdiensten van de Goede Week zijn geschorst. We kunnen geen paasvuur ontsteken, geen paaskaars bewieroken, geen doopwater wijden, onze geloofsbelijdenis niet vernieuwen en geen nieuwe christenen dopen. En vooral, we kunnen samen geen lied van verrijzenis zingen, geen alleluja of hosanna laten horen. Dat wekt bij vele gelovigen gevoelens van ontgoocheling en verdriet. Het is geen Pasen zoals Pasen moet zijn.

Toch kunnen we de datum van Pasen niet verplaatsen. Sinds de vroegste tijd – in overeenstemming met de Joodse traditie – onttrekt de Kerk de paasdatum aan de evenementen van het jaar of van het land. Er is altijd wel ergens een reden om Pasen niet te laten plaatshebben of uit te stellen. Er is altijd wel ergens een jaar van tegenslag of een land in crisis. Dat mag het gezamenlijke paasfeest echter niet tegenhouden, integendeel. Al tijdens het eerste concilie – het Concilie van Nicea in 325 – beslisten alle toen nog onverdeelde christenen Pasen te vieren op de eerste zondag na de eerste volle maan van de lente. Nu is dat op zondag 12 april 2020. Het is een wereldwijd teken van christelijke verbondenheid. Of we leven in tijden van oorlog of vrede, of het op ons continent herfst of lente is, of de wegen bij ons open zijn of niet, of we strijden tegen een ziekte of niet – samen vieren we de opstanding van Jezus. Onze gemeenschap is sterker dan de wisseling van de natuur of de wisseling van de geschiedenis. Samen vormen wij het ene en onverdeelde lichaam van de verrezen Heer.

En er is nog een diepere reden waarom we de paasdatum niet verplaatsen. Uitgerekend in moeilijke tijden moet het paasfeest blijven waar het staat. Waarom? Omdat Jezus opstaat uit het graf van de dood. Zonder graf zou er geen opstanding zijn. Zonder diepte geen hoogte. Zonder dood geen nieuw leven. Zonder eenzaamheid geen nieuwe gemeenschap. Zonder wanhoop geen hoop. Pasen is een feest van contrast. Wat niemand durfde te hopen, is toch gebeurd. De verliezer is nu de overwinnaar, de zwakste is nu de sterkste, de laatste is nu de eerste. Net dan heeft Pasen betekenis: wanneer we het feest moeten vieren bij tegenslag en onzekerheid. We vieren in geloof wat de feiten ons niet geven. De meest ontroerende verhalen die ik ooit las over Pasen gaan over verboden of geheime paasvieringen in concentratiekampen en goelags. Niemand mocht hun alleluja horen. Net nu moeten we Pasen vieren, terwijl het virus nog niet bedwongen is, terwijl velen dag en nacht vechten voor onze gezondheid, terwijl het thuisblijven en de afzondering het ons lastig maken, terwijl de lange tijd ons tegenstaat. Pasen is niet vieren wat voorbij is, maar vieren wat nog komt.

Pasen anders. Dat wordt het dit jaar. Graag nodig ik u uit om via lectuur, via radio of tv, via het internet of livestream de Goede Week te volgen en het paasfeest voor te bereiden. Vele mogelijkheden staan daartoe ter beschikking. De nodige informatie vindt u via diverse kerkelijke media zoals kerk & leven of Kerknet. Wat gaan we samen doen? De paasklokken luiden. Na een stille Goede Week zullen we op paaszondag om 12 uur alle klokken van ons bisdom feestelijk laten luiden. Omdat Pasen dit jaar wel degelijk doorgaat.”

+ Johan Bonny

Bisschop van Antwerpen