De Nederlandse journaliste Yvonne Zonderop publiceerde in april 2018 een boek met als titel 'Ongelofelijk - Over de verrassende comeback van religie'. Het boek kende een maand later al zijn vierde druk.

Zonderop beschrijft de sterke secularisering sinds de jaren '60. Maar religie laat zich niet zomaar wegpoetsen. Als stelsel van zingeving kent het eigenlijk geen serieuze concurrent. Het is tijd dat we religie weer serieus nemen als maatschappelijk verschijnsel dat betekenis geeft.

------

'We kunnen het niet stellen zonder inhoudelijke visies die betekenis geven en waaraan we een zeker houvast ontlenen voor het antwoord op nieuwe vragen. Waar ga je dan het eerste zoeken? In de bronnen die jouw wortels ooit voedden. Ook daarom is het zinnig dat we ons weer rekenschap geven van ons christelijk verleden. We danken onze cultuur en ons waardepatroon eraan.'

Donderdag 27 januari na de viering van 8.30u.: aanbidding van het H. Sacrament.

Er is mooie aanbiddingsmuziek van Medjugorje, stilte, een korte overweging, en gebed.

Iedereen van harte welkom!

Tot op de dag van vandaag bestaan ze…

De kerkelijke goederen werden tot aan de Franse Revolutie beheerd door kerkmeesters, die ook zo goed mogelijk moesten zorgen voor de uitvoering van de voorwaarden, verbonden aan de beneficies. Heel wat kerkelijke goederen kwamen door de Franse Revolutie in privébezit of werden eigendom van de gemeenten. Ook in Retie, waar de (oude) pastorie met tuin en vest, de kapel van Werbeek en de Sint-Pieterskapel toegevoegd werden aan het gemeentelijk patrimonium. Wel bleef een aantal stichtingen eigendom van de kerk , goederen die vanaf de Franse Tijd beheerd werden door de Kerkfabriek van Sint-Martinus.

Van 6 beneficies heeft de Kerkfabriek van Sint-Martinus nog gronden in bezit, die zij volgens de pachtwet verpacht of gratis ter beschikking stelt.

1. De Beneficie van Sint-Lucia, een stichting van 1439 door de dorpsheer van Retie, Jan van Rotselaar, met o.a. een perceel dat ter beschikking wordt gesteld van de Retiese biebond Sint-Ambrosius.
2. De Beneficie van Sint-Pieter, 15^de eeuw, oorspronkelijk verbonden aan de Sint-Pieterskapel. Van die fundatie maken ook de gronden deel uit, die de Kerkfabriek al meer dan 50 jaar gratis ter beschikking stelt van de Chirojongens.
3. De Beneficie van het Heilig Kruis, 1^ste stichting 16^de eeuw, bijkomende stichting 1735.
4. De Beneficie van de Mater Dolorosa of Onze-Lieve-Vrouw  van Smarten, gesticht in 1727.
5. De Onze-Lieve-Vrouwkapelanie, oorspronkelijk verbonden aan de kapel van Werbeek. Waarschijnlijk in de 17^de eeuw gesticht door Jan en Joris Van den Put. Een bijkomende stichting gebeurde in 1719 door Jacobus Van den Put. Tot deze beneficie behoren ook de gronden die de Kerkfabriek al een halve eeuw gratis ter beschikking stelt van de Chiromeisjes.
6. De Beneficie van het Heilig Sacrament (Venerabel), gesticht in februari 1497.

Ook in de 19^de en 20 ste, waren er nog enkele stichtingen, o.a. van Rosalia, Carolina van Goubergen (1833), E.H. Jos Constantinus Van Schoubroeck (1876), Kinderen Van Herck (1950), echtpaar J. Van Mechelen- B. Van Dael (1950).

En worden de verplichtingen nagekomen…

Net als de kerkmeesters in het Ancien Régime (voor de Franse Revolutie) dat deden, neemt de kerkraad van de Kerkfabriek van Sint-Martinus, de verplichtingen verbonden aan de beneficies ter harte. Zolang er pachtopbrengst of rente-inkomsten zijn, worden er volgens evenwichtige verdeelsleutels en rekening houdend met de veranderde tijdsomstandigheden , missen opgedragen en de celebranten vergoed.

Vermelding in het Parochieblad en op de site Martinusparochie

Aangezien het aantal gecelebreerde weekmissen in de Sint-Martinuskerk in het verleden beperkt was, werd een deel van de fundatiemissen toevertrouwd aan de abdijgemeenschap van Postel en aan de missionarissen. Nu pater David elke dag een mis celebreert in de Sint-Martinuskerk en elke woensdag in de kapel van Annadal, zijn de mogelijkheden om de beneficieverplichtingen na te komen, veel groter geworden. De kerkraad heeft ook beslist die missen als zodanig aan te kondigen. In de toekomst zullen de volgende aanduidingen gebruikt worden: Ter ere van Sint-Lucia, Ter ere van Sint-Pieter, Ter ere van Onze-Lieve-Vrouw van Smarten, Ter ere van het Heilig Kruis, Ter ere van Onze-Lieve-Vrouw, Ter ere van het Heilig Sacrament. Telkens zal er ook tussen haakjes (F) , van Fundatie, aan toegevoegd worden.

--------

Foto: glasraam in de vroegere H. Sacramentskapel (altaar), nu weekkapel  (foto Frank De Ceulaer)

Sommige parochianen  hebben zich misschien al afgevraagd: ‘Hoe komt het dat er al een tijd zoveel missen ter ere van Sint-Lucia of van Sint-Pieter, tijdens de week worden opgedragen.

Eeuwenoude oorsprong

Voor een verklaring moeten we ver teruggaan in de eeuwenoude geschiedenis van de Sint-Martinusparochie.

Vanaf de 14^de eeuw waren er christenen (soms ook verenigingen of gilden) die grond en/of roerende goederen schonken aan de plaatselijke kerk. Dat gebruik bestond al veel eerder maar vanaf ongeveer 1400 bestaan er documenten. De schenkers stelden daarbij wel voorwaarden. Met de opbrengst van de schenking (pacht en/of rente) moesten, zolang er opbrengst was,  missen opgedragen worden aan een welbepaald al bestaand of nog op te richten zijaltaar (zijkapel) in de Sint-Martinuskerk of in de Sint-Pieterskapel of in de kapel van Werbeek. En uiteraard moest ook de celebrant vergoed worden. Die missen werden vooral opgedragen voor het zielenheil van de schenker en familieleden.

Enkele woorden die in dat systeem hun oorsprong vinden, worden nu nog gebruikt. Een fundatie of stichting heeft betrekking op de aan de kerk geschonken goederen. Een kapelanie is een fundatie of stichting, waarvan de goederen of geldmiddelen (de pacht of rente) gebruikt werden om missen (in het bijzonder voor overledenen) te lezen in een bepaalde kapel. Een beneficium (beneficie) duidt zowel een kerkelijk goed aan als de geestelijke bediening of titel waaraan inkomsten verbonden waren, bv. de vergoeding voor missen die werden opgedragen aan een speciaal altaar in de kerk (zijaltaren, zijkapellen) of in een kapel.

In de 15^de en 16^de eeuw nam het aantal schenkingen voor altaren toe. In 1520 waren er in de kerk van Sint-Martinus 8 altaren. En tussen de 15^de en de 18^de eeuw (tot aan de Franse Revolutie) , zijn er minstens 13 beneficies geweest, verbonden aan de Sint-Martinuskerk, de Sint-Pieterskapel, de kapel van Werbeek. In de huidige Sint-Martinuskerk waren er tot aan de drastische interieurverandering in de jaren ’60, nog 4 zijaltaren. Rechts van het hoofdaltaar: de H. Kruiskapel (waar nu het orgel staat), de Sint-Luciakapel (waar nu een O.L.Vrouwbeeld en het beeld van de lijdende Christus staan opgesteld). Sint-Lucia is overigens de tweede patroonheilige van onze parochie. Links van het hoofdaltaar: de H. Sacramentskapel en de O.L.Vrouwekapel (huidige weekkapel).

----------

-foto glasraam: Frank De Ceulaer

-Lijst van de altaren 1553 (uit 'Kerken is Werken' van A. Paul Stappaerts en Paul A. Stappaerts)