Aan de vooravond van de advent roept bisschop Johan Bonny op om uit te kijken naar de komst van Jezus zoals we uitkijken naar de komst van elke baby. Vol verwachting naar het nog ongekende.

Pas gebeurd. Een jong koppel verwacht hun eerste kindje. De geboorte is uitgerekend voor 2 november. Heel de familie vraagt al maanden: is het een jongen of een meisje? De jonge ouders lichten een tipje van de sluier: het wordt een meisje. En hoe zal het heten? Dat geheimpje houden ze voor zich. Terecht. Het is hun kindje. Telkens antwoorden ze met: ‘Ik weet het niet.’ Kortweg: ‘kwee-nie.’ 

Zo wordt Kwee-nie de bijnaam van hun kindje-onderweg. Kwee-nie beweegt al op de echografie. Kwee-nie laat zich voelen in de buik. Alles normaal. De geboorte nadert. Nog twee maanden. Nog een maand. Nog een week. Zou het te vroeg, op tijd of te laat zijn? Op 2 november komt het berichtje. Kwee-nie is geboren. Of beter: Clara is geboren! Want dat is de naam die de ouders voor haar kozen. Iemand zegt: ‘Zo juist op tijd geboren, dat wordt nog een lerares wiskunde!’

Binnenkort begint de advent. De bevalling is uitgerekend voor 25 december. Maar wees gerust. Maak je geen zorgen. De dag van de geboorte staat vast. Het zal een gezonde jongen zijn. Zijn naam kennen we al. We weten zelfs wie de eerste bezoekers zullen zijn. Welk lied ze zullen zingen. Welke geschenken ze mee hebben. Alles onder controle. Niets wat we nog niet weten. Jammer eigenlijk. Want zijn we nog wel in verwachting? Verwachting gaat toch over iemand die nog niet gekend is, nog niet gezien of nog niet gehoord. Zonder niet-weten geen verwachting, toch? Hoe beleven wij de advent, na meer dan tweeduizend jaar christendom? Is dat voor ons nog een tijd van verwachting? Kwee-nie zet me aan het denken. Misschien moeten we tijdens de advent even stoppen met spreken over de Jezus die we kennen, om het opnieuw over Kwee-nie te hebben. De nog ongekende ‘mensenzoon’, zoals God hem vandaag naar ons toezendt.

Hoeveel we ook over Jezus weten, Hij blijft voor ons even nieuw en anders als toen. Hij speelt niet op gewenning en gewoonte, maar op verrassing en verbazing. Wat we al weten, moet hij niet komen herhalen. Wat we al doen, moet hij niet komen overdoen. Dat zou saai zijn. Hij moet integendeel tonen wat wij nog niet zien, voordoen wat wij nog niet aandurven, zeggen wat wij nog verzwijgen, geloven wat wij nog niet vertrouwen. Hij moet geen dubbelganger of naloper zijn, maar een nieuw en sterk origineel. Hij mag best vragen en onzekerheid oproepen, weerstand en onbegrip. Als God niet anders mag zijn of anders mag doen, wie dan wel? Er zijn al genoeg opiniemakers die ons proberen te wiegen in een schoot van gewenning en gewoonte.

In de advent kan Jezus beter even Kwee-nie heten. Trouwens, bijna zeker hebben Jozef en Maria hem negen maanden lang ook zo genoemd: ‘onze kleine Kwee-nie’. Ze wisten immers niet wat hun te wachten stond. Ze wisten niet hoe hun kind er zou uitzien en wat er van hem zou worden. Ze stonden voor een ongekend avontuur, met hem en vooral door hem. Sommigen gebruikten grote woorden voor hem, zoals Immanuel of ‘God-met-ons’. Toen het zover was, gaven zij hem gewoon de naam van Jezus. Zo noemen we hem nog steeds. Gods grootste verrassing!

Hoe lang en intens kunnen wij niet kijken naar een pasgeboren kind! ‘Op zo’n kindje raak je nooit uitgekeken’, hoor je bij elk wiegje. Dat wens ik je graag toe in deze adventstijd: dat je bewust mag uitzien naar Gods mens geworden Woord, nog zo ongekend en onvoorspelbaar!

+ Johan Bonny, bisschop van Antwerpen

Het heilig jaar loopt ten einde. Als ‘pelgrims van hoop’ hebben wij een van de jubelkerken kunnen bezoeken en sommigen zijn zelfs door de heilige deur in Rome kunnen gaan. Het was ook een gelegenheid om meer bijzondere momenten van verzoening te beleven of concrete tekenen van hoop te stellen, vooral door solidair te zijn met de meest kwetsbaren.  

Toch zijn er, wanneer wij naar onze wereld van het voorbije jaar kijken, heel wat redenen om de moed te verliezen. Oorlogen treffen de volkeren nog altijd even hard. Het geweld dat door de drugskartels wordt veroorzaakt, bereikt intussen ook onze steden. En voor armoede of onderdrukking slaan nog altijd talloze mannen, vrouwen en kinderen op de vlucht, vaak in onmenselijke omstandigheden. Zoveel levens, vooral de meest kwetsbare, worden vandaag vertrappeld.  

De evolutie van het klimaat en van ons leefmilieu stemt evenmin gerust. De COP30 is zojuist in het Amazonegebied afgesloten, maar de resultaten zijn bijzonder mager. Er heerst nog steeds grote terughoudendheid om krachtige maatregelen te nemen die nodig zijn om de toekomst van ons gemeenschappelijke huis, de aarde, te verzekeren.  

De hoop is niet dood. Integendeel, dit jaar heeft ons opnieuw doen ontdekken hoe kostbaar die gave is. Want de hoop wordt ons geschonken; wat ook onze vreugden of verdriet, onze successen of mislukkingen mogen zijn. Hoop is allereerst God die in Jezus de beloften vervult die door de profeten zijn aangekondigd. Hij heeft ze vervuld, vooral aan het kruis, op het moment dat het kwaad en de dood definitief de overhand leken te krijgen. Maar uit het kruis ontspringen de verrijzenis, de vrede, de verzoening, de vergeving en het heil. De eerste die de gave van de paashoop heeft ontvangen, had trouwens weinig verdiensten voor te leggen. Hij was een misdadiger: de goede moordenaar uit het Evangelie. Zich ten volle bewust van zijn fouten en zijn zonden, die tot zijn kruisiging hadden geleid, stelt hij toch zijn geloof en zijn hoop op Jezus: ‘Heer, denk aan mij wanneer Gij in uw Koninkrijk gekomen zijt!’ En hij wordt verhoord.  

Wij zijn de adventstijd binnengegaan, bij uitstek de tijd van de hoop. Want zoals Paulus het uitdrukte op de eerste zondag van de advent: ‘Ons heil is dichterbij dan toen wij tot het geloof kwamen.’ Ja, elk jaar wekt de adventstijd in ons opnieuw ons geloof in de vervulling van Gods beloften in Jezus Christus, en onze hoop. Want ondanks alle misleidende schijn worden heil en vrede ons geschonken door de nederige en verborgen geboorte van een klein kind, neergelegd in een kribbe in de kerstnacht.  

Ik wens u een hoopvolle adventstijd.  

+ Luc Terlinden Aartsbisschop van Mechelen-Brussel