'Wat moet ik doen?'
De ontmoeting tussen Jezus en de rijke man, de andere evangelisten spreken over de rijke jongeling, is bijzonder! Een ontmoeting die anders is dan alle andere… Meestal komen mensen vanuit een grote nood naar Jezus toe; armen, zieken, en ook zondaars. Jezus helpt hen, geneest hen, lichamelijk en geestelijk, en ze gaan in vreugde heen. Hier is het juist omgekeerd!
De man die op Jezus toekomt, is rijk, en helemaal geen zondaar; hij onderhoudt Gods geboden al vanaf zijn jeugd! Maar Jezus stelt hem een vraag en hij gaat ontdaan weg. Hoe rijk en hoe moreel hoogstaand de man ook is, toch zit hij met een levensgrote vraag, een vraag waarmee hij bij Jezus hoopt terecht te kunnen, een vraag die wij niet zo gauw hardop zullen uitspreken maar die toch ook in ons eigen hart leeft: ‘Wat moet ik doen om het eeuwig leven te verwerven?’ Of anders gezegd; Wat moet ik doen om tot God te komen en in Hem mijn geluk te vinden? Die man noemt Jezus ‘Goede Meester’. Hij erkent Jezus dus als ‘Leraar’. Blijkbaar spreken Jezus’ boodschap en Zijn manier van leven hem aan, en wil hij wel bij Jezus in de leer gaan, zij het dan zonder alle consequenties hiervan te kennen…
Een beetje onverwacht en zelfs onbeleefd antwoordt Jezus niet rechtstreeks op deze serieuze vraag. Integendeel, Hij stelt, zoals wel vaker gebeurt, een wedervraag; ‘Waarom noemt gij Mij goed? Niemand is goed dan God alleen!’ Jezus wil de rijke man direct in de juiste richting laten kijken, en dat is naar God zelf; Hij is de enige die echt goed is, die een mens kan geven wat hij ten diepste verlangt. Als joodse rabbi wijst Jezus de man dan op Gods geboden als de weg naar het eeuwig leven; niet doden, geen echtbreuk plegen, niet stelen, niet vals getuigen, niemand tekortdoen,uw vader en moeder eren.
En dan komt het straffe antwoord van de man; ‘Dit alles heb ik onderhouden van mijn jeugd af!’ Zit hier niet het eerste probleem van onze rijke man: hij kan niet erkennen dat hij ook maar een zondaar is …m.a.w. dat Hij Gods genade en barmhartigheid nodig heeft! Hij zit vast in zijn zelfgerechtigheid! Jezus heeft een drievoudige straffe therapie voor hem: Ten eerste en het is ook belangrijk dat dat eerst komt; Jezus kijkt de man liefdevol aan, alleen Jezus’ liefde kan iemand echt doen veranderen. Ten tweede; Jezus legt de vinger op de wonde: ‘Eén ding ontbreekt u’ Wat is dat ene dat die rijke ontbreekt? Vertrouwvolle overgave aan de Heer! De rijke man zal wellicht alle geboden onderhouden hebben, behalve dat ene dat wel het eerste is … ‘Boven alles bemin God!’ En ten derde spoort Jezus hem aan om het roer helemaal om te gooien; ‘Maak je los van aardse rijkdom en zekerheden, en verlaat je volledig op God en volg Mijn levensweg!’
De man in het Evangelie kon niet op deze uitnodiging van Jezus ingaan. Dat blijkt uit zijn reactie; ‘Dit woord ontstelde hem en ontdaan ging hij heen omdat hij vele goederen bezat.’ Hier komen we tot het tweede grote probleem van onze rijke man. Het is de rijkdom die hem verhindert om zich volledig aan God toe te vertrouwen, en tot tweemaal toe zegt Jezus dan ook; ‘Hoe moeilijk is het voor een rijke om het Koninkrijk Gods binnen te gaan!’ Clemens van Alexandrië schreef in een homilie op dit evangelie het volgende; ‘Er is een rijkdom, die overal waar zij heerst, dood zaait; bevrijdt u daarvan en gij zult gered zijn. Reinig uw ziel, maak uw ziel arm om de roep van de Heer te horen, die tot u zegt; Kom en volg Mij! De genade van God daalt niet af in een ziel die al vol is, en die verscheurd is door een veelheid aan bezittingen.’
De rijke jongeling ging ontdaan heen … we weten niet wat er verder met hem gebeurd is! Is hij toch nog naar Jezus teruggekeerd? Het is een open einde …
Ieder van ons moet dit verhaal aanvullen met zijn eigen leven, met de keuze die hij of zij elke dag te maken heeft. Op wie of wat verlaat ik mij? Wie of wat is mijn uitdaging, maar ook mijn hoop en toeverlaat? Leven in overgave aan de Heer … Jezelf in Jezus’ handen leggen, alles van Hem verwachten … Het lijkt erop dat we eerst onze eigen diepe onmacht moeten ervaren, vooraleer wij hiertoe komen… Meestal gebeurt het maar na geestelijke strijd, doorheen allerlei ‘vervolgingen’, en in de genade van het gebed … dat wij kunnen zeggen met Charles de Foucauld; Vader, ik verlaat mij op U, doe met mij wat Gij goedvindt, wat Gij ook met Mij doen wilt, ik dank u!
Pater Nicolaas
