Pompen of verzuipen

"Wat is het minst populaire woord uit de veertigdagentijd? Ik ben bijna zeker dat het ‘bekering’ is. Als we dat woord eruit konden halen, zou de vasten sympathieker ogen. Dat is echter moeilijk. Op Aswoensdag zegt de priester, terwijl hij ons tekent met een askruisje: ‘Bekeer u en open uw hart voor het evangelie’. Die woorden zijn niet lukraak gekozen, integendeel. Het zijn de eerste woorden van Jezus toen hij in Galilea aan zijn openbaar optreden begon. Zo sprak hij de mensen aan: ‘De tijd is rijp en het koninkrijk van God is op handen. Bekeer u, en open uw hart voor het evangelie’ (Mc 1, 15). We beginnen de veertigdagentijd met een Jezus-woord. Alsof hijzelf plots voor ons staat en ons aankijkt.

Zijn er sympathieke of begrijpelijke kanten aan de veertigdagentijd? Ongetwijfeld. Minder eten bijvoorbeeld: minder snoep, minder frisdrank, minder tussendoortjes, minder alcohol, minder smeuïg vlees of vettige worst, minder roken … Je gezondheid kan er enkel baat bij hebben. Vasten als een gezondheidskuur. Of de oproep tot solidariteit en Broederlijk Delen. Ook die is best nodig en begrijpelijk. Hoe onrechtvaardig zit de wereld niet in elkaar! Rijkdom en armoede zijn bijzonder onrechtvaardig verdeeld. De enen verdrinken in wat anderen moeten missen. Een jaarlijkse oproep tot meer solidariteit en rechtvaardigheid is nog maar normaal. Of nog: wat extra tijd voor stilte, bezinning en gebed. Ook dat klinkt best verantwoord. We hollen onszelf voorbij, rennen van de ene afspraak naar de andere, laten ons leiden door de thema’s van de dag, nemen de opinies van anderen over…, maar wie ben ik dan nog? Zolang ik niet opnieuw met God alleen kan zijn, hebben anderen het stuur van mijn leven in handen. Kortom: goede redenen genoeg, om van de veertigdagentijd een boeiende tijd te maken.

Blijft dan nog dat nare woord  ‘bekering’ over. Bekering gaat niet over ‘even anders’, maar over ‘grondig anders’. Niet over een kleine bocht, maar over een omkeer van 180 graden.  Geen omkeer bij de anderen, maar een omkeer in mezelf of onder onszelf. Bij die ‘bekering’ horen nog andere minder leuke woorden zoals schuld erkennen, berouw, vergeving en verzoening, een biechtgesprek. Woorden die ‘houtsnijden’, omdat ze het menselijke leven raken in zijn diepste vezels en zijn taaiste pezen. En toch. Uitgerekend die ‘nare woorden’ dragen een ongekende kracht in zich. Ze gaan over pompen of verzuipen. Ze dragen niet enkel een kracht van verandering in zich, maar ook een kracht van wedergeboorte. Ze staan voor de dood of voor het leven. Alleen wie door een echte bekering ging, weet wat een wedergeboorte kan betekenen. De verhalen zijn legio. Een geredde mens wil niet terug naar voordien.  Naar de verslaving, de onverantwoordelijkheid, de ontrouw of de oppervlakkigheid van vroeger.  Zoals een vrije vogel niet terug wil naar zijn oude kooi. Tenzij het noodlot opnieuw toeslaat. Bekering kijkt vooruit naar Pasen. En dus zegt Jezus: ‘Bekeer u, en open uw hart voor het evangelie’.

Ondertussen laten de eerste lentebloemen al hun kopje zien.  Ze groeien zich een weg naar boven, naar het licht en naar de vrijheid.  Ik wens u een gezegende veertigdagentijd, te beginnen met het askruisje op Aswoensdag."

+ Johan Bonny
Bisschop van Antwerpen