Archief

                        Door je geweten gebeten ( Gewissensbisse)

Sacrament = Geloofsgeheim.

De Katholieke, (Oosters) -orthodoxe kerken kennen 7 sacramenten:

Doop

Vormsel

eucharistie

Biecht

Priesterwijding

Huwelijk

Ziekenzalving

De  reformatische Protestanten kennen 2 sacramenten:

Het Heilig avondmaal

De doop

Bijbel en Ethiek(uitreksel van Maup van tekst Frits de Lange)

De bijbel is een weerloos boek. In de geschiedenis vaak misbruikt om menselijk kwaad goed te praten en van een religieuze wijding te voorzien. Zo zijn slavernij, kolonialisme, apartheid,uitbuiting van de natuur, onderdrukking van de vrouw, doodstraf, oorlogsgeweld allemaal met de bijbel in de hand gelegitimeerd. Sterker nog: Als je sommige onderdelen van de bijbel zou aanhangen en uitvoeren zal je in aanraking komen met het thans geldende strafrecht.

Bijv.: Vrouwendiscriminatie is in strijd met de anti-discriminatiewet. (zie Num. 5 ; Cor.11, 2w; Ef. 5, 22w; Col. 3, 18; 1 Tim.2, 9w; 1 Petr.3,1)

Slavernij: (Col. 3, 22; vgl. Rom.6,16; Ef. 6, 5-8, 1 Tim.6: 1v; Tit. 2,9)

Homosexualiteit: (Lev.18,22; Rom. 1,2 6v)  moet tot de doodstraf worden  veroordeeld.

Maar de bijbel slaat ook een andere toon aan:

Voorbeelden:

Geen oorlog, maar oproept  tot vredelievendheid : (Matth. 5,44)

Tegen de slavernij: ( Gal. 5,1 )

Ook vraagt de bijbel meer, dan we ooit kunnen opbrengen.Naastenliefde ( Deut. 6.v4)

Dus als het om moraal gaat moeten we voorzichtigheid (prudentia) en terughoudendheid (temperentia) betrachten en niet direct maar naar de bijbel  wijzen. De bijbel spreekt  met 2 tongen en heeft een dubbele agenda. Het gezag van de bijbel ligt niet vanzelfsprekend in de bijbel ethisch opgesloten maar heeft een verhoudingsgewijs en een voorwaardelijk gezag.

De bijbel gold binnen de westerlijke cultuur als de Grote Code, het was de ontsluiting van de complexe "werkelijkheid"(N.Frije). Het was een huis om in te wonen.Maar door de culturele,sociaaleconomische en technologische ontwikkelingen is het dak eraf en de muren gebarsten en lekt het aan alle kanten. Kortom, het is een onbewoonbaar verklaarde woning geworden en we hebben   het huis  moeten verlaten  en zijn op zoek gegaan. Dit betekent niet het einde van- , maar wel een wijziging van het bijbelgebruik.

De teksten van de bijbel dragen, aldus de filosoof Gadamer, de ontmoeting  tussen 2 zelfstandige partners. Het  gesprek  tussen hen  impliceert  een uitwisseling van woord en wederwoord en dat lezers geargumenteerd de bijbel kunnen tegenspreken in naam van hun eigen morele ervaring en geweten. Als de bijbel het o.a. bijv.  over homosexaliteit , verlossing , genade , dankbaarheid,  wilsgebondenheid en  uitverkoring heeft,dan kunnen de lezers onder verwijzing  naar verschoven waarden en voortgeschreden wetenschappelijk inzicht van oordeel zijn dat wij nu "het beter weten dan Paulus" ( Prof. Dr. A.A. van Ruler,theoloog).MIJN VOORZICHTIGE CONLUSIE IS DAAROM:  

De strakke  vasthoudendheid aan dogma's, eigen opvatting en  mening moet daarbj worden GERESPECTEERD, maar nooit door de ander worden GEBOMBARDEERD  in de wetenschap,dat het zeker weten dat het "zo is" niets zegt over  dat het werkelijk "zo is" maar alles over hoe wij  DENKEN, dat het ZO IS !!  Tussen feit en fictie (fact en fake) bestaat altijd frictie . Het denken dat je gelijk hebt moet je  nooit verwarren met dat je het ECHT hebt. Zo ook:  Het denken dat je een Ferrari hebt moet je niet verwarren, met  dat je hem ECHT hebt, want dan  ben je  echt megalomanisch en dan wordt het hoogtijd naar een psychiater te gaan.

Zo ook : Het zeker weten  , dat je een oorlog wint is een waandenken, dat dit werkelijk zo is. 

Idealisme leidt altijd tot Defaitisme. Een idee fix

Idealisme leidt tot defaitisme.

Utopien hebben nog nooit de werkelijkheid gehaald

-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=MAUP-=-=-=-=-=-=-=-==-=-=

Op ethiek danst een ieder zijn eigen maat zonder muziek.

      ( Homo mensura: "De mens is de maat van alle dingen) ( " Protagoras ( circa 480 - 410 v. Chr ).

In de 6 de eeuw heeft paus Gregorius  1 een lijst van 7 deugden en 7 ondeugden  opgesteld . Daar zijn vele verschillende concilies aan voorafgegaan. Deze lijst was gebaseerde op oudere lijsten. Gregorius voegde echter de drie Christelijke deugden aan de lijst van de deugden toe . De eerste vier zijn de zgn kardinale deugden. Deze hebben niets te maken met kardinalen , maar afgeleid van het latijnse woord cardo = scharnier of spil. Zij waaieren a.h.w door alle deugden heen . De 3 laatste deugden zijn de zgn. theologale deugden (geloof , hoop en caritas.).

De ondeugden:

superbia ( hoogmoed )

avaritia  ( hebzucht )

luxuria   ( onkuisheid, lust )

gula      ( vraatzucht  )

ira        ( woede, toorn vraak )

arcedia (  luiheid, vadsigheid  )

invidia  (  jaloezie ,afgunst )

De deugden:

prudentia ( wijsheid, bezonnenheid )

iustitia     ( rechtvaardigheid )

temperentia  ( zelfbeheersing , matigheid )

fortitudo   (moed )

fides        ( geloof )

spes        (hoop )

caritas     ( naastenliefde /liefde )

Circa 12 jaar ben ik gids geweest van het prachtige sprookjes kasteel "De Haar" in Haarzuilens , een schitterend dorpje in de buurt van Utrecht en Amsterdam.

1)  Onder de vele pas gerestaureerde Cuyperiaanse zalen en kamers bevindt zich een grote danszaal waar vele mooie antieke objecten het garnituur zijn van een zeer smaakvol hoofdgerecht. Een van die objecten zijn de zgn. misericorde banken. Deze banken hebben een opklapbaar zitblok met aan de onderzijde van dit koorgestoelte prachtige   fantasierijke mens- en dierfiguren. Juweeltjes van houtgesneden miniatuurtjes. Dit alles diende voor het gemak van de kanunniken of kloosterlingen die bij de zeer langdurige koorgebeden (lamentos) geacht werden te staan, stiekem de zitblokken omlaag klapten en  hierop konden steunen. Bovendien waren de armsteunen breed genoeg voor de  steun van de ruim gemeten  maat van de omvang van   achter de ellebogen hebbende geestelijken  op te vangen. Omdat  het merendeel van het dienstpersoneel van de Heilige Vader in die dagen bejaarde geesten waren, zouden zonder  deze geraffineerde manipulaties deze uitvaartdiensten een  nog grotere hemelse vlucht genomen hebben. Zo kon dat dan toch door  dit  bedrogen STAAN enigszins tot staan worden gebracht.

2)  "Het lekkers van Bekkers !!)

Kinderen verwekken was voor de Katholiekenv voor en na de tweede oorlog  huwelijksplicht!! Dit was gebaseerd op de bijbelse opvatting : " Gaat heen en vermenigvuldigt U !!)

Sex buiten het huwelijk was taboe,

Sex binnen het huwelijk was verplicht!! , maar dan beslist zonder voorbehoedsmiddelen. Onthoudt: Onthouding!!

In 1960 werd msr. Bekkers tot bisschop van Tilburg benoemd. Hij sprak de taal van de gewone mensen, zo  vond hij  dat de kerk er voor de mensen was en niet omgekeerd en   liet hij duidelijk doorschemeren dat de kerk als INSTITUUT veel minder van belang was.

De grote "klapper"kwam pas aan het eind van de  50 -ter en het begin van de 60 -ter jaren . De pil werd uitgevonden.

In 1963 sprak hij over de omgang tussen mannen en vrouwen en de gezamenlijke verantwoordelijkheid voor hun gezin. Zonder de pil  bij name te noemen  sprak hij uitvoerig over het thema geboorteregeling. Zo was de weg naar de pil geplaveid. De uitdrukking "Iets lekkers van Bekkers"was geboren.

Maar Bekkers ging verder . De pil was namelijk nog  alleen op recept van de huisarts te verkrijgen. Maar de strakgelovige huisartsen durfden de pil niet voor te schrijven. Tot dusver was de MACHT van de kerk groter dan het GEZAG van  bisschop Bekkers. Deze deed toen een meesterlijke zet om uit dit opgelegde dilemma te komen. Hij stelde een klein comite samen bestaande uit theologen, filosofen, predikanten, medici en  ethici . Na een  uitvoerige discussie kwamen ze tot een gemeenschappelijke oplossing, dat de pil geen VOORBEHOEDSMIDDEL was , maar een GENEESMIDDEL  om de ongemakken voor de vrouw bij de menstuatie te verzachten. Dit had tot gevolg, nu het hek van de dam was,dat  de pillen  als een wolkbreuk uit de farmaceutische fabrieken spoelden. De verpakkings machines konden de stroom niet aan. Geen probleem voor Bekkers. Hij liet de volgepakte kloosters met  vrome nonnetjes nu de pillen aan de lopende band keurig inpakken zonder  dat deze bruiden van Christus in hun vrome gemoedsrust merkten dat ze zelf werden ingepakt. De kerk voelde zich daarbij echter  behoorlijk in haar   kruis getast. Ter nagedachtenis aan Bekkers ga ik als niet Katholiek beslist in de rij langs de route van de geestverwante huidige Paus Benedichtus  staan om hem uit volle borst toe te juichen. Er zijn al voorbesprekingen aan de gang dat hij naar  Nederland komt. Hij zal het nog moeilijk genoeg krijgen met de curie in dat curieuse bastion (arena) van het Vaticaan.

                                    Ik sta weer voor een CRUCIFIXS

                                    en vraag : "Is dat nu niet voor niks?"

                                    Hij hangt er maar , wij staan er bij

                                    verbaasd, want d'ellend is nog niet voorbij

                                    Het offer dat hier werd gebracht

                                    is als rook in een gespookte nacht

                                    en wij zijn nog lang niet veilig thuis

                                    want een CRUCIFIX is en blijft

                                      EEN  DINGMATIG  HOUTEN  KRUIS !

Een leugentje om je best wil vind ik op z'n tijd en op z'n plaats een ondeugende deugd. Dat is natuurlijk niet altijd het geval. Er zijn contexten , waarin je o.a. met jezelf of ook met anderen weloverwogen (prudentia) , zelfbeheersing ( temperentia ) en caritas ( naastenliefde )  in acht moet nemen, zoals msr Bekkers deed(zie 2) . Hoe dat met de oude vadsige rakkers beoordeeld moet worden laat ik lekker aan u zelf over.(zie 1)

  Daar heb je de tijd en de ruimte voor nodig en dat is levenskunde omgezet in levenskunst.!!!!

P.S: Paus Adrianus (1459 - 1523 ) was de eerste Nederlandse paus. Hij is echter maar 1 jaar paus geweest . In zijn wapen stond het advies: Patere et sustine  = Wees geduldig en hou STAND!! Zijn levensverhaal laat zich lezen als een spannende crimi. Ook hij verafschuwde de luxe waarme de kardinalen zich  omringden. Zo zei hij toen 5 kardinalen hem een uitzonderlijk tafelzilver cadeau gaven : " Deze schatten zijn meer voor een koning, jullie zouden als kardinalen beter schatten voor de hemel kunnen verwerven "

Vele geestelijken  werden na het horen van de zuiverende ingrijpende plannen ,die hij wilde doorvoeren nog beduchter voor de Nederlander. De curie zat hem behoorlijk dwars . Zij probeerden de hervormingen ,die op hen van toepassing waren zo veel mogelijktegen tegen te werken . Sabotage alom!!!!.

Adrianus kwam na zijn kroning tot de ontdekking dat hij de zeer grote schulden van zijn voorganger paus Leo x zou moeten afbetalen. Hij was daarom genoodzaakt een groot deel van de hofhouding te ontslaan.

Zo langzamerhand bestond de omgeving van de paus alleen nog maar uit vijanden.

Op 5 augustus 1523 werd hij ernstig ziek en op 5 september 1523 verscheen hij voor het laatst in het openbaar. Boze tongen fluisteren dat hij vergiftigd zou zijn, maar dat zal nooit meer echt kunen worden   bewezen. Maar ja , de maffioso heeft onnavolgbare wegen en dat is van alle tijden. 

Het zou maar al te eenzijdig zijn om alle pijlen op de institutionele RK. kerk te richten, deze rottende en ondeugdelijke praktijken komen overal voor, zo ook bij de protestanten, en daar gaan we in mijn volgende essay eens een kijkje nemen .

Tot dan.

=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=Maup-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=

Ethiek is een vorm van hersengymnastiek

1)

Ik ZONG vroeger:" OP bergen en in dalen,

Ja , overal is God "

Nu , ZEG ik : "Op bergen en in dalen,

Neen , nergens  is EEN god "

DE GOD is BOVENAL, EEN god is niemand en nieman(d)sdal.

Zingen is : Muziek op woorden ( inclusief, insluitend)  vgl. opera en libretto, Mattheus Passion, Cantates, kortom die melodieen kun je naspelen, varieren en nazingen, maar de muziek speelt hier de hoofdtoon. Stotteren kan hier niet

2)

Spreken is : woorden met  muziek ( exclusief , uitsluitend ) de woorden spelen hier de hoofdtoon, ja zodanig , dat in het Chinees en Japans bijv. met de hoogte van de toon veschillende betekenissen aan woorden worden gegeven. Zo ook kunnen wij gevoelens met de stem wisselingen uitdrukken, bijv. schreeuwen van angst, huilen van vreugde of verdriet,schelden en vloeken van woede, lachen van pret.( de prosodie )  Stotteren kan hier wel.

Bij 1 en  2 spreken we van muziek, maar u ziet al dat, ik bij 1 minder woorden nodig heb dan bij 2. We kunnen bij 1 nooit ruzie krijgen, hooguit een verschil van mening. We vinden het mooi of lelijk , maar nooit goed of fout. Bij 1 kennen we geen ethiek, maar bij 2, ho maar  volop ethiek,  we kunnen hierover eindeloos kauwen en mauwen. Ok , zolang dat maar het geval is , dan spartelen en grabbelen we wel , maar als dat niet meer lukt wordt het gevaarlijk.  En dat is zonde , soms zelfs DOOD-zonde

Het draait dan meestal om de volgende hoofd deugden en - ondeugden, al in de 6de eeuw door paus Gregorius opgesteld:

De  ondeugden:

1) superbia (hoogmoed)

2) avaritia   ( hebzucht )

3) luxuria    ( onkuisheid, lust )

4) invidia     ( jaloezie,afgunst )

5) gula         ( vraatzucht )

6) ira            ( woede, toorn, wraak )

7) acedia      ( luiheid , vadsigheid )

De deugden:

1) prudentia ( wijsheid , bedachtzaamheid  )

2) iustitia      ( rechtvaardigheid )

3) temperentia  ( zelfbeheersing, matigheid ) 

4) fortitudo   (  moed,dapperheid )

5) fides         (  geloof  )

6) spes         (   hoop  )

7) caritas     (   naastenliefde, liefde  ) 

Ja, ja dat is me nogal een lijst. Daar heeft men  lang over gedaan. Daarvoor zijn verschillende concilies aan te pas gekomen . Bij de deugden, zijn de eerste vier de zgn kardinale deugden. Die hebben niets te maken met kardinalen , maar zijn afgeleid van de Latijnse naam "Cardo", hetgeen scharnier betekent. Zij openen de de deur  daarmee en waaieren uit over de  rest van de deugden. Ze zijn extra belangrijk omdat ze in elk andere deugd verondersteld worden. Dus als je op onwijze  en onrechvaardige wijze vriendelijk zou zijn , of als je in je ONVRIENDELIJKHEID geen maat weet te houden , of niet de moed hebt om ook vriendelijk te zijn als dat gevaar oplevert , die heeft niet echt de deugd van de vriendelijkheid. 

Maar allemaal mooi gezegd, maar wel langdradig  als een ONVRIENDELIJKE  afspiegeling van de uit langdradig  geweven liturgische kleden.  Kort gesneden rokken om de benen  zijn nog steeds niet in de tempel Gods verschenen. De kuiten gaan via de draaideur  weer  naar buiten.

Ethiek is het moeilijkste domein in alle gebieden van de wetenschap. Het is echt een hoofdbrekende hersengymnastiek. De hierboven  enigszins ludieke voorbeelden laten hopelijk zien , dat we er met die mooi bedachte lijsten van  deugden en ondeugden ver van ons dagelijkse doen en laten zijn. Het zijn hooguit slim bedachte omschrijvingen voor een bizonder lastig cryptogram waarbij de meeste horzontale en verticale vakjes leegblijven. Als je geluk hebt vind je op de kruispunten een paar steunletters.  Maar de meeste vakken blijven leeg. En dat is zeer frustrerend met het gevolg dat we gaan confabuleren, d.w.z. dat we die plekken gaan opvullen met bizonder slimbedachte verzinsels, daarbij ons vaak niet meer beseffen dat het verzinsels zijn, fantasmen, die , ik moet het toegeven, voor menigeen in grenssituaties van hun  leven troostrijk (kunnen) zijn. Daarmee bouwen we kastelen, kerk- regerings-bankgebouwen,rechtbanken en zo nog veel meer in sociaal,maatschappelijk geaccepteerde instituten, waarin  onze oerkrachten als angst ,seksualiteit   agressie  en ONDEUGDEN gekanaliseerd worden en omgezet in ambitie voor werk en kerkwerk, kunst-ateliers-concertgebouwen  en wetenschapsuniversiteiten en scholen. (DEUGDEN) 

In het volgende essay daarvan enkele praktische voorbeelden.

Tot dan.

-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=MAUP-=-=-=-=-=-=-=-= 

e

                        Thinking down the drain?!         

ENTROPIE is de neiging van materiaal om richting wanorde te gaan in plaats van naar meer ordening.

Om naar wanorde te gaan is nu eenmaal makkelijker dan naar orde. Het kost in de regel minder moeite (energie) om rotzooi te maken dan de rommel op te ruimen.

Het woord entropie komt uit het Grieks en-tropei = niet (om) draaien. Tevens wijst dit erop dat het probleem in alle vormen de filosofen en wetenschappers sinds de oudheid , ja en nog eerder, heeft beziggehouden. Het komt in alle belevingsvormen voor zoals o.a. in de natuur, het universum, scheikunde ,bij planten en dieren enz. De duitse natuurfysicus Clausius (1865) heeft het verschijnsel weer gestructureerd op de wetenschappelijke agenda gezet.

Je kunt er op verschillende manieren naar kijken en wel op een alledaagse  - als wel  op een atomaire manier. Dat laatste gaan we nu niet doen. 

Voorbeeld 1:

Vloeibare stoffen

Een belangrijk aspect van en-tropei= niet-omdraaien. d.w.z dat warmte niet teruggaat, dat is een onomkeerbaar proces ( dit is zo volgens de 2de wet van de thermodynamica) U kunt bijv. in een bad met water van 0. gr. Celcius dat water nooit meer met water van 100 gr. celcius   opwarmen  tot het weer gaat koken.

Voorbeeld 2:

Vaste stoffen

Een glazen vaas die u per ongeluk laat vallen  en in scherven en splinters uiteenvalt zal nooit meer vanzelf  een vaas worden. 

Een kamer waarin wordt geleefd wordt vanzelf  een rotzooi. Een kamer kan maar op EEN manier VOLMAAKT worden opgeruimd zijn(pen op zijn plek, laptop op zijn plek, elk boek op zijn plek, maar op miljoenen manieren rommelig: de pen kan op de grond liggen of op de bank , de boeken op allerlei plekken liggen, dus wanneer het leven in een kamer zijn gang kan gaan, dan wordt het geheid een rotzooi , omdat er er veel meer toestanden zijn die "rotzooi"(wanorde) heten dan nette toestanden (orde).

Voorbeeld 3:

De som der delen (emergentie)

Het geheel is meer dan de som der delen. U ziet daarachter het woord emergentie staan, dat woord komt uit het engelse" to emerge", hetgeen betekent: "zomaar te voorschijn tredend"  Door het  proces van het samenvoegen van stukken hout , textiel, spijkers en lijm    is  er iets  ontstaan dat als geheel een nieuwe functie kan vervullen die de afzonderlijke delen niet kunnen vervullen. Op spijkers en lijm kun je beter niet gaan zitten. Ook losse houten balkjes of een lapje stof bieden geen groot zitcomfort. Maar als je de  onderdelen samenvoegt dan  vormen zij samen  bijvoorbeeld een stoel. Zo ook kun je in je uppie geen rij vormen, pas als er zich steeds meer mensen wachtend  voor bijv een loket voegen, dan   sta je al heel gauw in een rij. Een zwaluw maakt nog geen winter , maar in de zwerm- trek naar het zuiden moeten de winterkleren uit de kast. Dit kan natuurlijk ook omgekeerd , dan wordt winter/ zomer en het zuiden/ noorden en winterkleren/zomerkleren.

Een proletarier alleen  is wellicht een communist , maar "Proletariers aller  landen verenigt u  !!  " dat wordt pas  een Communistische Partij. Mark Rutte alleen is Mark Rutte  maar in het politieke (goed) gevulde  domein  wordt hij de leider van de  Liberale Partij. Maup is Maup , maar door zijn huwelijk wordt hij echtgenoot, een individu alleen wordt nooit een volk, maar een miljoen of meer wordt dat wel, of als het een klein getal is wordt het een groep, stam ,club, geloofsgemeenschap. Voor ons als individuen gelden particuliere  AFGESPROKEN omgangs regels,(daar valt over te praten) maar in het publieke domein worden dat politiek /democratisch  VASTGESTELDE wetten. (daar valt over te procederen) Dan moet je naar een advocaat met een goed gevulde beurs.

Voordat we bij de "oplossing" van ons probleem komen vind ik het leuk te constateren  dat met het begrip emergentie  er een (in)- directe overeenkomst is met "onze ligusterhaag" Ook vormen hier de onderdelen( blaadjes en takjes ) bij elkaar samen de ligusterhaag. (zie hierboven de voorbeelden  bij punt 3).

Maar pasop, voordat we er weer instinken gaan de meeste van die   voorbeelden over stoelen, ligusterhaag, rijen en vogelzwermen daar kun je naar kijken en zien en aanwijzen, maar bij echtgenoot, partijen ,clubs verenigingen wordt het toch weer wat lastiger. Als u mij tegenkomt ziet u mij , maar niet direct,  dat ik een echtgenoot ben. Bij bv. een moslima met hoofddoek wordt dat weer duidelijker, maar de geloofsgemeenschap als groep, krijg ik niet in beeld.  Nu zegt u direkt : "Dan ga ik naar die moskee een paar straten verderop" Ook dan ziet u die geloofsgemeenschap niet, maar gewoon een gebouw, dat weer de som is van heel,heel veel stenen en daar kunt u naar binnen gaan om de prachtige beelden en versieringen te bewonderen, maar helaas , de geloofsgemeenschap ziet u nog steeds niet.

Maar nu, waar het nog  interessanter wordt en waar een deel van de gerenomeerde hersen onderzoekers zijn ingetuind( excusez le mot) en zich zo hebben gefocussed op hun prachtig imposante speurwerk naar de geheimen van ons brein en de som van  al die onderzoeken hebben ge-upgrade naar de slotsom  van "wij zijn ons brein! " Zij zijn helaas in de valkuil van de zgn. "naturalistic fallacy" getrapt. Natuurlijk (naturalistic) ben ik m'n brein , maar tegelijkertijd heb ik een brein,een orgaan  en daarmee wordt mijn lichaam (organic)  op een uitermate complexe manier  in deze wereld aangestuurd, zowel mobiel als emotioneel esthetisch en ETHISCH  . Zo kan ik springen, dansen, een kleur krijgen als ik me schaam, lachen van  blijdschap, verliefd worden, ontroerd worden door beeld en muziek. Zo wordt ieders persoonlijkheid bepaald door een onlosmakelijk geheel(holistisch) dat ik mijn lichaam ben en heb!!  

U ziet, ik heb het woord ethisch al gemarkeerd. Daarmee gaan we eindelijk ons probleem te lijf en te "brain"

-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=Maup-=-=-=-=-=-=-==-=-= 

                                      Walking in the b(r)ain.

De titel is veranderd. Dat wil niet zeggen ,dat nu alles over de zintuigen(na)- gezegd en (na)gedacht is. Integendeel, ze zijn niet weg te  denken, weg te spreken en weg te horen, en dat gebeurt o.a.  allemaal in en met ons brein. Dat wordt dus een lange spannende zoektocht, waarbij betoverende paranormale ,paradoxale en  horizonloze vergezichten te zien zullen  zijn . Voordat we dat terrein betreden deel ik eerst wat wandelschoenen uit  en treden dan eveneens in de sporen van de wanderfilosofie en lopen we hopelijk Nietzsche nog eens tegen het lijf. Daar gaan we dan:

Ons brein bestaat uit 1013 neuronen(Wytse Wadman, een befaamde hersenwetenschapper aan de UvA ) Doordat elke neuron ook nog eens contact maakt met zo'n 50.000 andere neuronen bestaan er onvoorstelbaar veel manieren waarop zij met elkaar in verbinding kunnen staan en kun je je nauwelijks voorstellen hoeveel wegen onze hersenen kunnen volgen. Van de 11.000.000 prikkels die voortdurend via onze zintuigen op ons afkomen zijn er 10.000 visueel, dus door onze ogen!! Die overheersen alles. We onthouden plaatjes beter dan woorden. Maar pas op: We zien niet alles , we zien alleen wat onze hersenen toelaten, "......  en dat is maar goed ook , want anders zouden we verward raken in de onderliggende takjes en bladeren en nooit meer onze  bovenliggende mooie ligusterhaag  en zo ook door de bomen het bos niet meer zien(Inlas van Maup: zie vorige essay)"....    . We leren vooral door ervaring en imitatie. Ontwikkeling is de natuurlijke staat van mens-zijn. Ook blijven onze hersenen zich ontwikkelen. Daarom zijn uitspraken zoals: "Leiderschap heb je of heb je niet "  of "ik kan het niet " is nu ook wetenschappelijke onzin". Er is alleen "Ik wil het niet!". (Aldus Wadman).  "Een mens kan goed worden in bijna alles, maar het kost wel 10 jaar vooraleer je ergens echt goed in wordt maar het blijft nog wel even wachten op de onmiddellijke toepasbare neurokennis , de leerpil is er nog niet . Maar ze komt er wel , beloven de neurowetenschappers." Aldus Wadman.

Nou,nou, daar moet ik(we) eerst maar eventjes voor gaan zitten , want meer antwoorden door de natuurwetenschappers roepen  weer steeds meer vragen bij de filosofie- "bedrijvers" op , en dat zijn beslist geen wetenschappers, maar levensstylisten, die begeren EEN wijsheid en beslist niet DE wijsheid, want tussen EEN (onbepaald ) en DE ( bepaald ) ligt een gapend gat, dat met ons ondermaanse beperkte  tijd- en ruimte- notie niet te overbruggen is. Natuurkundigen beginnen met een hypothese die met alle middelen (formules, zeer geavanceerde technische gereedschap zoals o.a.  cumputers , electromagnetische MRI-scans ,nano microscopen rontgenfoto apparatuur  onderzoeken ze naar een rechtvaardiging (verificatie) van hun hypthese  en daar komen ze op een indrukwekkende knappe wijze zeer ver mee, ja zelfs zeer ver  en wij allen profiteren ervan op medisch, cultureelsociologish, en economisch gebied, kortom ons gehele bestaan wordt er door bepaald. Dat geeft ons allen een euforisch gevoel dat uitloopt in een alles moet kunnen, MAAR.... dat zgn. ALLES MOET KUNNEN,is dat grenzeloos, is dat echt waar, is daarvoor echt een pil te ontwikkelen? Er is hier wel via de weg van de ENTROPIE en het ANTROPISCH PRINCIPE zeker  iets over te zeggen. Over dat laatste heb ik in een voorgaand essay al het e.e.a gezegd . Laat u zich vooral niet afschrikken voor dat moeilijke woord Entropie , want dat betekent heel gewoon : " HET GEHEEL IS ALTIJD MEER DAN DE SOM VAN DE DELEN!!  En daarmee zijn we al aardig in de goede richting van ons / mijn  vermeende"oplossing"  van het probleem ,waarmee ik het vorige essay heb beeindigd. Het is nog wel een eindje lopen, maar ik heb u goede wandelschoenen gegeven. Bovendien  zijn er een aantal rustbanken in zicht, waar we in het volgende hoofdstuk rustig zittend van een mooi panorama kunnen genieten.

-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-MAUP=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=- 

                                       Geluiden klinken, maar je kunt er lelijk bij instinken!

Ik kan hier op mijn blog onmogelijk de talloze geopperde mogelijkheden  , die de taalkundigen hebben be-DACHT vermelden hoe taal is ontstaan.  Die mogelijkheden lopen uiteen dat gesproken talen( let wel : dus klanken) zijn ontstaan zo'n 35000 - 40000 jaar geleden  tot (schrik niet ) 2.5 tot 4 miljoen jaar geleden.

Met GEDACHTEN kun je gelukkig als mens  creatief  de mooiste draden spinnen en verzinnen, ( zie de hierna volgende zijsprong) maar voor KLANKEN lukt dat niet, daarvoor geldt dat   niet de klanken in de lucht hangen maar alles wat wij erover ZEGGEN:  ergo:  HERSENSPINSELS! zijn. Bij heel mijn lange zoektocht deze week  op mijn  taalverwervingsreis op internet ben ik er met mijn onomatopeeen  zelf ook lelijk ingestonken en wel :

1.) Er is bij mijn weten op deze aardbol geen mens meer te vinden die mij kan vertellen hoe die klanken echt hebben geklonken.

2.)  Bovendien zou hij ze ook moeten nabootsen, maar ja , een nagebootste klank is een  imitatie van de echte weggevloeide (flux/flow) klank. Mocht ik het onwaarschijnlijke geluk hebben nog een tweede, derde enz persoon te  treffen dan hebben we weer te maken met een nabootsing enz. enz. etc. etc. ,dus een oneindige regressieve onverifieerbare  voortgang  van imitaties.

Nu eerst even een  fabelachtige zijsprong die ik nodig heb om de ingewikkeldheid van het onomatopeische probleem in een volgende essay   enigszins helder te krijgen: 

  In het bijbelse  symbolische scheppings verhaal wordt door God in zeven dagen  de schepping voltooid. Hij deed dat d.m.v een logos( een goddelijke woord): God SPRAK: "ER ZIJ LICHT" , en hij ZAG, dat het goed was. Enz, etc.   Op de laatste dag schiep hij  zo de mens (Adam). Die stond daar in z'n uppie alleen te wezen naar het evenbeeld van God in een prachtig paradijs. Hij zag de planten, dieren water en ademde de levens  lucht.(atman)in . Geen goed en geen kwaad , maar ook geen taal. Hij Stond daar met een "Benediction de Dieu dans le Solitude",omringd door de vrijzwevende en ongebonden dierengeluiden. Die klonken alle kanten op  in de vorm van erratische (zwerf)klanken. Geen imitatie en communicatie mogelijk. Daar was een contrastvloeistof voor nodig en die spoot God in met een organischmiddel uit de rib van Adam. Eva, de stammoeder van het nageslacht was spontaan ontstaan. De erratische zwerfklanken veranderde in erotische  extatische liefdes klanken . Dit veranderde abrupt door de satanische verleidings kunsten  van de slang om Eva en daarna Adam van de verboden appel te  laten eten. God verjoeg ze uit het paradijs  met o.a. de opdracht."GAAT HEEN EN VERMENIGVULDIG U !!" Gevolg, dat we door de tijden heen  beland zijn  in een veranderde  context van :" VERMENIGVULDIG U EN GAAT HEEN!!" en terecht gekomen zijn  vanuit Het HOF VAN EDEN IN DE SOF VAN HEDEN!!.

Dit is dus duidelijk weer een van de parafrases die ik aan het scheppingsverhaal  heb toegevoegd. Maar al met al, het blijft een symbolisch fabelverhaal.Ik blijf nog even doorgaan:

In Spanje zijn tekeningen in een rots  gevonden ,die 48.000 jaar oud zijn. Dat zijn dus voorBEELDEN, die zijn te zien , dat staat rotsvast. Een betere verificatie kun je niet hebben. En dat overtuigt mij in mijn mening dat het onmogelijk is voorBEELDEN van klanken te zien, zoals ik in  mijn gemarkeerde scheppingsverhaal heb toegevoegd. Let wel, er komt heel misschien nog eens een ontdekking dat men een notenschrift vindt, (bijv een stukje "partituur"), en dat zijn inderdaad weer BEELDEN, maar geen  KLANKEN  en hupsakee daar gaan we met onze onomatopeeen. Maar ja we kunnen nog EVEN op een bedachte  fabelachtige oplossing wachten  , maar niet zolang , want onze aardse korte tijd verliest het van de eindeloze goddelijke eeuwigheid en dat is een gebed zonder end.

In het volgende essay ga ik een poging wagen  hoe  deze spagaat  uit te houden is.!?!?

-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=MAUP-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-= 

                                                          De klanknabootsingen

                                                  Dierengeluiden

Er zijn zeer vele mogelijkheden in taal KLANKnabootsingen te maken. Maar wij gaan het hier specifiek  hebben over de nabootsing van dierenGELUIDEN . Zoals  u ziet  kunnen deze GELUIDEN soms zeer sterk verschillen .  Zoals u uit het onderstaande overzicht kunt vaststellen hebben de meeste talen hun eigen manier om die dierenGELUIDEN weertegeven. In enkele talen lijken die GELUIDENsterk op elkaar bijv.:

eend: Kwak (ned)

          cuac   ( spaans)

         quack  ( eng  )

Maar de overgrote meerderheid geven deze geluiden in een grote verscheidenheid van klanken weer:

een haan: Kukelekuu  ( ned )                   een kat: miauw ( ned)

                cock-a-doodle - doo  ( eng  )                  nryka  ( Russisch )

                Kikeriki  ( duits )                 

                cocorico  ( frans )                      een hond :   waf of woef  ( ned)            

                quiquiriqui ( spaans )                                              guau ( spaans )

                chickirichie ( italiaans )                                ouah - ouah ( frans )                            

                cuenricu      ( portogees )                             arf-arf ( italiaans )  

 een varken: buu   ( japanees )                een paard :  i-go-go  (russisch )               

                                                                                                      nyihaha   ( hongaars )

Ik zit bij het raam  terwijl ik aan het typen ben. Door het raam kijk ik op de mooi glad  en in strakke vorm geknipte ligusterhaag. Mooi geschoren in strakke rechte lijnen.  Boven deze mooie overzichtelijk , geordende vorm dwalen mijn blikken naar onderen en zie ik een chaos aan vertakte wortels en kriskras met en in elkaar  verstrengelde takkjes en blaadjes . Ik besef nu dat met  het door de mens vervaardigde snoeimes cultureel is ingegrepen  op het natuurlijke groeiproces van de ligusterhaag. Dit is een vorm van techniek die wij als mens letterlijk in de hand hebben.  Het geeft ons een gevoel van maakbaarheid, een gevoel dat in de culturele periode van DE VERLICHTING  (16/17de eeuw ) ons heeft opgeduwd naar een rationele verklaarbaarheid waarvan de gevolgen nog steeds voelbaar zijn. Aangestuurd door de prachtige ontdekkingen van een rij van geleerden in het domein van de natuurwetenschappen zoals physica, biologie astronomie heeft dat geleid tot een grenzeloos met  het aan arrogantie grenzend optimisme:" ALLES MOET KUNNEN".  en dat gold ook voor VEEL , maar niet voor Alles. En dat is even wennen, die vele deels oplosbare vragen oproept , maar daarnaast voor veel meer onoplosbare problemen zorgt.  En u weet, naar ik hoop,  nu inmiddels wel dat dit volgens mij ook altijd onoplosbaar zal blijven en daarvoor hebben wij het verlangen naar wijsheid nodig en dat heet met een "vreemd" woord Philosofie!! .Ik begrijp volledig , dat u zich langzamerhand afvraagt   wat dat met  de klanknabootsingen van dierengeluiden te maken heeft. Daarvoor moeten we eventjes de diepte in.  Om niet verzeilt te raken in academisch philosofisch gepraat  , waar ik ver vandaan wil blijven, probeer ik om aan de hand van concrete voorbeelden die onoplosbaarheid transparant te krijgen.

Wanneer wij  met elkaar praten doen we dat met generaliserende woorden, want zonder dat kunnen we niet communiceren.  dus vliegtuigen, appels , peren, kortom alle concrete voorwerpen zijn generalisaties.  Stelt u  zich eens voor, dat we die mogelijkheid niet hadden , dan zou u, net als  bij die ligusterhaag in een wirwar van details terecht komen om tenslotte nooit bij het  generalisatie-  begrip Vliegtuig ,Appel, Peer enz.  uit te komen. Want die begrippen bestaan dan   niet.  U moet dan het WORDINGSPROCES  zoals kleur, gewicht materiaal enz enz paraat hebben om tot een zekere vorm van  PRODUKTKENNIS     te komen en dat haalt u nooit. 

Dat is om gek van te worden, want zoals de volksaardige uitdrukking luidt: DOOR DE BOMEN ZIE JE  HET BOS DAN NIET MEER !! We zouden net als die baby in zijn alleerste stadium van taalontwikkeling in een oeverloos gebrabbel en gekabbel van woorden terecht komen omdat je zelf de enige bent , die het nog net  snapt m.a.w. je zit in je eigen referentie kader opgesloten en dat is het gekkenhuis. Jaren geleden ontdekte men de zgn wolfskinderen en berenkinderen  Deze waren  opgegroeid bij repectievelijk wolven en beren en   nooit in contact gekomen met mensen. Daarmee zijn afschuwelijke dingen  gebeurd , die nu als grove kindermishandeling gelden. Al in de oudheid zijn hiervan door de Griekse historicus Herodotus (ca.485 voor Christus )  van pharao Psammetichus verteld dat deze twee kinderen adopteerde om ze tussen wolven te laten opgroeien om er"achter" te komen of ze nog talig gevoelig zouden zijn. Welnu ,slechts wolven taal spraken ze d.w.z. brullen , janken en huilen was het resultaat. Ze hebben nooit meer normaal  leren spreken. En zo verhaalt de geschiedenis van nog meer afschuwewelijke experimenten.We hebben het tot nu nog over concrete objecten gehad, maar hoe zit het nu met abstracte begrippen. Kun je daar ook refereren aan generaliserende begrippen , zoals bij  de aanwijsbare concrete objecten (ligusterhaag, auto's vliegtuigen enz?) Ja,nee,ja,nee, het geruzie hierover staat in de geschiedenis bekend als de zgn.UNIVERSALIEN STRIJD!!

Met universalien strijd wordt de eeuwige strijd met betrekking tot de status van algemene BEGRIPPEN (universalia) bedoeld , die een hoogtepunt  beleefde in de Middeleeuwen. Met recht, een eeuwige strijd , want deze netelige kwestie heeft de filosofen al vanaf de oudheid beziggehouden. Hierbij kwamen vragen aan de orde zoals: "Zijn het slechts namen die wij aan dingen geven , of bestaan ze onafhankelijk van ons denken  en bestaan ze  dan in  een   wereld, die buiten ons BEGRIPPEN-  apparaat  valt?? .  Spannend , maar of het gelukt is om hier tot een oplossing te komen. ??  Dat de klanknabootsingen hierbij een doorslaggevende rol spelen is bij die ingewikkelde speurtocht  naar mijn weten nooit echt of voldoende  aandacht geschonken.  De strijd  bij de universalia is nl. een BEGRIPPEN -strijd , en klank nabootsingen zijn (talige)flow/flux  Klanken en geen begrippen en helemaal geen dingen. Spreken en denken zijn,  zoals we hier boven hebben vastgesteld , wel te onderscheiden ,maar niet te scheiden. !!  Raar,maar(en) waar???

Tot de volgende keer.

-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=MAUP=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-==