Categorie: Rollend materiaal

"Weisswurst" is het koosnaampje dat de Duitsers geven aan rijtuigen in de ICE kleuren. Niet alleen de "echte" ICE treinstellen zijn in deze kleur gezet. Ook een aantal moderne personenrijtuigen die door een "klassieke" loc getrokken worden hebben zo'n wit jasje. De locs die zulke treinen trekken kunnen 200 km/u of meer aan. Meestal zijn dit dan type 101 of type 182 (Taurus) die deze treinen trekken. In principe zou een type 103 de klus ook kunnen klaren moesten ze nog in normale dienstregeling rijden.

Toegegeven, persoonlijk vind ik deze kleurstelling ook niet het mooiste van wat er de laatste jaren heeft rondgereden op de Duitse sporen en wit een beetje proper houden lijkt me ook een hele klus!

De trein op de foto wordt getrokken door een type 101 van Roco, de rijtuigen zijn trouwens van dezelfde fabrikant. Met 6 wagons heeft deze loc weinig moeite want hij heeft vroeger al rondgereden met andere combinaties met tot 8 personenrijtuigen.

Na de tweede WO had de DB behoefte aan krachtige elektrolocs voor zwaar goederenvervoer. Tussen 1957 en 1973 kwamen er 194 stuks van deze serie op de sporen. Met een gewicht van 128 ton en een vermogen van 4500 kW waren het voor die tijd krachtpatsers. De maximum snelheid van 100 km/u was voor goederentreinen toen ruim voldoende. Oorspronkelijk E50 genoemd werden ze vanaf 1968 hernummerd in de reeks 150-001 tot 150-194. Deze locomotief heeft een stalen frame dat rust op twee drieassige draaistellen. In de draaistellen wordt elke as door een elektrische motor aangedreven. Om een te zware belasting van een enkel draaistel te voorkomen zijn de draaistellen met een speciale koppeling met elkaar verbonden. In 2003 ging de laatste 150 buiten dienst.

Ook in model is deze loc een krachtpatser, in dit geval van de firma Roco. Op mijn baan trekt deze zonder problemen een goederentrein met 16, hoofdzakelijk 4-assige, tankwagens op een bergachtig traject met hellingen tot 3%. 

Een tip als je met bovenleiding werkt. Zulke treinen rijden bij brandgevaarlijke producten met de voorste pantograaf tegen de draad i.v.m. explosiegevaar door vonkvorming.

We zijn begin jaren '70. Papa en de jongens vertrekken op skiverlof met de Alpenexpress. Mama en dochter komen ze uitwuiven op het perron net voor de trein gaat vertrekken. Alle bagage is reeds ingeladen, vlug nog een foto en dan de trein op.

De tijd dat er nog nachttreinen naar de skigebieden vertrekken is nog niet helemaal voorbij. Er komen terug nieuwe verbindingen bij, vooral richting Oostenrijk.

De rijtuigen op de foto zijn van Heris, een kleinfabrikant van hoofdzakelijk personenrijtuigen. Het voorbeeld van deze wagen is van Nederlandse origine.

De reeks E94 werd vanaf 1940 in dienst genomen door de DRG. Oostenrijk maakte op dat moment deel uit van het "Derde Rijk" en dus reden deze locs ook daar rond. Het waren sterke 6 assige machines die hoofzakelijk in de goederendienst reden. Ze waren slechts 90 km/u snel maar met een voor die tijd gigantisch vermogen van 3000 kW waren ze uitermate geschikt voor het trekken van zware treinen op hellingrijke streken zoals de Arlberg, Berner of Tauernbahn. Na de oorlog bleven er 44 machines in Oostenrijk achter. In Oostenrijk werd de serie in 1954 omgenummerd in de serie 1020.

Soms worden deze locs ook "krokodillen" genoemd maar dat is eigenlijk niet correct. Qua uitzicht lijken ze er wel op maar de 1020'rs zijn draaistel locomotieven (asindeling CoCo voor de specialisten) en hebben ook geen drijfstangen. 

Deze locs kwamen ook buiten Oostenrijk op de baan, tot in Munchen (D), Tarvis (I) en Jesenice (Slovenië). Vanaf 1970 kregen ze een nieuw oranje kleurtje in de nieuwe huisstijl van de ÖBB in plaats van het oude "dennengroen". In 1995 werden ze aan de kant gezet maar een 7 tal locs bleven behouden.

Ons model is een oude bekende van Roco. De loc kan net als zijn grote broer zware goederentreinen aan en heeft goede rij eigenschappen. Deze loc is zelfs nog beschilderd in de nieuwste rood-witte kleuren van de ÖBB. Op mijn baan rijdt bovendien ook nog een groene Duitse versie (reeks 194) rond, deze heeft zelfs geluid. Deze komt later nog wel eens in de schijnwerpers.

Halverwege de jaren '50 had de ÖBB nood aan nieuwe lichte lokomotieven voor voorstadsneltreinen. Tussen 1956 en 1959 kwamen er 25 nieuwe 1600 kW sterke elektrische locomotieven die als serie 4061 dienst deden. Om geen extra bagagerijtuig te moeten meenemen was er daarvoor plaats voorzien in de loc zelf. In 1976 werd deze bagageafdeling afgevoerd en werden de locs hernummerd als serie 1046. In 1988 kregen 12 van de toen nog 19 beschikbare locs een nieuwe bovenbouw wegens corrosieproblemen. Een aantal locs kregen ook nog een ombouw tot 2 frequentieloc: 15 kV 16 2/3 Hz en 25 kV 50 Hz. De daarvoor benodigde omvormers vonden plek in de ex-bagageafdeling. Deze locs werden tot 2003 ingezet in lichte regionale treinverbindingen.

Ons model is een recente Roco loc die reeds standaard uitgerust is met digitale functies waaronder ook geluid. Dit machientje rijdt zeer aangenaam en soepel. De geluidsfuncties zijn heel overtuigend, de hoorn doet denken aan de stoomlocomotieven van weleer !

Op de "Railjet" verbindingen en een aantal IC treinen bieden de Oostenrijkse spoorwegen (ÖBB) extra comfort aan voor de passagiers. Zo rijdt er een kinderkino wagen mee waar naast kinderfilms ook gezelschapsspelletjes beschikbaar zijn. Het kan er daar bijwijlen vrolijk aan toe gaan waardoor er wel eens wat meer lawaai kan zijn. Geen probleem, er rijden zowel in 1° als in 2° klasse ook zgn. stilterijtuigen mee waar je rustig op je laptop kan werken of een boek lezen zonder joelende peuters en kleuters om je heen. Grote stukken bagage kunnen in de bagageafdeling terecht zodat die niet overal rondslingeren. Een ideetje voor onze NMBS ?

Ook in model wordt dit comfort aan de passagiers aangeboden. De rijtuigen zijn overigens van de Italiaanse firma ACME.

De railbussen VT98 waren de redding voor menige zijlijn in Duitsland in de jaren '50 en '60. Ze waren uitgerust met 2 dieselmotoren van 110 kW. Het comfort in deze 2 assers was eerder Spartaans maar daar lagen de pendelaars en schoolkinderen toen niet echt wakker van. De trein was een pak sneller dan de bus en reed (bijna) altijd stipt op tijd. Deze railbussen konden één of meerdere bijwagens trekken en hadden ook een normaal trek- en stootwerk zodat zelfs een enkele goederenwagen kon meegenomen worden. Vanaf 1968 werden ze ondergebracht in de reeks 798. Ze reden rond in een donkerrode beschildering maar op het einde van hun dienstjaren werden er een aantal verkocht aan regionale maatschappijen zoals o.a. de Chiemgau Bahn in Beieren.

Het model is al een oudje van Roco dat we twintig jaar geleden zelf hebben aangepast voor digitaal bedrijf. Wegens plaatsgebrek was er enkel plaats voor een N-decoder maar vermits de stroom sowieso minder dan 500 mA bedraagt is dit geen probleem.

Hier staat een Duitse Taurus (Baureihe 182) zij aan zij met zijn Oostenrijkse neefje (reeks 1216) in de speciale Leonardo da Vinci look. Onze Oostenrijkse gast heeft 4 i.p.v. de klassieke 2 pantografen zodat deze ook in Zwitserland en Italië en Slovenië op het spoor kan. Ook de NMBS heeft 120 Taurus locs (reeks 18), maar dan van de 4° generatie rondrijden en deze hebben een iets ander uitzicht gekregen. Deze laatste zijn ook gekend onder de naam Vectron maar komen niet voor in Wiesel.

Deze keer nog eens een oudje in de "spotlights, met name de BR13.Deze reeks is eigenlijk een allegaartje van zgn. Länderbahn loks die vanaf begin 20° eeuw rondreden in de diverse Ländern. Het waren sneltreinloks die een trein van rond de 400 ton aan 80 km/u konden voorttrekken. Een niet onaardige snelheid in die tijd !

Ons treintje (Fleischmann) trekt een 5 tal zgn. donderbussen voort. Zoals het in die tijd hoorde was daar ook steeds een bagagewagen bij.

De Oostenrijkse spoorwegen (ÖBB) hebben een traditie in het uitbrengen van speciale beschilderingen op hun locs. Zo waren er vroeger reeds locs n.a.v. het Europees voetbalkampioenschap 2008, een Kyoto en een Mozart loc en als meest recente deze Leonardo da Vinci loc. Aanleiding is de herdenking dit jaar dat Leonardo da Vinci 500 jaar geleden overleden is.

Eén loc van de moderne 1216 serie (Taurus) werd door middel van kleeffolie in dit kleurrijk jasje gestoken. Eén van de grote sponsors van dit gebeuren was Roco, om die reden staat Roco ook vermeld net onder het ÖBB logo. Roco doet dit natuurlijk ook met commerciële bedoelingen: op 30 mei 2019 reed de loc voor de eerste keer in zijn nieuwe livrei rond en ongeveer tegelijkertijd kwam Roco met een model uit in HO.

Het origineel heeft 4 verschillende stroomafnemers: twee voor Duitsland en Oostenrijk, een smallere versie voor Zwitserland en een gelijkstroomversie voor Italië en Hongarije. Dat maakt dat je deze loc in zowat heel centraal Europa kan tegenkomen. In principe zou deze ook tot in België kunnen rijden maar de kans hierop acht ik vrij klein !

Onze Roco soundloc trekt dezelfde rijtuigen als zijn grote voorbeeld. Deze modelrijtuigen zijn van Acme.