Zaterdag 30 juli 2011

1940

Aanhef van het nieuwe dagboek:

Wees eerlijk! Geef ieder wat hem toekomt!

6 Januari 1940 “Zaterdag. We trappen ’t af uit Vlijtingen… ’t is hier vredig stil in ’t dorp.”

Frans is de hele tijd zeer goed ontvangen bij de familie Gonissen uit de hospitaalstraat in Bilzen, hij was er kind aan huis. Een vriendschap die hij heel zijn leven lang zal koesteren.

Zijn taak als legermagazijnier voert hij nu uit in Loksbergen, een dorp eveneens gelegen in de Belgische provincie Limburg en een deelgemeente van de stad Halen, op de grens met Vlaams-Brabant. Hij logeert er ook bij burgers.

25 Januari 1940 “ Donderdag. Verjaardag van mijn moe! Alles wordt gereed gemaakt… We eten flinke kip bij die brave lui uit Loksbergen, die mensen zal ik me nog vaak herinneren.”

De moeder van Frans, Celine Michiels, viert haar 44^ste verjaardag.

4 Februari 1940 “De verlofdag is begonnen. We gaan bij Petere die deze dagen in ’t gasthuis zijn laatste ogenblikken schijnt te doorleven.”
Petere, alias Gommaar Van Cammeren, Frans’ grootvader langs vaderszijde en dus ook mijn overgrootvader, overlijdt op 9 februari 1940.

22 Februari 1940 “Donderdag. Beverlo. Verjaardag! Dat is mijn 21^ste verjaardag, zo ver van huis weg. Ik heb toch vrienden. We drinken op ons gemakske een bakske af. ’t Was toch gezellig onder elkaar. Maar ’t harteke zit zo thuis. Het verlof is weeral in ’t gedrang… Verlof dat is nog ’t enige dat ons redelijk maakt.”

Frans verhuist enkele dagen later terug naar Bilzen.

Op de foto Juliaan Spruyt, beste vriend van Frans, met op de keerzijde in handschrift:
Uit diepste en innigste genegenheid aangeboden aan m’n éénige vriend Frans
Februarie – mobilisatiemaand 1940
Julian

Geschreven door uw neef om 15:52 Reageer op dit bericht

Reageer op dit bericht

Donderdag 28 juli 2011

11 november 1939 “Zaterdag. We doorbrengen bange tijd...

Naar het verlof verlangen we. Kogels worden uitgedeeld! Er roert wat. We zien alles danig pessimistisch…”

Doch het blijft rustig in Limburg.

18 December 1939 “ We worden magazijnier. We landen in die fameuze spookhoeve. Ratten. We arrangeren ’t kamertje. ’t Wordt er gezellig bij ’t stoveke.”
December 1939, Majoor Reinberger van de Duitse luchtmacht moest met zijn vliegtuig een noodlanding maken, hij landde nabij het dorp Kwaadmechelen. Hij had Duitse plannen bij zich voor de invasie van België, Nederland en Luxemburg. Deze plannen zorgde voor een versterking van de Belgische bruggen (diegene die de Duitsers zouden innemen voor hun snelle opmars ), ook in Frankrijk en Nederland werden maatregelen getroffen, maar het enige dat men niet wist was wanneer de aanval zou gebeuren !
België bleef paraat en wachtend !

Op de foto, genomen in October 1939, Odile Keppens, vriendin van Frans.

Geschreven door uw neef om 07:32 1 reactie Reageer op dit bericht

Zaterdag 23 juli 2011

Het uitbreken van de 2de Wereldoorlog !!!

(bron: Internet, tekening: dagboekfragment Frans 1939)
Op 28 augustus 1939 waagde de Britse regering nog een laatste poging om Hitler tot andere gedachten te brengen. Ze stelde voor dat Polen en Duitsland direct over de Duitse eisen ten aanzien van Dantzig en de Poolse Corridor zouden gaan praten. Groot-Brittanië was bereid aan de besprekingen deel te nemen. Hitler deed alsof hij er wel voor voelde, maar zijn eis, op 29 augustus gesteld, dat er op 30 augustus 1939 een Poolse gezant met volledige volmacht naar Berlijn zou komen, was natuurlijk onaanvaardbaar en onuitvoerbaar. Toch kreeg de Poolse ambassadeur opdracht, contact op te nemen met Hitler. Tegen de avond van 31 augustus deed hij dat, maar tevergeefs. In de vroege morgen van 1 september 1939 trokken Duitse strijdkrachten Polen binnen.
Groot-Brittannië en Frankrijk verzochten Duitsland zijn troepen terug te trekken, maar er kwam niet eens antwoord. Daarop verklaarde Groot-Brittannië de oorlog aan Duitsland. Frankrijk deel vijf uur later hetzelfde. De Tweede Wereldoorlog was begonnen !

1 September 1939 “Vrijdag. De dag werd weer heerlijk ingezet. Een bericht komt ons toe dat er 3 bruggen gesprongen zijn in Luik. Ik ben wel bang om oprecht te zeggen: dat ons dat ook moest overkomen. Ik denk zoveel aan mijn thuis.”

3 September 1939 “Zondag. 6 uur ‘s avonds. We zitten in de zon. Mis zo schoon en zo gezellig. ’n Ganse namiddag aan de lijn in Hasselt. We krijgen regen. ’s Avonds café Chantant. Er wordt appel gemaakt.”
De troepen blijven gelegerd in de buurt van Duitsland en worden paraat gehouden. Er zijn maar weinig vergunningen om naar huis te gaan. Iedereen wacht af.
Op 4 September 1939 werd het Belgisch leger gemobiliseerd. 600.000 Belgen kwamen onder de wapens. België moest zich klaarmaken voor het geval Duitsland haar neutraliteit niet aanvaardde en zou binnenvallen.Er werden aan de grensstreken antitank versperringen opgericht, kazematten gebouwd en mijnenvelden gelegd.
België verstevigde ook zijn grootste posities, Fort Eben-Emael werd versterkt met een groot aantal manschappen en ook de
K(oningshooikt)-W(aver ) linie werd versterkt, deze verdedigingslinie bestond uit 350 bunkers en tankversperringen. De Belgen noemden de KW-linie "De ijzeren muur”.

Geschreven door uw neef om 15:04 Reageer op dit bericht

Vrijdag 22 juli 2011

30 Maart 1939 “Vrijdag. Wij houden onze Pasen, onze soldaten-Pasen.”

In het 1949 dagboek van Frans dat werd opgetekend in een oude agenda uit 1935, vinden we volgend, in potlood geschreven, ontwerp van brief :

“ Ondergetekende verklaart dat de

familie Van Cammeren – Michiels een
hulp zou moeten bekomen eene

               normale gezondheid te verkrijgen
                           De vader is lijden aan een slepende
                           ziekte en werkloos. De zonen:
                           de oudste is dienstplichtig en jongste
                           is pas teruggekeerd uit een preventorium
                           Het ware wenschelijk den familie

tijdelijk te steunen “

De brief werd geschreven door de moeder van Frans, mijn grootmoeder, maar het is niet zeker dat hij ooit werd verstuurd, noch aan wie hij is gericht.

16 April 1939 “Zondag. We wandelen in Mechelen. Ik vind mijn liefde nog eeuwiger!”

29 April 1939 “Zaterdag… Julian nog steeds in ’t hospitaal. Die lompe knie van hem…”

Julian Spruyt, ook een rekruut, deelt wel en wee met Frans in het kazerneleven en is zijn enige boezemvriend geworden, diegene die hij kan vertrouwen en hem helpt als hij het wat moeilijk heeft met de andere legermakkers. Frans is een frêle romanticus, Julian is gehard door het leven. Hij komt uit de rosse buurt van Antwerpen, zijn moeder voedde hem alleen op. Zijn vader is een onbekende.

19 Mei 1939 “Vrijdag. We hebben regelmatig oefeningen. Julian terug! We hebben er gisteren leuk mee uitgeweest. ’s Avonds mis. Goeien dag.”

4 Juli 1939 “Dinsdag… Op langdurige oefening naar Koningshooikt. We hebben rust na ’t leggen van onze lijn. Fikske en ik vallen flink in ’t slaap. Ze zoeken ons. We horen een fels lawaai van de schreeuwsergeant. Besluit: 8 dagen koeken. Povere paljassen! We voelen het aan als een foltering, onnozel, gemaakt, fantasie in deze wereld! Waarom mag er geen verstandhouding zijn ?”

Koeken betekent geen verlof, kamerarrest en karweien doen.

21 Augustus 1939 “Maandag. Gewone oefendagen. Doch er broeit weer wat. In de politieke toestand is het niet al te pluis. 1^ste sergeant is weer goed geluimd.”

26 augustus 1939 “Zaterdag. ’n Bange, akelige nacht plus een geweldig geladen dag. Die fameuze rit naar Bonheiden. Is me dat een schrik hebben. Paard halen naar Bonheiden onder geleide van 1^ste sergeant Bastaens. Wat een last met mijn paardje, het springt en duikelt… Onze Frans die hoeft geen paard, dat is een TS-man.”

Frans moest een paard gaan afhalen in een andere kazerne en er te voet mee naar Mechelen gaan. Het dier was wat onrustig en Frans die niets moet weten van dieren beleeft er de schrik van zijn leven mee.

28 augustus 1939 “Maandag. 3 uur ’s nachts vertrek na dat gezellig oponthoud van verschillende uren in beestenbakken…Bivak. Vlijtingen met z’n drollig torentje. Schuur vol oorwormen, spinnen, ratten en muggen.”

Vlijtingen is een deelgemeente van Riemst en ligt in het zuidoosten van Limburg in de regio Haspengouw. Frans vertrekt met zijn eenheid, de Belgische troepen worden daar bijeen getrokken.

Geschreven door uw neef om 10:30 Reageer op dit bericht

Donderdag 21 juli 2011

1939

Aanhef van het nieuwe dagboek:

Hoe hoger uw weg, hoe eenzamer uw gang!

Mens worden is een grote kunst!

Wie zijn eigen hout hakt, verwarmt zich twee maal!

Hallo! Vinder!

Moest je dees agenda vinden

Laat je er niet door verblinden

Hij is van een mens als jij

Geef het hem dan is hij blij

Soldaat TS 11^de K^ie 7^de Linie Regiment Mechelen

Wijze lieden weerleggen meer met zwijgen dan met zeggen.

20 Januari 1939 “Vrijdag. Mobilisatieoefeningen. Klonerie op grote schaal.”

24 Januari 1939 “Dinsdag. Ik ga naar huis. Dillietje ook niet al te wel… Vader doorleeft weer een droevigen tijd.”

De Spaanse griep heerst in het land. De legerdienst van Frans verloopt zoals tevoren met goede en kwade dagen. De hoogtepunten zijn: verlof!

1 maart 1939 “ Woensdag. De eerste dag der lentemaand. Hoop. ’s Avonds tot thuis. Mijn juffertje werkt op een nieuw avenuutje. Ik vind heur prettig in heur gesprekken, in het bijzonder over huwen!”

4 maart 1939 “Zaterdag. ’t Weertje is puik. Altijd maar werken…niet naar huis. Jeanke om mijn haar te laten verzorgen.. Dat ventje is ’n goeden makker en heeft steeds zijn best gedaan datgene waar ik zo veel van hou, mijn haar, te toveren zoals ’t moet. Ik droom op den vensterrichel terwijl ik kijk in den diep donkeren sterrenhemel, ik droom over het leven, over jong zijn, wat ons nog te wachten staat. Onder mij gaan de jongens is uit de kazerne, buiten staat de wacht. Alles is zo gewoon geworden dat leven van dwang en ongewilde wendingen…”

Jeanke is een legermakker.

17 maart 1939 “Vrijdag. … Jeanke is van jongsaf zowat gedwaald van huis weg en bij zijn tante geweest. Iemand die zijn leven graag verklapt en het soms als verlichting moet doen. Wendt zich vlug tot mij, nu ik aanhoor en geef hoop.”

22 maart 1939 “Woensdag. Ik lees ´Drie Kameraden` heerlijk boek om bij te dromen.”

Het boek verscheen in een Nederlandstalige uitgave in 1937 en is van de hand van de Duitser Erich Maria Remarque: drie vrienden keren terug uit de loopgraven van de Eerste Wereldoorlog, beroofd van ieder idealisme, iedere illusie. Ze beginnen een garage in Berlijn en gaan een nieuwe strijd aan: de strijd om overeind te blijven in het burgerlijk leven. Hun wapens: sterke drank, kameraadschap en de durf om het lot te bespotten. Kameraden, wat zijn dat? Dat zijn mensen waarbij je je niet groter hoeft voor te doen dan je bent en van wie je onder geen voorwaarde accepteert dat ze naar de donder gaan. Deze magistrale roman schetst de hoofdthema’s van de periode tussen de twee Wereldoorlogen op indringende wijze. Werkeloosheid, opkomend Nazisme en het wegvallen van solidariteit, de drie kameraden krijgen er alles mee te maken. Tegen deze achtergrond ontspint zich een liefdesverhaal dat alle cynisme trotseert en al in vele talen miljoenen lezers heeft ontroerd.

Geschreven door uw neef om 08:18 Reageer op dit bericht

Donderdag 14 juli 2011

25 September 1938 “Zondag. Verlof, zogezegd, want daarmee is alles ijdel geworden...

Zo’n ganschen onnozelen dag binnen, veel droom ik er en fantaseer en dub over het leven. Ik volg ieder loop rondom mij en heb mijn konklusies over de verscheidene karakters. Ik vind het verder dat het leven niet al te juist is. Moeder en Dillie komen ’s avonds. Om 7 uur bezoek geëindigd.”

27 September 1938 “Dinsdag. Vertrek naar Pamel. 6 uur ’s nachts aankomst. Wat is me dat ’n nachtje. Die kamions op, dat doelloze rijden in den pikdonkere nacht. Aankomst op een hoekje, we waren moe en slaperig, slapen in een brouwerij!”

29 September 1938 “Donderdag. In Pamel. Het is me wat, de auto’s staan houden, de bidons soep erin en maar rijden. We hebben hier een rare Hollandse en die voorspelt dat we rap naar huis zullen gaan nopens overeenkomst tussen de landen – Laatste dag!”

30 September 1938 “Vrijdag. We kramen op. We hopen dat die mizerie voor goed van de wereld is al staat het me niet aan. Daar waar rook is, is er ook vuur! Aankomst te Hekelgem met kamion.”

Na de ondertekening van de akkoorden van Munchen op 30 september 1938 wordt de demobilisatie afgekondigd.

4 Oktober 1938 “Dinsdag. Antwerpen. Het is voor die zaak van mijn horloge. Ik zag het bij een oefening te Kathelijne-Waver en het pakte me. Ik riep sergeant Theuns. Zo begon ook het verhoor bij de Luitenant, daarna het hoofd van de gendarmerie. Ook historie van den aansteker. Zo is het op een rechtspraak uitgelopen. 7 ½ uur, Dillie mee! We horen gerechtspraak, dan kinema…”

Frans heeft een vroegere kamergenoot betrapt die zijn verdwenen horloge rond de pols had en gaf die aan. Loontje komt om zijn boontje.

21 Oktober 1938 “Vrijdag. Verlof. We gaan naar Peper en Lam. Daar vind ik steeds iets weer van gemoedelijkheid en openhartigheid bij die vriend die me altijd zo ongestoord die vijf frank in de hand stompt. ´Hou je goed, Frans` zegt die wijze, brave man. We hebben een goede avond.”

15 December 1938 “Donderdag. Verlof. En zo gaan de dagen…”

Geschreven door uw neef om 12:05 Reageer op dit bericht

Maandag 11 juli 2011

21 Augustus 1938 “Zondag. We rijden naar Hoei...

Een bewogen dag in dat autoke te snorren doorheen ’t land. Hoei is schoon. De ontmoeting met mijn broer zalig. Ik leef met hem mee, zo’n kerel als hij is vol moed en zo intelligent. We hebben de krop in den keel als we afscheid nemen en hopen hem vlug weer onder ons te mogen hebben. Ik wil dit zeker! 9 ½ uur thuis.”

25 Augustus 1938 “ Donderdag. Weer een verjaardag van onze kennismaking. We zijn nu ver van elkaar verwijderd – zogezegd – maar met elkaar tenslotte innig verbonden! Leve onze verhouding.”
Dillie en Frans kennen elkaar nu 3 jaar.

7 September 1938 “Woensdag. Kamp. Verkort aan geld en dat zegt wat. Ik doe geen overdaad en toch…”
Frans is met de trein en zijn legermakkers vertrokken naar een onbekende bestemming op oefenkamp. Zij logeren in kale blokken die aandoen als een gevangenis. Gelukkig duurt het kamp niet te lang.

24 September 1938 “Zaterdag. Verlof! Maar nu komt de explosie – een telegram ´Onmiddellijk kamp vervoegen` Met Bus van 9 ½ uur. Den gansen dag over en weer geloop, van d’ een kazerne naar d’ andere. Vader is er ’s avonds, met de fiets aan de kazerne maar ik mag niet buiten. Ben een gevangene.”
Hitler dreigt een stuk van Tsjecho-Slowakije in te nemen. In dit uiterst gespannen klimaat wordt het Belgisch leger in staat van versterkte vrede gebracht. De elite-eenheden (de grenswielrijders en de Ardense jagers) staan paraat; gespecialiseerde genie-eenheden ondermijnen zowel bruggen als talrijke andere bouwwerken; in het algemeen worden verschillende eenheden versterkt met manschappen of materiaal en goederen worden voor onbeperkte duur opgeëist.

Geschreven door uw neef om 14:54 Reageer op dit bericht

Donderdag 7 juli 2011

13 Juli 1938 “Woensdag. Ons Theo heeft prijsuitdeling maar moet naar Hoei...

naar L’Heureux Abri in Chateau de Solières. Wat me dat doet als broer is niet te verwoorden. We houden van elkaar en begrijpen ons goed in wel en wee. Als hij maar vlug gezond is.”
Broer Theo heeft een zwakke gezondheid. Hij was op het nippertje genezen van kroep (difterie) door middel van één van de eerste antiserums tegen deze ziekte en dient weer een gezondheidskuur te volgen, dit maal in de Ardennen. Hij was al eerder voor enkele maanden in Wenduine geweest.

14 Juli 1938 “Donderdag. Nachtmarsj mobilisatie…”

26 Juli 1938 “Dinsdag. Schrijven is een hersteller!”
Frans is recent ziek geweest en put kracht uit zijn schrijftalent.

Geschreven door uw neef om 14:31 Reageer op dit bericht

Woensdag 6 juli 2011

Zaterdag 21 Mei 1938: “We komen d’eerste maal naar huis...

Wees zeker dat is me een weerziens. Daar is dien spiegel aan de “corps de garde”, hoe we onszelf daar in bekeurden, hoe smal ik mijn broek vond en hoe mottig het geheel met daarboven op die idiote stoomboot met kwispel. In elk geval ’t was gauw vergeten thuis.”

Frans is in het geheel niet opgezet met het feit dat hij onder de wapens moet. Hij is steeds fier en verzorgd gekleed geweest en heeft een hekel aan het soldatenkostuum, zeker aan het hoofddeksel dat hij ronduit belachelijk vindt.

27 Mei 1938 “Vrijdag. Van ’t leger kan je niets goeds vertellen.”

3 Juni 1938 “Vrijdag. We hebben al weer hoop maar ze pikken mijn horloge. Betrouw de makkers maar. Ik ging naar de waschzaal deed m’n horloge af en vergat ze daar ’n uur. Iemand nam ze weg. Ik verwittigde de sergeant die van wacht was. Hij doorzocht de valiezen, zonder resultaat. De korporaal vroeg om de vinder ze eerlijk op de WC te leggen tegen ’s morgens maar ook zonder gevolg. Ik was mijn goede, trouwe vriend en waker kwijt!”

6 Juni 1938 “Maandag. Nog ‘n dagske thuis. Naar tante Jos. Om 10 uur min 10 minuten alweer vertrekken. ’t Is erg hoor. Dat vertrekken is me steeds zwaar. Afscheid nemen van alles wat je lief is om niet in de klauwen van ‘t monster te loopen. Ik stel het me weeral te cynisch voor maar ik hou zo veel van thuis en alleen wat me ergert is dat ik eenmaal het zoo aanvoel!”

Tante Jos is de vrouw van Gabriël Van Cammeren, een halfbroer van Frans’ vader Jan. Zij wonen op “De Schomme” eveneens een gehucht van Boom, richting Aartselaar.

9 Juni 1938 “Donderdag… Heb bij mijn inenting veel slameur ondervonden. Ik rijd naar Boom en telefoneer voor de eerste maal. Ginds is er geen al te goede ontvangst nopens de wijze en schrikgevende raad van een vader als de mijne.”

18 Juni 1938 “Zaterdag. Militiaan Van Cammeren Frans 107.87591 neemt mee naar huis: paar kousen en een broek…”

Frans is gekazerneerd in Mechelen en gaat veel op oefening naar Battel waar hij wordt opgeleid als “lijnenlegger” bij de veldtelefonie, de zogenaamde TS-en.

30 Juni 1938 “Donderdag. Ons marsj van 19 kilometer. Dat wil wat zeggen hoor met al dat gedoe op je schouders!”

9 Juli 1938 “Zaterdag. March van 16 kilometer. Strombeek. Slecht weer - toch goed om te marsjeren. Korvé. ’s Avonds op ’t onverwacht meisje. Met ze naar ’t Vrijboek. Daar is de natuur prachtig. Dit park met bloemen, die frisse geur vergeet ik nooit en dan die zoete gewaarwording van alles te vergeten rondom je en alles te bezitten wat je bezitten kunt: je meisje!”

Het Vrijbroekpark is een groene long van 50 ha, gelegen aan de rand van de stad Mechelen.

Geschreven door uw neef om 06:47 Reageer op dit bericht

Vrijdag 1 juli 2011

Zaterdag 7 Mei 1938: “Ik ga naar ’t Laarkapelleke met broer.”

Het is een jaarijkse gewoonte dat de familie te voet naar de kapel trekt. De Laarkapel, omringd door bomen, is gelegen in een zeer rustig, landelijk gebied in de Laarhofstraat te Schelle. Die kapel van Onze-Lieve-Vrouw van zeven Weeën dateert uit de 17^deeeuw en is prachtig. De gevels zijn volledig wit geschilderd met een zwarte plint. Boven de toegangsdeur is er een boognis met een O.-L.-V.-beeld. Binnenin bevinden zich een barokaltaar en bas-reliëfs met een voorstelling van de zeven smarten. Ze toont naast de toegangsdeur een zeer merkwaardige tekst: "Al degenen die hier een offerande geven zullen tot behoef van reparatie dezer kapel zullen verdienen den aflaat begrepen in een bulle van Rome, 800 dagen"

Maandag 16 Mei 1938: “Ik word soldaat. Arme zondaars…”

Geschreven door uw neef om 09:46 Reageer op dit bericht

Donderdag 30 juni 2011

“We zijn al een heel eindeken verder gezeild! De tijd staat niet stil.”

Frans heeft van eind augustus 1936 tot begin januari 1938 zijn dagboek onderbroken.

Vrijdag 31 December 1937:“We brengen de laatste dag in leute door. ’t Is voor ons slechten tijd in ’t diamantwerk. Van dit jaar moet ik soldaat worden. We worden stillekes aan oud! Mijn Dillie wordt 20! Z’is nu ook wat thuis. Dat doet me goed. Ik voel me veel gezonder… Aan nonkel Bert heb ik schilderwerk geleverd (100 frank). We eten thuis bij ze. Tot 2 ½ uur feesten we."

Frans zit al een tijdje zonder werk. Hij en Dillie zijn nog steeds een koppel en ze komen ondertussen bij elkaar aan huis.

Zaterdag 1 Januari 1938: “Dillie heeft voor moeder een kussen gemaakt…”

Vrijdag 7 Januari 1938: “Thuis wat schrijven. We blijven laat in bed. Dat komt omdat we werkloos zijn…”

Donderdag 7 April 1938: “Ik schrijf mijn dagboek in. Er is heel wat gebeurd tussen de 2 datums. Op 14 Februari ben ik bij Peper en Lam gaan werken tot 23 maart op de middag.
Op 22 februari werd ik 19 jaar en dus mijn dagboeksken viert z’n 2^de verjaardag. Ik heb een mooi kaartje van Dillie en ’t stadsjuffertje ontvangen. Voor mijn verjaardag kreeg ik ook een mooi hemd en een das van mijn Dillietje. Wat een flink meisje, niet ?
Op 26 maart, de dag na Mariaboodschap in al het plezier van ’n vastenavondzotheid verliezen we onze jonge, dierbare vriendin. Mitteke is van ons weggegaan voor eeuwig. Nooit praten we meer met heren, nooit zie ik die lichtende kijkers. Ze is weg en met heren verdwijnt ’n zacht een eerlijk figuurtje. Wij zullen heren altijd indachtig blijven en steeds op heren peinzen want ze was ’n waardige mensenfiguur en z‘ heeft op het beetje tijd dat men heren gunde heren best gedaan om een fatsoenlijk mens te wezen en het maatschappelijk leven wat hoger te houden. We buigen voor heren neer. Dat ze in vrede ruste en de stomme wereld vergete ! Op 30 maart wordt ons Mitteke begraven…
’t Werkloos zijn pakt me weer geweldig beet. We moeten maar wachten, nog 6 weken en 16 Mei is er !"

Donderdag 14 April 1938: “Verjaardag. 20 jaar. ’t Is niet al te bestig weertje. Ik rijd naar de stad…”
Dillie wordt 20. Frans gaat naar Antwerpen om werk in de diamant.

Dinsdag 19 April 1938: “Ik smeer mijn schijf in. Ik werk mijn eerste dag terug bij Peper & Lam. ’t Zijn geen slechte steentjes."

Geschreven door uw neef om 10:18 Reageer op dit bericht

Vrijdag 24 juni 2011

Dinsdag 25 Augustus 1936: “Vandaag vieren we een verjaardag. Och arme!

Toen ik achter Veerdam kwam komt er zoal wat in mijn hart storen. Z’is geweest te Antwerpen om betrekking. Nu bij heren in Pelikaanstraat. Het doet me heel wat leed. Er is ook heel wat gebeurd de laatste tijd en af en toe wordt er al eens een verkeerd woordeken onder ons gewisseld. Natuurlijk na een beetje regen komt zonneschijn en ik moet maar in ze betrouw stellen. Z’is het waard ook. Bedtijd 10 uur omtrent."
Dillie en Frans hebben nu één jaar verkering.

De vooroorlogse situatie (bron: internet)
In Duitsland wordt tot op heden zonder de minste terughoudendheid een politiek van herbewapening gevoerd. In feite was deze politiek, in weerwil van het Verdrag van Versailles, al ingezet voor de machtsovername van Hitler. In maart 1936 schendt Duitsland het Verdrag van Locarno door het Rijnland opnieuw te bezetten. Duitse troepen houden zich dus op aan de poorten van België, dat buiten een nieuw conflict wil blijven en kiest voor een “politiek van strikte onafhankelijkheid”. In het geval van een invasie berust de verdediging van de integriteit van het nationale grondgebied bij de mogendheden die zich borg hebben gesteld voor de Belgische soevereiniteit.
In 1936 is het “geheime” akkoord van een militair samenwerkingsakkoord met Frankrijk opgezegd en met de steun van de koning beslist de Belgische regering over te stappen naar een “politiek van onafhankelijkheid”. Concreet betekent dit dat België een principiële neutraliteit in acht neemt om niet automatisch te worden meegesleurd in een oorlog. De verdediging van het land wordt toevertrouwd aan een massaleger dat in de eerste plaats fungeert als afschrikkingsmacht. Het leger kan steunen op een reeks versterkte bolwerken, die voornamelijk kunnen worden gesitueerd langs de Duitse grens en rond de steden Luik, Antwerpen en Namen. Het Albertkanaal en de Maas verbinden deze drie steden en beide waterwegen zijn op hun beurt voorzien van talrijke bunkers. Om deze maatregelen te realiseren, moet de duur van de dienstplicht worden verlengd en dienen de verdediging- en terugplooiing lijnen te worden versterkt. De forten, waarvan sommige uit de late 19de eeuw dateren, worden heringericht en nieuwe militaire bouwwerken worden opgetrokken.

De crisis in de diamantsector, begonnen in 1930, duurt onverminderd voort.

Geschreven door uw neef om 07:19 Reageer op dit bericht

Donderdag 23 juni 2011

Zondag 16 Augustus 1936: “Zondag. Kermis. Mariastoet...

S’ Avonds dansen maar ze maakt herrie en is droevig. Ze wil zelfs, doordat ik alleen maar bevelen gegeven heb, dat ik zou direkt naar huis gaan, maar ik ga mee. Ze zeer triestig en wil niet zoenen. Bedtijd 12 ½ uur omtrent.”

Tot voor de Franse Revolutie was Boom een Mariale bedevaartplaats en in vele straten sieren Mariabeelden nog altijd sommige huisgevels.
De Maria Ommegang van Boom, ”de Mariastoet” werd voor de eerste keer ingericht in 1922 en ging jaarlijks uit tot in 1965.

Het ontstaan van Boom (bron: Ten Boome - Voordracht gehouden op 9/10/91 door kanunnik R. Roelandts)

Zichtbaar van op de Rupel diende een boom als een plaatsaanduiding op de voetweg tussen Schelle en Rumst, de twee oudste woonkernen. Hij stak boven het kreupelhout uit, ergens op het pad waar nu de Hoogstraat en de Blauwstraat liggen. Maar toen stond er geen enkel huis omtrent. Het moet een opvallende, maar niet bepaalde boomsoort geweest zijn, want in 1309 vermeldt een brief "de parochie van den Naemloosen Boome". De oude plaatsnaam bleef bewaard, zelfs toen er al enkele huizen stonden. Een Onze-Lieve-Vrouwbeeldje aan die boom werd waarschijnlijk aangebracht door de eerste geloofsverkondigers. Zo gaven ze een christelijke duiding aan bomen die, zoals bronnen, bijgelovig werden vereerd door passanten. Dat bijgeloof bleef nog voortleven in stichtende legenden en wonderverhalen.
Nadat de oude "Naemeloosen Boome" verdwenen was, bleef de herinnering bewaard door het "onse-lievevrouwe boomken" (1616) op de hoek van de O.L.Vrouwstraat en de Blauwstraat. Op die plaats werd later het kapelleken gebouwd, als bidplaats op de processieweg.
Later werd de Onze-Lieve-Vrouw figuur opgenomen in het wapenschild van de gemeente.

Geschreven door uw neef om 07:47 Reageer op dit bericht

Woensdag 22 juni 2011

Maandag 20 Juli 1936: “Staking! 8 frank per dag…”

In het zog van de dokwerkers lanceerde de Communistische Partij in Antwerpen een oproep voor een loonsverhoging van 20%. Vandaag, een maand na de tweede wilde staking op één jaar tijd, organiseert “de Bond” een algemene staking van de diamantbewerkers in Antwerpen en "den buiten". Die oproep verspreidt zich snel onder de werkmakkers. De vakbond betaalt een karig stakersloon.

Donderdag 23 Juli 1936: “Staking. Niettegenstaande het slechte weer rijden we toch uit en dit is onze eerste gezamenlijke reis. Voor ze is het heel wat hoor. We zijn bijna tot Wijnegem gereden...”
Reizen doet men niet veel in die tijd en rekening houdend met de beschikbare vervoermiddelen is Wijnegem, op 23 km van Boom een daguitstap. Een flinke fietstocht voor Frans en zijn lief.

Zaterdag 25 Juli 1936: “Staking. ’t Is slecht weer, donder en bliksem. Doch ik zie ze en in een hoekje heel apart praten we en maken een gewichtige planning – zo vind ik het zeer gezellig…”

Zondag 26 Juli 1936: “Sint Anna kermis. Deze dag is een gewichtige. Vanaf de vroege uren na de mis kom ik met ze achter de Veerdam. ’s Namiddags zal er iets ernstig gebeuren. Va en moe en gans de familie van ze is van huis. René en Nini naar zee, d’ andere op voyagie. Nu hebben we het plan opgevat – bijeen, alleen, vanaf 2 uur. En dan leuk en amusant, dat kun je wel denken… Bedtijd 12 uur omtrent.”

Zondag 2 Augustus 1936 “Willebroek kermis…”

Zondag 8 Augustus 1936 “Boom kermis…”

Geschreven door uw neef om 08:32 Reageer op dit bericht

Maandag 20 juni 2011

Zaterdag 13 Juni 1936: “Er broeit iets onder de diamantbewerkers...

Gisteren is er vergaderd door de paritaire commissie. Nu verwacht men een staking daar de eischen van ons niet zijn ingewilligd. Vader naar Antwerpen. Ons huis is gekuist en behangen.”

In Antwerpen is het nog steeds onrustig met de stakingen.
Vanaf 14 juni zeggen vakbondsleiders dat de voornaamste eisen ingewilligd zijn, maar in feite waren er slechts vage regeringsbeloftes. Op 16 juni komt het tot zware gevechten met de stakers van Klein Moskou in Quaregnon. De stakers zijn er samengekomen in het Volkshuis en worden een half uur lang beschoten door de Rijkswacht. Er zijn meerdere gewonden. Dan ontruimt de Rijkswacht het Volkshuis en valt de huizen binnen. Vrouwen, zieken, kinderen, iedereen krijgt van de matrak in zijn eigen huis. In Henegouwen zijn vanaf 17 juni alle meetings, betogingen, debatten in open lucht, samenscholingen op de openbare weg verboden. Opnieuw een feitelijke staat van beleg! Ook is het weer verboden te fietsen.

Zondag 21 Juni 1936: “Noeveren kermis. Muziekles na de mis. De weertjes zijn kolossaal heet… Uitgaan met de harmonie. ’s Avonds vlaagachtig weer. Bedtijd 9 ½ uur omtrent.”

Noeveren is een Booms gehucht langs de Rupel, richting Hellegat en Niel.

Zondag 12 Juli 1936: “Zondag. Rumst kermis.(Walenhof)…”

Zaterdag 18 Juli 1936: “Zaterdag. Elza trouwt.”

Elza, de tante van Frans, huwt in Boom op haar 25^ste met Jef De Cloedt, een scheepshersteller op “de zaat”, een scheepswerf aan de Rupel. Elza en Jef (zie foto) wonen in bij Rozalia en Theodoor, Elza’s ouders, in de Vrijheidshoek in Boom.

Geschreven door uw neef om 09:10 Reageer op dit bericht

Zaterdag 18 juni 2011

Zondag 17 Mei 1736: “ We hoeven, daar den strijd door alle partijen hardnekkig is ingezet, dapper ons best te doen.

Is het niet als volledig socialist, we behoren tot de partij en spelen in d’ harmonie en laveren mee naar ’t Sportpaleis. In de stad gaan we naar het Bondsgebouw amuseren ons op uitbundige wijze door ons in de Antwerpse parklanen en in een café te laten horen. Op de trein maken we nog flink muziek en bijna gaan we tot aan ’t Feestpaleis...”

Zaterdag 23 Mei 1936: “Eerste dag dat ik nu eens mag zeggen: ik ben in de hoogste hemel.(Verdien 70.28 frank bruut loon)…”
Nota: Weekloon!

24 Mei 1936 “Zondag. Dag der verkiezingen. Beweging en bedrijvigheid.”
Door hun monsterscore bij de parlementsverkiezingen van 1936 bemachtigen de extreemrechtse partij Rex en de Vlaams-nationalistische partij VNV (Vlaams Nationaal Verbond) respectievelijk 21 en 16 zetels in de Kamer, terwijl de communisten 9 zetels behalen. Om deze politieke vloedgolf in te dijken wordt een regering van nationale eenheid gevormd onder leiding van de katholiek Paul Van Zeeland.
In Antwerpen dachten bepaalde fascisten dat ze zich nu alles konden permitteren. In de nacht van 25 op 26 mei vermoordden ze twee syndicalisten: Albert Pot en Leo Grijp.
De dag na de moord, op 26 mei 1936, komt het tot een algemene staking aan de haven van Antwerpen, geleid door dokwerkers. Scheepsherstellers, diamantbewerkers en de arbeiders van het transport gaan mee in staking. Op 2 juni bezetten de dokwerkers verschillende boten waarop nog gewerkt wordt. Aan de Paardenmarkt ziet het op 3 juni zwart van de stakers.‘s Avonds luisteren 10.000 arbeiders in het Sportpaleis naar de stakingsleiders. De bond erkent de staking. Op 12 juni gaan de mijnwerkers mee in staking en op de schachten van de mijnen zowel als op de terrils wapperden rode vlaggen. In Herstal, in de FN-fabriek zijn het de vrouwen die de fabriek stilleggen. De grootste algemene staking tot dan was een feit: op 21 juni zijn er 500.000 stakers.
Het eisenprogramma:
1. Teniet doen van de loonsverlagingen.
2. Aanpassing van de lonen.
3. Een minimumloon van 32 frank.
4. 40-urenweek.
5. Volledige syndicale vrijheid.
6. Een week betaald verlof.
De regering haalt de repressie boven...

Geschreven door uw neef om 00:00 Reageer op dit bericht

Donderdag 2 juni 2011

4 tot 7 Mei 1936: “Prijskampen in de avondschool...

De lessen van Jupiter zijn niet al te wel meegevallen. De andere zullen wel gaan.”

Jupiter is de bijnaam van de leraar Nederlands aan de vakschool (Provinciale Technische Scholen te Boom).

Maandag 11 Mei 1936: “Werkdag. Nu beginnen de kiesmeetings en de muziekkorpsen krijgen hun werk, elke avond uitgaan. Zo eens een gelegenheid om buiten te komen.”

Op 24 mei 1936 zijn het parlementaire verkiezingen. Bovenop de grote economische crisis van de vroege jaren dertig komen enkele politiek-financiële schandalen die de onvrede bij een groot deel van de bevolking nog doen toenemen.

Zaterdag 16 Mei 1936 “Werkdag. ’s Namiddags op ’t geleeg meehelpen, dan naar Jefke over mijn bevindingen spreken, dan rap naar de tram naar Rumst. Terug thuis en Veerdam. Bedtijd 10 ½ uur omtrent."

Geleeg is dialect voor gelaag, de steenbakkerij. Steenmakers werden per stuk betaald en konden familie inschakelen om te helpen zodat ze meer stuks produceerden. Grootvader Theodoor kon die hulp van tijd tot tijd best gebruiken.

Geschreven door uw neef om 11:36 Reageer op dit bericht

Woensdag 1 juni 2011

Donderdag 30 April 1936: “Veille van 1 mei...

Steentjes door Jefke mee afgemaakt – 11 kleintjes – school. Dan met Lowieke naar ’t Feestpaleis. We komen boven en men is al volop aan het toneelspelen… na het eerste bedrijf weet ik tot mijn plaats te komen…”

Jefke is de leermeester die Frans het diamantslijpen bijbrengt. Lowieke is een vriend. In Boom waren destijds minstens 3 toneelverenigingen, meestal gebonden aan een politieke strekking (Katholieken, Liberalen en Socialisten).

Vrijdag 1 Mei 1936: “Feest van de Arbeid. Als is het er ook zo vurig niet toegegaan, al was iedere arbeider niet aanwezig - het was edel, het feest, heel alleen omdat achter zulke viering iets schuilt: waardig en groots, eerbied dwingend.”

In de Rupelstreek, een streek van werklieden, werd het feest van de Arbeid uiteraard duchtig gevierd. Tot een jaarlijkse 1 mei-viering werd besloten op 21 juli 1889 op het oprichtingscongres van de Tweede Internationale in Parijs, een internationale organisatie van socialistische arbeiders met als doel internationale solidariteit. Het doel was met de 1 mei-viering de strijd voor de achturige werkdag te versterken. Op 1 mei 1890 vonden in veel omringende landen de eerste vieringen plaats.
Foto: verkiezingsaffiche uit 1936

Geschreven door uw neef om 14:40 Reageer op dit bericht

Dinsdag 31 mei 2011

Frans' grootouders langs vader's zijde.

Jan, de vader van Frans, verloor zijn moeder kort nadat hij huwde. Zijn vader Gommaar, de grootvader van Frans, woonde dan een tijdje bij het koppel in de Vrijheidshoek.
Gommaar (1866-1940) had al een vrij bewogen leven achter de rug. Hij huwde een eerste maal in 1889 toen zijn echtgenote Anna, die enkele jaartjes ouder was, ging bevallen van haar 4^de kind. De twee eerste daarvan waren uit een eerdere relatie, maar die man sneuvelde jong in een of ander conflict. Gommaar gaf zijn naam aan die kinderen.
Anna overleed in 1893, kort na het verlies van haar zesde, amper enkele maanden oude baby, Maria.
Gommaar huwde 5 jaar later een tweede maal met zijn dienstmeid toen hun beider zoon Jan reeds bijna 2 jaar oud was. Maria hielp Gommaar reeds enkele jaren in het moederloos huishouden hetwelk 5 kinderen telde.
De foto’s van Gommaar en Maria werden genomen bij fotograaf Edward in de Brederodestraat in Antwerpen in 1906. Gommaar was toen 40 jaar oud.

Geschreven door uw neef om 10:56 Reageer op dit bericht

Donderdag 26 mei 2011

Dinsdag 14 April 1936: “Verjaardag Dillie. s’ Morgens post ik mijn zelfgemaakt kaartje.”

Dillie is het koosnaampje van het vriendinnetje van Frans. Het is de eerste maal dat hij haar naam voluit noemt in zijn dagboek. Ze heet Odile Keppens en wordt 18.

Woensdag 15 April 1936: “Gewone dag. Werk. Ik maak mijn eigen steentjes... Bedtijd 9 uur omtrent.”

Frans is, sinds hij stopte met schoolgaan, in opleiding als diamantslijper in het atelier in Boom, waar ook zijn vader Jan werkzaam is. In een kleine kamer staan verschillende slijpmolens in één rij opgesteld. De slijpers en hun helpers zitten er dicht op elkaar gepakt en ademen de ganse dag diamantstof in. Toch verdienen ze goed in verhouding tot de arbeider van o.a. de steenbakkerijen.
De foto dateert van omstreeks 1925. De persoon meest rechts op de foto is vader Jan, op dat ogenblik diamantzetter-versteller.

Zondag 26 April 1936: “Mis. Muziekschool. Thuis wordt het bijna niet om uithouden… Vader drinkt en wij allen worden even treurig als ’t weer dat ons een sijpelende vervelende regen schenkt…”

Geschreven door uw neef om 10:25 Reageer op dit bericht

Reageer op dit bericht

Meer van Nonkel Franseken