Een gezegend nieuw jaar!

Ieder van ons heeft de kerstvreugde al wel beleefd. Maar de hemel en de aarde zijn het nog niet eens geworden. Ook nu nog straalt de ster van Bethlehem in het duister van de nacht. Op tweede kerstdag legt de Kerk reeds haar witte feestgewaden af en bekleedt zij zich met de kleur van bloed en op de vierde dag met het droevige paars. Stefanus, die als eerste martelaar de Heer in zijn dood volgde, en de Onnozele Kinderen, zuigelingen uit Bethlehem en Juda, door ruwe beulshanden gruwelijk vermoord, vormen een kring rond het Kind in de kribbe. Wat wil dat zeggen? Waar blijft nu de jubeling van de hemelse scharen, wáár het stille geluk van de heilige nacht? Waar is vrede op aarde? Vrede op aarde voor hen, die van goede wil zijn. Maar niet állen zijn van goede wil.

Omdat het mysterie van het kwaad de wereld in duisternis had gehuld, moest de Zoon van de eeuwige Vader uit de hemelse heerlijkheid neerdalen. Duisternis bedekte de aarde en Hij kwam als een licht, dat in de duisternis straalt, maar de duisternis heeft Hem niet aanvaard. Aan hen, die Hem aannamen, bracht Hij licht en vrede: vrede met de Vader in de Hemel, vrede met allen die, evenals zij, kinderen zijn van het licht en van de hemelse Vader, en diepe zielevrede: maar geen vrede met de kinderen van de duisternis. De Vredevorst brengt hun geen vrede, maar het zwaard. Voor hen is Hij de steen des aanstoots, waar zij tegenaan stormen en die hen verbrijzelt.

Deze diepe, ernstige waarheid mogen wij ons, onder de bekoring van het Kindje in de kribbe, niet ontveinzen. Het geheim van de Menswording en het geheim van het kwaad staan in nauw verband met elkaar. Tegen het Licht, uit de hemel neergedaald, steekt de nacht der zonde nog zwarter en onheilspellender af.

Het Kindje in de kribbe strekt zijn handjes uit en zijn glimlach schijnt nu reeds te zeggen, wat eens zijn lippen zullen uitspreken: ‘Komt allen tot Mij, die belast en beladen zijt’. En zij, die zijn stem hebben gehoord: de eenvoudige herders in de velden van Bethlehem, aan wie de blijde boodschap verkondigd werd door een hemels licht en de stem van een engel, en die daarop hun welgemeend ‘Laat ons naar Bethlehem gaan’ zeiden en op weg gingen, de koningen uit het verre Oosten, die met een zelfde gelovige eenvoud de wonderbare ster volgden: zij mochten uit zijn kinderhanden genaden ontvangen en ‘zij verheugden zich met grote vreugde’.

Deze handen geven, maar vragen tegelijk: ‘Wijzen, legt uw wijsheid af en wordt eenvoudig als kinderen! Koningen, doet afstand van uw kroon en uw rijkdommen en buigt u nederig neer voor de Koning der koningen! Neemt zonder aarzelen de moeite, het lijden en de lasten op u, die zijn dienst meebrengt’. / … /

‘Volg Mij!’ wenken de kinderhanden, zoals het later gezegd werd door zijn mond. Dat zei Hij ook tot de leerling, die de Heer liefhad en die nu ook trouw in de kring rond de kribbe staat. Sint-Jan, de jongeman met het reine kinderhart, volgde zonder te vragen: ‘Waarheen? En waarom?’ Hij verliet het schip van zijn vader en volgde de Heer op al zijn wegen, tot op Golgotha.

‘Volg Mij!’ hoorde ook de jongeman Stefanus. Hij volgde de Heer in de strijd tegen de machten der duisternis, tegen de verblinding van het hardnekkige ongeloof. Hij legde getuigenis voor Hem af door zijn woorden en zijn bloed. En hij volgde Hem in zijn Geest, de Geest van Liefde, die de zonde bestrijdt, maar de zondaars bemint en nog in het uur van zijn dood voor zijn moordenaars opkomt.

Zij, die rond de kribbe knielen, zijn kinderen van het licht: de zwakke, onschuldige kleintjes, die trouwe herders, de nederige koningen. De geestdriftige Stefanus en de apostel van liefde, de H. Johannes, zij hebben Hem op zijn stem gevolgd.

Daartegenover rijst een nacht van onbegrijpelijke verstoktheid en verblinding: de schriftgeleerden die inlichtingen konden geven over tijd en plaats waar de Verlosser der wereld geboren zou worden, maar die daaruit niet de gevolgtrekking maakten: ‘Laten wij naar Bethlehem gaan!’. Koning Herodes, die de Heer des levens wil doden.

Bij het Kind in de kribbe worden de geesten verdeeld. Het is de Koning der koningen, de Heer van leven en dood. ‘Volg mij’, zegt Hij, en wie niet mèt Hem is, is tégen Hem.

Ook tot ons zegt Hij dit en Hij stelt ons voor de beslissende keuze tussen licht en duisternis.

Uit ‘Das weihnachtsgeheimnis, menschwerdung und menschheit’ – Edith Stein

Amanhã festejamos na Igreja a ‘Sagrada Familia’. Lemos no evangelho de São Lucas, capítulo 2, versículos 41 – 52:

‘Ora, todos os anos iam seus pais a Jerusalém à festa da páscoa. E, tendo ele já doze anos, subiram a Jerusalém, segundo o costume do dia da festa. E, regressando eles, terminados aqueles dias, ficou o menino Jesus em Jerusalém, e não o soube José, nem sua mãe. Pensando, porém, eles que viria de companhia pelo caminho, andaram caminho de um dia, e procuravam-no entre os parentes e conhecidos. E, como o não encontrassem, voltaram a Jerusalém em busca dele. E aconteceu que, passados três dias, o acharam no templo, assentado no meio dos doutores, ouvindo-os, e interrogando-os. E todos os que o ouviam admiravam a sua inteligência e respostas. E quando o viram, maravilharam-se, e disse-lhe sua mãe: Filho, por que fizeste assim para conosco? Eis que teu pai e eu ansiosos te procurávamos. E ele lhes disse: Por que é que me procuráveis? Não sabeis que me convém tratar dos negócios de meu Pai? E eles não compreenderam as palavras que lhes dizia. E desceu com eles, e foi para Nazaré, e era-lhes sujeito. E sua mãe guardava no seu coração todas estas coisas.

E crescia Jesus em sabedoria, e em estatura, e em graça para com Deus e os homens.’

As primeiras palavras de Jesus expressas no evangelho de hoje mostram que, desde os seus primeiros anos, toda a sua missão foi orientada pela rela relação filial com o Pai, Sua atenção estava toda voltada para Deus, ficando, em segundo plano, sua família humana. Aprendeu atravès da exigência do mistério da encarnação a fazer a penosa experiëncia de transformar o cotidiano em fonte de sabedoria, de estar continuamente atento para discernir a vontade do Pai nos mínimos fatos, aparentemente, sem importância. Em Nazaré, esteve submisso a seus pais. Nesta experência de crescimentocontou com a presença solícita de Maria e José, pois exigia-se dos três a mesma fidelidade ao designio do Pai’

Irmã Sônia de Fátima,

Caçapava / SP

Op het feest van de Heilige Familie lezen we morgen Lucas 2,41-52.

Allen die Hem hoordenwaren verbaasd over zijn inzicht en zijn antwoorden.Toen zijn ouders Hem daar opmerkten stonden zij verslagen.Zijn moeder zei tot Hem: “Kind, waarom hebt Ge ons dit aangedaan?Denk toch eens met wat een pijnuw vader en ik naar U hebben gezocht.”Maar Hij antwoordde:“Wat hebt ge toch naar Mij gezocht?Wist ge dan niet dat Ik in het huis van mijn Vader moest zijn?”Zij begrepen echter niet wat Hij daarmee bedoelde.

Hij ging met hen mee naar Nazarethen was aan hen onderdanig.Zijn moeder bewaarde alles wat er gebeurd was in haar hart.

En met de jaren nam Jezus toe in wijsheid en welgevalligheid bij God en de mensen.’

De eerste woorden van Jezus, die opgetekend staan in het evangelie, tonen dat Hij vanaf de eerste jaren zijn hele leven geleid werd door zijn dienst aan de Vader. Zijn aandacht was heel en al naar God gericht, en zijn menselijke familie kwam pas daarna. Door het mysterie van de menswording onderging Hij de pijnlijke ervaring om het alledaagse op te tillen naar een hogere vorm van wijsheid: altijd bedacht te zijn op de wil van de Vader, tot in de kleinste dingen toe, ook als die schijnbaar geen belang hadden. In Nazareth wat hij onderdanig aan zijn ouders. In dit stukje leven, in zijn groei, was de aanwezigheid van Maria en Jozef zo belangrijk: alle drie waren ze geroepen tot trouw aan het Plan van de Vader.

Irmã Sônia de Fátima,

Caçapava / SP

Hoje, pouco antes do almoço, encontrei uma pequena mensagem na ‘Caixa de entrada’ ou ‘mailbox’ de meu computador. Um amigo meu, padre em Mundo Novo – BA, escrebeu:

‘Laiane faleceu.

Uma notícia muito triste. Ontem, segunda-feira, Laiane faleceu. Ela submergiu num pequeno lago. Tinha outras crianças presentes mas ningèm viu alguma coisa. Seu corpo foi levado para Feira de Santana, por causa duma autópsia. Esperemos que nada de pior aconteceu. Os últimos meses ela mostrou grandes mudanças.’

Foi um terremoto no meu coração, porque os anos passados Laiane tornou-se uma amiga jovem minha. Conheci-a no ano 2007. Com sua mãe e sua irmã viveu numa casinha muito pobre, na parte mais pobre da cidade. Neste momento, no ano 2007, ela tinha 11 anos: festejavamos o seu aniversário no dia 4 de fevereiro, com alguns presentes e uma sorvete. Foi uma festa verdadeira para ela, essa coisa tão mínima para os ricos mas tão grande para ela. Os anos seguintes este ritual foi repetído, com a mesma alegria. Já preparei meu espirito paro seus 14 anos, no mês de fevereiro. Não sera assim ... as coisas se tornavam diferentes. Rezemos que ela é acolhida por nosso Deus com muito carinho e braços abertos: ela mereceu pela miséria que conheceu na sua vida tão breve.

---

Nederlandse vertaling

Kort voor het middagmaal ontving ik volgend kort berichtje in mijn ‘Postvak In’. Het was afkomstig van een vriend, priester, in Mundo Novo, Bahia:

‘Laiane is overleden.

‘Triestig nieuws. Gisteren, maandag is Laiane overleden, verdronken in een klein meer. Er waren nog kinderen aanwezig maar niemand heeft het gezien. Ze is naar Feira overgebracht voor autopsie, hopelijk is er niets ergers met haar gebeurd. De laatste tijd was ze veel veranderd.’

Het betekende zoveel als een soort van aardbeving in mijn hart, want de voorbije jaren was Laiane een vriendinnetje geworden. Ik leerde haar kennen in 2007. Met haar mama en haar zusje leefde ze in een bijzonder armtierig huisje, in de armste wijk van het stadje. Op dat ogenblik, in 2007, was ze 11 jaar. Op 4 februari hebben we toen haar verjaardag gevierd, met enkele cadeautjes en een ijsje. Voor haar was het een echt feest, die dingen van twee keer niks voor de rijken maar voor haar zo belangrijk. De jaren daarop hebben we dit ritueel telkens overgedaan, telkens met dezelfde vreugde. Ik bereidde mij al voor op haar 14^de verjaardag in februari. Het zal zo niet zijn … de dingen zijn anders gelopen. Laten we bidden dat zij met grote tederheid en open armen door onze God mag ontvangen worden: zij heeft het verdiend omwille van de miserie die zij tijdens haar zo korte leven gekend heeft.

Met uitzondering van de ‘geslachtslijst’ of ‘stamboom van Jezus’ die we gisteren kregen, zijn we de tijdens de advent wel wat verwend met mooie lezingen. Vandaag krijgen we in het evangelie echt een pareltje.

Uit het evangelie volgens Matteüs 1, 18-24

De afkomst van Jezus Christus was als volgt.

Toen zijn moeder Maria al was uitgehuwelijkt aan Jozef

maar nog niet bij hem woonde,

bleek ze zwanger te zijn door de heilige Geest.
Haar man Jozef, die een rechtschapen mens was,

wilde haar niet in opspraak brengen

en dacht erover haar in het geheim te verstoten.

Toen hij dit overwoog,

verscheen hem in een droom een engel van de Heer.

De engel zei:

‘Jozef, zoon van David, wees niet bang je vrouw Maria bij je te nemen,

want het kind dat ze draagt is verwekt door de heilige Geest.

Ze zal een zoon baren. Geef Hem de naam Jezus,

want Hij zal zijn volk bevrijden van hun zonden.’

Dit alles is gebeurd opdat in vervulling zou gaan

wat bij monde van de profeet door de Heer is gezegd:

‘De maagd zal zwanger zijn en een zoon baren,

en men zal hem de naam Immanuël geven,

wat in onze taal betekent ‘God met ons’.

Jozef werd wakker en deed

wat de engel van de Heer hem had opgedragen:

hij nam haar bij zich als zijn vrouw.

Het stukje evangelie van vandaag volgt onmiddellijk op die geslachtslijst van gisteren. Vroeger was de vertaling: ‘De geboorte van Jezus Christus vond plaats op deze wijze …’. Betekent hetzelfde, maar klinkt wat ‘minder zakelijk’ en ‘meer menselijk’ dan :‘De afkomst van Jezus Christus was als volgt.’

‘Vader,
ik verlaat mij op U,
doe met mij wat Gij goedvindt.
Wat Gij ook met mij doen wilt,
ik dank U.
Tot alles ben ik bereid,
alles aanvaard ik,
als uw wil maar geschiedt in mij
en in al uw schepselen;
niets anders verlang ik, mijn God.
Ik leg mijn leven in uw handen,
ik geef mij aan U, mijn God,
met heel de liefde van mijn hart,
omdat ik U bemin, 
omdat het voor mij
een noodzaak van liefde is mij te geven,
mij zonder voorbehoud op U te verlaten,
met een oneindig vertrouwen;
want Gij zijt mijn Vader. Amen. ‘

Een gevulde namiddag, en een lang gesprek met een neef, die veel jonger is. Het roept herinneringen op, praten over vroeger, over nu en over later; herinneringen aan de tijd van toen, toen alles nog zo anders was, stilstaan bij de tijd van nu, en wegglijden in fantasieën, vermoedens, dromen over de tijd, die voor de deur staat.

Vele mensen maken het mee en delen deze ervaring. Eén van onze grootste Vlaamse dichters, Anton van Wilderode, heeft dit allemaal beleefd en verstond de kunst om in weinig woorden een hele gevoelswereld op te roepen. Wie, jaren geleden het geluk mocht hebben, om door deze begenadigde leraar ingewijd te worden in de diepten van de poëzie en de innerlijke rijkdom, die een mens kan cultiveren, smaakt dieper zijn woorden. Wellicht een tikkeltje te somber, maar zo veelzeggend door het beeld dat zij tekenen van de binnenkant van de mens , vertelt onderstaand gedicht over die zieleroerselen, die velen in de loop der jaren, onbewust en ongewild voelden groeien. Een milde melancholie, waarin de bloesem der herinnering tot dankbare vreugde is uitgegroeid ... en waarin die vreugde van vroeger een warmte geeft in de kille dagen van deze wintertijd, nu de velden slapen en wachten onder het zacht mistige wit van de rijp. 

Tot nog eens, Omer

Het land van amen, dat men moet aanvaarden

wanneer de jeugd voorbij is en de zachte

veranderingen van de voorjaarsnachten

waarachterin in parelgrijze gaarden

pralende pauwen kroonprinsen en paarden.

Alles groeit langzaam dicht, geringe dingen

en droefheden ontelbaar. Onbewogen

verwelkt als hooi het landschap voor mijn ogen.

Anton van Wilderode

Tinha a oportunidade de ler este texto no ‘Centro de Treinamento de Líderes’ da diocese de Ruy Barbosa, Bahia, Brasil. Varias vezes por ano as pessoas, que trabalham no Pastoral da Diocese se encontram neste Centro: o bispo, os padres e sobretudo os leigos. Para bem entender o texto, é preciso saber que a diocese, como uma (grande?) parte da Igreja Católica no Brasil, sustem a luta do ‘Movemento dos Trabalhadores Rurais sem Terra’ (= MST), para uma reforma agrária mais justa:

‘Se não houver fruto, valeu a beleza das flores.

Se não houver flor, valeu a sombra da folha.

Se não houver folha, valeu a intencão do semente.’

... ...

Nederlandse vertaling:

Ik had de gelegenheid om volgende tekst te lezen in het ‘Vormingscentrum voor Pastorale Werkers’ van het Bisom Ruy Barbosa, Bahia, Brazilië. In dit centrum zijn er regelmatig ontmoetingen van medewerkers van het bisdom: de bisschop, priesters en vooral leken. Om de draagwijdte van de tekst te verstaan is het goed om weten dat het bisdom, zoals een goed deel van de katholieke Kerk in Brazilië de strijd van de landloze boeren (=MST) ondersteunt, om tot een rechtvaardiger landhervorming te komen.

‘Als er geen vrucht aan zou groeien,

was de schoonheid van de bloem al genoeg.

Als er geen bloem zou geweest zijn,

volstond de schaduw van het blad al.

En was er geen blad ook,

dan bleef de goede wil van het zaadje voldoende.’

Até a proxíma … Tot nog eens