FEEST VAN DE HEILIGE DRIE-EENHEID

DE PINKSTERBLOEM BLOEIT

Lezing uit de brief van de heilige apostel Judas

Geliefde broeders en zusters,

denk aan wat de apostelen van onze Heer Jezus Christus al hebben gezegd:

‘Aan het einde van de tijd zullen er spotters komen,

die zich laten leiden door hun goddeloze begeerten.’

Het zijn mensen die verdeeldheid zaaien

en alleen op het aardse gericht zijn;

ZE HEBBEN DE GEEST NIET.

Maar u, geliefde broeders en zusters, 

MOET UW LEVEN BOUWEN 

OP HET FUNDAMENT VAN UW ZEER HEILIG GELOOF.

Laat u bij het bidden leiden door de heilige Geest,

HOUD VAST AAN GODS LIEFDE,

en zie uit naar de barmhartigheid van onze Heer Jezus Christus,

die u het eeuwige leven zal schenken.

Ontferm u over wie twijfelen

en red anderen door hen aan het vuur te ontrukken.

Uw medelijden met nog weer anderen moet gepaard gaan met vrees;

verafschuw zelfs de kleren die ze met hun lichaam bezoedeld hebben.

De enige God, die de macht heeft u voor struikelen te behoeden

en u onberispelijk en juichend van vreugde

voor zijn majesteit te laten verschijnen,

die ons redt door Jezus Christus, onze Heer,

hem behoort de luister, de majesteit, de kracht en de macht,

vóór alle eeuwigheid, nu en tot in alle eeuwigheid.

Amen.

(Judas 17.20b-25)

Judas Taddeus, apostel

Naar het schijnt was Judas afkomstig uit Nazareth. Volgens Lukas was hij een broer van Jacobus de Mindere (Lukas 6,16). De overlevering beweert, dat deze Jacobus een 'broeder des Heren' was; in dat geval moet ook Judas tot de familie van Jezus behoord hebben. Het is Matteüs, die aan Judas de bijnaam Taddeüs (= 'dappere') toevoegt (Matteüs 10,03), terwijl Johannes hem uitdrukkelijk onderscheidt van Jezus' verrader, Judas Iskariot (Johannes 14,22-23). Indien hij inderdaad familie is van Jezus, dan is waarschijnlijk de brief van Judas, die in het Nieuwe Testament is opgenomen, van zijn hand.

(Bron: Dries van den Akker S.J.)

De Pinksterbloem bloeit

Wij vieren het feest van het Kind in de kribbe.

Wij lagen geknield bij een ruw houten kruis.

Wij mochten het weten, het graf werd geopend.

Maar met Pinksteren staan we verder van huis.

Dan denken wij aan de komst van de Trooster

maar leven daarna of Hij nooit is geweest.

Toch zegt Hij tot ons: ‘Kind, wees stil, heb vertrouwen’

en Hij nodigt de mensen nog uit voor het feest.

De Pinksterbloem bloeit ondanks koude en regen.

Het rijk van Zijn Liefde gaat door, ‘t is gezegd.

Geopende harten wil Hij zijn tot zegen,

‘t Geheim tussen God en de mens werd gelegd.

Auteur onbekend

EEN HUIS VAN GEBED

Ze kwamen in Jeruzalem.

Hij ging de tempel binnen

en begon iedereen die daar iets kocht of verkocht

weg te jagen;

hij gooide de tafels van de geldwisselaars

en de stoelen van de duivenverkopers omver,

en hij liet niet toe dat iemand voorwerpen over het tempelplein droeg.

Hij hield de omstanders voor:

‘Staat er niet geschreven:

“Mijn huis moet voor alle volken een huis van gebed zijn”?

Maar jullie hebben er een rovershol van gemaakt!’

(Marcus 11,15-17)

GEBED OM RUST

Droog de tranen

uit mijn ogen,

stil het trillen

van mijn hand,

stuit het knikken

van mijn knieën

en het beven

van mijn mond,

stop het zwerven

van mijn voeten

en het bonzen

van mijn hart,

laat de storm

in mij gaan liggen,

dat uw Vrede

in mij zij!

M. Van Straalen

HIJ ZAG DIE KLEINE MENS

Toen Jezus met zijn leerlingen weer uit Jericho vertrok,

werden ze gevolgd door een grote menigte.

Langs de weg zat daar een blinde bedelaar,

een zekere Bartimeüs, de zoon van Timeüs

Toen die hoorde dat Jezus uit Nazareth voorbijkwam,

begon hij te schreeuwen:

‘Zoon van David, Jezus, heb medelijden met mij!’

De omstanders snauwden hem toe

dat hij zijn mond moest houden,

maar hij schreeuwde des te harder:

‘Zoon van David, heb medelijden met mij!’

Jezus bleef staan en zei: ‘Roep hem.’

Ze riepen de blinde en zeiden tegen hem:

‘Houd moed, sta op, hij roept u.’

Hij gooide zijn mantel af, sprong op en ging naar Jezus.

Jezus vroeg hem: ‘Wat wilt u dat ik voor u doe?’

De blinde antwoordde: ‘Rabboeni, zorg dat ik weer kan zien.’

Jezus zei tegen hem: ‘Ga heen, uw geloof heeft u gered.’

En meteen kon hij weer zien en hij volgde hem op zijn weg.

(Marcus 10,46-52)

In enkele lijnen vertelt Marcus hier een kleurrijk tafereeltje. Je zou het ook een Brueghel in woorden kunnen noemen: een blinde man wordt door Jezus genezen en we krijgen de boodschap: ‘uw geloof heeft u gered’. Een mirakel, maar naar de kern is het ook een gewoon ontroerend feitje, dat elke dag kan gebeuren. En dat ook elke dag gebeurt. Dat is geen groot nieuws meestal, maar we mogen evenzeer van een wonder spreken.

Een kleine mens van niemendal zit langs de weg te bedelen. Toevallig komt Jezus daar voorbij. De blinde heeft al over Hem gehoord en nu ziet hij zijn kans schoon: ‘het moest maar eens lukken!’ En dus roept hij: 'Jezus, heb medelijden met mij'. Dan gebeurt het eerste wonder: Jezus ziet hem, hoort hem en gaat hem niet voorbij. Hij heeft aandacht voor die verschoppeling en meteen volgt het tweede wonder: de man is genezen!

Jezus is weer eens op weg met een hoop mensen. Ze verdringen elkaar, ze duwen elkaar weg. De blinde heeft in dat gedrum geen schijn van kans: ze snauwen hem toe dat hij zijn mond moet houden.’ Maar Jezus is anders. Hij zegt: ‘Roep hem.’ De meute snapt niet dat Jezus naar die onbenul omziet, maar ze zeggen toch: ‘Hou moed, Hij roept u.’ De man springt op en gaat naar Jezus: ‘Meester, zorg dat ik weer kan zien.’ En Jezus geneest hem, door hem op te merken en enkele woorden toe te spreken.

Jezus is anders. Hij ziet en hoort die kleine mens. Hier en daar leeft die Jezus voort. In grote namen van heiligen op de kalender. Maar vooral in gewone mensen, die nooit genoemd of geroemd worden, omdat ook zij geen nieuws zijn. Jezus leeft voort in mensen, die vandaag zijn zoals Hij. Mensen die door hun geloof genezen werden en sindsdien anders zien en beter zien. Ze gaan de wereld met andere ogen bekijken en zo verandert hun leven. Ze zijn door hun geloof genezen van hun vroegere blindheid en kunnen nu op hun beurt wonderen verrichten.

Het gebeurt elke dag: mensen, die afgesnauwd worden, opzij geduwd. En plots is er iemand die hen opmerkt. Plots is er iemand, die hen waardeert in dat algemeen misprijzen, die algemene vernedering en minachting. En dan gebeurt het wonder: die kleine mens groeit, stijgt boven zichzelf uit. Hij wordt méér en doet méér dan men ooit in hem zag en ooit van hem vermoedde.

Zó gebeuren wonderen. Zo komt er hoop en kleur en vreugde in onze wereld. Zo komt er hoop en kleur en vreugde in het leven van kleine mensen.

Hij gaf zijn leven

In die tijd trokken de leerlingen voort, op weg naar Jeruzalem
en Jezus ging voor hen uit;
zij waren ontdaanen ook die Hem volgden waren bevreesd.
Hij nam opnieuw de twaalf terzijde
en begon hun te spreken over wat Hem zou overkomen:
'Wij gaan nu naar Jeruzalemwaar de Mensenzoon
aan de hogepriesters en schriftgeleerden zal worden overgeleverd.
Zij zullen Hem ter dood veroordelenen aan de heidenen overleveren;
ze zullen Hem bespotten en bespuwen,
Hem geselen en doden,
maar drie dagen later zal Hij verrijzen.’

Toen kwamen Jakobus en Johannes, de zonen van Zebedeüs,
naar Hem toe en zeiden:
‘Meester, wij willen dat U voor ons doet wat wij U vragen.’
Hij antwoordde hun:’Wat wilt ge dan dat Ik voor u doe?’
Zij zeiden Hem:’Geef dat in uw glorie een van ons aan uw rechter-
en de ander aan uw linkerhand moge zitten.’
Maar Jezus zei hun:’Ge weet niet wat ge vraagt.
Zijt ge in staat de beker te drinken die Ik drink
en met het doopsel gedoopt te wordenwaarmee Ik gedoopt word?’
Zij antwoordden Hem:’Ja, dat kunnen wij.’
‘Inderdaad,- gaf Jezus toe -
de beker die Ik drink zult gij drinken,
en met het doopsel waarmee Ik gedoopt word
zult gij gedoopt worden;
maar het is niet aan Mij

u te doen zitten aan mijn rechter- of linkerhand,
omdat alleen zij dit verkrijgenvoor wie dit is bereid.’

Toen de tien anderen dit hoorden,
werden ze kwaad op Jakobus en Johannes.
Jezus echter riep hen bij zich en sprak tot hen:
‘Gij weet dat zij die als heersers der volkeren gelden,
hen met ijzeren vuist regeren
en dat de groten misbruik maken van hun macht over hen.
Dit mag bij u niet het geval zijn;
wie onder u groot wil wordenmoet dienaar van u zijn,
en wie onder u de eerste wil zijnmoet de slaaf van allen zijn,
want ook de Mensenzoonis niet gekomen om gediend te worden,
maar om te dienenen zijn leven te geven als losprijs voor velen.’

(Marcus 10,32-45)

In de leer

Samen met uw volgelingen

meegaan door benarde tijden,

blootstaan aan vernederingen,

zinken in een zee van lijden:

kan ik dat?

Als de kleine, ongeziene

knecht van allen willen leven,

met U in de schaduw dienen

en het beste van mij geven:

leer mij dat.

Maar de bitterheid, de hele

beker tot de bodem legen,

alle pijnen met U delen,

uitgemergeld, kleingekregen:

moet ik dat?

O, tenminste naar u kijken,

U mijn goede wil aanbieden,

in de verte op U lijken,

bidden dat Gods wil geschiede:

leer mij dat.

Michel van der Plas

WIJ HEBBEN ALLES PRIJSGEGEVEN

In die tijd nam Petrus het woord en zei tot Jezus:
‘Zie, wij hebben alles prijsgegeven om U te volgen.’

Jezus antwoordde:
‘Voorwaar, Ik zeg u:
er is niemand die huis, broers, zusters,
moeder, vader, kinderen of akkers
om Mij en om de Blijde boodschap heeft prijsgegeven,
of hij ontvangt nu, in deze tijd, het honderdvoud
aan huizen, broers, zusters, moeders, kinderen en akkers,
zij het ook gepaard met vervolgingen,
en in de toekomstige wereld het eeuwige leven.

Veel eersten zullen de laatsten zijn
en veel laatsten eersten.’

(Marcus 10,28-31)

Het is niet zo dat wij slechts één keer in ons leven geroepen worden. Talloze keren, als wij attent en ontvankelijk zijn horen we Jezus’ eigen roepstem, want doorheen ons hele leven spreekt Hij ons zachtjes aan en richt Hij zich tot ons. Zo is ons doopsel reeds een eerste roeping om van Hem te getuigen.

Verderop in ons leven blijft zijn stem telkens weer klinken. Het kan gebeuren dat wij ontrouw zijn aan die eerste roeping, die van ons doopsel uitgaat. Maar daarom geeft Hij nog niet af: als wij ons niet afsluiten, roept Hij ons tot berouw en bekering. Blijven wij wel trouw aan onze eerste roeping, dan blijft Hij ons verder aanspreken, almaar verder op de weg van zijn genade en zijn goedheid, almaar meer ook in de richting van de heiligheid die Hij met ons voorheeft.

De voorbeelden in de Bijbel zijn legio. Zo werd Abraham geroepen om huis en land te verlaten en op weg te gaan (Genesis 12,1). Petrus was zijn netten aan het herstellen en werd daar weggeroepen (Matteüs 4,18). Matteüs, een tollenaar, moest zijn dubieuze handeltje en werk opgeven (Matteüs 9,9) en de profeet Elisa diende dan weer van zijn boerderij weg te trekken (1 Koningen 19,19). Merkwaardig en zeer leerrijk is het verhaal van Nathanaël die zijn aarzeling, zijn terughoudendheid moest laten varen.

Zonder ophouden is er die roepstem, almaar meer en almaar weer en almaar verder op de weg van Jezus zelf. We moeten dat leren verstaan maar zijn vaak hardleers om aan te nemen dat Jezus onder ons aanwezig blijft en ons blijft roepen. Als was het met zijn eigen ogen, zijn eigen hand, zijn eigen stem geeft Hij ons een wenk, een teken: ‘Kom, volg Mij’.

We hebben het niet door dat Hij ook ons roept, op dit eigenste ogenblik. We denken aan de tijd van toen, de eerste leerlingen en vergeten zo gemakkelijk dat Hij evenzeer tot ons spreekt, hier en nu, in mensen die naast ons gaan.

(vrij naar John Henry Newman)

‘Als de Heilige Geest in je leven mag komen!’

Tijdens het Laatste Avondmaal zei Jezus tot zijn leerlingen:

‘Als je mij liefhebt, houd je dan aan mijn geboden.

Dan zal ik de Vader vragen

jullie een andere Helper en Trooster te geven,

die altijd bij je zal zijn:

de Geest van de waarheid.

De wereld kan hem niet ontvangen,

want ze ziet hem niet en kent hem niet.

Jullie kennen hem wel,

want hij woont in jullie

en zal in jullie blijven.’

(Johannes 14,15-17)

Veni, Sancte Spiritus

Nader ons, o Heil’ge Geest,
kom en zend ons op dit feest
van uw licht een gouden straal.

Bij u gaat het niet om geld,
niet om luxe of geweld,
maar om innerlijk onthaal.

Gij draagt troostend onze last,
zoete innerlijke gast,
heerlijke verfrissingsbron.

Rust bij harde werkzaamheid,
kalmte bij opvliegendheid,
troost waar diepe rouw begon.

O licht vol van zielsgeluk,
ruim het hart, dat lijdt aan druk,
van wie u zijn toegewijd.

Zonder uw gezag en gloed
is er in de mens geen goed,
niets dat dan geen schade lijdt.

Reinig wat verwaarloosd is,
wat verdroogd is, maak dat fris
en genees wie werd gewond.

Dat het starre soepel zij,
maak het kille warm en blij,
richt wat zelf zijn weg niet vond.

Geef uw mensen, trouw en vroom,
de vervulling van hun droom:
zeven gaven in hun geest.

Mog’ hun inzet zijn beloond,
word’ hun uiteinde bekroond
met het eeuwigdurend feest.

Amen. Alleluia.

DE GEEST VERANDERT ALLES

Als de heilige Geest in Je leven mag binnenkomen,

wordt het allemaal anders.

Hij verandert niet de omstandigheden waarin je leeft.

Hij laat je milieu, je land of je stad zijn wat ze zijn,

maar Hij verandert je hart.

Hij is de Geest die leven geeft,

en als Hij zijn intrede in je doet,

wordt alles wat dood was levend.

De geloofswaarheden die je misschien

al jarenlang van buiten kent

en die je iedere zondag in de kerk beleden hebt,

worden vervuld van licht, leven en kracht

wanneer je je openstelt voor de heilige Geest.

Wat je bewaarde in je hoofd, daalt nu neer in je hart

en wordt daar laaiend vuur.

Een christen die vervuld is van de heilige Geest,

weet dat God nooit ver weg is.

Zolang je de heilige Geest niet ontvangen hebt,

kunnen de woorden van Jezus niet levend worden voor jou.

Maar als de Geest je even nabij mag komen

als de lucht die Je inademt,

wordt ieder woord van Jezus een frisse bron

waarvan je met altijd nieuwe vreugde kunt drinken,

zonder er ooit genoeg van te krijgen.

P. Wilfried Stinissen

Elke dag is de dag van God

‘Kom, Schepper, Geest, daal tot ons neer!’

Bij het Laatste Avondmaal zei Jezus tot zijn leerlingen:

Als jullie Mij liefhebben,

zul je ter harte nemen wat Ik jullie opdraag.

En Ik zal de Vader vragen

jullie een andere Helper te geven,

die voor altijd bij jullie zal zijn.

Als iemand Mij liefheeft,

zal Hij mijn woord ter harte nemen;

dan zal mijn Vader hem liefhebben

en zullen We bij hem ons verblijf gaan houden.

Wie Mij niet liefheeft,

neemt mijn woorden niet ter harte.

Het woord dat jullie horen,

is echter niet mijn woord,

maar dat van de vader die Mij gezonden heeft.

Dat is het wat Ik jullie te zeggen had,

nu Ik nog bij jullie ben.

De Helper

die de Vader jullie in mijn naam zal zenden,

zijn heilige Geest,

zal jullie verder in alles onderrichten:

Hij zal jullie alles laten begrijpen wat Ik jullie gezegd heb.

(Johannes 14,15-16 en 23-26)

De heilige Geest laat zich moeilijk vatten in woorden. Maar Hij is aan het werk in mensen, waar iets bijzonders van uitgaat: hun woorden, hun daden komen diep uit hun hart, en wijzen ons de goede weg. Laten wij bidden om zulke mensen te worden, mensen bezield door de Heilige Geest, in wie Jezus zelf woont en ook vandaag nog zichtbaar wordt.

Heer God, geef ons die diepe genegenheid,

die onze blik op Jezus richt,

en die zijn hart wil zijn in deze harde wereld.

Geef ons de vreugde om dankbaar te leven

dankbaar voor alles wat we gekregen hebben

dankbaar voor alles wat wij mogen zijn.

Geef ons geduld:

geduld met anderen die anders zijn,

geduld met onszelf, omdat wij zwak zijn,

en soms veel tijd nodig hebben

om die mens te worden, die we willen zijn.

Geef ons warmte in de omgang met elkaar

en laat ons gevoelig worden voor elkaars leed:

het groot verdriet misschien

maar ook die kleine pijnen,

waaraan een mens traag doodgaat.

Geef ons die goedheid, die iedereen het beste gunt.

Die ons open en onbevangen naar mensen toekeert,

zonder argwaan of bijbedoelingen, 

maar vol vertrouwen op hun goede wil.

Geef ons trouw om het gegeven woord nooit te breken,

en om onze roeping niet te vluchten.

Geef ons zachtheid om te beseffen

hoe kleine wonden pijn kunnen doen

en zachtheid om nooit één mens te kwetsen.

(vrij naar Carlos Desoete en Valeer Deschacht)

Die mooie gaven van de Geest wil ik u van harte toewensen op dit feest van Pinksteren, deze zalige hoogdag van Gods Goede Heilige Geest.

Pinksteren

De Geest waait waar hij wil

en staat nooit stil.

Nu eens bij u, dan bij een ander.

Waarom bezien wij zo elkander?

Zie, wat bij u is, is bij mij.

’t Komt uit hetzelfde klaar getij,

gelijk de waatren van de beken

zich voeden aan dezelfde stroom

of uit dezelfde bronne breken.

Wij zijn de takken van één boom,

van ’t zelfde huis de gangen,

de aders van het eendre bloed.

En of de Geest met vlam en zangen

bij u nu, dan bij mij verwijlt,

of weer verterend naar een ander ijlt.

Hij is in ons! In ons! Zo is het goed.

En laat ons zwijgen en verlangen.

Felix Timmermans

MAAR JIJ MOET MIJ VOLGEN

Toen Petrus zich omdraaide zag hij dat de leerling van wie Jezus hield hen volgde

– de leerling die zich tijdens de maaltijd naar Jezus toegebogen had

om te vragen wie het was die Hem zou verraden.

Toen Petrus hem zag vroeg hij Jezus:

‘En wat gebeurt er met hem, Heer?’

Maar Jezus antwoordde:

‘Het is niet jouw zaak of hij in leven blijft totdat ik kom.

MAAR JIJ MOET MIJ VOLGEN.’

Op grond van deze uitspraak hebben sommige broeders en zusters gedacht

dat deze leerling niet zou sterven,

maar Jezus had niet gezegd: ‘Hij zal niet sterven,’

maar: ‘Het is niet jouw zaak of hij in leven blijft totdat Ik kom.’

Het is deze leerling die over dit alles getuigenis aflegt,

en het ook heeft opgeschreven.

Wij weten dat zijn getuigenis betrouwbaar is.

Jezus heeft nog veel meer gedaan:

als al zijn daden, een voor een, opgeschreven zouden worden,

zou de wereld, denk ik, te klein zijn voor de boeken

die dan geschreven moesten worden.

(Johannes 21,20-25)

Daags voor Pinksteren lezen we de laatste verzen uit het Johannesevangelie. De voorbije weken, sinds Pasen, kregen we vele mooie Bijbelteksten. De eerste lezing werd steevast genomen uit de Handelingen van de Apostelen, en zo hoorden we het wel en wee, de vreugde en het leed van de eerste christenen.

In het evangelie lazen we eerst de verschijningsverhalen, en daarna, mooie maar vaak moeilijke teksten over het Laatste Avondmaal. In deze weken na Pasen werd dag na dag op een of andere wijze de kern van ons geloof belicht: lijden, dood en verrijzenis van Jezus. Dikwijls was er sprake van moeilijkheden, die Jezus’ volgelingen zullen wachten ALS ZIJ HEM VOLGEN.

De kern van ons geloof: daarbij gaat het, leerden we en weten we, over lijden, dood en opstanding van Jezus. Bovendien werd ons gezegd dat Hij daartoe door de Vader was gezonden, en dat Hij ons zijn Geest, de Helper en Trooster zal zenden, die ons inzicht zal bijbrengen en sterken.

Al bij al is het vreemd dat deze boodschap op verzet botst. Minder nobele gedachten worden door boodschappers allerhande langs zoveel kanalen naar ons toegestuurd, en oogsten geen vervolging, hoogstens een meewarig spotlachje en soms wordt dwaze nonsens zelfs op gejuich onthaald.

Waarom voorspelt Jezus dan zo nadrukkelijk vervolging aan hen, die Hem trouw blijven. Eigenlijk is de verklaring eenvoudig: HEM VOLGEN heeft weinig van doen met een wekelijks geprevelde geloofsbelijdenis in de mis. Zolang ons geloof niet verder gaat, vallen wij evenzeer als zoveel Joden uit de tijd van Jezus onder zijn kritiek: ‘Dit volk eert mij met de lippen, maar hun hart is ver van Mij.’

HEM VOLGEN leidt echter wel tot tegenkanting als wij niet alleen met de mond wat mooie woorden mompelen, maar ook metterdaad onze stem durven verheffen en de handen uit de mouwen durven steken, wanneer in onze wereld, in onze omgeving, in onze kerk de machten van dood en kwaad het halen en de vorst van deze wereld triomfeert.

Dan vraagt Hij ons om HEM TE VOLGEN en niet de gemakkelijke weg van vlug en vluchtig succes te kiezen, maar net als Hij ons leven af te stemmen op alles wat deugd heet en lof verdient. Want alleen zo kunnen mensen leven, vreugde en vrede vinden.

En daartoe is Hij toch in de wereld gekomen:

OPDAT ZIJ LEVEN ZOUDEN HEBBEN

EN WEL LEVEN IN OVERVLOED

---

Vader,
ik verlaat mij op U,
doe met mij wat Gij goedvindt.
Wat Gij ook met mij doen wilt,
ik dank U.

Tot alles ben ik bereid,
alles aanvaard ik,
als uw wil maar geschiedt in mij
en in al uw schepselen;
niets anders verlang ik, mijn God.

Ik leg mijn leven in uw handen,
ik geef mij aan U, mijn God,
met heel de liefde van mijn hart,
omdat ik U bemin,
omdat het voor mij
een noodzaak van liefde is mij te geven,
mij zonder voorbehoud op U te verlaten,
met een oneindig vertrouwen;
want Gij zijt mijn Vader.
Amen.

(Charles de Foucauld)

'PETRUS, HOU JE VAN ME?...

WEID DAN, HOED DAN, DRAAG ZORG ...

Nogmaals was Jezus verschenen aan zijn leerlingen.

Toen ze gegeten hadden,sprak Hij Simon Petrus aan:

‘Simon, zoon van Johannes,

heb je Mij lief, meer dan de anderen hier?’

Petrus antwoordde: ‘Ja, Heer, U weet dat ik van U houd.’

Hij zei: ‘Weid mijn lammeren.’

NOG EENS vroeg Hij:

‘Simon, zoon van Johannes, heb je Me lief?’

Hij antwoordde: ‘Ja, Heer, U weet dat ik van U houd.’

Jezus zei: ‘Hoed mijn schapen,’

en VOOR DE DERDE MAAL vroeg Hij hem:

‘Simon, zoon van Johannes, hou je van Me?’

Petrus werd verdrietig

omdat Hij voor de derde keer vroeg of hij van Hem hield.

Hij zei: ‘Heer, U weet alles, U weet toch dat ik van U houd.’

Jezus zei: ‘Weid mijn schapen.

Waarachtig, ik verzeker je:

toen je jong was deed je zelf je gordel om en ging je waarheen je wilde,

maar wanneer je oud wordt zal een ander je handen grijpen,

je je gordel omdoen en je brengen waar je niet naartoe wilt.’

Met deze woorden duidde hij aan hoe Petrus zou sterven tot eer van God.

Daarna zei Hij:

‘VOLG MIJ’

(Johannes 21,15-19)

In de dagen na Pasen kregen we reeds een tweetal keren het evangelie van vandaag, onder meer op 18 april van dit jaar, de derde zondag van Pasen. Daarom volgt hier in grote trekken de homilie van deze zondag.

Toewijding en ontmoediging. We zien het hier bij Petrus en zijn vrienden. We zien het ook bij vele mensen, die hun beste krachten wijden aan wat goed en waar en schoon is. We kunnen soms denken dat alles verkeerd loopt, ondanks zoveel goede wil. Er is zoveel krampachtigheid, zoveel vermoeidheid, zoveel gebrek aan vreugde.

Na de kruisdood waren de leerlingen moe en ontmoedigd. Hun droom was aan diggelen geslagen. Ze hadden hun werk van vroeger weer opgenomen. En nu hadden ze niets gevangen. De moed zinkt hun in de schoenen. Plots zegt een vreemde: 'Werp het net weer uit !' De vangst is buiten alle verwachting. Het was de verrezen Heer zelf, die hun had toegesproken. Hun werk wordt gezegend, zijzelf worden gezegend en de vermoeidheid is weg als zij openstaan voor de Heer.

Sommige jaren kunnen een donkere nacht lijken. We kunnen moe zijn en ontgoocheld. Laten we dan ons hart openen, naar de Heer zelf luisteren, en zo gaan inzien: toch is de Heer aan het werk, ook al begrijpen wij dat een tijdlang of een lange tijd helemaal niet! Het kan onze ontmoediging wegnemen, het kan ons genezen.

'BEMIN JE MIJ?’ vraagt Jezus. Met Petrus stamelen wij: 'Heer, Gij weet alles, Gij weet dat ik U bemin!' En dan vertrouwt Jezus ons mensen toe, op de weg die we gaan. Ons wordt gevraagd om zorg te dragen voor de mensen, die ons zijn toevertrouwd.

‘BEMIN JE MIJ?’ Misschien hebben wij zoals Petrus te snel geantwoord, en de vraag niet echt begrepen. Daarom gaat Jezus verder. Eerst denk je dat je zelf de weg van de liefde kan bepalen. Maar later zie je dat je in die liefde mensen moet volgen op HUN wegen, op de wegen die zij gaan. Je omgordt jezelf niet meer maar je wordt door hen omgord. Ouders kunnen hun eigen dromen hebben over hun kinderen. Zij hebben er alles voor over om voor hen te zorgen. Ze geven het beste van zichzelf en ze hebben ook het beste voor met hun kinderen. Maar naarmate zij het zwaartepunt van hun liefde bij hun kinderen leggen, vullen die kinderen zelf deze liefde in met de zorgen en de noden, die zij aanbrengen.

Zien wij in ons leven die BEKERING VAN DE LIEFDE, die overgang van de liefde, zoals ik zou willen liefhebben, naar de liefde die anderen mij vragen? De bekering van de weg, die ik graag zou gaan, naar de weg die mij door het leven wordt aangebracht?

Twee dingen zijn merkwaardig in dit zo mooie stukje evangelie. Tot driemaal toe vraagt Jezus aan Petrus: ‘Heb je Mij lief?’. Petrus is zelfs bedroefd dat de Heer hem bij herhaling dezelfde vraag stelt. De betekenis is overduidelijk: de onvoorwaardelijke, grenzeloze liefde voor de mensen is DE allerbelangrijkste voorwaarde om aan Petrus de leiding en het gezag over Jezus’ volgelingen toe te vertrouwen. Tot op vandaag kan hierin geen verandering bestaan: als die zelfvergeten liefde ontbreekt, vervalt elke grond om mensen aan iemand toe te vertrouwen binnen een gemeenschap van gelovigen. Het is een dwingende oproep tot een permanent gewetensonderzoek bij elkeen, die – hoe bescheiden ook – enige verantwoordelijkheid draagt in de Kerk: ‘Hoe zie ik mijn taak? Gaat het mij vooral om mijn eigen eer en glorie, of word ik door en door gedreven en bewogen door de liefde tot Jezus en diegenen, die zijn weg willen gaan?’

Daarnaast is er dat raadselachtige zinnetje: ‘toen je jong was deed je zelf je gordel om en ging je waarheen je wilde, maar wanneer je oud wordt zal een ander je handen grijpen, je je gordel omdoen en je brengen waar je niet naartoe wilt.’ Wie zijn leven tracht uit te bouwen in liefde, zorg en dienstbaarheid voor die mensen, die hem zijn toevertrouwd, zal tijdens zijn leven wel eens meer vaststellen dat die weg van overgave en liefde anders verloopt dan men tevoren gedacht, gehoopt, gedroomd had.

LIEVE HEER JEZUS

Laat de liefde van uw hart mijn leven vervullen.

Laat me niet vergeten dat ik besta,

omdat U me gewenst hebt

en omdat U van me houdt.

Kom in mijn leven,

vanaf de eerste dag van mijn bestaan

tot aan vandaag.

Genees mij van elke wond

in mijn hart en mijn gevoel,

in mijn geheugen en mijn fantasie,

in mijn verstand en in mijn wil.

Bevrijd mij van elke band

die mij nog als een soort slaaf

gevangen houdt.

Want door de Heilige Geest

wil ik vrij en blij leven

in dienst van U

en in dienst van mijn broers en zussen.

Jezus,

ik geef me helemaal aan U,

met mijn lichaam, ziel en geest.

Dat doe ik ter ere van de Vader

en door de handen van Maria, uw moeder.

Dank U, dat U mij geschapen hebt. Amen.

Gebed uit Afrika

‘DAT MIJN LIEFDE IN HEN MOGE ZIJN’

In die tijd sloeg Jezus zijn ogen ten hemel en bad:
‘Heilige Vader,
niet voor hen alleen bid Ik
maar ook voor hen die door hun woord in Mij geloven,
opdat zij allen één mogen zijn
zoals Gij, Vader, in Mij en Ik in U:
dat zij ook in Ons mogen zijn opdat de wereld gelove
dat Gij Mij gezonden hebt.

‘Ik heb hun de heerlijkheid gegeven die Gij Mij geschonken hebt,
opdat zij één zijn zoals Wij één zijn:
Ik in hen en Gij in Mij, opdat zij volmaakt één zijn
en opdat de wereld zal erkennen, dat Gij Mij hebt gezonden
en hen hebt liefgehad zoals Gij Mij hebt liefgehad.

‘Vader, Ik wil dat zij die Gij Mij gegeven hebt
met Mij mogen zijn waar Ik ben,
opdat zij mijn heerlijkheid mogen aanschouwen,
die Gij Mij gegeven hebt
daar Gij Mij lief hebt gehad
vóór de grondvesting van de wereld.

‘Rechtvaardige Vader, al heeft de wereld U niet erkend,
Ik heb U erkend,
en deze hier hebben erkend dat Gij Mij gezonden hebt.
‘Uw Naam heb Ik hun geopenbaard
en Ik zal dit blijven doen,
opdat de liefde waarmee Gij Mij hebt liefgehad
in hen moge zijn en Ik in hen.’

(Johannes 17,20-26)

Het is opvallend hoe dikwijls Jezus dezer dagen voor zijn leerlingen bidt, net voor Hij zal lijden en sterven, net voor zij Hem niet meer lichamelijk aanwezig zullen zien.

Laten wij ons aansluiten bij dit gebed met woorden van Manu Verhulst

DIENSTKNECHT VAN GOD

Die het geknakte riet niet breekt

maar weer optilt naar het licht

en de kwijnende vlaspit aanblaast met veel geduld.

Die in een geslagen mens

de laatste veerkracht aanport,

het leed geneest en de tranen droogt.

Die recht laat geschieden

zoals een geneesheer een zieke geneest,

zonder geweld en zonder lawaai …

Zo heeft God zich zijn dienstknecht gedroomd.

Zijn vreugde vloog naar Hem uit als een duif:

verrassend, stil.

Zo wees Hij Hem de weg

om helemaal de dienstknecht naar zijn hart te zijn.

(naar Jesaja 42,1-4 en Marcus. 1,9-11)

BEHOED HEN VOOR DE MACHT VAN HET KWAAD

Bij het Laatste Avondmaal sloeg Jezus zijn ogen ten hemel en bad:
‘Heilige Vader,
bewaar in uw Naam hen die Gij Mij gegeven hebt,
opdat zij één mogen zijn zoals Wij.
‘Toen Ik bij hen was
bewaarde Ik in uw Naam hen die Gij Mij hebt gegeven.

‘Ik heb over hen gewaakt
en niemand van hen is verloren gegaan
behalve de man des verderfs,
want de Schrift moest vervuld worden.

‘Maar nu kom Ik naar U toe
en nog in de wereld zeg Ik dit,
opdat zij mijn vreugde ten volle in zich zouden bezitten.
‘Ik heb hun uw woord meegedeeld,
maar de wereld heeft hen gehaat
omdat zij niet van de wereld zijn
zoals Ik niet van de wereld ben.

‘Ik bid niet dat Gij hen uit de wereld wegneemt,
maar dat Gij hen bewaart voor het kwaad.

‘Zij zijn niet van de wereld
zoals Ik niet van de wereld ben.
‘Wijd hen U toe in de waarheid.
‘Uw woord is waarheid.
‘Zoals Gij Mij in de wereld gezonden hebt
zo zend Ik hen in de wereld,
en omwille van hen wijd Ik Mij aan U,
opdat ook zij in de waarheid aan U toegewijd mogen zijn.’

(Johannes 17,11b-19)

In het evangelie van vandaag horen we Jezus bidden voor zijn leerlingen. ‘Vader, behoed hen voor de macht van het kwaad. Zij zijn in de wereld, maar niet van de wereld, zoals ook Ik niet van de wereld ben.’

Van de wereld: we hoeven het nieuws maar te beluisteren en dan horen we het wel: strijd om macht, prestige, bezit. En vaak worden mensen gebruikt en misbruikt voor die doeleinden. En even vaak worden mensen op die manier gekraakt en kapot gemaakt. Niet zelden deinst ‘de wereld’ er zelfs niet voor terug om hiervoor op schijnheilige, leugenachtige wijze ‘verheven idealen’ in te roepen.

Jezus weet wel dat we vatbaar zijn voor wat er in de wereld te koop is, maar Hij hoopt dat we aan die wereld niet het laatste woord geven. Hopelijk geven we, naar Jezus’ voorbeeld, voorrang aan andere zaken zoals: mensen tot hun recht laten komen, macht en economie gebruiken voor het welzijn van elke mens, en voor de zwaksten het eerst, en trouw en liefde beleven, zodat mensen kunnen gelukkig zijn.

Dit ideaal van Jezus is soms nog ver te zoeken en daarom bidden we met aandrang:

Goede God, die Liefde zijt,

de levensweg van Jezus wordt beschouwd

als één mogelijke weg op een ruime markt

van vele levenswijzen en opinies.

Ook grote levenswaarden dreigen verloren te gaan.

Sterk ons geloof in Jezus en zijn Geest,

die ons kunnen brengen

tot liefde, vreugde, vrede.

Amen.

BEWAAR HEN IN DE WERELD

Tijdens het Laatste Avondmaal sloeg Jezus zijn ogen ten hemel en bad:

‘Vader, nu is de tijd gekomen,

toon nu de grootheid van uw Zoon,

dan zal de Zoon uw grootheid tonen.

Hij heeft van u macht over alle mensen ontvangen,

de macht om iedereen die u hem gegeven hebt

het eeuwige leven te schenken.

Het eeuwige leven,

dat is dat zij u kennen, de enige ware God,

en hem die u gezonden hebt, Jezus Christus.

Ik heb op aarde uw grootheid getoond

door het werk te volbrengen dat u mij opgedragen hebt.

Vader, verhef mij nu tot uw majesteit,

tot de grootheid die ik bij u had voordat de wereld bestond.

Ik heb aan de mensen

die u mij uit de wereld gegeven hebt

uw naam bekendgemaakt.

Zij waren van u, maar u hebt hen aan mij gegeven.

Ze hebben uw woord bewaard,

en nu begrijpen ze dat alles wat u mij hebt gegeven, van u komt.

Ik heb de woorden die ik van u ontvangen heb aan hen doorgegeven,

zij hebben ze aanvaard en nu weten ze echt

dat ik van u gekomen ben, en ze geloven dat u mij hebt gezonden.

Ik bid voor hen.

Ik bid niet voor de wereld,

maar voor de mensen die u mij hebt gegeven,

omdat zij van u zijn

– alles wat van mij is, is van u, en alles wat van u is, is van mij –

en omdat in hen mijn grootheid zichtbaar geworden is.

Ik ben al niet meer in de wereld, ik ga naar u toe,

maar zij blijven wel in de wereld.

Heilige Vader, bewaar hen door uw naam,

de naam die u ook aan mij gegeven hebt,

zodat zij één zijn zoals wij één zijn.

(Johannes 17,1-11a)

‘maar zij blijven wel in de wereld’

Dikwijls kijken wij met heimwee naar de tijd van de eerste christenen. Dikwijls bidden wij dat de geestdrift van de vroege Kerk ook onder ons zou leven.

Vandaag horen we de keerzijde van deze vroegste tijd. Jezus gaat weg uit deze wereld en bidt voor zijn leerlingen. Hij ziet reeds de moeilijkheden, die hun deel zullen worden. Hij weet dat hun leven niet zorgeloos zal verlopen, als Hij niet meer zichtbaar bij hen is. Hij kent hun vertwijfeling en Hij weet dat hun leven soms zwaar zal zijn. Daarom dat kleine zinnetje bij het Laatste Avondmaal: ‘Ik bid u voor hen’.

Jaren later zijn de moeilijkheden van de leerlingen geen toekomstmuziek meer. Het leven was verder gegaan, en de leerlingen waren al die jaren trouw gebleven aan het woord van Jezus. Maar, hoe aantrekkelijk de boodschap van Jezus ook was, zij werden niet begrepen door de wereld. Integendeel: zij werden verstoten en uitgesloten, ze werden vervolgd, omwille van zijn Naam. Petrus schrijft daarover.

‘Zusters en broeders, wees niet verbaasd over de vuurproef die u ondergaat; er overkomt u niets uitzonderlijks. Hoe meer u deel hebt aan Christus’ lijden, des te meer moet u zich verheugen.’

Ook dat was het leven van de eerste christenen en het blijft nog altijd het leven van velen die Jezus willen volgen. Het kan hard vallen in het dagelijkse leven, maar de werkelijkheid kan niet anders zijn. Even voordien had Jezus nog gebeden: ‘Vader, de wereld kent U niet en ziet U niet.’ En daarom bid ik U voor hen: ‘dat Gij hen in deze wereld zou bewaren.’

Ik heb onder de zon iets gezien

dat voor wijsheid doorging.

Het was verbijsterend.

Er was een kleine stad met weinig inwoners.

Een machtig koning trok tegen het stadje op,

omsingelde het en bouwde grote belegeringswerken.

Er woonde daar een man van lage afkomst,

die wijs was en met zijn wijsheid de stad had kunnen redden.

Maar niemand schonk aandacht aan die onbeduidende persoon.

Ik zei daarom tegen mezelf:

Wijsheid is beter dan macht,

maar de wijsheid van een mens van lage afkomst wordt geminacht

en zijn woorden vinden geen gehoor.

Het is beter dat je luistert naar de kalme woorden van de wijzen

dan naar het geschreeuw van een heerser onder dwazen.

Wijsheid is beter dan het wapengekletter van zo’n dwaas;

hij alleen richt al veel goeds te gronde.

Prediker 9,12-18

HEB GOEDE MOED

Na Jezus’ woorden bij het Laatste Avondmaal

zeiden de leerlingen Hem:

‘Ja, nu spreekt U rechtstreeks en niet in beelden.

Nu begrijpen we dat U alles weet

en dat niemand U iets hoeft te vragen,

nu geloven we dat U van God bent gekomen.’

Jezus vroeg: ‘Nu geloven jullie?

Er komt een tijd, en die tijd is er al,

dat jullie uiteengedreven worden,

dat ieder zijn eigen weg gaat

en Mij alleen achterlaat.

Maar Ik ben niet alleen,

want de Vader is bij Mij.

Ik heb dit gezegd opdat jullie vrede vinden bij Mij.

Jullie zullen het zwaar te verduren krijgen in de wereld,

maar houd moed:

Ik heb de wereld overwonnen.’

(Johannes 16,29-33)

Ontroerend is het om telkens weer vast te stellen hoe teder en menselijk Jezus tot zijn vrienden spreekt in dit uur van afscheid. Hij begrijpt ten volle hun droefenis. In de voorbije drie jaar hadden zij, in zijn gezelschap en als zijn vrienden, ervaringen meegemaakt, die tevoren ongezien en ongehoord waren.

Nu is het ogenblik van afscheid daar: Hij zal uit deze wereld weggaan, en wat er daarna gaat komen kunnen zij niet vermoeden. Hij, Gods eigen Woord, Gods eigen Zoon, begrijpt dat ten volle. Hij begrijpt dat dit moment weegt, omdat Hij door en door mens is zoals wij.

De situatie van het Laatste Avondmaal kan nog het best vergeleken worden met het afsterven van een geliefde. Zo voelen de leerlingen zich: Hij, die zoveel voor hen betekende, Hij die zoveel troost en zoveel hoop bracht in de dagelijkse dagen, Hij zegt nu openlijk: ‘Ik zal weggaan’.

We hebben het ook al meegemaakt. Een geliefde die afscheid neemt. Ook als wij geloven kan zo’n afscheid wegen. We klampen ons vast aan zoveel herinneringen, we worden getroost door ons geloof, door zijn woord: ‘In het huis van mijn Vader is ruimte voor velen.’

Maar we blijven mensen, arm en klein. En het vooruitzicht weegt: ‘Hij of zij, mijn man of vrouw, mijn kind, mijn meest geliefde , Hij of zij, die gaat nu weg en zal er voortaan niet meer zijn, lijfelijk, zichtbaar, tastbaar.

Zo voelden de leerlingen zich. En daarom zegt Jezus telkens weer in telkens andere woorden: ‘Laat uw hart niet verontrust worden.’ Geloof Mij toch, Ik blijf bij jullie, ook al zal mijn aanwezigheid vanaf nu anders zijn.

Aangrijpend is dit getuigenis. Zelfs in dit ultieme ogenblik, nu de vorst van deze wereld lijkt te triomferen, blijft Hij herhalen: ‘Heb goede moed! Ik heb de wereld overwonnen. Ook nu nog kunnen jullie vrede vinden in mijn Woord’.

Blijf bij ons, Heer,

neem deel aan ons leven

en leer ons lief en leed

te delen met elkaar.

Blijf bij ons, Heer,

spreek ons aan

en leer ons van harte

te luisteren naar elkaar.

Blijf bij ons, Heer,

trek met ons mee

en leer ons elkaar te vergezellen

op de weg door het leven.

Blijf bij ons, Heer,

en geef dat wij goed voor ogen hebben

waar het U allemaal om begonnen is:

dat wij elkaar zouden liefhebben,

dat wij één zouden zijn.

Kees Harte

Kom, Heer Jezus! Kom!

Tijdens het Laatste Avondmaal sloeg Jezus zijn ogen ten hemel:

‘Heilige Vader,

Ik bid niet alleen voor hen,

maar voor allen die door hun verkondiging in Mij geloven.

Laat hen allen één zijn, Vader.

Zoals U in Mij bent en Ik in U, laat hen zo ook in Ons zijn,

opdat de wereld gelooft dat U Mij hebt gezonden.

Ik heb hen laten delen

in de grootheid die U Mij gegeven hebt,

opdat zij één zijn zoals Wij:Ik in hen en U in Mij.

Dan zullen zij volkomen één zijn

en zal de wereld begrijpen dat U Mij hebt gezonden,

en dat U hen liefhad zoals U Mij liefhad.

Vader, U hebt hen aan Mij geschonken,

laat hen dan zijn waar Ik ben.

Dan zullen zij de grootheid zien die U mij gegeven hebt

omdat U Mij al liefhad voordat de wereld gegrondvest werd.

Rechtvaardige Vader,

de wereld kent U niet, maar Ik ken U,

en zij weten dat U Mij hebt gezonden.

Ik heb hun uw naam bekendgemaakt

en dat zal Ik blijven doen,

zodat de liefde waarmee U mij liefhad in hen zal zijn

en Ik in hen.’

(Johannes 17,20-26)

Halfweg tussen Hemelvaart en Pinksteren, de tussentijd van de afwezigheid van Jezus, de tijd van groot gemis en intens verlangen. Elk jaar beleven wij die tijd opnieuw: dezelfde stemming wordt in ons wakker gemaakt. ‘Kom, Heer Jezus, kom!’, de laatste woorden uit het boek van de Openbaring, zelf het laatste boek van de Schrift. In deze tussentijd leven wij ons leven.

‘Kom, Heer Jezus, kom!’, het was – toen al – een onnoemelijk verlangen, dat nooit tot rust kan komen, zonder het weerzien van de meest Geliefde. Zo raak hadden de leerlingen het al gezegd, op de weg naar Emmaüs, toen zij aan hun vreemde reisgezel vertelden wat er tevoren in Jeruzalem gebeurd was: ‘En wij die gehoopt hadden …’

‘En wij die gehoopt hadden …’ Voor hoeveel mensen in hoeveel eeuwen was het de uitdrukking van de diepste hunkering, die hier niet te vervullen is? Voor hoeveel mensen in hoeveel eeuwen was het al het heimwee dat ons altijd voortdrijft, rusteloze zoekers als wij zijn?

Wij, mensen, zijn onaf. We zullen hier ook altijd onaf zijn, nooit geheel tot rust gekomen. Altijd jaagt die onvolkomenheid ons voort. De honger in ons hart blijft altijd honger, de dorst naar leven blijft onlesbaar. Altijd lokt er een einder, die verder ligt. Altijd wenkt er een verwachting, die méér inhoudt. De hemel, zeggen wij, omdat we geen beter woord hebben. Maar die hemel is geen land of zee, het is die haven, waar we eindelijk thuiskomen. Waar elke hunkering, heel diep in ons, gestild wordt in Gods liefdevolle tederheid.

‘Kom, Heer Jezus, kom’. Laat ons iets proeven van die volkomen rust, waar wij zo naar uitzien en waar wij voorgoed geborgen zullen zijn bij onze God, de Eeuwige, de Algoede naar wie wij altijd op zoek en op weg zijn: de Heer van tijd en eeuwigheid, die ook onze meest Geliefde wilde zijn.

Om eenheid

Erbarmen, Heer,

die in uw doodsangst hebt gebeden

om eenheid onder ons, om vrede:

duld onze oorlogen niet meer.

Laat niet meer toe,

O Heer, dat wij elkaar bevechten

met het gelijk van onze rechten;

ach, wij zijn zelf de veten moe.

Breek af de wal

die ons omsluit, de hoge toren

waarin wij weigeren te horen

wat broeders vragen in het dal.

En demp de kloof,

gegraven door ons beter weten,

waarachter wij zijn neergezeten

in ons hoogmoedige geloof

Want met elkaar

zijn wij eenmaal u, Heer, gegeven,

zijn wij met ons gespleten leven

alleen in u verenigbaar.

Maak ons dan één,

breng ons voortaan elkander nader,

de kinderen van de zelfde Vader,

zijn liefde om ons allen heen.

Michel van der Plas

P.S. Onder de titel ‘Verweesd achtergebleven, wachtend op hulp’ schreef Mark Van de Voorde een mooie, eigentijdse bezinning over deze tussentijd. Je kan die vinden op www.rorate.com . De auteur was destijds hoofdredacteur van ‘Kerk & Leven’.

WAT JE DE VADER OOK VRAAGT IN MIJN NAAM

Nog steeds tijdens het Laatste Avondmaal zei Jezus tot zijn leerlingen:

‘Ik verzeker jullie:

wat je de Vader ook vraagt in mijn naam – hij zal het je geven.

Tot nu toe hebben jullie niets in mijn naam gevraagd,

maar vraag het en je zult het ontvangen.

Dan zal je vreugde volmaakt zijn.

Ik heb jullie dit alles in beelden verteld,

maar er komt een tijd dat ik niet meer in beelden spreek,

maar jullie zonder omwegen over de Vader vertel.

Als je dan iets vraagt in mijn naam,

hoef ik het niet meer namens jullie aan de Vader te vragen,

want de Vader zelf heeft jullie lief,

omdat jullie mij liefhebben

en geloven dat ik van God ben gekomen.

Ik ben bij de Vader vandaan gegaan

en naar de wereld gekomen,

nu verlaat ik de wereld weer

en ga ik terug naar de Vader.’

(Johannes 16,23b-28)

Een drukke dag bij de mensen begint voor Jezus diep in de nacht op een eenzame plaats in gebed, in de stilte luisterend naar de VADER. Vaak trekt Hij zich daartoe terug in de bergen. Het werkt aanstekelijk bij zijn leerlingen. Op een bepaald ogenblik vragen zij Hem: ‘Heer, leer ons bidden’. En dan leert Hij hun het gebed bij uitstek, het Onze Vader.

‘Vader, ONZE Vader!', het eerste woord van elk gebed. Ons diepste ‘ik’ komt open voor de ontmoeting met God die ons persoonlijk liefheeft. Wat kunnen wij beter vragen dan thuis te komen bij ‘Onze Vader’? En dat ZIJN Naam geloofd wordt en niet ons eigen kleine naampje. Door te bidden dat zijn Naam geheiligd wordt, vragen wij dat Hij meer in ons mag wonen. En we vragen dat ZIJN Rijk van liefde in ons en in de wereld mag groeien.

Zo krijgen wij de juiste KIJK en mogen wij vragen wat ons ter harte gaat: brood voor de dagen die komen, brood, rechtvaardig verdeeld tussen de mensen. Wij vragen om Gods barmhartigheid en beloven om zelf barmhartig te zijn. Wij vragen dat de Vader ons zonder te veel kleerscheuren door de bekoringen zou leiden. DAT is ons leven in zijn Naam: SAMEN het brood breken en het leven delen, SAMEN elkaar dragen dag aan dag en overeind blijven in de aanvechtingen.

Jezus zegt om met aandrang te bidden. Niet in een handeltje! Maar om te zeggen aan de Vader, die ons liefheeft wat ons op het hart ligt. In het vertrouwen dat God uiteindelijk alles ten goede keert voor wie Hem oprecht liefhebben.

Doorheen dit alles krijgen wij de hoogste gave: de heilige Geest, die de liefde in ons verdiept. Aan God die Liefde is, vragen wij zijn gunsten. Maar hoe wij verhoord worden is niet altijd duidelijk. In groeiende mate, krijgen wij evenwel de gave van de Geest.

Terwijl wij Gods aandacht vragen, krijgen wij zelf meer aandacht voor God en bloeit ons hart open in liefde en vreugde. Wij krijgen: KRACHT TEN LEVEN, LEVENSMOED. Ooit vroeg men God de vijand te verpletteren, nu vragen wij en krijgen wij: LIEFDE EN GEDULD, EN AL DIE ANDERE GAVEN VAN GODS GOEDE HEILIGE GEEST!

Een kaarsje aansteken

Ik weet niet hoeveel mensen mij hebben geschreven

toen het slecht met mij ging:

‘We zullen een kaarsje voor je opsteken’.

Mensen uit alle lagen van de bevolking,

onder wie ook gelouterde mensen

die zelf ooit hard hebben moeten knokken.

Op die momenten voel je

dat zo’n kaarsvlammetje

niet zo maar een sentimenteel lichtje is.

Als iemand een kaars pakt en een lucifer,

en die kaars voor iemand anders aansteekt,

dan is er toch sprake van warmte

van de ene mens voor de andere mens.

Duizenden en duizenden mensen

steken op een dag een kaarsje aan.

Dat is iets heel anders

dan wanneer duizenden mensen

geen kaars aansteken.

Bidden betekent niet alleen

‘vragen voor jezelf’,

maar het is ook vragen voor de ander.

Zoals je een kaarsje voor een ander opsteekt,

zo vindt door het gebed

een verbinding tussen mensen plaats

en dat is een grote kracht in de samenleving.

Toon Hermans

HEILIGE MATTHIAS, APOSTEL

De uitverkiezing van Matthias

Over Matthias horen we voor het eerst in de Handelingen van de Apostelen. Jezus is teruggekeerd naar de Vader in de hemel. Nu staan de leerlingen voor de opgave zijn opdracht over te nemen. Eén van hen, Judas, heeft Jezus verraden en vervolgens zelfmoord gepleegd. Het eerste wat ze doen is een opvolger voor hem aanwijzen. De kandidaten moeten aan zeer bepaalde voorwaarden voldoen. Petrus, die de leiding neemt, formuleert het als volgt:

‘Dus moet één van de mannen die tot ons gezelschap behoorden gedurende de tijd dat de Heer onder ons verkeerde, te beginnen bij het doopsel van Johannes tot de dag waarop Hij van ons werd weggenomen, met ons een getuige worden van zijn verrijzenis.’ Men stelde er twee voor: Josef, ook Barsabbas geheten, bijgenaamd Justus (= de rechtvaardige), en Matthias.

Toen baden zij als volgt: ‘Gij Heer, die aller harten kent, wijs degene aan die Gij van deze twee hebt uitverkoren om de plaats te bezetten in dit dienstwerk en apostelambt, waaraan Judas ontrouw werd om heen te gaan naar zijn eigen plaats.’ Toen liet men hen loten en het lot viel op Matthias. Hij werd toegevoegd aan de groep van de elf apostelen.'

(Handelingen der Apostelen 1,21-26)

Uit dit relaas mogen we dus opmaken dat Matthias van het begin af aan tot de kring van Jezus behoorde.

Over de aanwijzing door het lot

Dat de apostelen Matthias' keuze via het lot hebben bepaald is later herhaaldelijk onderwerp van discussie geweest. De kerkvader Dionysius weet te vertellen dat de keuze tenslotte op hem viel, omdat God uitdrukkelijk een zonnestraal op hem liet wijzen! Men is in de Kerk al spoedig daarna van deze methode afgestapt. Beda de Eerbiedwaardige meent dat het destijds nog toegestaan was om zulke hulpmiddelen te gebruiken, omdat de volle waarheid nog niet gekomen was. Immers hoewel het kruisoffer had plaats gevonden, drong het volledige heil pas door met Pinksteren. Vandaar dat ze bij Matthias' keuze nog het lot gebruikten; op dezelfde manier werd krachtens de Wet de keuze van de hogepriester bepaald. Maar na Pinksteren was de waarheid ten volle aan het licht getreden; de zeven diakens werden dan ook niet meer middels het lot aangewezen, maar door de apostelen, via hun gebed en handoplegging.'

Matthias' verdere leven

In de bijbel lezen we verder niets meer over de lotgevallen van Matthias. We zijn dus verder aangewezen op mondelinge overlevering en legende. Hij zou het evangelie gepredikt hebben in Judea, Ethiopië en tenslotte ook nog in Macedonië. Ook over zijn levenseinde zijn de bronnen niet eensluidend; de meeste gaan ervan uit dat hij op gewelddadige wijze aan zijn eind is gekomen. Maar ze verschillen soms aanzienlijk over de wijze waarop.

Verering & Cultuur

Matthias zou in Palestina zijn begraven. Daar trof keizerin Helena zijn relieken aan, toen zij op zoek was naar het kruis waar Jezus 300 jaar eerder aan was gestorven. Op haar bevel zouden ze naar Trier zijn overgebracht. Sindsdien gaat deze stad er prat op dat ze het enige apostelgraf bezit ten noorden van de Alpen. Zijn eerste rustplaats schijnt ook op dezelfde manier ingericht geweest te zijn als die van Petrus te Rome: in een onderaardse crypte onder het aan hem toegewijde altaar, waarboven een baldakijn was geconstrueerd, rustend op vier zuilen.

Het schijnt dat Keizer Karel V († 1558) een grote devotie had voor Sint Matthias; aan zijn tussenkomst schreef hij zijn overwinningen in de oorlog toe alsmede zijn successen in de politiek. Vandaar ook dat hij bij zijn bezoek aan Maastricht de dag na zijn feestelijke intocht, op 13 mei 1520, de mis wilde bijwonen in de Matthiaskerk en er een grote som geld achterliet voor de armen van de parochie.

Hij is vooral patroon van het bisdom Trier

Afbeeldingen

Hij wordt afgebeeld als één van de apostelen (met boek of boekrol); hij is een wat oudere man met hellebaard, bijl of - heel soms - een zwaard of lans, of met de stenen van de steniging: al deze attributen verwijzen naar zijn marteldood.

(Bron: Dries van den Akker S.J)

'WAT STAAN JULLIE DAAR TOCH NAAR DE HEMEL TE KIJKEN?

In die tijd zei Jezus tot zijn leerlingen:

`Er staat geschreven

dat de Messias zou lijden

en op de derde dag

uit de doden zou opstaan,

en dat in zijn naam

de bekering zou worden verkondigd

aan alle volken,

tot vergeving van zonden.

Jullie zullen hiervan getuigen,

te beginnen in Jeruzalem.

Ik zend jullie wat mijn Vader heeft beloofd.

Jullie moeten in de stad blijven

totdat je wordt toegerust

met kracht van boven.'

Toen bracht Hij hen buiten de stad tot bij Betanië.

Daar hief Hij zijn handen

en zegende hen.

En terwijl Hij hen zegende,

ging Hij van hen heen

en werd Hij in de hemel opgenomen.

Zij vielen voor Hem op de knieën

en keerden daarna in grote vreugde

terug naar Jeruzalem.

Zij bleven voortdurend in de tempel en prezen God.

(Lucas 24,46-53)

Een spreekwoord van de Indianen zegt: ‘Een echt groot mens loopt met zijn hoofd in de wolken en met zijn voeten op de grond.’

Vandaag mogen we hetzelfde zeggen: een mens van de hemelvaart leeft een beetje met zijn hoofd in de wolken want Jezus is wel aanwezig, maar niet meer tastbaar bij ons en zijn leven is een hemels ideaal om na te streven.

Maar een mens van de hemelvaart staat ook met zijn twee voeten op de grond, en probeert de noden aan te voelen van elke mens die hem gegeven is en toevertrouwd.

Hemelvaart, het is geen soort ruimtereis van de Heer! Hij keert weer naar de Vader, van wie Hij is uitgegaan. Jezus is meer dan een fantastische mens. Wij hebben de neiging Hem al te menselijk te zien, want in onze tijd is al wat hemels is verdacht, ongrijpbaar. Wij zien Hem graag als een ideale mens, vol aandacht voor de andere, een profeet van een betere wereld.

Maar alleen daarmee is het beeld van Jezus onaf. Wij hebben dan alleen maar gelezen wat we graag horen. Zelf spreekt Hij veel over de Vader, die Hem gezonden heeft. En wij geloven: ‘Hij zit aan de rechterhand van God, zijn almachtige Vader.’

Hemelvaart is ook geen echt afscheid. Jezus zegt : ‘Ik zal met u zijn tot aan het einde der tijden. Hij belooft zijn pinkstergeest: Ik zal u niet verweesd achterlaten. Hemelvaart is een nieuw begin. Zoals je afscheid neemt van je school, na je studies. Je hebt veel geleerd, veel ontvangen, maar het is niet af: het begint pas! Je moet in praktijk brengen wat je geleerd hebt.

Daarom wordt ons ook gezegd ‘wat staan jullie daar naar de hemel te kijken?’ Begin er nu aan: gaat en verkondigt mijn boodschap! Hemelvaart is een zending, de zending van de kerk, die met Pinksteren zal uitgerust worden met de Geest van God.

Pasen, Hemelvaart en Pinksteren: het zijn drie klemtonen van een zelfde groot mysterie:

Pasen zegt ons: ‘Ik ben verrezen, Ik leef voort onder u.’

Met Hemelvaart is het: ‘Ik ben bij de Vader van wie ik ben uitgegaan, en ik stuur jullie op weg, maar ik blijf bij u alle dagen van uw leven.’

En op Pinksteren: ‘Ik zend je mijn Geest om mijn boodschap te verkondigen, aan gans de wereld’

Van harte een zalige hoogdag, in deze rij van hoogfeesten van ons geloof! En laten wij eraan denken, zoals de mensen in Zuid-Afrika, in hun sappig taaltje spreken over dit feest: ‘nie kijk nie, maar doen!’

Toen is hij opgevaren.

Zijn tijd op aarde was voorbij,

zijn drieëndertig korte jaren.

Nu was hij hoog en vrij.

Ons heeft hij nog gezegend

en uit het treuren op doen staan

en uitgezonden langs de wegen

die hij was afgegaan.

En nu gaat het beginnen:

hij liet aan ons per testament

de wereld om voor hem te winnen,

tot zij de Vader kent.

Wij staan op eigen benen,

en straks wanneer zijn heilig vuur

ons heeft veroverd en doorschenen,

is het ons eigen uur.

Tot hij zal wederkomen

is ons zijn aarde toevertrouwd

om te herscheppen naar zijn dromen:

een stad voor God gebouwd.

Wij zullen met hem varen,

omhoog, zijn nieuwe hemel in,

een eeuwigheid van nieuwe jaren.

Dit is maar het begin.

Michel van der Plas

HIJ ZAL U TOT DE VOLLE WAARHEID BRENGEN

Tijdens het Laatste Avondmaal zei Jezus tot zijn leerlingen:
‘Nog veel heb Ik u te zeggen,
maar gij kunt het nu niet verdragen.

‘Wanneer Hij echter komt, de Geest der waarheid,
zal Hij u tot de volle waarheid brengen;
Hij zal niet uit zichzelf spreken
maar spreken al wat Hij hoort
en u de komende dingen aankondigen.

'Hij zal Mij verheerlijken omdat Hij aan u zal verkondigen
wat Hij van Mij ontvangen heeft.

‘Ik zei dat Hij aan u zal verkondigen
wat Hij van Mij ontvangen heeft,
omdat al wat de Vader heeft het mijne is.’

(Johannes 16,12-15)

De Heilige Geest krijgt in het evangelie van Johannes verschillende benamingen. Het Griekse woord, dat het meest gebruikt wordt, betekent letterlijk: ‘de Bijgeroepene’. Hij, die ter hulp geroepen wordt, Hij, die bijstand verleent. Vandaar dat woorden als ‘de Helper’ of ‘de Trooster’ toch wel mooie vertalingen zijn: omdat de Geest van Jezus blijvend bij ons, zelfs midden onder ons is, als wij Hem ademruimte laten, hoeven wij niet bang of verontrust te zijn. Jezus zei het herhaaldelijk de voorbije dagen.

Andere benamingen leggen een andere klemtoon, zoals vandaag, nu Hij ‘de Geest der waarheid’ genoemd wordt. We mogen hier spreken van een onderrichtende, en zelfs van een profetische werking, van de Heilige Geest in ons midden. Altijd weer en altijd meer zal Hij ons onderrichten en ons almaar dichter bij de volle waarheid brengen.

Dat betekent geen aanvulling op de openbaring, die door Jezus, Woord van God, gebeurd is. In Jezus – in alles wat Hij gedaan heeft en in alles wat Hem aangedaan werd – heeft God zich ten volle uitgesproken. Maar, door de Geest bewogen, zullen de leerlingen almaar beter en dieper verstaan wat hun Leraar en Meester hen heeft doorgegeven. Hun begrip zal inniger worden en met de bijstand van de Heilige Geest zullen zij steeds beter kunnen getuigen van hun genegenheid voor Jezus. Deze Heilige Geest zal tot hen spreken doorheen gewone ervaringen en belevenissen. Hun dieper inzicht zal helemaal geen theorie zijn, maar langzaamaan groeien in dagelijkse dingen.

De werking van de Geest zal ook profetisch zijn: Hij zal hen klaarheid brengen over de komende dingen. Het gaat hierbij niet om een nauwkeurige voorspelling van de toekomst. ‘Profetie’ is iets heel anders dan waarzeggerij: in de mate dat zij in de Geest leven zal de betekenis van Jezus voor het wel en wee der mensheid steeds klaarder worden. Zij zullen gewone feiten anders en dieper verstaan; zij zullen ook beter en beter gevormd worden om Hem met open armen te ontvangen en met een open hart te beluisteren. Hierdoor zullen zij veilig en rustig hun weg kunnen gaan, zonder verloren te lopen. Want, omdat zij in de wereld leven, zijn de bekoringen alomtegenwoordig. Altijd is het risico aanwezig om Hem uit het oog te verliezen. De Heilige Geest evenwel zal hen wijzen hoe en waar hun weg loopt.

‘De Geest der waarheid,zal u tot de volle waarheid brengen’, zegt Jezus. We mogen het zo verstaan: ‘De Geest der waarheid zal jullie niets meedelen, wat Ik nog niet gezegd heb. Maar als mijn Geest onder jullie levend mag wonen, zullen jullie almaar beter verstaan, wat Ik jullie doorgaf.’

Leid, minzaam Licht, door 't duister om mij heen,

leid gij mij voort!

De nacht is donker en 'k ben ver van huis,

leid gij mij voort!

Richt gij mijn schreden. Neen, ik vraag u niet

de horizon te zien: één stap is mij genoeg.

Ik was niet altijd zo, noch vroeg ik u:

leid gij mij voort!

Graag koos ik zelf mijn weg, maar nu:

leid gij mij voort!

Ik hield van schittering; ondanks mijn vrees

dreef mij de trots. Denk niet meer aan die tijd.

Gij zijt zolang mijn heil geweest. Wijs dan ook nu

mij nog de weg,

door bos of drasland en ravijn, tot weer

de morgen gloort

en mij 't gezicht der engelen tegenlacht,

waarvan 'k zo hield en toch een tijd verstoken was.

(John Henry Newman)

WANNEER DE GEEST KOMT

Nog steeds tijdens het Laatste Avondmaal sprak Jezus:
‘Thans ga ik naar Hem die mij gezonden heeft,
en niemand van u vraagt Mij:
Waar gaat Gij heen?’
Omdat ik u dit gezegd heb is uw hart vol droefheid.

Toch zeg Ik u de waarheid:
het is goed voor u dat Ik heen ga;
want als Ik niet heenga, zal de Helper niet tot u komen.
Nu Ik wel ga zal Ik Hem tot u zenden.

Eenmaal gekomen
zal Hij de wereld het overtuigend bewijs leveren
van wat zonde, gerechtigheid en oordeel is:

van wat zonde is omdat zij niet in Mij geloven;

van wat gerechtigheid is,
omdat Ik naar de Vader ga, zodat gij Mij niet meer ziet;

van wat oordeel is, omdat de vorst dezer wereld geoordeeld is.’

(Johannes 16,5-11)

Johannes beklemtoont voortdurend dat de Heilige Geest en de wereld lijnrecht tegenover elkaar staan. De wereld is voor hem de verzamelnaam voor alle krachten die Jezus tegenwerken en de komst van het ‘Koninkrijk van God’ in de weg staan. De wereld en de ‘blijde boodschap van Jezus’ of ‘het Koninkrijk van God’ zijn in zijn evangelie elkaars tegenpolen. Verzoening tussen beide is uitgesloten. Integendeel, het gaat hier om een conflict zonder uitkomst. De Geest stelt ons in staat om de wereld kritisch te bekijken en zijn geneigdheid naar het kwade te ontwaren. Zo geleidt Hij ons om de goede keuze over ons leven te maken.

In het drieluik dat daarna genoemd wordt, ‘zonde, gerechtigheid, oordeel’, wordt de zonde als eerste genoemd. Het gaat hierbij niet om een of andere futiliteit, zelfs niet over één concrete, welbepaalde daad. De Heilige Geest ontmaskert de onbezonnen houding van al wie, wetens en willens, volhardt in een weloverwogen afwijzing van Jezus, in een bewuste keuze voor het kwade dus. Want die beide zijn voor Johannes hetzelfde. God is immers Liefde, en Hem afwijzen is fundamenteel tegen de Liefde kiezen.

Volgt dan de ‘gerechtigheid’. Hier gaat het om de waarheid en de geloofwaardigheid van het getuigenis van Jezus – Woord van God, Zoon van God – over de Vader. Zo wordt Jezus de Rechter van deze wereld. Wie – opnieuw wetens en willens – weigert gehoor te geven aan dit Woord van God, wie zijn hart niet ontvankelijk voor Hem openstelt, maakt zich schuldig.

En tenslotte het ‘oordeel’. Net als de wereld meent Jezus ter dood te veroordelen en Hem kruisigt, wordt die wereld zelf veroordeeld, of beter gezegd: net dan, in deze veroordeling van Jezus, veroordeelt de wereld zichzelf. De vorst van deze wereld lijkt te triomferen, maar zijn triomf is slechts waan en schijn. Jezus immers is door de Vader verheven en verheerlijkt. In de mate dat de Heilige Geest de ware en diepe betekenis van Jezus’ kruisdood te midden van Jezus’ leerlingen ademt, in diezelfde mate zal de wereld inzien dat hij zichzelf veroordeelt in een keuze, die niet naar het Leven leidt, maar alleen een weg ten dode is. Aldus wordt de wereld overwonnen door de Geest van Jezus.

Johannes is doorgaans geen ‘gemakkelijke’ schrijver. Dat merken we ook in dit stukje evangelie van vandaag. Poëzie, die minder rationeel denkt, maar in omfloerste beelden ons gemoed kan beroeren, is vaak meer geschikt om het diepe mysterie van ons geloof uit te drukken. Zelfs Paulus wist dit. Daarom volgt als bezinning eens te meer de ‘Christushymne’ uit het tweede hoofdstuk van de brief aan de christenen in Filippi, verzen 6 tot 11, een kerklied uit de eerste eeuw van onze tijdrekening:

Hij die de gestalte van God had,

hield zijn gelijkheid aan God niet vast,

maar deed er afstand van.

Hij nam de gestalte aan van een slaaf

en werd gelijk aan een mens.

En als mens verschenen,

heeft hij zich vernederd

en werd gehoorzaam tot in de dood –

de dood aan het kruis.

Daarom heeft God hem hoog verheven

en hem de naam geschonken

die elke naam te boven gaat,

opdat in de naam van Jezus

elke knie zich zal buigen,

in de hemel, op de aarde en onder de aarde,

en elke tong zal belijden:

‘Jezus Christus is Heer,’

tot eer van God, de Vader.