Archief

6^DE PAASZONDAG A – 14 MEI 2023

‘IK ZAL JULLIE NIET ALS WEZEN ACHTERLATEN’

De Joodse rechtspraak kende een gebruik, dat bij ons niet bestaat. Als iemand veroordeeld was, kon het gebeuren dat een persoon met gezag stilzwijgend naast de veroordeelde kwam staan. Dit was een aanklacht tegen de rechters, een protest tegen de veroordeling. De man, die zoiets deed, werd ‘de Helper’ genoemd, in het Grieks: de Paraklètos. De oorspronkelijke, Griekse tekst van het evangelie gebruikt dit woord – Paraklètos –  als Jezus spreekt over de Heilige Geest, als Helper en Trooster.

Ik zal de Vader vragen

jullie een andere Helper te geven,

die voor altijd met jullie zal zijn,

de Geest van de waarheid.

Ik laat jullie dus niet als wezen achter

(Johannes 14,15-21)

‘IK LAAT JULLIE NIET ALS WEZEN ACHTER’

Grote woorden kunnen de waarheid wel eens verhullen. Nu de paastijd van de Verrijzenis overgaat naar het Pinksteren van de Geest zien we dat weer. Over de Heilige Geest zijn zoveel moeilijke woorden gezegd en geschreven, terwijl alles eenvoudig wordt als we naar Jezus zelf luisteren.

Opnieuw hoorden we woorden van Jezus bij het Laatste Avondmaal. Hij zal verraden en gekruisigd worden. We staan aan het sterfbed van Jezus, zoals we misschien ooit aan het sterfbed van een geliefde stonden en bedrukt waren. Die gedrukte stemming was er ook die avond, maar Jezus, de stervende zelf, spreekt troost en bemoediging in. Vorige week zei Hij: ‘Laat uw hart niet ongerust worden.’ Vandaag luidt het: ‘Ik zal de Vader vragen u een andere Helper te geven, de Geest voor wie de wereld niet openstaat. Maar Hij blijft bij u en zal in u zijn. Ik laat u niet als wezen achter.’

Die Helper is geen witte toverduif uit een goochelhoed. De belofte van Jezus is pure werkelijkheid. Wanneer Hij gekruisigd en door de wereld verworpen zal zijn. zal Hij onder ons blijven, als de levende. Maar alleen dan en daar waar mensen Hem tot leven brengen. Zoals we soms bidden: ‘Barmhartige God, laat de Geest van Jezus in ons wonen en vervul ons met uw liefde. Maak nieuwe mensen van ons; dat wij op Jezus mogen gelijken. Maak ons herbergzaam van hart voor alle mensen rondom ons; dat wij delen in hun vragen en hun pijn, in hun vreugden en hun hoop.’ Zo blijft Jezus als de levende onder ons. Want daar en dan leeft zijn Geest. En de vruchten van zijn Geest kunnen dan rijkelijk bloeien: liefde, vreugde, vrede, geduld, vriendelijkheid en trouw, zachtheid en ingetogenheid.

Heer, leg uw hand op mijn schouder.

Geef mij de kracht mijn dienst aan de mensen

vruchtbaar te maken

en steeds liefde boven haat te verkiezen.

Heer, leer mij hoe ik in uw dienst,

dag in, dag uit, bij ontmoetingen

zachtmoedig, geduldig en volhardend

uw nuttige dienstknecht kan zijn.

Leer mij door de kracht van uw heilige Geest

uw woord om te zetten in eenvoudige taal

zodat er begrip ontstaat voor de Blijde Boodschap.

Heer, leg uw hand op mijn schouder.

(Bron mij onbekend)

De piëta’s

Iets maakt de lippen der piëta’s droever

in de schemer der kerken, achteraan,

als kwam, al de onrust van duizend moeders,

hier, voor de tralies, bij kaarslicht te saam.

Zij zaten alleen – inderhaast aan markt en

keuken ontsnapt, vrouwtjes klein en devoot –

te zwijgen. En elk was een moeder van smarten,

met welk zwaard in het hart, met welk kind op de schoot?

Maar kruistocht, en lijkwâ, en nagels ontbonden

hen zozeer, dat elk te verhalen begon

haar eigen calvarie, de dolorosa te troosten.

Zoals moeders voor moeders wel doen. De zon

was al onder. Zij waren al thuis. Zij moesten

al sterven, godweet. Maar Maria’s mond

bewaarde elk woord van de duizend droeve

piëta’s. Omdat zij elk woord verstond.

Roger Verkarre

5^de Paaszondag A – 7 mei 2023

‘Wees niet ongerust, maar vertrouw op God en op mij’

‘Wees niet ongerust, maar vertrouw op God en op mij. ’ ‘Ik ben de weg, de waarheid en het leven’. Eenvoudige, diepe woorden, die we vandaag van Jezus horen. Mogen wij ontvankelijk zijn, GE-HOOR-ZAAM: bereid om te luisteren en om deze woorden in ons hart te bewaren.

Laten we daarbij vooral niet vergeten: Jezus is niet gekomen: om te oordelen of te veroordelen, maar ‘opdat wij leven zouden hebben, en wel in overvloed.’

In die tijd zei Jezus tot zijn leerlingen: 
‘Wees niet ongerust, maar vertrouw op God en op mij.’ 
…

Jezus antwoordde hem: 
‘Ik ben de weg, de waarheid en het leven. 
---

‘Wie Mij ziet, ziet de Vader.’ 

(Uit Johannes 14)

De diepste dingen hebben geen grote woorden nodig. Jezus toont het eens te meer. De sfeer is geladen bij het Laatste Avondmaal, want Hij zal verraden en gekruisigd worden. Maar net in die geladen sfeer spreekt Hij zijn leerlingen nog moed in: ‘Wees niet ongerust, maar vertrouw op God en op mij.’ Hij had dat al zo dikwijls gezegd: ‘Wees niet bang. Wees niet bevreesd.’ Vandaag worden Thomas en Filippus genoemd, het hadden ook onze namen kunnen zijn. Want angst kan ook ons hart kwellen, bij verdriet en onmacht, als wij zware klappen krijgen, ondanks alle goede wil. Zoveel kan ons onzeker maken.

Als geen ander kent Jezus ons hart, zijn twijfels en zijn slapeloze nachten. Daarom zegt Hij zo dikwijls: ‘Wees niet bang. Ik zal er altijd zijn’. Eenvoudiger kan het niet, maar toch is DAT en DAT ALLEEN de kern van de verrijzenis. Misschien is ons geloof verworden tot een harteloze plicht zonder vreugde. Terwijl Gods Woord een blijde boodschap is van VOLKOMEN LEVEN en VOLKOMEN VREUGDE. Waar die dood zijn – LEVEN en VREUGDE – daar is elk geloof dood, en wordt Jezus weer gekruisigd. Zelfs in zijn eigen naam, door mensen die zich op Hem beroepen. Zo was het al, toen Hij zelf op aarde leefde: zij, die Hem vervolgden en kruisigden, schermden met de wet van Mozes en hun eigen groot geloof. ‘Witgekalkte graven’, zo noemt Jezus hen!

Leven geven, vreugde brengen. Eenvoudiger kan het niet gezegd, maar daar gaat het om en zo neemt Jezus de onrust uit ons hart. Daarbij zijn wij zijn hoofd en hart en handen, want Hij werkt door ons. En Hij zegt ook hoe dit kan. Zelf is Hij de weg: een christelijke gemeenschap zal Jezus aanwezig stellen. Wie Jezus wil volgen, zal met  de mensen omgaan zoals Hij dat deed, met dezelfde liefde en dezelfde goedheid. Wie christen wil zijn zal met zijn woorden troosten en bemoedigen.

Alleen zo gaan we de weg, die Jezus is: niet door liefdeloos de letter van de wet te volgen, maar door Hem weer tot leven te brengen, door Hem te laten verrijzen. Dan zal ons hart niet ongerust worden. Want liefde neemt alle angst weg. En zelf had Hij toch gezegd: hieraan zal men zien dat gij mijn leerlingen zijt, als gij elkander liefhebt. Waar die liefde ontbreekt, rijst de vraag: gaan wij wel de weg, die Jezus is? Die weg die leidt tot volkomen vreugde en leven in overvloed.  

Maak ons wegwijs, God,
in de doolhof van het leven,
in de jungle van wat op ons afkomt.

Leer ons ontdekken wat wordt verzwegen,
leer ons de leugen ontmaskeren.
Help ons om onszelf te blijven
ook als we tegen de stroom in moeten roeien.

Leer ons uw wegen te zien
in de vele manieren van leven
die ons worden aangeprezen en voorgeleefd.
Geef ons de wijsheid
om te kunnen afwegen wat waarde heeft in uw ogen.

Neem ons bij de hand, God,
als wij moeten uitmaken waar het op aan komt.
En geef ons een opmerkzaamheid
die zich niet laat verleiden door schijn en grootspraak.

Dan zullen wij kunnen kijken met de ogen van een kind,
verwonderd en blij om elke morgen.
Dan zullen wij zien wat nooit werd getoond:
kleine dingen die vreugde geven.
Dan zullen wij mensen beluisteren
die nooit mogen vertellen van hun heldhaftige daden.

Maak ons wegwijs, God,
in dit korte maar boeiende leven,
dan zullen wij uitkomen waar Gij ons verwacht.

(Geïnspireerd door Zondagsvieringen Dominicanen)

BIJ HET BEGIN VAN DE MEIMAAND

Moeder Maria,

mijn eigen moeder heeft mij van U verteld

 toen ik een kind was.

Sedert die jaren weet ik reeds wie U bent.

Ik weet dat U een bron bent van gaven,

en dat U miljoenen mensen hebt verhoord

die U aan hebben geroepen.

Als ik naar uw beeltenis kijk,

gaat er een warmte van uit, alsof U zeggen wil:

‘Zeg maar wat je op je hart hebt, en ik zal je bijstaan’.

Men noemt U niet voor niets,

de Moeder van Altijddurende Bijstand.

Sta ons bij Maria,

dag in dag uit, altijd en overal,

laat ons niet alleen.

(Toon Hermans)

4^de Paaszondag A – 30 april 2023

‘Ik ben de deur voor de schapen …’

‘Ik ben de deur voor de schapen’, zegt Jezus vandaag over zichzelf. Het klinkt wat vreemd, maar we kunnen het toch goed verstaan. Een deur biedt een toegang. Jezus toont ons een weg naar een waardevol leven in goedheid en vreugde. Het is een groot geluk dat wij in Hem een betrouwbare gids voor ons leven vinden.

Een andere keer zei Jezus tot hen: 

‘Voorwaar, voorwaar, Ik zeg u: 

Ik ben de deur van de schapen. 

Allen die voor Mij zijn gekomen,

zijn dieven en rovers, 

maar de schapen hebben niet naar hen geluisterd. 

Ik ben de deur. 

(Johannes 10,7-9)

Jezus zegt: ‘Ik ben de deur voor de schapen’. Ook voor ons is Hij de deur naar innerlijke rust en diepe vreugde, zoals Hij dat was voor de mensen van toen, die voor Hem open stonden. Wij kunnen hierbij helpen, want wij zijn geroepen om Jezus aanwezig te stellen: we kunnen de mensen benaderen, zoals Jezus dat deed, met dezelfde fijngevoelige aandacht. Wij kunnen hen omringen met de goedheid die Jezus eigen was. Wij zijn geroepen om met dezelfde woorden te troosten en te bemoedigen.

Dit zal altijd onze roeping blijven: mensen te zijn, die naar Jezus verwijzen, de deur, die niet doodloopt op een blinde muur maar toegang geeft tot diepe vreugde binnenin. Zoals Hij zelf zegt: ‘Ik ben gekomen opdat zij leven zouden bezitten, en wel in overvloed.’

Vader, hier ben ik
om vereenzaamde, 'overbodige' mensen
warmte en geborgenheid te geven.

Uw troost vraag ik
om gebroken, geknakte mensen
te doen blijven hopen,

Uw zachtmoedigheid vraag ik
om de wereld, uw schepping en uw levenswerk,
een stukje goddelijker,

een beetje menselijker te maken.

Uw gerechtigheid vraag ik,
om onrecht en eigenliefde
in mij en rondom mij tegen te gaan.

Uw barmhartigheid vraag ik
om met een open hart naar mensen toe te gaan.

Uw zuiverheid vraag ik
om uw stem in de stilte horen.

Uw vrede vraag ik
om aan al uw kinderen te vertellen

dat Gij Vader en Moeder zijt.

Opdat uw wil geschieden zou ben ik bereid.
Vader, hier ben ik, zend mij.

(Martien D'Hollander)

Er was eens een vogel met slappe vleugels.

Helemaal geen hoogvlieger, want hij had weinig kracht.

Misschien had hij ook wel een minderwaardigheidscomplex.

De andere vogels scheerden in een hoge vlucht

doorheen de wolken en langs de azuurblauwe hemel.

Hij keek ernaar en trippelde wat.

Hij pikte op de grond of in het gras,

vloog even op, enkele meters ver,

maar plofte dan weer terug op de grond.

Hij keek met veel verdriet toe,

hoe de andere vogels

tot in de takken van de hoogste bomen vlogen.

Toen werd het hem te machtig.

Hij verzamelde al zijn moed en vloog...

Maar zijn krachten begaven het.

Gelukkig was daar een boom met een lage tak.

Daar kon hij zich neerzetten.

Voor de vogels met slappe vleugels

heeft God bomen geschapen met lage takken.

Soms denk ik, dat mensen

die heel véél houden van andere mensen,

bomen zijn met lage takken....

(Ward Bruyninckx)

3^de Paaszondag A – 23 april 2023

‘Onderweg …’

Twee mensen gaan naar Emmaüs, weg van Jeruzalem, ontgoocheld omdat daar hun hoop aan stukken is geslagen. Een eindweegs gaat een vreemde met hen mee, die hun alles leert verstaan, die met hen het brood breekt en zijn eigen leven deelt. Dan gaan hun ogen open:

hoewel gekruisigd, is Hij de Levende …

Zo zijn ook wij op weg, ons leven lang, ook onze hoop kan stukgeslagen zijn, tot iemand met ons meegaat, en met ons zijn brood, zijn eigen leven deelt.

Dan kunnen onze ogen open gaan, en kunnen wij gaandeweg leren verstaan: hoewel gekruisigd is Hij de Levende.

Daarop zeiden ze tegen elkaar:

‘Brandde ons hart niet

toen hij onderweg met ons sprak

en de Schriften voor ons ontsloot?’ 

(Lucas 24,32)

Naar Emmaüs gingen zij, net zoals wij onze weg gaan. Naar Emmaüs ging Hij mee, ook als zij de verkeerde kant uit gaan, weg van Jeruzalem. Hij is een vreemdeling. En stelt de eerste vraag: ‘Waarover lopen jullie zo druk te praten?’ En zij mogen vertellen … honderduit.

Het lijkt ons eigen leven. Hij is bij ons, vaak onbekend, en vraagt: ‘Wat houdt je bezig? Waar is je hart?’ En wij mogen vertellen. Een persoonlijk gebed, een gesprek van mens tot mens.

Hij loopt mee en luistert, en kijkt ons teder aan. En als ons hart openstaat, gaat Hij vertellen. Zijn verhaal, met woorden en beelden uit de Schrift.

Gaandeweg herkennen we Hem, eenvoudig en klein, zoals Hij ooit zei: ‘Kom tot Mij, die onder lasten gebukt gaat. Ik zal u verlichting schenken.’ Hij geeft de sleutel van zijn leven, de sleutel van DE WEG: ‘wees zachtmoedig en nederig van hart’. En: ‘heb elkander lief, zoals Ik u heb liefgehad’.

Ons hart wordt warm bij zijn woorden. Hij vervult ons diepste verlangen. Maar Hij dwingt niet. Hij is bereid ook zo verder te gaan. Zonder ons.

Maar als ons hart bereid is, vragen wij net als de leerlingen: ‘Blijf bij ons! Het wordt avond.’ Hij heeft iets wakker gemaakt in ons. Door zijn woorden, door het delen van het brood. En door hen, die geen brood hebben om te delen.

In wat Hij zegt, in wat Hij doet door mensen, zien we Hem. Gaandeweg, en we keren terug, naar Jeruzalem, naar het land waar de mensen wonen. Om te vertellen wat ons zo diep beroert. En om zijn weg, DE WEG, te gaan.

God,
ook wij zijn voortdurend onderweg
van Jeruzalem naar Emmaüs
op zoek naar plaatsen
waar het brood van het leven
gebroken en gedeeld wordt
en op zoek naar mensen
in wie wij Jezus kunnen ontmoeten.

Op zulke momenten
wordt het weer warm in ons hart
en ervaren wij een intense vreugde.

Laat ons zelf ook deelgenoot worden
van het verdriet van anderen.
Laat ons luisteren
naar het verhaal van kleine mensen. 

En laat de warmte in ons hart

ook in hun binnenste

een vuur van warme hartelijkheid ontsteken.

Een bisschop probeerde na te gaan

in hoeverre een groep kandidaten

het doopsel waardig was.

'Waaraan kunnen anderen zien

dat je katholiek bent?' vroeg hij hun.

Geen antwoord.

Niemand had deze vraag verwacht.

De bisschop herhaalde zijn vraag.

En daarna nog eens,

waarbij hij een kruisteken sloeg

in de hoop

de anderen hiermee

een hint te geven.

Ineens kreeg iemand een inval:

‘liefde' zei hij.

De bisschop was verrast.

Hij was sprakeloos.

'Verkeerd', wilde hij zeggen,

maar hij herstelde zich net op tijd.

ANTHONY DE MELLO,

'HET GEBED VAN DE KIKKER'

2^de Paaszondag A – 16 april 2023

‘Thomas, mijn zielsgelijke …

Wij zijn nu acht dagen na Pasen … en blijft er nog iets over van het feest? Beloken Pasen, zei men vroeger: Pasen wordt afgesloten. Maar de verrijzenis of opstanding gaat nooit voorbij. De verrezen Heer blijft ons uitnodigen om altijd weer op te staan als mensen van goede wil, die hoop uitstralen en uitdragen. Als mensen ook die hoop, uitzicht en toekomst mogen vinden in zijn verrijzenis. We zien Hem niet … maar kunnen wij geloven? We lijken immers nog zozeer op Thomas, onze zielsgelijke.

Thomas was er niet bij toen Jezus kwam.  

De andere leerlingen vertelden hem:

‘We hebben de Heer gezien.’

Maar hij zei:

‘Ik wil zijn handen zien,

met de gaten van de spijkers erin;

ik wil ze met mijn vingers voelen.

Ik wil met mijn hand de opening in zijn zijde voelen.

Anders geloof ik niet.’

(Johannes 20,24-25)

Thomas lijkt wel heel diep in ons hart te wonen, soms dieper dan Jezus zelf. Argwaan, wantrouwen en ongeloof kunnen onze omgang met medemensen bemoeilijken. We kennen de bekoring om het gedrag van mensen verkeerd uit te leggen, ook als zij in openheid, goedheid en liefde naar ons toekomen. We vinden dan wel een middel om hun woorden en daden, hoe goed ze ook bedoeld mogen zijn, anders uit te leggen. We geloven soms moeilijk in wat mooi en goed is. De aarzeling om geloof en vertrouwen te schenken blijft niet beperkt tot de godsdienst.

Argwaan, wantrouwen en ongeloof werken verstikkend. Zelfs Jezus kon in Kafarnaüm geen wonderen doen, omdat de mensen niet in Hem geloofden, en in Hem alleen maar de zoon van de timmerman zagen. Geloof en vertrouwen echter wekken iemand tot leven en laten hem openbloeien.

Thomas, op die eerste paasdag, kon niet geloven in het wonder van de nieuwe mens, de Jezus die verrezen was. Hij geloofde slechts toen hij met eigen ogen de wonden zag in handen, voeten, zijde … maar toen viel Hij wel in aanbidding neer: ‘Mijn Heer en mijn God’. En hij werd een ander mens. De traditie vertelt ons dat hij naar het Oosten trok, tot in het verre India … om daar te gaan getuigen van het nieuwe leven en de nieuwe, verrezen mens.

Vandaag zien wij diezelfde wonden van de Heer in zoveel mensen, hier en elders, mensen, die vertrapt, uitgestoten, misbruikt worden. Wonden, die voortvloeien uit wantrouwen, ongeloof, onverschilligheid en onrecht. En wij kennen de wegen ten leven: geloof en vertrouwen, vriendschap, verbondenheid en gerechtigheid.

Maar vallen wij ook op de knieën, en zeggen wij net als Thomas: ‘Mijn Heer en mijn God?’ En worden wij ook nieuwe mensen, die getuigen? Persoonlijk en als kerk?

(Woorden van het Prinsje tot de rozen)

Natuurlijk, die roos van mij,

een gewone voorbijganger zou denken

dat ze op jullie lijkt.

Maar zij alleen is veel meer waard

dan jullie allemaal samen,

want het is aan haar

dat ik water heb gegeven.

Want zij is het,

die ik onder een stolp geplaatst heb.

Want zij is het,

die ik beschutting bood tegen de wind.

Want het is naar haar dat ik geluisterd heb,

toen ze aan het klagen was,

of aan het ijdeltuiten.

En het prinsje keerde terug naar de vos:

‘Vaarwel,’ zei hij ...

‘Vaarwel,’ zei de vos.

Kijk, dit is mijn geheim.

Het is heel eenvoudig:

je ziet maar goed met het hart.

Het wezenlijke

is onzichtbaar voor de ogen.

Het wezenlijke is onzichtbaar voor de ogen,

herhaalde het prinsje,

om het goed te onthouden.

(Antoine de Saint-Exupéry, in: ‘De kleine prins’)

WOENSDAG IN DE GOEDE WEEK

DE WEG DIE HIJ GING

Tiende statie: Jezus wordt ontkleed

Er blijft alleen de pij van bloed en pijn

wanneer de beulen met U bezig zijn

en Gij aan hun bespotting uitgeleverd,

de beker leegt van alsem en azijn.

Elfde statie: Jezus wordt aan het kruis genageld

Het hout der schande wordt het heilig hout

dat ons voor alle tijd in leven houdt,

de volle boom met bladeren en bloesem

te midden van de onwil van het woud.

Twaalfde statie: Jezus sterft aan het kruis

Gij hebt het vuur op aard gebracht, en hoe

verlangt Gij dat het brandt tot laaiens toe

om een verkilde wereld te verwarmen.

Ik vraag alleen: wat wilt Gij dat ik doe?

Dertiende statie: Jezus wordt van het kruis afgenomen

Gij komt naar ons terug. De dood voorbij

bestaat slechts warmte tussen U en mij

want alle kilte is tot gloed geworden

en wie daarvan de oorsprong is, zijt Gij!

Veertiende statie: Jezus wordt in het graf gelegd

Achter de keurig voorgerolde steen

blijft Gij een langzaam triduüm alleen

tot Gij naar buiten treedt, de derde morgen

als hevig licht in licht door alles heen.

(Anton van Wilderode)

(De illustraties werden ontleend aan: Jerzy Duda Gracz ‘Golgota Jasnagórska. Trzeciego Tysiaclecia’. Jasna Góra 2004)