Vlaamse jeugd

het geschenk

een geschenk dat alles overtreft

zo zacht als flanel

zo teer als een perzik

zo kleurrijk als een cameleon

maar eens wordt je een man

zo hard als staal

de manager van het jaar

met een klare kijk op de wereld

nu slaap je nog aan mama’s borst

nu ween je nog ongepast

maar de dag komt dat je alles vraagt

en dat je alles weet

drink nu maar lieverd

je mama’s melk geeft je kracht

en doet je slapen als een roos

je papa neemt je op en toont de weg naar later

beiden zorgen voor u

van jong tot oud, in kommer en in kwel

in vreugde en plezier

(vervolg van 3/4)
De vader staat op, neemt het geweer van de plaats waar het langen tijd rustig gelegen heeft; hij onderzoekt den vuursteen, slaat de pan open en doet den haan knakken.

Nu stort hij kruit in den loop en de stamper jaagt den papieren prop en den zwaren kogel klingelend naar beneden.

“Wat gaat ge doen?” zegt de moeder op bangen toon.

“Zien waar onze jongen is” antwoordt hij aarzelend; doch de moeder heeft hem begrepen.

Het geduld is ten einde; de vreedzame wroeter wordt oorlogsheld. Hij zal strijden pro aris et focis, voor altaar en haardstee, voor vrouw en kind, voor God en Vaderland!

Bloed om bloed, leven om leven!

De vrouwen bidden den rozenkrans, en de boer blijft bij de deur staan, bidt blootshoofds mee, maar houdt zijn geweer omklemd. Hij bidt opdat God zijn gezin en zijne haardstee, zijn omdolenden zoon beschermen zou. “Amen!” zeggen de vrouwen en de boer opent de deur. “God zij met u” zegt hij en verdwijnt in den donkeren avond.

Na eenige dagen afwezigheid, ’s avonds keert hij naar de zijnen terug, haalt voorraad kruit en lood, zelfs levensmiddelen doch vóór het aanbreken van de nieuwen novemberdag, staat hij andermaal op den voorpost.

Indien de boer, in een der gedenkwaardige novembernachten van 1798, over het gansche land had kunnen staren, wat al lijden, wat al marteling, maar ook wat al heldenmoed zou hij aanschouwd hebben.””

(De aanleiding tot opstand, was de wet van 23 september 1797. De Fransen hadden besloten de toen zowat 200.000 dienstplichtigen op te roepen, de kerken te sluiten, en de priesters die weigerden de eed af te leggen, te deporteren. De bevolking reageerde met passief verzet, de verordening werd niet verspreid en niemand meldde zich aan voor militaire dienst. Affiches werden beklad of verscheurd. Bijzondere commissarissen werden uitgejouwd enz.)

Uit “Onze boeren” van August Snieders.

August Snieders is geboren in Bladel in 1825 en overleden te Antwerpen in 1904.

““Het zijn gevloekte dagen! De Vlaamsche gewesten, door de Fransche republiek overrompeld, bukken onder de hatelijkste dwingelandij.

In het najaar van 1798 loopen er droevige maren tot in de meest afgelegen dorpen: de geëischte brandschattingen, corveeën en requisitiën, de eed en de verbanning der priesters, de weggevoerde gijzelaars, de gedwongen soldatendienst doen rampvolle dagen voorzien!

Men heeft den Vlaming uitgezogen, uitgemergeld, met geweld tot Franschman herdoopt, en eindelijk eischt men nog zijne kinderen, zijn eigen leven!

Met donkervlammend oog zit de boer ’s avonds in het vuur te staren en in zijn hart, zoo vreedzaam van aard, spookt de wraak.

Neen, hij wil niet, dat zijn zoon hem ontroofd en gedwongen soldaat worde – en de jongen heeft dan ook de vlucht genomen. Waarheen? Onverschillig: voor hem is het hier overal beter dan ginder in den vreemde.

Hij zal verborgen blijven in de uitgestrekte bosschen, in de ongenaakbare moerassen, blootgesteld aan de najaarsstormen: desnoods zal hij de grenzen oversteken!

De moeder kan het verdriet niet langer verkroppen: zij moet haar beklemd hart lucht geven: “God weet”, zegt ze, “waar de arme jongen in den nacht omdoolt!”

Ook bij de vader wordt het leed te zwaar om dragen. Hij slaat het oog op en ziet naar het roer, dat boven de bedstee hangt, in het zwartberookte rek ......

Het denkbeeld, dat in zijnen geest omwoelt, houdt ook de andere huisgenooten bezig.

Ziet in den hoek van den haard, zit de schaapherder: hij bindt eene blinkende zeis – waarin het haardvuur bloedige vlammen doet dansen – met een palingsvel aan een langen eikestok.

De knecht scherpt met den wetsteen de gaffel, eene tweepuntige lans, en buiten slijpt de oudste zoon de vreeselijke bijl, die, in zijn reuzenhand, eenen mensch gelijk eenen boomtronk klieven zal.

De boer begrijpt dat in aller gemoed, zooals bij hem, de wraak wakker is.

Vrij wil hij bidden, vrij werken, veilig aan eigen haard leven – maar gedwongen soldaat der republiek worden, neen, dat wil hij niet!

5 september 1906

De bisschoppen hebben naast hun standpunt over de vernederlandsing van het vrij middelbaar onderwijs ook hun mening over het taalgebruik in het hoger onderwijs bekend gemaakt. Ze vinden dat het Nederlands als onderwijstaal niet op gelijke voet staat met het Frans, zeker niet aan de universiteit. Wetenschap en cultuur reiken buiten onze landsgrenzen, en voor het hoger onderwijs dient volgens hen een taal met internationaal karakter gebruikt te worden. Een Nederlandstalige universiteit zou ipso facto op een lager niveau staan, aangezien de Franse cultuur “hoger staat dan de Vlaamse” Dit standpunt zal hoogstwaarschijnlijk heftig verzet uitlokken bij de Vlaamsgezinden, die steeds meer voor de vernederlandsing van de Gentse en Leuvense universiteit ijveren.

Als hertog van Brabant en als koning volgde Leopold II zijn vaders voorbeeld. Herhaaldelijk betuigde hij zijn sympathie voor de taal van Vlaams België, maar hij sprak steeds Frans. Zelfs wanneer hij op Vlaamse adressen kwam zoals bij zijn huwelijk in 1853 in Antwerpen. Ook wanneer hij de leiders der Nederlandse Congressen van Antwerpen plechtig ontving in 1873 en in 1876 in Brussel en eveneens in 1886 wanneer hij werd ontvangen door de pas opgerichte Koninklijke Vlaamsche Academie.

De vraag werd gesteld of het derde geslacht van onze koningen ook Vlaams-onkundig zouden blijven.

De vermoedelijke erfprins, zoon van de broer van de koning, prins Boudewijn.

Uit verscheidene hoeken werd druk uitgeoefend om ons moedertaal aan te leren. Zelfs in 1847 werd Hendrik Concience, toen griffier bij de Koninklijke Academie van Schone Kunsten te Antwerpen door een Koninklijk Besluit aangesteld als leraar in de Vlaamse taal en letterkunde van de hertog van Brabant en van de graaf van Vlaanderen. Wat allemaal gebeurd is voor en achter de schermen, weten we niet maar een feit is dat Concience nooit een Vlaamse les heeft gegeven aan de zonen van koning Leopold I.

(Uit Vlaams België-Victor De Hoonfonds)

Paul Fredericq, schreef in zijn “Schets eener Geschiedenis der Vlaamsche Beweging” dat de bewoners van het graafschap Vlaanderen en van het hertogdom Brabant, de voorvaderen der tegenwoordige Vlamingen van België, tijdens de middeleeuwen en tot op het einde der 16° eeuw aan het hoofd der Europeesche beschaving stonden.

In de loop der godsdienstige beroerten van de Geuzentijd werd hun het beste van hun bloed afgetapt en bij de zegepraal van Spanje en van Rome, na de val van het protestantisme in de Zuidelijke Nederlanden, volgde een ontzettende uitwijking naar het noorden, een uitwijking van de veerkrachtigste en rumoerigste onzer inwoners.

De ontvolking van steden en dorpen, de sluiting der Schelde, de censuur der Rooms-katolieke geestelijkheid, de verwildering der lagere scholen, de verfransing der hogere standen in de colleges der geestelijkheid en in de nonnenpensionaten, de algemene verkwezeling, gevoegd bij de rampen der Europese oorlogen, die gedurende twee eeuwen op ons grondgebied door de grote mogendheden gevoerd werden, al die omstandigheden tegelijk en meer andere nog veroorzaakten na 1600 een stoffelijk en geestelijk verval, dat van de Vlamingen der 17° en 18° eeuw onder de Spaanse, Oostenrijkse en Franse heerschappijen ene der verachterdste bevolkingen van gans Europa had gemaakt.

(uit "Vlaamsch België sedert 1830" Uitgave van het Victor De Hoon-fonds 1906)

De Franse tijd (1794-1814)

De Franse republiek en keizer Napoleon I wilden het Vlaams uitroeien!

Het gebruik van de taal werd verboden. De straatnamen moesten verfranst worden, om maar één voorbeeld te noemen. De Vlaamse bladen werden afgeschaft en verkregen slechts in 1812 een bijzondere gunst. Ze kregen de toelating om met een Franse vertaling te verschijnen.

Vanaf 1795 werden de geboorten- huwelijken en overlijdensregisters in het Frans opgesteld.

Zelfs toneelstukken in het Vlaams waren uitgesloten en werden later toegelaten indien ze uit een Vlaams en een Frans toneelstuk zouden bestaan.

Vuylsteke zegt; “Deze ontvlaamsing die gedurende twintig jaren het bestuur, de wetgeving, het rechtswezen, het onderwijs, de drukpers, het toneel en tot de gewone daden van het bijzonder leven omknelde; die Fransche alles overweldigende, alles dwingende overheersching, waarvan niemand, gedurende twintig jaren, het onverwacht einde kon voorzien of zelfs verhopen, droeg spoedig de gewenschte vruchten”

Julius Vuylsteke, geboren te Gent 10/11/1836 (enkele dagen nadat de schrijvers; Jan Frans Willems en Jan Baptist David de “Maetschappij tot Bevordering der Vlaemsche Tael en Letterkunde” stichtten)

Nadat hij een tijd advocaat was geweest werd hij boekhandelaar.

Hij schreef verscheidene poëziewerken, waaronder “Zwijgende liefde (1860)” en “Uit het studentenleven en andere gedichten (1868)”  “Verzamelde gedichten (1887-1891) en verder werd een postuum verzameld werd uitgegeven in 1905 “Klauwaard en Geus”

In 1852 richt hij aan de Rijksuniversiteit Gent de eerste Vlaamse studentenvereniging op “’t Zal wel gaan”

Hij was secretaris van het Willemsfonds in 1862 en werd later ook voorzitter. Vuylsteke zag het Willemsfonds als een vereniging voor volksontwikkeling.

In 1869 was Vuylsteke de enige Vlaamsgezinde in de Gentse gemeenteraad.

Buiten, en vooral na zijn politieke werken, had hij grote aandacht voor de geschiedenis van Vlaanderen.

Hij overleed te Gent op 16/01/1903 (exact 2 maand nadat Stijn Streuvels zijn eerste roman publiceerde “Langs de wegen”)

G.D..Minnaert schreef in “België in vogelvlucht” over de Vlaamse bodem, hetvolgende;

“Niets oefent zoo grooten invloed uit op de vorming van een volk, op zijn wijze van leven, op zijn bedrijf en karakter, op zijn kunst en zijn taal, dan de bodem, waarop het zich vestigt.

Klimaat, vorm en ligging, hoogte en laagte, geologische bouw, minerale voortbrengselen, richting en rijkdom van water, nabijheid der zee, insnijding der kusten, duizenden betrekkingen van grond, lucht en water, planten en dieren, heel de omringende natuur met haar verschijnselen, haar duizenden vormen en kleuren, de eindelooze wisseling van haar leven, dit alles grijpt voortdurend en diep in het menschelijk organisme in, en bepaalt voor een groot deel het type en karakter, de ontwikkeling en de toekomst der bewoners.

Maar ook die bodem ondergaat op zijn beurt den invloed van den mensch. Waar zijn nasporende geest zijn natuur onderzoekt, ontsluiert hij hem zijn duizendjarige verborgenheden, zijn schatten en krachten. Die kennis heeft hem er toe geleid, om den grond naar zijn behoeften te plooien, zijn heerschappij er over uit te breiden, zijn kracht van voortbrengen te vermeerderen.

De grond, dien wij ons vaderland noemen, getuigt van menigvuldige omwentelingen, die zijn gedaante voortdurend hebben gewijzigd. Overal, in steen en in zand, vinden wij daarvan de duidelijkste sporen, die elkeen, bij een weinig nadenken, in staat stellen, zich min of meer een voorstelling te vormen van die oude voorhistorische tijden.

Gillis Desideer Minnaert, geboren te Gent 4 maart 1836, was opgeleid als onderwijzer in de toenmalige Rijks Normaalschool in Lier. In 1857 werd hij hulponderwijzer benoemd in een stadsschool in zijn geboortestad Gent. In 1859 werd hij als onderwijzer aangesteld aan de voorbereidende Normaalschool te Gent. In 1863 werd hij leraar Nederlandse Taal en Letterkunde benoemd, aan de pas gestichte Gentse Normaalschool. In 1865 werd hij onderbestuurder van dezelfde Normaalschool en eveneens in 1865 als bestuurder van de eerste Stadsbetaalschool te Gent.

In 1862 gaf hij een stel Nederlandse leesboeken uit. In 1872 gaf hij twee bloemlezingen uit, de ene te Gent voor het uitgebreid lager onderwijs en een te Leiden voor het middelbaar onderwijs, bij deze laatste een beknopte geschiedenis der Nederlandse Letterkunde.

Hij leverde veschillende bijdragen in tijdschriften. Hij was bestuurslid van het Willemsfonds en was er ook de voorzitter van in 1905.

Hij schreef verschillende letterkundige werken met filosofische inslag.

In het het bos achter het kasteel van Ooidonk is een reigerkolonie gevestigd. Vanaf 1950 ongeveer wandelde ik samen met opa Alphonse Van de Reviere tot aan de rand van de statige eiken alwaar verscheidene reigerfamilies nestelden. Als kleine snaak was ik verwonderd van de grote vogels die wel 90 cm groot worden. Het zijn blauwe reigers met een witte kop en een zwarte band door het oogvlak lopend. De rug de vleugels en de staart zijn grijs en de gele scherpe snavel verandert soms van kleur.

De reigers trekken er steeds alleen op uit om zelfs tot kilometers ver de vijvers en doorwaadbare plekken af te schuimen. Wie zag nog geen reiger op zijn lange steltpoten stokstijf wachtend in een of ander ondiep water. Zijn kop schiet zeer snel het water in nadat zijn computer de breking van het licht in het water heeft berekend. In vochtig grasland zoals de Leiemeersen tussen de bossen van het kasteel en de Leie te Bachte Maria Leerne, prikt hij wel eens een kikker. In hun vlucht maken ze langzame maar krachtige vleugelslagen.

Het broedseizoen van de blauwe reiger loopt van februari tot juni.

Dit voorjaar zal het wat later in gang geschoten zijn.

Het broeden dat door beide vogels gebeurt, gaat gedurende 23 à 28 dagen.

De bosbouw is het beheer van bos als natuurlijke hulpbron. De bosbouw is gericht op bosteeltsystemen ten behoeve van de houtproductie. Natuurlijk is het ook mogelijk om in houtproductiebossen te recreëren. Maar veel bosteeltkundig beheerde bossen zijn veel armer aan soorten en eenvormiger van structuur. De biodiversiteit is dan ook beter gediend met bossen zònder bosteeltkundig beheer. Tegenwoordig geldt dat een half dood bos een levendiger bos is, omdat op en in het dode materiaal talloze organismen leven. In bosteeltkundig beheerde bossen worden veel omgewaaide en dode bomen uit het bos verwijderd. Maar uiteraard verdwijnen er ook levende bomen uit bosteeltkundig beheerde bossen. Anders is immers houtproductie niet mogelijk.

Vader Valère had de basis van een bosbouwkundige opleiding. Hij zag het dan ook als een plicht voor zijn werkgever op het domein Ooidonk en tevens als een zorg dat het bos kon voortbestaan door alwaar geveld werd, nieuwe aanplantingen gebeurden met kennis van zaken.

Daarbij maakte hij keuze uit verscheidene soorten bomen, had inzicht in de soort grond, bekeek de lichtinval en de overwegende windrichting enz.

De verkopen werden georganiseerd, de aankoop van nieuw plantgoed werd gedaan.

Er werd toezicht uitgeoefend op het kappen en het wegvoeren van verkochte bomen en vervolgens toezicht  op de verkoop en weghalen van het slaghout.

Verder moesten zieke bomen herkend worden, gemerkt en gekapt. Jonge heraangeplante boompjes moesten beschermd worden tegen knaagdieren en in een later stadium, degelijk gesnoeid worden

De opzichter moet notitie’s hebben van biologie, wiskunde,economie en daarnaast inzicht in de bodemkunde, scheikunde, meteorologie, technologie en kennis van het recht.

Vanzelfsprekend kwam er ook bij dat hij goede kennis had van de jacht, jachtrecht, natuurbescherming,verdelging van schadelijke dieren en andere organismen en een beetje planologie.