Herfstlucht

Door het naakte raam zag ik de schemering
wrange herfstlucht zweeft mijn venster voorbij
ik was in de ban van die wolkenschuiving
de gestapelde cumulus showde zich aan mij
de herfst zie ik blaren kleuren in koud rood
en zag ik ze van de takken vallen voor dood

de friste, binnenwaaiend door mijn open raam,
van de vrijgevige natuur, terug aan afbraak toe,
bracht geuren die alleen in de herfst aanslaan
over de beemd kwam een spook naar mij toe,
in hagelwitte sluiers gezwachteld en gekleed,
de voile uitgerafeld over de weilanden breed

het kwikzilveren water van de eendenpoel,
toegedekt zodat ik het water niet meer voel
mijn open venster doofde de haardvuurgloei
binnen bleef ik met herinnering opgescheept
en met een mistig spook dat hier binnenwoei
dat door de voorbije nacht is opgezweept

de andere morgen zag ik de merel huppelen,
op het gazon tussen bellen waterdruppelen
het open haardvuur was reeds aangestoken,
daar er een nieuwe dag stond te gebeuren,
met in de verte nog schouwtjes die roken,
een geheel doorspekt van zwoele herfstgeuren

Louis Van de Reviere

Huizen vol poëzie te Bachte Maria Leerne ter gelegenheid van de kermis in augustus 2002.
23 gedichten werden uitgehangen aan de woningen in het dorp en omliggende straten. Een zestal gedichten waren van mijn hand, waaronder "Mijn dorp"

toen kon je nog de horizon zien
tussen verstrooide kleine lage huisjes
landelijke aroma's van hooi en stro
zweefden naar alle windstreken
een scenario van dieren en mensen
samen levend samen werkend
in een in elkaar geweven ritme

toen zag je nog gegroefde koppen
met dik verweerde handen
gelouterd door weer, wind en werk
zaaiend op de akkers, planten, oogsten
wroeten voor een plank brood en spek

waar huizen nu aan elkaar klitten
waar bomen vervangen zijn
door vierkantig gezoomd en geperkt gras
naast beton-visgraten opritten
bezet met stalen paarden
mensen die niet meer zaaien of planten
denkend dat na deze oogst er een andere komt

dit dorp heeft mijn jeugd voor een stuk verborgen

                       Louis Van de Reviere

Vader, Valere Van de Reviere, hield tevens bij de exploitatie van het bos op het domein Ooidonk, toezicht bij het vellen van de vallende bomen, zodat ze zo weinig mogelijk schade aanrichtten aan andere bomen. De zware stammen moesten dan ook nog op een weg afleggen tot op de berijdbare weg. Dit was dikwijls een hels karwei om zonder veel schade aan andere gewassen, tot een goed einde te komen.
Vroeger was er weinig sprake van landschapsbeleid. Er werd vooral zorg gedragen voor bossen en landbouwgrond. Dit was te danken aan de grote eigenaars, voor wie deze zorg belangrijk was voor het verwerven van inkomsten, zoals pachten, jachtrechten, kap-en visrechten.
Deze zaken werden in de aktes vermeld, zoals te lezen is bij de aanstelling van mijn overgrootvader Carolus Ludovicus Van de Reviere (1846-1910) in 1877 in Lotenhulle en Bellem voor de familie de Naeyer in huwelijk met 't Kint de Roodenbeke en later in Bachte Maria Leerne op het domein Ooidonk in 1880.
Mijn vader en grootvader hadden dezelfde bevoegdheden bij hun aanstelling. 

In onze streken worden bomen staande verkocht, dus vóór het vellen.
Mijn vader berekende het volume, rekening houdend met de versmallingsfactor van deze of gene boom. De omtrek werd gemeten op 1,50 meter hoogte.
Vader die boswachter was, had bosbeheer als een van zijn bijzonderste taken. Hij kijkt welke bomen kaprijp zijn. Met een blesmes (mes met een in u-vorm gedraaide top) kraste hij een kruis op de boom die moest gekapt worden. Zodoende wist de bosarbeider welke bomen moesten gezaagd worden.
Nieuwe aanplantingen moesten gebeuren met kennis van zaken wat betreft plaats van aanplant, grondgesteldheid en overwegende windrichting.
Vader had bij de exploitatie van het bos vooral oog voor de stam want deze moesten zo lang en zo recht mogelijk zijn. Hoe langer en hoe dikker de gezonde stam van een boom is, des te groter is zijn gebruikswaarde en dus ook de opbrengst.

Dat Sint Maria Leerne voorheen ook Sint Jans Leerne werd genoemd komt door het feit dat de parochiekerk aan St.Jan de Doper was toegewijd. Tijdens de Franse revolutie was men niet zo gesteld op heiligen en daarom werd de gemeente Leerne Marie genoemd. De inwoners spraken toch nog steeds over Maria Leerne. Nu nog steeds spreekt men over Martens Leerne en Maria Leerne of zelfs het eerste Leerne (St. Martens Leerne) en het tweede Leerne (Maria Leerne)
Zoals ik reeds beschreef, werd het Bachte Maria Leerne in 1823.

(persoonlijk grapje; Een autobestuurder vroeg mij 's morgens, waar ligt Leerne. Ik antwoordde hem, je hebt het 1° en het 2° Leerne en Bachte is enkele kilometer verder naar Deinze toe. Ja zegt hij, en waar ligt Maria dan. Ik zei hem dat het nog vroeg was en dat ze nog in haar bed lag.)

De Potter en Broeckaert (1869) vermelden dat er weinig nijverheid was in Bachte Maria Leerne.
Buiten de landbouw was er een bierbrouwerij (1567), een stokerij en een windmolen.
De inplanting van de stokerij wordt door hen niet gesitueerd.
In de Ooidonkdreef, toen Maaigemhoek genoemd kwam op 24 december 1902 in het nummer 28 (Hof ter Reables) mijn overgrootvader materneel, Frederik Van De Veire (Aalter1846-BMLeerne 1925) wonen. Frederik was gehuwd met mijn overgrootvader zijn zuster Melanie Van de Reviere (Aalter1848-Petegem 1937) Het gezin had twaalf kinderen tussen 1876 en 1892 waarvan het derde kind mijn grootmoeder Clemence Van De Veire (Aalter 1881-BMLeerne 1954) was.
Het gezin was overgekomen van Straethem 31 in Aalter tijdens die strenge winter. De verhuis gebeurde nog met paard en kar. De plantaardappelen die ze overbrachten waren bevroren en waardeloos. Op het hof ter Reables in de kasteeldreef werd eveneens gestookt, dit is nog te zien aan de rechtse gedeelte van de woning.

Wat is er waar van het volksgezegde "Bachte-linde, verre bekend / is nader Korterijk dan Gent"
1. Bachte was afhankelijk van de Kasselrij van Kortrijk. (De wethouders van Bachte moesten meldingen doen aan "hoogpointers en vrijschepenen" van de Kasselrij Kortrijk in 1786)(volgens De Potter-Broeckaert)
2. Dat Bachte-linde er effectief gestaan heeft is een feit. E.H. Alfons Beelaert, welke in Bachte Maria Leerne geboren was schreef er volgend gedicht over;
O eeuwenoude linde
met forsche, wijde kroon
'k aanschouw u en ik vinde
uw lichaamsbouw zoo schoon.
'k Was amper vier, vijf jaren
toen ik aan moeders hand
u eerstmaal aan mocht staren,
reuzin van 't Vlaamsche land.
Ik die u weer kom groeten,
'k weet nog zoowel den dag
toen ik uw reuzenvoeten,
u dikke linde zag ...
Van jongsaf voort aan 't spelen
in 't lommer van uw kruin,
kon ik mij nooit vervelen
als 't kind in vaders tuin.
En elke maal bij nachte
rees weer in slaap en droom
dat reuzenlijf van Bachte,
die dikke lindenboom...
Wel tienmaal honderdmalen
in 't bloeien mijner jeugd
mocht ik mijn spel herhalen,
en 't deed mijn herte deugd.
Ik ging er dansen, springen,
't was juichen om het meest
met jonge lievelingen
verrukt van hert en geest.
Kon ik de vreugd beschrijven
die daar ons herte vond ...
O kon men kind maar blijven
naar lijf en ziel gezond.

Behalve de Leie die een groot deel de gemeente Bachte Maria Leerne ten zuiden bezoomt, zijn er nog een drietal belangrijke beken. Ten westen de Reigersbeek, de Rekelinge die de Leie verbindt met het kanaal van Schipdonk en de Kalebeek die uit de Leie ontstaat ten westen van de gemeente en onder de "Blauwe poort" in de Ooidonkdreef naar de Pontenhoek loopt om aldaar terug in de Leie te komen.
Behalve de bijna jaarlijkse overstromingen van de Leie in de Leiemeersen zelfs tot en met de bosgracht rond het domein van Ooidonk kwamen de laaggelegen weiden naast de Kalebeek ook onder water. De turfputten aan de Tweekoningstraat tussen de Ooidonkdreef en de Pontenhoek stonden altijd onder water. Vóór 1850 werd aldaar nog turf gestoken tot op 5 meter diepte.
Het elsbos rond deze turfputten kwam in de winter ook onder water en als het vroor konden we ons pret niet op met schaatsen en andere ijsspelen. Echter ik werd mijn oren afgezaagd om mijn vader te smeken het "schof" niet te trekken aan de Pontenhoek. Aan de Pontenhoek was de Kalebeek met een schof afgesloten. Als dit schof omhoog getrokken werd liep het water deels weg onder het ijs en kregen we kelderijs. Vervolgens kwam er terug water op het ijs en werd het gevaarlijk om te schaatsen. Mijn vrienden van de familie De Schrijver kunnen er over meespreken. Astère is op die manier eens door het ijs gezakt. Ik hoorde hem roepen tot op ons hof, waarop ik hem eveneens ter hulp snelde. Ondertussen was hij reeds op het droge door toedoen van zijn broers. Op mijn terugkeer naar huis zakte ikzelf door het kelderijs.

De geschiedkundigen Frans de Potter en Jan Broeckaert vermelden Bachte Maria Leerne als een der schilderachtigste gelegen plaatsen aan de boorden van de Leie. Samengesteld uit twee parochies, Bachte en Sint Maria Leerne. De gemeente is doorsneden door de steenweg Gent-Deinze. Aan de kerkdorpel van Bachte is bodem verheven tot 10,25 meter boven de lage zee te Oostende.
Onder dagtekening van 16 april 1823 werden beide parochies verenigd door een besluit van Willem, koning der Nederlanden.
De voornaamste wijken zijn; Rekelinge (zeer oud); Bachte; Leerne-dorp; Leikant en Maaigemhoek en de Kouter.

Augustus, was het 11° kind in het gezin en eveneens geboren in de Kapelanij in de Ooidonkdreef te Bachte Maria Leerne op 3 augustus 1889. Echter op een dag na, vier maanden later stierf het jongetje in de ouderlijke woonst.
Vanaf 1889 stopt de gezinsuitbreiding en is mijn grootvader Alphonse Van de Reviere (1884-1954) de enige mannelijke opvolger van onze tak.

Het tiende kind dat geboren is in de Ooidonkdreef te Bachte Maria Leerne in de voormalige kapelanij is Camillus.
Camillus is na mijn grootvader de tweede jongen in het kroostrijke gezin.
Hij is geboren op 4 januari 1888 en dezelfde dag gedoopt.
Camillus zijn zesde verjaardag zal nog gevierd worden maar hij overlijdt op 1 september 1894 in de ouderlijke woonst te Bachte Maria Leerne.

Het negende kind in het gezin van Carolus Ludovicus Van de Reviere en Elodia Sophia Van De Veire is terug een meisje. Prudentia Maria is geboren te Bachte Maria Leerne op 25 december 1885 en zij kreeg de voornaam van haar eerder overleden Prudentia Maria (1878-1880)
Prudentia Maria trouwde in Melle in 1910 met Joseph Verspeeten (1872-1951) In het gezin kwamen zes kinderen waarvan het eerstgeborene later kloosterzuster werd.
Prudentia was 3 jaar als haar broer August overleed, en 8 jaar als haar broer Camille overleed, en zus Hortentia toen ze 12 jaar was. Verder verloor ze haar moeder op haar 22 en haar vader op haar 24 jaar. Ze huwde evenals mijn grootvader kort na het overlijden van hun vader in 1910.

De achtste in de rij en eerstgeboren zoon van Carolus Ludovicus Van de Reviere (1846-1910) en Elodia Sophia Van De Veire (1848-1908)
Eindelijk een zoon Alphonse Ludovicus Van de Reviere, geboren te Bachte Maria Leerne 17 januari 1884 en 's anderendaags gedoopt in de parochiekerk door pastoor Haegens. Peter was Charles Louis Van Belleghem (1858-1923) en meter Rosalie Van de Reviere (1861-1942)
Mijn grootvader huwde te Bachte Maria Leerne op 26 januari 1910 met zijn nicht Clemence Van De Veire (1881-1954) Ze kregen dispensatie (Dispensatione super impedimento consanguinitatis in secundo linea collateralis gradii)
Grootvader Alphonse, in de volksmond Fons genoemd, overleed op 3 maart 1954 in de ouderlijke woonst in de gewezen kapelanij in de Ooidonkdreef. Hij werd begraven op mijn verjaardag 8 maart. Grootmoeder Clemence volgde haar man exact 3 maand later op 4 juni 1954. Beiden werden begraven ten zuid-oosten van de parochiale kerk door pastoor Michiels.