Cédric (inmiddels alweer 10 jaar) heeft het soms een beetje moeilijk. Het is voor hem zo anders in Frankrijk, dan in Nederland en daar kan hij af en toe last van hebben. Hij is van de zomer twee weken op vakantie geweest in Nederland. Dat was één groot feest. Daarna heeft hij het toch wel even moeilijk gehad. Hij miste Nederland. Het is heel moeilijk te omschrijven wat het verschil is. Het is vooral op school anders. Er wordt meer gestraft dan gemotiveerd, alhoewel ik eerlijk moet zeggen dat de jongere onderwijzeressen wel al meer proberen te motiveren. Maar ja nu is dit jaar toevallig de directrice zijn juf. Ze zit al ruim 30 jaar in het vak en is er één van de oude stempel. Er is ook een behoorlijke competitie. Hoe dat precies komt weet ik niet, dus als iemand het mij kan verklaren dan hou ik me aanbevolen. Onderling zijn ze ook best hard. Ze kunnen elkaar flink dwars zitten. Toen Cédric in het eerste jaar in Frankrijk, halverwege het jaar een groep hoger werd geplaatst, is hij een week lang door een aantal jongens uit de groep gepest en door één zelfs tot het einde van het schooljaar. In Nederland is meer aandacht voor samen werken en samen leven, dat is hier veel minder. Cédric speelt dan ook nog steeds het liefst met z’n Nederlandse vriendjes. Het is algemeen bekend dat het competitiever is in Frankrijk dan in Nederland, maar ik kijk er toch met verbazing naar. Ook op de voetbal is dat te merken. De trainer is behoorlijk fanatiek en één op de 20 keer geeft hij eens een compliment. Ach Cédric die overleeft het wel. Hij is assertief genoeg, kan voor zichzelf opkomen en wij houden de vinger aan de pols. Hij heeft zo zijn eigen oplossingen. Op het moment speelt hij op school meer met de meisjes. Zonder overigens dat hij daarvoor gepest wordt door de jongens. Dat kan dan weer wel. Toen ze laatste een klassenvertegenwoordiger moesten kiezen, werd hij gekozen. “Mam”, zei hij,”dat komt omdat ik ook met de meisjes speel, die hebben namelijk allemaal op mij gestemd”.

Het Franse kaasplateau is vaak een moment van verwarring tijdens het diner. Onze gasten krijgen een typisch Frans diner voorgeschoteld en daar hoort vanzelfsprekend het kaasplateau bij. Het is vaak onduidelijk wat nu de etiquette is van zo’n kaasplateau tijdens het diner. In Nederland kennen we natuurlijk onze borrel met stokbrood en Franse kaasjes, waarbij iedereen in willekeurige volgorde meerdere malen een stukje kaas met brood of toast neemt. Maar dat vinden de Fransen heel vreemd. Wij leggen dan ook vaak aan tafel uit wat de etiquette is. Om u nu tijdens een eventueel bezoek aan Frankrijk te behoeden voor een ongemakkelijk gevoel, of erger, een moeilijk kijkende Fransman die u ziet ploeteren met het kaasplateau, volgen hier de regels van kaas eten tijdens een diner in Frankrijk. Het kaasplateau wordt geserveerd na het hoofdgerecht en voor het nagerecht. Op een kaasplateau liggen meerdere soorten kaas. Het kaasplateau gaat de tafel rond en als het uw beurt is, kunt u een keuze maken uit de kazen met behulp van het mesje dat op het kaasplateau ligt. Meest gangbaar is om een paar kazen (en dus niet alle!) te kiezen en daar dan een stukje (geen grote hompen!) van af te snijden. Over hompen gesproken, men snijdt een kaas vanuit het midden, dus bij een ronde kaas snij je puntjes, net als bij een taart. Indien het een vierkant stuk kaas is, dan zorg je ervoor dat de korstjes nooit (!) over blijven en snij je dus altijd een stukje korst mee. Dit is uit beleefdheid voor de andere gasten. Zo blijft het kaasplateau er presentabel uitzien. Vergelijk dat maar eens met uw kaasplateau na een feestje in Nederland! De kaas eet je trouwens met een klein stukje stokbrood, je maakt geen boterhammen. Indien u een kaas erg lekker vindt of graag nog een stukje kaas wilt, dan kunt u dat gerust op een vriendelijke manier aangeven en dan komt het kaasplateau weer uw kant op. Voor Fransen is de kaas een tussengerecht, een extraatje voor de smaakpapillen, vandaar dat ze ook kleine stukjes nemen. Aan u om hun voorbeeld te volgen. 

Op een mooie zomeravond werden we zomaar getrakteerd op een idyllisch Frans tafereeltje. We zaten met gasten aan het aperitief op onze al zo sfeervolle binnenplaats en verwachtten nog een Frans echtpaar, dat ons even tevoren had gebeld met de mededeling dat ze ietwat vertraagd waren. Ineens hoorde we het ronkende geluid van een auto en daar kwamen ze aangetuft in mijn droomauto. Een prachtige roomwitte uitvoering met open dak. Brommend kwamen ze tot stilstand voor het hek van de binnenplaats. Geheel in stijl droeg mijnheer een mooi klassiek wit overhemd en een strooien hoed en mevrouw was gekleed in een prachtige elegante jurk met bolero. Wat een klasse! Een tafel vol Nederlandse en Belgische gasten werd helemaal enthousiast bij het aanzien van zo’n ‘geit’, zoals de Belgen zeggen. Het was die avond het onderwerp van gesprek en er zijn vele vragen op het Franse echtpaar afgevuurd. De Fransen noemen de auto liefkozend ‘Dodoche’ of  ook wel ‘deux pattes’ wat tweepoot betekent en staat voor de twee cilinders die de auto heeft. De Dodoche had het gered omhoog over de 1100m hoge berg die hierachter de boerderij ligt, maar naar beneden was mijnheer toch wel bang geweest dat de remmen zouden doorbranden. Vandaar de vertraging die ze hadden opgelopen. Maar alles was goed gegaan en nu stond hij te pronken voor het hek. Bij het parkeren was er een‘cale’ tevoorschijn gekomen, een schuin aflopend blokje wat voor het achterwiel wordt gelegd en zodoende dient als handrem. De ‘cale’ werd er altijd door de fabriek bij geleverd zo vertelde mijnheer. Dat is nog eens service! De auto is in 1990 helaas uit de productie genomen. Oh wat zou ik graag zo’n auto willen hebben. Ik zie me al helemaal toeren in mijn ‘Dodoche’, dakje open, door de Franse velden naar de markt mijn boodschapjes doen. Maar helaas het zit er nog even financieel niet in. De volgende dag, nadat de ‘Dodoche’ weer vertrokken was, las ik in het gastenboek: “…. En de volgende keer neem ik je mee voor een ritje in de Eend.” Yes!!!

Het klinkt natuurlijk allemaal erg romantisch: een chambre d’hôtes beginnen in Frankrijk. En misschien leest u wel een tikje jaloers mijn stukjes. Maar weet u, het is in het seizoen echt keihard werken. Al is het dan in een mooie natuurlijke omgeving met veel zon en een prachtige boerderij, maar toch. Vanaf begin april tot half november zijn we zeven dagen per week in de weer. Altijd is er wel wat te doen. De dag begint met het ontbijt. De gasten mogen zelf bepalen wanneer ze ontbijten, het is tenslotte vakantie. Dus kan het zijn dat de laatsten rond 11.00 uur pas weg zijn. In de tussentijd hangen we de was op, maken de keuken schoon en verzorgen de dieren. Daarna maken we de kamers schoon en de eetzaal. 's Middags houden we een uurtje siësta en daarna is het strijken, de was verder doen, de moestuin en tuin onderhouden en het eten voorbereiden voor 's avonds. Tussendoor beantwoorden we de email en doen we de administratie. één keer per week doet Thierry de boodschappen en in het hoogseizoen twee keer per week. Omdat we minimaal een half uur moeten rijden voor een goede supermarkt, is het belangrijk om niks te vergeten. Vanaf 18.00 uur staat Thierry  in de keuken en om 19.30 uur schuiven de gasten aan tafel. Naar gelang het seizoen hebben we tussen de twee en 20 gasten aan tafel. We eten met de gasten mee, dus is het belangrijk dat we goed georganiseerd zijn. Ook de afwas moet gedaan worden. Tegen 23.30 uur sluiten we onze dag af en de volgende dag gaat rond 8.00 uur de wekker weer. Dit is een normale werkdag voor ons en dan dus zeven dagen in de week. Daarnaast is er onze zoon, die naar school gaat en proberen we af en toe een paar uur te nemen om een evenement te bezoeken of tijd voor Cédric te nemen. Dit betekent echter meestal dat we die tijd achteraf in moeten halen, het strijkgoed blijft tenslotte gewoon liggen nietwaar. Maar het is waar we voor hebben gekozen en we doen het met plezier. Maar ik vraag me wel af….. bent u nog steeds jaloers op ons?

Oh je wordt gek van die Franse bureaucratie. Ja toch? Op 6 juni kwam ik er achter dat mijn rijbewijs tot 5 juni geldig was. Ik bel met de sous-prefecture hier in Frankrijk. “Mevrouw ik wil graag een nieuw rijbewijs”. “Dat kan, daar heeft u alleen een geldig rijbewijs voor nodig”. “Maar mijn rijbewijs was geldig tot gisteren!”. “Helaas dan kan ik u niet helpen dan moet u in Nederland zijn”.  Ik bel met de RDW en die antwoordt:”Dat kan mevrouw, dan heeft u alleen een geldig rijbewijs nodig”. Ik herhaal: “Mijn rijbewijs was geldig tot gisteren”. “Dan kan ik u niet helpen. Als u in Nederland woont dan kunt u ten alle tijden een verlopen rijbewijs verlengen, maar als u in het buitenland woont dan moet hij geldig zijn om hem te kunnen verlengen”. Ik vraag: “Wat moet ik nu doen?” Mijnheer van de RDW:”Ik kan u alleen een rijbewijs verstrekken als u een geldig rijbewijs heeft”. Ja dat had hij al gezegd. Nu kreeg ik het benauwd, want ik zag me al opnieuw rijexamen moeten afleggen. En probeer het nog een keer:”Wat moet ik nu doen?”. Nu wordt hij boos en herhaalt geïrriteerd:”Mevrouw ik kan u alleen een rijbewijs verstrekken als u een geldig rijbewijs heeft”. Nou die denkt dus echt met mij mee, van hem hoefde ik geen medewerking te verwachten. Nederlandse bureaucratie misschien? Dus belde ik maar weer met de sous-prefecture hier in Frankrijk en vertelde dat ik echt een heel groot probleem had, omdat men mij in Nederland niet zou kunnen helpen. En wat zegt ze: “Als u er voor zorgt dat u vandaag nog langs komt, dan wil ik u voor deze ene keer wel helpen”. Onderweg er naar toe haalde ik me van alles in mijn hoofd, waardoor ik het rijbewijs alsnog niet zou krijgen. Bij de sous-prefecture aangekomen, was er geen wachtrij, ik werd direct geholpen. Alles was in orde en het nieuwe rijbewijs zou ik toegestuurd krijgen. Er waren geen kosten (!) verbonden aan mijn nieuwe rijbewijs en twee dagen later lag het in de bus. Lang leve de Franse bureaucratie!

Het wordt toch weer een man. Ik had het wel leuk gevonden een vrouw. Ze is bovendien ook nog eens ‘op en top’ vrouw; charmant en goed gekleed en dat zou Frankrijk een andere uitstraling hebben gegeven. Nicolas Sarkozy heeft Segolene Royal verslagen en dus krijgt Frankrijk toch weer een mannelijke president. Wederom van rechts, maar wel een stuk jonger, 53 jaar. Alle verkiezingen vinden op een zondag plaats. Eigenlijk een ramp voor het toerisme want bijna iedereen blijft dan thuis. Dus ook bij ons was het rustiger dan normaal. We hebben er van geprofiteerd door deel te nemen aan de gezamenlijke maaltijd in Mornans, die steevast bij elke verkiezing wordt georganiseerd. Iedereen neemt een gerecht mee en zo delen we samen de maaltijd. Erg gezellig, lekker weer en heerlijk in de schaduw onder de platanen op de binnenplaats van de ‘Mairie’. Tussendoor gaan de mensen stemmen. Nederlanders mogen in Frankrijk stemmen bij de gemeentelijke en Europese verkiezingen, maar niet de presidentiele. Dus helaas ik mocht niet stemmen. Voor de presidentiele verkiezingen zijn er twee rondes. In de eerste ronde waren er twaalf kandidaten. Indien een kandidaat 50% van de stemmen haalt wordt hij president. Is dit niet het geval dan gaan de twee met het hoogste percentage door naar de tweede ronde. In de eerste ronde zat Sarkozy met 29% net een paar procent voor Royal en in de tweede ronde won Sarkozy met 53% van de stemmen. Mornans telde dit keer 66 stemgerechtigden. Heel weinig natuurlijk, maar ze komen wel allemaal stemmen. Om 18.00 uur komen geïnteresseerden weer bij elkaar voor de telling van de stemmen onder genot van een Pastis. Alles gaat hier handmatig. Onze zoon Cédric van negen mocht ook mee tellen. Iemand opende de bus en riep de namen af. Cédric, samen met twee andere mannen, zetten streepjes achter de naam die afgeroepen werd. Zowel in de eerste als de tweede ronde kwam Segolene Royal als ruime winnaar uit de bus. Maar het heeft niet mogen baten. De Fransen moeten het weer vijf jaar met een man doen.

Pépé Martin is niet meer. Nooit meer zal de oude man op zijn fiets door het dorp slingeren op weg naar de Boulangerie voor z’n dagelijkse baguette. Nooit meer zijn fiets pal voor de deur parkeren om na z’n bezoek aan madame la Boulangere zijn ‘pain’ onder zijn snelbinders te binden. Onlangs hoorde ik bij de kapper in Bourdeaux dat hij is overleden. Hij is 97 jaar geworden en was een van de vertrouwde gezichten van het dorp. Met z’n altijd blauwe werkbroek en grijze alpinopet zat hij vaak voor zijn huisje naast de plaatselijke autogarage. Als je Bourdeaux binnen reed, kon je hem niet missen, zijn huis ligt aan de hoofdweg en iedereen wist dan ook wie Pépé Martin was. Het was een echte buitenman en toen hij in het ziekenhuis terechtkwam met z’n 97 jaar, moesten ze hem aan zijn bed vastbinden. Niks voor hem.  Hij heeft dan ook niet lang in het ziekenhuis gelegen. Maar Mamie Miraculée (madame Gresse) is er nog. Zij woonde in onze boerderij tot begin 2000. Toen werd ze door de dokter haar huis uitgehaald, omdat ze in die oude koude boerderij teveel gezondheidsklachten kreeg. Iedereen dacht dat ze snel zou overlijden, maar ze is vandaag de dag geweldig in vorm en heeft bij ons in december haar 95^e verjaardag kunnen vieren. In haar oude vertrouwde omgeving vertelt ze ons verhalen over vroeger en hoe het toch mogelijk is dat Monsieur Liotard toch nog aan de vrouw is gekomen. “Maar hij moest haar dan ook wel helemaal in Lyon gaan zoeken!” Vertrouwd ze ons dan toe. Hopelijk mogen we nog lang van haar genieten al die andere markante gezichten in ons dorp. sabine@pauroux.com

We zijn net terug uit Nederland en ik zit achter mijn laptop in het zonnetje deze column te schrijven. vijftien dagen van veel bezoekjes en heel veel lekkers (boterkoek, oude kaas, appeltaart, drop…). Het is alle dagen grijs en regenachtig geweest. Gelukkig hadden we het te druk om het vervelend te vinden, maar opvallend was het wel. Hier schijnt het twee weken stralend weer te zijn geweest en net als in Nederland is het zacht weer. Gisteren kwamen we op La Ferme aan met zon en vijftien graden. We konden nog net een kopje thee drinken in het zonnetje voordat de zon om 16.00 uur achter de berg verdween. Het was leuk om weer in Nederland te zijn. We hebben oud en nieuw in Velsen-Zuid gevierd met door mams gebakken oliebollen en appelflappen en aardig wat vuurwerk. Dank jullie wel mensen uit Velsen-Zuid (bij de brandweerkazerne), vooral namens onze zoon Cédric. In Frankrijk kennen ze geen oliebollen en vuurwerk. Hier vier je oud en nieuw met een groep mensen thuis of buitenshuis, met natuurlijk een uitgebreide maaltijd en om 24.00 uur champagne. En ze hebben confetti, feesttoetertjes, hoedjes en serpentines om het nieuwe jaar mee in te luiden. Gelukkig nieuwjaar wensen doen ze de hele maand januari en het is heel gewoon dat iemand je een nieuwjaarskaart stuurt eind januari. Ze kijken dan ook vaak raar op als ze van ons al voor de kerst een kerstkaart ontvangen inclusief de beste wensen voor het nieuwe jaar.  Bij thuiskomst lag er een uitnodiging in de bus van de gemeente Mornans om een ‘Galette de Roi’ te komen eten.  Dat is een traditie die ontstaan is met Drie Koningen waarbij iedereen een stukje krijgt van de ‘Galette’, een koek van bladerdeeg en frangipane (een soort van amandelspijs). In één van de stukjes zit een klein beeldje verstopt de “fève”(betekent: boon, die werd er vroeger altijd in gestopt). Wie het beeldje vindt is de ‘Roi’, koning en krijgt de kroon op. Het is op deze manier heel leuk thuiskomen. We kunnen nu in een keer alle dorpsgenoten gelukkig nieuwjaar wensen en de kerstman schijnt ook nog bij een dorpsgenoot cadeautjes te hebben achtergelaten voor de negen kinderen die in Mornans wonen. Ach ja, eigen haard blijft goud waard. sabine@pauroux.com