Mei 2007, Het wordt toch weer een man

Pépé Martin is niet meer. Nooit meer zal de oude man op zijn fiets door het dorp slingeren op weg naar de Boulangerie voor z’n dagelijkse baguette. Nooit meer zijn fiets pal voor de deur parkeren om na z’n bezoek aan madame la Boulangere zijn ‘pain’ onder zijn snelbinders te binden. Onlangs hoorde ik bij de kapper in Bourdeaux dat hij is overleden. Hij is 97 jaar geworden en was een van de vertrouwde gezichten van het dorp. Met z’n altijd blauwe werkbroek en grijze alpinopet zat hij vaak voor zijn huisje naast de plaatselijke autogarage. Als je Bourdeaux binnen reed, kon je hem niet missen, zijn huis ligt aan de hoofdweg en iedereen wist dan ook wie Pépé Martin was. Het was een echte buitenman en toen hij in het ziekenhuis terechtkwam met z’n 97 jaar, moesten ze hem aan zijn bed vastbinden. Niks voor hem.  Hij heeft dan ook niet lang in het ziekenhuis gelegen. Maar Mamie Miraculée (madame Gresse) is er nog. Zij woonde in onze boerderij tot begin 2000. Toen werd ze door de dokter haar huis uitgehaald, omdat ze in die oude koude boerderij teveel gezondheidsklachten kreeg. Iedereen dacht dat ze snel zou overlijden, maar ze is vandaag de dag geweldig in vorm en heeft bij ons in december haar 95^e verjaardag kunnen vieren. In haar oude vertrouwde omgeving vertelt ze ons verhalen over vroeger en hoe het toch mogelijk is dat Monsieur Liotard toch nog aan de vrouw is gekomen. “Maar hij moest haar dan ook wel helemaal in Lyon gaan zoeken!” Vertrouwd ze ons dan toe. Hopelijk mogen we nog lang van haar genieten al die andere markante gezichten in ons dorp. sabine@pauroux.com

We zijn net terug uit Nederland en ik zit achter mijn laptop in het zonnetje deze column te schrijven. vijftien dagen van veel bezoekjes en heel veel lekkers (boterkoek, oude kaas, appeltaart, drop…). Het is alle dagen grijs en regenachtig geweest. Gelukkig hadden we het te druk om het vervelend te vinden, maar opvallend was het wel. Hier schijnt het twee weken stralend weer te zijn geweest en net als in Nederland is het zacht weer. Gisteren kwamen we op La Ferme aan met zon en vijftien graden. We konden nog net een kopje thee drinken in het zonnetje voordat de zon om 16.00 uur achter de berg verdween. Het was leuk om weer in Nederland te zijn. We hebben oud en nieuw in Velsen-Zuid gevierd met door mams gebakken oliebollen en appelflappen en aardig wat vuurwerk. Dank jullie wel mensen uit Velsen-Zuid (bij de brandweerkazerne), vooral namens onze zoon Cédric. In Frankrijk kennen ze geen oliebollen en vuurwerk. Hier vier je oud en nieuw met een groep mensen thuis of buitenshuis, met natuurlijk een uitgebreide maaltijd en om 24.00 uur champagne. En ze hebben confetti, feesttoetertjes, hoedjes en serpentines om het nieuwe jaar mee in te luiden. Gelukkig nieuwjaar wensen doen ze de hele maand januari en het is heel gewoon dat iemand je een nieuwjaarskaart stuurt eind januari. Ze kijken dan ook vaak raar op als ze van ons al voor de kerst een kerstkaart ontvangen inclusief de beste wensen voor het nieuwe jaar.  Bij thuiskomst lag er een uitnodiging in de bus van de gemeente Mornans om een ‘Galette de Roi’ te komen eten.  Dat is een traditie die ontstaan is met Drie Koningen waarbij iedereen een stukje krijgt van de ‘Galette’, een koek van bladerdeeg en frangipane (een soort van amandelspijs). In één van de stukjes zit een klein beeldje verstopt de “fève”(betekent: boon, die werd er vroeger altijd in gestopt). Wie het beeldje vindt is de ‘Roi’, koning en krijgt de kroon op. Het is op deze manier heel leuk thuiskomen. We kunnen nu in een keer alle dorpsgenoten gelukkig nieuwjaar wensen en de kerstman schijnt ook nog bij een dorpsgenoot cadeautjes te hebben achtergelaten voor de negen kinderen die in Mornans wonen. Ach ja, eigen haard blijft goud waard. sabine@pauroux.com

Dit jaar heb ik meegeholpen met de kerstbomenverkoop op de markt in Bourdeaux. Elk jaar levert een boer gratis kerstbomen aan de school en die worden dan verkocht door vrijwilligers. De boer kapt de bomen uit eigen bos. Verser kan dus niet. Erg handig want je hebt dan geen uitvallende naalden. Het nadeel is wel dat je allerlei vormen en maten tegenkomt. Maar de dorpsbewoners hebben dat best over voor de school en een boom met een platte kant is erg handig tegen de muur. Het was heerlijk weer en we stonden lekker in het zonnetje. Kopje koffie erbij; wij kwamen de ochtend wel door. We verkochten goed. Ook aan de directeur van het bejaardentehuis, de bakker, de garagehouder en de apotheker. Bij ons kwam niemand weg zonder een boom. En zeg nou zelf voor zes, acht of tien euro hoef je het toch niet te laten. Tegen twaalven kwam het oude rode Renaultje 4 aantuffen van de familie Riaille. Pa van in de 80, met alpinopet, achter het stuur. Ma, zelfde leeftijd, achterin en hun zwakzinnige zoon (van 50) naast pa voorin. Ze reden de kerstbomen bijna omver, hetgeen ons deed twijfelen over het feit of ze langs wilden rijden en de kerstbomen over het hoofd zagen of dat ze een kerstboom wilden kopen. Door de ruit heen zagen we dat Pa met zoon in een heftige discussie was. Even later stapt de zoon, een doodgoeie vent, gedecideerd uit. Ik loop op hem af en hij zegt: “Ik wil een kerstboom kopen, want het is voor de school, maar Pa zegt dat we er wel één van op ons eigen terrein kunnen kappen. Nou ik koop er toch één!”. Ik zeg dat ik dat erg tof vind en we zoeken samen een kleine mooie boom uit. Hij betaalt en ik loop mee naar de auto. Met een grote glimlach zet ik de kerstboom naast Ma en bedank ik ook zijn ouders voor het geweldige idee om de school te steunen. Ma moppert nog wel een beetje na, maar kijkt me toch ook een beetje gevleid aan en glimlacht uiteindelijk zelfs naar me. Gezamenlijk, hopelijk tevreden, tuffen ze weer naar huis. Joyeux Noël!

Het jachtseizoen is in volle gang. Dat betekent dat we met rode kleding of petjes moeten gaan wandelen, want je kan zomaar aangezien worden voor een ree of een everzwijn. Dat overkwam twee weken geleden een mevrouw die paddestoelen aan het zoeken was. Je hoort op zich snel genoeg waar de jagers zich bevinden door het blaffen van de honden. Als we op de binnenplaats staan, horen we altijd precies waar de jagers van Mornans aan het jagen zijn. Onze buurman monsieur Poulet is de ‘president’ van de jachtvereniging. Omdat al het gebied privé bezit is, lopen ze regelmatig door andermans bossen en over andermans velden. Het is mij al overkomen dat er een jager schoot terwijl ik de was stond op de hangen. Het leek wel of ik het doelwit was, zo hard en dichtbij. Om de overlast weer goed te maken, organiseren de jagers elk jaar rond 20 augustus een uitgebreide zondagse lunch voor de dorpsbewoners met aansluitend een jeu de boules toernooi met heuse bekers voor de winnaars. Als ik aan jagen denk dan zie ik een jager urenlang door het bos struinen op zoek naar wild. Maar hier doen ze ‘battues’. Dat betekent dat ze posten hebben. Ze staan of zitten urenlang op dezelfde (strategische) plek te wachten tot het wild langs komt. Zo steken de reeën hier achter de boerderij regelmatig het veld over, dus is daar een uitkijkpost. Komt er wild langs, dan worden de collega’s via portofoons ingelicht en komen ze naar die plek om het betreffende dier in te sluiten. Jagers mogen niet zomaar jagen. Er zijn afspraken over op welke dagen en op welke dieren ze mogen jagen. Ook zijn er afspraken over aantallen. Half augustus had men in Bourdeaux een administratieve jacht uitgeschreven. De overlast van de everzwijnen was voor de boeren groot, ze woelen de grond helemaal om en dan gaat de oogst verloren. Daarom werd er een verordening afgegeven om buiten het jachtseizoen éénmalig te jagen. Er zijn die dag negen everzwijnen geschoten. Onze vriend Didier had er maar liefst zes geschoten. We kregen ook een groot stuk. Dat heeft Thierry heerlijk klaargemaakt en we hebben er uiteindelijk met zestien personen van kunnen eten. Dat is nog eens iets anders dan kipfilet uit de supermarkt. sabine@pauroux.com

‘Een Franse vriend vroeg me mee om champignons te gaan zoeken. Drie uur lang hebben we gezocht om slechts een handjevol te vinden. Mijn Franse vriend was verrukt: Die gaan we vanavond heerlijk klaarmaken met een omelet. Hij maakte ze met enthousiasme klaar en zat heerlijk te smullen, een feest vond hij het. Ik keek het verbaasd aan. OK het smaakte, maar om nu te zeggen dat het zo geweldig was. We hebben er wel drie uur voor moeten zoeken en uit de supermarkt smaken ze net zo goed’. Dit aldus een Nederlandse gast die onlangs bij ons was. Hoe duidelijk komt hier het cultuurverschil naar voren tussen Nederlanders en Fransen. Voor Fransen is het de gewoonste zaak om in september en oktober op zoek te gaan naar champignons en je koopt ze misschien op de markt, maar zeker niet in de supermarkt. Op de gekste plekken langs het bos zie je auto’s geparkeerd staan en is het ineens voor mannen geoorloofd om met rieten mandjes rond te lopen. De dagelijkse gesprekjes gaan er over. Je vraagt naar elkaars ‘vangst’ of het wel of niet een goed seizoen is en je houdt angstvallig je beste vindplek geheim. Het heeft wel wat vind ik. Wij leren nu veel over paddestoelen. En ik geef eerlijk toe dat ik daar in Nederland geen interesse voor had. Ik ben een echte ‘stadse’. Maar hier is alles anders. Nu we op het platteland wonen leren we meer over het ‘echte’ leven, zoals ik altijd zeg. Dus zoeken wij ook naar paddestoelen (is in Nederland trouwens verboden) en leren welke het lekkerst zijn en ook vooral welke je niet moet eten. Laatst hadden we ‘girolles’ gevonden. We hebben vriend Laurent uitgenodigd ze te komen eten, met een omelet natuurlijk. Eigenlijk een beetje laf, want we dachten als hij het durft, dan zullen ze wel goed zijn. Maar toch, in een dorpje even verderop wonen Engelsen, gespecialiseerd in de ecologie (de relatie tussen een organisme en zijn omgeving). Vorig jaar was er grote hilariteit omdat de hele Engelse familie was opgenomen in het ziekenhuis na het eten van giftige paddestoelen. Het zal je maar gebeuren.

Het is een doordeweekse woensdag. Monsieur Leotard van 73, lange baard en overall, komt ons een door hem zelfgebakken brood brengen. Een echte ronde pain de campagne van veel graansoorten  en gebakken in een echte stenen broodoven naast zijn boerderij. Het meel heeft hij weer gehaald bij mijn andere buurman, Monsieur Hortail die molenaar is. Geweldig zo’n onverwacht bezoek! Hij is niet de enige. De burgemeester van dit wel 60 inwoners tellende dorp, komt regelmatig vragen hoe het gaat. Mijn buurvrouw van de overkant komt vaak met een plant of bloem uit de natuur met de uitleg erbij hoe we die kunnen gebruiken als kruiden of voor een thee. Weer een ander komt fruit brengen waarvan hij weet dat wij het niet hebben in de tuin. En dan moet je weten dat de dichtstbijzijnde buur op 1,5 km woont. Bijna alle huizen en boerderijen in Mornans liggen erg verspreid, maar je bent daardoor nog zeker niet eenzaam en alleen. De mensen hier bewonderen ons omdat we zo ontzettend snel geïntegreerd zijn, maar dat komt niet op de laatste plaats door deze mensen zelf. De historie van deze omgeving gaat ver terug en laat zien dat hier veel oorlogen woedden zoals de godsdienstoorlog en de eerste wereldoorlog. Die hebben hier beiden erg veel leed veroorzaakt. Het heeft de mensen sociaal gemaakt in de zin van: ‘dat willen we nooit meer’. Vroeger zijn in deze omgeving veel mensen en ook kinderen opgevangen. Ze kwamen naar het platteland om onder te duiken of  aan te sterken. Vandaag de dag is die sociale inslag dus nog steeds goed te merken. Er is hier een kindertehuis in Bourdeaux (een dorpje van 500 inwoners) en een opvanghuis waar gescheiden ouders uit de hele Rhone-Alpes hun kinderen kunnen ontmoeten. Verder zijn er veel pleeggezinnen en ook lopen er aardig wat geadopteerde kinderen rond. Wie had dat gedacht op dit rustige stukje platteland. Je begrijpt dat het er op een school met 110 kinderen dan toch net even anders aan toe gaat dan elders. En Cedric, die is zich er heel goed van bewust, hoe gelukkig hij is dat hij een vader èn een moeder heeft.

Hoe idyllisch is het landschap maar wat verraderlijk zijn die bochten. Ik kreeg vanochtend het bericht dat mijn buurvrouw van 67 jaar met haar auto in een weiland is beland en nu met een gebroken schouder, bekken en enkel in het ziekenhuis ligt. Ze had nog geluk, want ze is op 10cm na rakelings langs een betonnen paal geschoten. Het is een Française die hier is geboren en getogen, dus dan verwacht je niet dat ze zich zo laat verrassen door de bochten. Dat het mij overkomt, zo’n Nederlandse die alleen maar rechte wegen gewend is. Het gebeurde toen ik met Cédric uit Montelimar kwam. Het was invallende nacht. De weg van Dieulefit naar Bourdeaux zit vol met bochten. Op een bepaald moment zag ik een lichtje branden op het dashboard. Ik zat in een bocht dus kon niet kijken. Toen ik uit die bocht was, dacht ik; zo nu kan ik kijken. Ik kijk op het dashboard en toen ik weer terugkeek, zat ik plotseling in een bocht. Ik had direct door dat het mis was. Ik haalde de bocht niet en kwam parallel aan de weg in de greppel terecht. Cedric natuurlijk erg geschrokken Gelukkig reden we de berg op, want ik moet er niet aan denken, wat er gebeurt zou zijn bergafwaarts. Afijn we hadden niks, alleen de auto zat rechtsvoor in elkaar. Kosten 1000 Euro! Dat hakt er in. Zeker als je bedenkt dat ik 22 jaar all-risk verzekerd was en nooit een aanrijding heb gehad. Nu ben ik sinds 6 maanden WA verzekerd. Tjakka!

Andere Nederlanders die hier net een camping begonnen zijn, overkwam hetzelfde. Ze hadden voor het eerst van hun leven een nieuwe auto, zo’n stoere terreinwagen. Op een keer namen ze een bocht op een landweggetje te snel, probeerden te corrigeren en gleden daardoor nog meer weg en gingen drie keer over de kop de berg af.. Mooie nieuwe auto total-loss. Gelukkig hadden ze zelf slechts een beetje spierpijn. Dat is dan weer het voordeel van een terreinwagen. Moraal van dit verhaal: geniet van het mooie Frankrijk, maar let extra goed op de bochten!

Onze zoon van acht heeft de Tour de France gefietst! Althans de inspanning was er gelijk aan. Hij is met school van het noorden van de Drôme naar het zuiden gefietst en heeft in vijf dagen 213 km afgelegd. Heuveltje op en heuveltje af (in Nederland zouden we zeggen berg op en berg af, want de hoogste berg was wel 700 m hoog). Hij heeft een prachtige prachtige en vooral dure Loekifiets met wel drie versnellingen waar zijn vriendjes in Nederland vol bewondering naar keken. Nou volgens Franse begrippen was die prachtige Loekifiets maar niks, want hij moest toch echt 21 versnellingen hebben op zijn fiets. Niet dat die kinderen weten hoe ze er mee om moeten gaan, maar dat is een andere zaak. Nou hij heeft het toch maar mooi gedaan op zijn Loekifiets. Tussen maart en juni hebben ze getraind. Een aantal kinderen had eerst helemaal geen fiets en sommigen konden zelfs niet eens fietsen! Dat is een geweldig verschil met Nederland. Thierry en ik hebben de trainingen begeleid. Ik weet niet of jullie wel eens geprobeerd hebben een kind een weg omhoog te laten fietsen van enkele kilometers, maar ik kan je verzekeren dat het een enorme creativiteit vergt. Toch was het mooi om te zien hoe ze gedurende het voorjaar met sprongen vooruit gingen. Cédric was uiteindelijk zeer gemotiveerd om ‘La Traversée de la Drôme à Velo’ te gaan doen. Er deden 750 kinderen mee en om het verkeer niet te ontregelen had elke klas een eigen route. De klassen werden begeleid door hun leerkrachten en ouders. Thierry heeft één dag meegefietst en vond het een geweldige ervaring. De laatste dag hebben we ze toegejuicht toen ze over de finish kwamen in Buis-les-Baronnies. Onderweg naar de finish kwamen we ze tegen, zwoegend en zwetend bij 28 graden een berg op van 700 m hoog. We zijn toen gestopt om ze aan te moedigen en stonden met tranen in onze ogen, zo geweldig was het om te zien hoe die kleine mensjes hun best deden en vooral niet in de bezemwagen wilden. Die reed namelijk achter elke klas met de bagage en met eten en drinken. Konden de kinderen echt niet meer dan mochten ze in de bezemwagen mee. Maar daar is niet vaak gebruik van gemaakt. Daar waren ze te stoer voor.