Berichten van 6 september 2010 tot 12 september 2010

Zoals afgesproken in de vorige bespreking ga ik vandaag enkele zaken tonen waartoe een voorontwerp zoal kan dienen. Wanneer je een portret gaat schilderen en je gaat er van uit dat het een gelijkend portret moet zijn dan heb je enkele grote voordelen wanneer je met voorontwerpen gaat werken.

In de eerste plaats kan je gaan uittesten waar de moeilijke punten liggen in het gezicht om de gelijkenis te maken. Het is natuurlijk zo dat ieder gezicht een aantal specifieke kenmerken heeft. Die kenmerken kunnen soms moeilijk overgebracht worden op een tekening zonder dat je het risico loopt een karikatuur te maken. Ik verklaar me even iets duidelijker. Wanneer je bv iemand moet schilderen met een redelijk grote neus of oren. Pas op dit zijn twee zeer gevaarlijke onderdelen van het gezicht waarbij je moet oppassen om niet een karikatuur te maken. Maar eveneens zijn deze twee onderdelen zeer kenmerkend voor deze persoon. Wel dan moet je proberen te werken met schaduw en of kleuren. Wanneer je bijvoorbeeld oren die te groot zijn in de schaduw kan plaatsen, waardoor ze alleen al daardoor minder gaan opvallen dan krijg je wel een goede herkenbaarheid maar gaan die oren niet overheersen. Voor iemand met een grote neus zorg ik er meestal voor dat ik dan een frontaal portret maak. Daardoor gaat de neus niet zo groot lijken als dat je deze persoon bijvoorbeeld in een zijaanzicht of driekwart gaat tekenen. Het is natuurlijk ook zo dat je voor iemand met grote oren niet naar een frontaal zicht gaat weergeven want dan staan die oren pas goed in het licht en vallen ze nog des te meer op.

In de tweede plaats kan je kijken naar je compositie of die goed is of dat er dingen dienen aangepast  te worden om tot een goede compositie te komen. Ook dit is een zeer moeilijk punt als je met een portret onmiddellijk als goed gaat ervaren. Als je door middel van een voorontwerp kan zien dat je compositie toch niet dat is wat je dacht, dan kan je dat rustig gaan aanpassen in je ontwerp en je weet dan ook dat het goed zit.

Een derde heel belangrijk punt is het kleurgebruik dat je kan uittesten. In het geval dat hier nu voorligt zie je heel duidelijk dat de kleur van de kleren veel te veel gaan overheersen. Daarom probeerde ik door middel van een vrij en onbewerkte achtergrond de aandacht weg te nemen van de kleren en de aandacht terug naar het gezicht te brengen, maar dat is zeker niet gelukt. Dus er zal een achtergrond dienen te komen die de kleur van de klederen gaat absorberen, of, ik moet de kleur van de kleren gaan aanpassen. Ook het bijplaatsen van de pop op de bank haalt praktisch geen aandacht weg van de overheersende kleur van de kleren. De plaatsing van de pop vind ik wel goed omdat ze iets meer de aandacht trekt en daardoor het oog min of meer kan leiden in of uit de tekening. Maar ook dat begeleiden van het oog is voor mij onvoldoende geslaagd om alles te laten zoals het nu is.

Een vierde punt is, dat je met een aantal voorontwerpen eens kan gaan kijken hoe de opdrachtgevers tegenover het een of ander ontwerp zullen aankijken. Daardoor kan je ook al een bepaalde voorkeur ontdekken of je kan in elk geval meer duidelijkheid krijgen bij de voorkeur  van je  opdrachtgevers .

En het vijfde en laatste punt is  je kan ook met je voorontwerpen naar de plaats gaan waar het uiteindelijke schilderij / werk eventueel komt op te hangen. Want ook hier leer je natuurlijk veel over hoe het in dit geval een portret er dient uit te zien. Zeker kan je daar constateren of een horizontaal of verticaal werk het best tot uiting komt. Maar je kan ook zien of er voldoende licht aanwezig is om het portret te laten uitkomen en of je redelijk donker kan gaan of dat het integendeel heel licht moet zijn omdat de omgeving te donker is.

Je ziet dat er een aantal dingen voordelig zijn om bij een portret opdracht met voorontwerpen te werken. Er zijn natuurlijk ook enkele nadelen verbonden aan deze manier van werken. Eén van de nadelen is dat het meer werk vraagt van de kunstenaar omdat hij/zij nu eenmaal een aantal voorontwerpen dient te maken. Ook gebruik je meer papier en verf/pastel maar geloof me de meeste nadelen kunnen niet opwegen tegen de voordelen die ik net heb opgesomd.

Op de bijgaande foto laat ik je nu zien dat ik op het voorontwerp een aantal notities maak die later kunnen van past komen als we gaan werken in deze opstelling. Je kan zien dat ik een opmerking gemaakt heb over de zichtbare hand. Dat de vorm van de hand niet goed is er zijn enkele dingen die niet helemaal juist overkomen. Een andere opmerking heb ik erbij geschreven die gaat over de hevige kleur van de kleren maar ook staat er bij dat de kleuren van de pop veel heftiger dienen te worden. De afmetingen van het schilderij heb ik erop gezet en ook heb ik aangegeven dat de compositie niet helemaal goed zit. Ook vermeld ik vanuit welke richting het licht komt. Dit is zeer belangrijk als je bezig bent met schilderen dat je altijd vanaf dezelfde kant het licht  op je onderwerp laat vallen.

Je ziet dus dat dit voorontwerp meer dan zijn nut heeft gehad en dat het weinige aan werk dat ik er extra ingestoken heb niets anders dan voordelen heeft gegeven.

Mijn volgende bespreking zal handelen over het tweede voorontwerp dat ik maakte van Eliona en ook zal ik dan weergeven welk voorontwerp uitgekozen wordt (in samenspraak met de ouders/opdrachtgevers om als voorbeeld te dienen voor het latere schilderij.