Oorlogsverslag WO I - Schoonbroek (4)

Oorlogsverslag WO I - Schoonbroek (3)

Aan de parochies werd na de Eerste Wereldoorlog door het bisdom gevraagd een verslag over de oorlogsgebeurtenissen in te dienen. Die verslagen worden in het Rijksarchief bewaard en zijn recent online geplaatst.

Hier volgt het verslag van de Sint-Jobparochie van Schoonbroek. Het draagt als datum 8 mei 1919 en het werd ondertekend door pastoor Pieter Wijgerde (Weelde 1863-Weelde 1943; pastoor in Schoonbroek van 1909 tot 1928) en door Jan Clemens Hermans, voorzitter, en Henricus Nuyts, lid van de Kerkfabriek.

--------------------------

'De goddelijke diensten zijn regelmatig, zonder onderbreking gevierd, de bisschoppelijke brieven zijn allen, zonder eenige uitzondering aan het volk voorgelezen, en hebben hetzelf, tegelijk met de sermonen, moed en vertrouwen ingeboezemd.

De jaarlijkse processien werden gehouden, niettegenstaande het vijandelijk verbod, wekelijks werd eene heilige mis gezongen voor onze soldaten bij het leger en eene andere voor onze gesneuvelde soldaten, de communien waren talrijker en in het begin van November 1918 werd er alhier door de EE. PP. Capucienen met veel vrucht eene missie gepredikt.'

Oorlogsverslag WO I - Schoonbroek (2)

Aan de parochies werd na de Eerste Wereldoorlog door het bisdom gevraagd een verslag over de oorlogsgebeurtenissen in te dienen. Die verslagen worden in het Rijksarchief bewaard en zijn recent online geplaatst.

Hier volgt het verslag van de Sint-Jobparochie van Schoonbroek. Het draagt als datum 8 mei 1919 en het werd ondertekend door pastoor Pieter Wijgerde (Weelde 1863-Weelde 1943; pastoor in Schoonbroek van 1909 tot 1928) en door Jan Clemens Hermans, voorzitter, en Henricus Nuyts, lid van de Kerkfabriek.

------------------------------------------------

'De eerste berichten over den gang der oorlogsgebeurtenissen, de onwetendheid aangaande den waren toestand, stelselmatig door de pers verzwegen, onderhielden het volk in eene bedrieglijke hoop.Wanneer dan na,eenige dagen het bericht kwam, dat Luik en Namen gevallen waren, wanneer de verschrikte inwoners van Visé en Aarschot de onmenselijke gruwelen van den bloeddorstigen vijand kwamen vertellen, en dat de eerste vijandelijke strijdbenden ook hier verschenen, dan was de verslagenheid algemeen; en de val van Antwerpen en de overhaastige terugtocht van ons leger op den IJzer, ontanmen aan het volk het laatste greintje moed en vertrouwen, en elkeen leefde in angst voor de komende dingen.

Langzamerhand bedaarden de gemoederen en de voorbijtrekkende troepen werden veelmeer met verachtende onverschilligheid dan met schrik betracht; de bevolking hervatte haar werk met stille gelatenheid en gewende zich van lieverlede aan den toestand, te meer nog daar ze verschoond bleef van bezetting en gewelddaden.'

 Oorlogsverslag WO I - Schoonbroek (1)

Aan de parochies werd na de Eerste Wereldoorlog door het bisdom gevraagd een verslag over de oorlogsgebeurtenissen in te dienen. Die verslagen worden in het Rijksarchief bewaard en zijn recent online geplaatst.

Hier volgt het verslag van de Sint-Jobparochie van Schoonbroek. Het draagt als datum 8 mei 1919 en het werd ondertekend door pastoor Pieter Wijgerde (Weelde 1863-Weelde 1943; pastoor in Schoonbroek van 1909 tot 1928) en door Jan Clemens Hermans, voorzitter, en Henricus Nuyts, lid van de Kerkfabriek.

------------------------------------------------

‘De parochie Schoonbroek is gelegen in de provincie Antwerpen, arrondissement Turnhout, kanton Turnhout en Arendonk, gemeente Oud-Turnhout en Arendonk; in de dekenij Turnhout.

Gelegen in eene laagvlakte op vijf kilometers afstand van de Hollandsche grens, biedt deze plaats niets belangrijks onder krijgskundig oogpunt.

De bevolking van Schoonbroek wijdt zich uitsluitend aan den landbouw, en bekommert zich weinig om politieke aangelegenheden. Groot was dan ook de ontsteltenis wanneer de eerste tijding van den oorlog over Belgi¨fe klonk en dat de dienstplichtige mannen en jongelingen onder de wapens werden geroepen. Maar niemand kon zich voorstellien dat deze oorlog, zoo onverwachts losgebroken, eene nationale ramp zou worden.

Ons leger, zoo meende men, gesteund door de krachtdadige hulp van Franschen en Engelsen, zou de sterke forten der Maas bezetten en den overmoedigen vijdand tot den terugtocht dwingen, en na eenige weken zouden onze soldaten met roem beladen huiswaarts keeren.

In afwachting werden vurige gebeden ten hemel gezonden om de goddelijke hulp af te smeeken en het uur van de zegepraal te verhaasten.’

Op vrijdag 15 augustus is er om 10 uur ter gelegenheid van O.L.Vrouw Hemelvaart, een pontificale hoogmis in de abdijkerk van Postel. Iedereen is welkom!

Niet minder dan 31 Retienaars namen deel aan de Dodentocht in Bornem. Opmerkelijk is dat 21 wandelaars de tocht van 100 km helemaal uitdeden. En de ouderdomsdeken met 10 jaar voorsprong op de tweede oudste, is Marcel Moons met zijn 71 jaar, die de 100 km aflegde tegen een gemiddelde snelheid van 5,1 km !!

 Carl Van Eyndhoven bespeelt de beiaard van de Postelse abdij. Vanop het mooi heraangelegde binnenplein kan u gratis volgend programma beluisteren:

Donderdag 15 augustus

Abdijtoren Postel om 15 u

Carl VAN EYNDHOVEN

1. Suite in G Georg Fr. Händel

(1685-1759)

Allegro - Courante - Air

2. In a Monastery Garden Albert Ketelbey

(1875-1959)

3. Suite Carl Ph. E. Bach

(1714-1788)

Allegro - La Philippine - Allegro - La Caroline

4. Ave Maris Stella

(naar het versteek van de Sany 1648 en intavolaties)

5. Sonate voor fluit en continuo Johann J. Quantz

(1697-1773)

Adagio - Allegro - Largo - Minuetto

6. Parafrase over bekende Marialiederen

7. Drie Menuetten Franz Schubert

(1797-1828)

8. Improvisatie over evergreens

9. Dansen

Almande de St. Nicolas

Passamezzo

Bergamaska

Beiaardbewerkingen: Carl Van Eyndhoven (uitgez. 2.: Arie Abbenes).

Jo Van Hoof is afkomstig van Mol, studeerde aan het Sint-Jan Berchmanscollege, werd apotheker, is woonachtig in Duffel en verricht sedert zijn pensionering 'eigenhandig' ontwikkelingswerk in Mali.

In een krant verscheen onlangs het bijgevoegde artikel.

Wie het werk van Jo Van Hoof wil steunen, kan contact opnemen via fc780915@skynet.be .

Allen in de weer voor de peer!

Verkoop Poetin met genoegen een Limburgse peer tegen zijn Russische appel !! 

De Groote Oorlog in Postel (4)

In 1946 schreef E. Van den Bergh, norbertijn van Postel, 'Postele op ter Heyden'. In dat boek besteedt de auteur ook aandacht aan de oorlogsgebeurtenissen  in en rond Postel.

------------------------------------

'Nooit is het brievenverkeer te Postel zo druk geweest als toen.

Brieven werden tussen een plankje en de bodem van de kruiwagen genageld, die om levensmiddelen naar Retie moest. Maar de kruiwagen geraakte niet over Brug II. Dan een andere list. Een vrouw stak de brieven in haar kousen, en zij kwamen ter bestemming. De meeste werden overgebracht in de stangen van een fiets. Een Duits soldaat maakte eens gebruik van een geleende fiets, die vol gesmokkelde brieven zat.

B. was zo volleerd in het over-de-grens-krijgen van mannen en brieven, dat een Duits soldaat eens zei in een vol café: 'Als iemand ons die vos kon overleveren, was de oorlog gewonnen'. De smokkelaar stond er zelf onopgemerkt bij, met een 'pint' in de hand, toen hij die 'lofspraak' hoorde, en trok er in stilte vandoor. Na de oorlog had hij een sigarenkistje half gevuld met decoraties voor zijn 'stoute stukken'.'

De Groote Oorlog in Postel (3)

In 1946 schreef E. Van den Bergh, norbertijn van Postel, 'Postele op ter Heyden'. In dat boek besteedt de auteur ook aandacht aan de oorlogsgebeurtenissen  in en rond Postel.

------------------------------------

'En toch kon de door kanaal en draad versperde grens de oorlogsvrijwilligers uit het bezette gebied en het corresponderen met het oorlogsfront niet tegenhouden. Een tij lang kropen de strijlustigen door de duiker tussen Brug I en II. Eens ging de overtocht op ledige biervaten, verbonden met planken, tussen Brug II en III. Sommigen gebruikten rubberbootjes of maakten zelf bootjes uit zeildoek.

Er kwam heel wat kijken bij zulke overzetdienst. Jongens volgden een leider op afstand en niet in groep. Bij onraad zou hij een rode zakdoek te voorschijn halen en moesten ze verdwijnen in gracht of bos. Het duurde niet lang of ze moesten zich verbergen voor een groep Duitsers per fiets. Wat verder was de uitgezochte schuilplaats, waar moest gewacht worden op de overzetters. Door fluitsignalen zouden ze elkander vinden. En dan vooruit, over alles heen, door de dikke duisternis. Ginder lag de vaartdijk, dicht bezet en duchtig afgezocht. Opgepast!... Ze lagen nog maar amper tegen de dijk, of daar stapte boven hun hoofden een Duitse patrouille voorbij. Dan werd een bootje ontvouwd en zette keer op keer 'n paar 'passagiers' aan wal.

Wat nu? Daar stond de draadversperring. Een schaar met gummihandvatten dreef een bres in het moordend metaal. Anderen spanden een reep of raampje tussen de draden en kropen dan door de opening. Op de 'Saffraanberg' is lang zulk een raampje te zien geweest: want op dat grenspunt was het verkeer bijzonder druk. Daar kwam zelfs een Rus voorbij, met een groot mes bij zich. 'Dat was zijn paspoort, meer had hij niet nodig'. Een hele groep, die voorlopig niet verder kon, begon er zich intussen te oefenen in het schieten.

Zekere nacht werd er op de deur geklopt bij X. 'Geef mij te drinken'. - 'Wie daar?' - 'Een Duits soldaat, laat mij drinken'. - 'Drink maar uit de put'. De volgende morgen kwam de logeergast uit de shcuur, en maakte het doel van zijn reis beken: 'Twee van zijn broers waren gesneuveld: hij trok de grens over'. Niet lang daarna vond met het verkoolde lijk van de voortvluchtige aan de draadversperring.

De bewakers van die afsluiting hadden het niet onder de markt. Indien we de verhalen van 'n paar pochers moesten geloven, zouden ze meer dan een bewaker in een konijnenpijp hebben gestopt.'

(foto: E. Van den Bergh, uit 'Biografisch Lexicon van de abdij van Postel', samengesteld door pater Ivo Billiaert, archivaris)

De Groote Oorlog in Postel

In 1946 schreef E. Van den Bergh, norbertijn van Postel, 'Postele op ter Heyden'. In dat boek besteedt de auteur ook aandacht aan de oorlogsgebeurtenissen  in en rond Postel.

'Het was of de middeleeuwse 'Speendagen' herleefden, toen de oorlog losbrandde in 1914.

Een man van Postel, Baron Charles de Broqueville, stond aan het hoofd van het land in 1914.

Luik brak de eerste stoot, totdat de bres opensprong naar Leuven en Aarschot. De wegen waren te eng om de mensenmassa door te laten: mannen en vrouwen, jongens en meisjes, bejaarden en kinderen, te voet, per fiets, met kruiwagens en stootwagens, met honden en paarden, met koetsen en karren, gepakt en gezakt als landverhuizers, trokken naar Postel. Honderden zakten op het einde van Augustus af naar de abdij, die rond de vijf honderd vluchtelingen opnam, tot zij terug of verder trokken.

Op 22 Augustus werd onze confrater L. Van Genechten, de veteraan uit de Congo-missie, die te Retie op assistentie was, met andere geestelijken, als gijzelaar meegenomen tot Dessel. Een Duitse patrouille van 'n dertigtal ruiters was door het dorp getrokken op weg naar Kasterlee. Bij het terugkeren sloegen 'n paar achterblijvers bij vergissing de weg naar Postel in. Op zoek naar de goede richting, werd een van de ruiters door de gendarmen van Arendonk gekwetst en een paard gedood. Toen kwam heel de groep teruggestormd en opende het vuur langs alle kanten, terwijl de markt aan de vier hoeken in brand geraakte. Een meisje, Liza Van Herck, die aan het raam kwam kijken, werd door een kogel getroffen en gedood. (zie vorig artikel: De verwoesting van de Retiese markt)

Op 14 October drongen de eerste Duitse soldaten tot hier door.

Op 3 November kregen wij de bezetting.'

(foto: L. Van Genechten, norbertijn van Postel, uit Biografisch Lexicon van de abdij van Postel, samengesteld door pater Ivo Billiaert, archivaris))