Berichten van 28 maart 2016 tot 3 april 2016

Op 5 maart 1928 schrijft de minister een korzelige brief aan de gouverneur. Reeds sedert 3 jaar, aldus de minister, belooft het Gemeentebestuur de lagere school uit te breiden. Eerder was beloofd dat er 2 nieuwe schoollokalen voor jongens in het centrum en 6 nieuwe klassen voor 'Werbeeck, Hooidonck, Branst (sic)' zouden gebouwd worden. Uit de gemeenteraadsbeslissing van 9 december 1927 blijkt dat er maar 4 voorzien worden terwijl de lokalen in het centrm zelfs niet meer vermeld worden. En de minister stelt dat de plaatselijke ovelrheid 'door zijn voortdurend talmen bewijst dat zij geenszins geneigd is te voldoen aan heer verplichtingen inzake onderwijs'. Hij geeft de gouverneur opdracht 'het onwillig bestuur voor oogen te leggen' dat indien de bundel niet voor einde april in het bezit is van de minister, hij de schoolsubsidies zal inhouden.

Reeds op 12 maart 1928 vertrekt er een hoogst verontwaardigde brief van het Reties Gemeentebestuur naar de minister. Het bestuur beschouwt het als 'een zijner bijzonderste plichten van voor een goed onderwijs te zorgen'. De oorzaak van de vertraging is niet bij het gemeentebestuur te zoeken, 'doch wel bij de immer nieuwe voorstellen van de hogere schooloverheid'. Wat de oprichting van wijkklassen betreft, is het gemeentebestuur van mening dat 'de woningen der gemeente daarvoor niet geschikt zijn door hunne ligging'. De gevolgen zouden alleen maar 'nuttelooze personeelsvermeerdering en gelduitgave ' zijn. Toch is het bestuur bereid voor de gehuchten Werbeek, Hodonk en Brand '2 lokalen voor 4 gemengde afdelingen der kleine jongens en meisjes van 6, 7, 8 en 9 jaar ' op te richten.Anderzijds wil het Gemeentebestuur vooral werk maken 'van de jongensschool in het centrum te vergrooten en vraagt niet beter dan aanstonds met deze werken te kunnen beginnen.'

(Uit de brochure 'Gemeentelijke Schoolgebouwen Retie 1835-1994', Gust Adriaensen, 1995)

De procedure en de bouw van de nu afgebroken schoolvleugel liepen niet van een leien dakje. Alles bij mekaar duurde het tien jaar, van 1922 tot 1932, eer het gebouw er stond.

In maart 1922 besliste de Gemeenteraad 'het bouwen van nieuwe klassen ter studie te nemen'. Ruim anderhalf jaar later werd het grondplan goedgekeurd maar bij gelijkheid van stemmen werd het voorstel in december 1924 verworpen. Begin 1925 geraakte de Gemeenteraad dan toch akkoord.

De toenmalige minister van Wetenschappen en Kunsten, Huysmans, laat in november 1925 aan de gouverneur weten dat het ontwerp voor 5 lokalen bij de jongensschool mag onderworpen worden aan de goedkeuring van de Bestendige Deputatie.

Weer twee jaar later brengt de kantonnale inspecteur, Edward Sneyers, het Gemeentebestuur op de hoogte van het feit dat er geen ministeriële instemming meer is voor het uitbreidingsproject. Motivatie: 44% van de jongens moet per dag meer dan 2 uur schoolweg afleggen en dus is de realisatie van wijkklassen nodig terwijl de oude vierklassige school in het centrum ongewijzigd kan voortbestaan.

Het Gemeentebestuur zoekt een compromis. Tijdens een bespreking met de inspectie in november 1927, wordt voorgesteld 2 nieuwe lokalen in het centrum bij te bouwen en een nieuwe, gemengde school op een geschikte plaats op te richten. De gouverneur vraagt daarover meer uitleg: is er een gemeenteraadsbeslissing, is er grond en geld beschikbaar, is het gemeentebestuur zinnens de school geheel of gedeeltelijk over te dragen aan het comité der aangenomen school? In het antwoord van het Gemeentebestuur wordt verwezen naar een gemeenteraadsvergadering van 9 december 1927. Daarin werd beslist in Werbeek 4 schoollokalen, afhankelijk van de jongensschool in het centrum, op te richten voor 'de kleine meisjes en jongens der gehuchten Werbeek, Hodonk en Brand'. Het Gemeentebestuur heeft in Werbeek een stuk grond. Als dat niet gunstig gelegen is, zal een ander worden aangekocht. En het bestuur is niet zinnens het contract met het comité der aangenomen school, dat in oktober 1928 afloopt, te hernieuwen.

(Uit de brochure 'Gemeentelijke Schoolgebouwen Retie 1835-1994', Gust Adriaensen, 1995)

De nu afgebroken vleugel van de gemeentelijke basisschool is niet het oudste gedeelte van de gemeentelijke 'jongensschool'. De sterk gerenoveerde vleugel rechts (wanneer men via de Peperstraat de school binnengaat) is in 1835  de start geweest van het gebouwencomplex. Voordien was het gemeentelijk schooltje gesitueerd in de buurt van de kerk en grensde het aan het kerkhof (rond de kerk).

Met Kerstmis 1835 wordt het nieuwe schoolgebouw 'hebbende eenen schoonen grooten en wel verluchte Plaets met eene groote soldering die door het armbestuur word gebruikt, ten eynde de graenen die het zelven in natuer trekt te plaetsen' in gebruik genomen. Daar de school onvoldoende bemeubeld was, besloot de Gemeenteraad 75 fr te besteden voor het maken van 6 nieuwe banken en 100 fr voor een sterke 'stoof' en tien meter buis, 'een meubel van hetwelk men zig niet kan passeren bij het winter seizoen'. IN dat lokaal gaf meester Bongaerts tijdens de winter aan meer dan 150 jongens en meer dan 100 meisjes les.

'Ten eynde met meer gemak te kunnen onderwijzen', besliste de Gemeenteraad in 1865 het schoollokaal 'in twee afzonderlijke plaatsen te brengen'. In 1867 stelde de provinciale inspecteur aan de gemeente voor, het schoollokaal met 9 meter te verlengen en het dan in 3 klaslokalen te verdelen. Het Gemeentebestuur ging daar niet op in, want, aldus het bestuur, 'als we 3 klassen maken moeten we ook een derde meester aanstellen'. Maar in 1876 wordt dan toch de beslissing tot vergroting genomen.

(Uit de brochure 'Gemeentelijke Schoolgebouwen Retie 1835-1994', Gust Adriaensen, 1995)

Via onderstaande link kan u een RTV-reportage zien over de afbraak van een oude schoolvleugel en de vorderingen van de nieuwbouw, inclusief interviews met schepen Luc Janssens en oud-onderwijzer Pierre Melis.

Alle mobiliteits- en ruimtelijke studies van de laatste jaren vermelden het zware en aangroeiende sluipverkeer op de Langedijk-Huisjes-Plas, en dat daaraan een halt moet toegeroepen worden.

Deze gemeentelijke landelijke wegen verwerken voor bijna de volle 100%, doorgaand gemotoriseerd verkeer tussen Noord-Limburg en de E34. Het verwerken (en aantrekken) van doorgaand gemotoriseerd verkeer is nochtans niet de functie van gemeentelijke wegen maar wel van de gewestwegen, die ook daarvoor worden ingericht.

Over de functie van de Langedijk wordt zowel in het Gemeentelijk Mobiliteitsplan (2000) als in het Gemeentelijk Ruimtelijk Structuurplan (2006) geen twijfel gelaten:
-Gemeentelijk Mobiliteitsplan: de Langedijk moet op korte termijn ingericht worden als primaire fietsroute.
-Gemeentelijk Ruimtelijk Structuurplan: de Langedijk maakt deel uit van het bovenlokaal alternatief fietsroutenetwerk.

Moeilijk is het dus niet: gewoonweg uitvoeren wat goedgekeurd werd in het Gemeentelijk Mobiliteitsplan en in het Gemeentelijk Ruimtelijk Structuurplan: Primaire Fietsroute.

In bijlage het Gemeentelijk Ruimtelijk Structuurplan en een aantal plannen die duidelijk maken dat de Langedijk zeker geen weg is voor doorgaand gemotoriseerd verkeer.

Immo- en bouwbedrijf Dillen uit Olen is voornemens een woningbouwproject te realiseren in de Nederstraat en langs een gedeelte van het Vestpad (dat ondertussen al vanaf de Nederstraat tot aan het staakkapelletje aan de Vest, verdwenen is.

De firma beschrijft haar project als volgt:

--------------------------------------

Retie, De Vest

In de Nederstraat plaatsen we een handelspand, 12 appartementen en 4 woningen. De kleine handelsruimte (75 vierkante meter) bevindt zich op de hoek van het plein. De huizen beschikken over ruime leefruimtes die uitgeven op de tuin en hebben een eerste verdieping met 3 slaapkamers, badkamer en bergruimte.

De appartementen bevinden zich boven een ondergrondse parking met individuele bergingen. Alle appartementen beschikken over mooie zongerichte terrassen. Op het gelijkvloers omvatten ze bovendien een achtergelegen tuintje. Er is keuze uit appartementen met 1, 2 of 3 slaapkamers. Dankzij de unieke ligging van onze residentie hebben de bewoners uitzicht over de vest en de voormalige pastorie.

--------------------------------------------

Dit bouwproject en andere roepen meer en meer vragen op over de richting die de urbanisatie van de Retiese dorpskom uitgaat. Wat is de visie de gemeentelijke en regionale overheden op de ruimtelijke en stedenbouwkundige evolutie van onze landelijke gemeente?