Na de Eerste Wereldoorlog werd door de bisdommen aan de parochies gevraagd een verslag over de oorlogsgebeurtenissen in te sturen.

Die oorlogsverslagen worden bewaard in het Rijksarchief. Ook van de parochie Sint-Martinus is er een uitgebreid met de hand geschreven verslag.

In een aantal artikels zal ik het verslag, in de spelling zoals het geschreven werd, online plaatsen.

-------------------------------

4. De eerste weken algemeen neerslachtigheid onder de bevolking. De landbouwers hadden geen moed om de akkers te bezaaien: 'het zal alles plat geloopen en vernield worden' zegde ze. Stilaan werd de hand aan 't werk geslagen.

De sacramenten werden zoo druk ontvangen, dat wij op gewone zondagen een Kanunnik der Abdij van Postel (8), moesten bijvragen om de biecht te helpen hooren, (hetgeen vroeger slechts den 1en zondag der maand nodig was voor de leden van den Bond van het H. Hart (9).

De Eerwaarde leeraars Aug. Graulus (10), prof. te Vilvoorden, en Joz. Smets (11), id. te Ukkel, hielpen ook onder het verlof biecht hooren. Zelfde drukte aan den biechtstoel, als er een algemeen communie gevraagd was door Zijne Eminentie , onzen Beminden en Onverschrokken Kardinaal (12). De Mis werd goed bijgewoond, velen zelfs gingen in de week ter Kerke. Des avonds in de week had er een Rozenkrans plaats in de Kerk voor het dorp en de omliggende huizen (13); op de gehuchten werd dit gebed 's middags vericht voor de inwoners, die aan een Beeldje van OLV samen kwamen; op vele gehuchten zelfs 's avonds een tweede maal. Na de plundering en brandstichting van 22 Oogst 1914 (14) dierf het volk 's avonds niet naar de Kerk komen; de geburen vergaderden ondereen, en baden den Rozenkrans aan de deur hunner woningen.

Het getal communieën is in 1914 met 4500 vermeerderd.

------------------------------------

8. Kanunnik der Abdij van Postel: Een der Postelse norbertijnen die geregeld in Retie assisteerde was Ludolphus Van Genechten, Geel 1867-Postel 1935.

9. Bond van het Heilig Hart: Succesrijke religieuze vereniging die het maandelijks communiceren propageerde en organiseerde.

10. Aug. Graulus: August Graulus, priester, 1882-1965.

11. Joz. Smets: Jozef Smets, priester, 1883-1982.

12. Kardinaal: Kardinaal Mercier, 1851-1926.

13. Dorp en omliggende huizen: Bedoeld wordt: de Markt en de centrumstraten.

14. 22 Oogst 1914: Op de dramatische gebeurtenissen van 22 augustus 1914 wordt later in het verslag nog teruggekomen.

------------------------------------

Na de Eerste Wereldoorlog werd door de bisdommen aan de parochies gevraagd een verslag over de oorlogsgebeurtenissen in te sturen.

Die oorlogsverslagen worden bewaard in het Rijksarchief. Ook van de parochie Sint-Martinus is er een uitgebreid met de hand geschreven verslag.

In een aantal artikels zal ik het verslag, in de spelling zoals het geschreven werd, online plaatsen.

-------------------------------------

1. Rethy ligt ongeveer halverwege op den steenweg van Turnhout naar Moll. Het dorp behoort aan het kanton Arendonck, aan het arrondissement Turnhout, provincie Antwerpen, dekenij Moll.

2. In 't begin van den oorlog heeft de Burgemeester (1) doen aanplakken, en de Pastoor (2) op den predikstoel afgekondigd, dat geen burgers, slechts soldaten of leden der burgerwacht, een kenteeken dragend, aan de vijandelijkheden mochten deelnemen, om den vijand geen aanspraak te geven op plundering en moordenarij. Ook alle geschut, geweren, karabiens, revolvers, zijn op bevel van den Burgemeester ingeleverd op het gemeentehuis. Ook heeft de geestelijke overheid de burgers gewezen op hunne plicht, de soldaten desnoods te herbergen, de gekwetsten te verzorgen, hun , zelfs den vijanden, alle diensten van christene naastenliefde te bewijzen. Eene klas der Zusters Penitentienen (3) was in ziekenzaal veranderd; daar hadden de burgers bedden en slaapgerief heengebracht.

In 't begin van Januari 1915, is op de pastorij (4) eene ziekenzaal voor Duitsche licht gekwetsten ingericht, en heeft omtrent 3 maanden gediend. Daarna voor inkwartiering der D. soldaten. Van einde December 1914 tot 16 November (5)1918 , heeft de Pastoor aanhoudend minstens twee soldaten in kwartier gehad, buiten die, soms 2 of 3 ander voor eenige dagen ; en 3 tot 5 paarden in een magazijn in stal veranderd, tot begin van den zomer 1918.

3. De soldaten zijn met geestdrift naar het leger vertrokken; doch de getrouwden, 31 in getal, met de droefheid in het hart. Acht (6) vrijwilligers zijn onder den oorlog binnen gegaan. Totaal soldaten van Rethy (7): 106 (8).

----------------------

1. Burgemeester Alois Van Gansewinkel. Burgemeester van 1895 tot 1920.

2. Pastoor Augustinus Raeymaekers. Pastoor van 1912 tot 1928.

3. Zusters Penitentienen: Zusters Franciscanessen hadden zich in 1816 in Retie gevestigd en stichtten er het klooster Sint-Annadal in de Laarstraat.

4. Pastorij: De oude pastorie op de Pas, gebouwd in 1696.

5. 16 november: De wapenstilstand was 11 november. Ofwel vergist de verslaggever zich van datum, ofwel gaat het na 11 november om geallieerde soldaten.

6. Acht: Geschrapt 'zeven'.

7. Rethy: Bij besluit van de ministerraad van 11 juni 1931 werd aan de openbare besturen opgelegd voortaan de moderne spelling van de Vlaamse gemeentenamen te gebruiken. Rethy werd dus Retie.

8. 106: Geschrapt: '103'.

Het bezoek van een dochter van een Amerikaanse soldaat die tijdens de operatie Market Garden in Retie sneuvelde, heeft het onderzoek van Chris en Lydie Nuyts, Maria Van Gestel en Willy Thijs naar de oorlogsgebeurtenissen in Retie op 17 en 19 september 1944, nieuwe impulsen gegeven.

Bij dat onderzoek worden ook de laatste nog in leven zijnde ooggetuigen of hun kinderen betrokken en de belangstelling is ook van die zijde groot.

Op 2 november bezocht Jef Adriaensen (85), afkomstig van Werbeek, na zeventig jaar de plek waar een der Amerikaanse vliegtuigen neerstortte. Ze is gesitueerd ter streke Aberg, in laaggelegen, moerassig gebied, aan de Retiese kant van de Werbeekse Nete, vlak tegen het bruggetje aan, waarover je de Boshoek in Dessel kan bereiken.

Jef Adriaensen zag  als 15-jarige heel wat vliegtuigen en zwevers over Werbeek, richting Hodonk-Groene Bemd en Koninklijk Domein (Werbeekse Horst- Zanddijkdreef) vliegen. Een ervan crashte op de bezochte plek, andere stortten neer langs de Groenedijk en ten noordoosten van de Zanddijkdreef.

Al vlug na de crash won de nieuwsgierigheid het van de angst, en de wrakken werden door de mensen van Werbeek, Hodonk, Brand en de Boshoek in Dessel bezocht en met volharding gestript. Want alles kon in die dagen gebruikt worden. 

Retie doorgelicht (5)

(Foto: wooncomfort in de heraangelegde Groenstraat)

Woensdag 15 en donderdag 16 oktober bezocht de dochter van een Amerikaanse gesneuvelde, samen met haar man en twee schoonzussen, Retie.

De Amerikaan sneuvelde in Retie tijdens de operatie Market Garden op het einde van de Tweede Wereldoorlog. Toen crashten boven Retie een aantal vliegtuigen en zwevers.

Het bezoek van de vier Amerikanen werd intens voorbereid en tijdens de twee dagen begeleid  door Chris en Lydie Nuyts, Maria Van Gestel, Willy Thijs en fotograaf Louis Mertens. De diverse crashplaatsen werden bezocht, waarbij ook de laatste Retiese ooggetuigen werden betrokken. Ook werd een bezoek gebracht aan het kerkhof. De Amerikanen legden bij elk van de bezochte plaatsen piëteitsvol een witte roos neer.

Ook stonden een ontvangst op het gemeentehuis door burgemeester en schepenen, én een uitgebreid bezoek aan de abdij van Postel, op het programma.

Het Amerikaans gezelschap was erg ontroerd door de hartelijke ontvangst overal in Retie en uitermate dankbaar voor de boeiende kennismaking met Retie en Postel.

Op zaterdag 1 november is er om 10 uur in de eeuwenoude abdijkerk van de norbertijnen van Postel een pontificale Allerheiligenmis

Op 2 november stelt Willy Thijs zijn olieverfschilderijen, aquarellen en pastels, tentoon in de Foyer van GC Den Dries in Retie.

De site van het cAt-project in Dessel, links van de weg Retie-Geel, omvat 88 hectare. Daarvan blijft ruim 75 hectare voorlopig onbebouwd. Voor dat terrein trekt NIRAS resoluut de kaart van de natuur. Daarom liet NIRAS een natuurbeheersplan ontwerpen. Dat moet het landschap zoveel mogelijk in zijn oorspronkelijke staat herstellen en beschermen.

Om uit tezoeken wat de beste manier van heidebeheer is, test NIRAS drie beheermethodes in een proefproject: plaggen, maaien en begrazing door schapen.

Ook worden wandel- en fietspaden voorzien. Dankzij infopanelen zal een wandeling of fietstocht een leerrijke uitstap worden. Een klein centraal deel van het gebied wordt ontoegankelijk voor bezoekers. Dat zal planten en dieren (grondbroeders) de kans geven om zich ongestoord te ontwikkelen.

Op zaterdag 1 en zondag 2 november heeft in GC Den Dries de traditionele boekenbeurs van Davidsfonds-Retie plaats.

Iedereen is van harte welkom!

Heemkring Zeven Neten organiseert op zondag 2 november een tentoonstelling over de Eerste Wereldoorlog, 'Den Grooten Oorlog'.

De tentoonstelling heeft plaats zowel in de kleine zaal als in de 'foyer' van GC Den Dries.

In de kleine zaal zal de oorlog in zijn 'realiteit' te zien zijn: foto's en documenten van de Retiese gesneuvelden, informatie over de andere Retienaren die gedurende vier jaar in de IJzervlakte streden, foto's en documenten over de oorlogsgebeurtenissen , pakkende affiches..., maar ook de verzen van Retiese dichters als Guy Aarts, Gust Adriaensen, Willy Thijs en Paul Vincent in hun artistieke benadering van die jaren van oorlogsgruwel.

In de 'foyer' (de inkomhal) kunnen we kennismaken met een selectie van schilderijen die Willy Thijs maakte op het thema van de Grote Oorlog, onder de titel 'Winter van de wereld'.

De toegang is gratis. 

Op woensdag 15 oktober om 11.30 uur is er ter gelegenheid van het hoogfeest van de kerkwijding van de abdij- en parochiekerk een pontificale hoogmis in Postel.

Het ecoduct Kempengrens op de grens Postel-Bladel, is bekroond met de Europese IENE-prijs. Straks kunnen hazen, reeën en dassen via die natuurbrug de E34 veilig oversteken.

IENE staat voor het 'Infra Eco Network Europe', een organisatie die de transportinfrastructuur in Europa duurzamer en veiliger wil maken. De autosnelweg E34 hakt het leefgebied van heel wat dieren langs de Belgisch-Nederlandse grens ins tukken. Dat probleem lossen Vlaanderen en Nederland nu op door samen het ecoduct Kempengrens te bouwen, over de landsgrens heen.  Het Agentschap voor Natuur en Bos zal de natuur op en rond het ecoduct in Vlaanderen beheren, de Bosgroep Zuid-Nederland oet hetzelfde aan Nederlandse kant.

Het ecoduct Kempengrens zal wellicht voor al door hazen, reeën en dassen worden gebruikt. Ook vlinders en reptielen, zoals de gladde slang, profiteren van de nieuwe natuurbrug. In oktober en november komen op het ecoduct planten en struiken waarin de verschillende diersoorten zich veilig voelen. Aan de voet van de brug komen speciale poelen voor kikkers en padden. Vleermuizen kunnen terecht in een soort grot om de winter door te komen.

In het streekmuseum 'De acht zaligheden' in Eersel, loopt momenteel een tentoonstelling over het einde van de Tweede Wereldoorlog in de grensstreek. Ze kan nog tot 9 november bezocht worden.

'Onze weg naar de bevrijding' toont documenten, foto's en voorwerpen, die een boeiend beeld oproepen van de laatste dagen van WO II.

Streekmuseum 'De acht zaligheden' is boeiend en levendig museum, gevestigd in een oude Kempense boerderij. Het is gesitueerd in Eersel, Kapelweg 2. Op de site www.achtzaligheden.nl vind je alle nodige informatie.

Een eeuw na de overtocht van 100.000 Antwerpenaars en anderen, konden opnieuw in vreedzamere omstandigheden, 100.000 mensen via een pontonbrug de Schelde oversteken. Minstens één Retiese was ook van de partij. Een uniek belevenis.

Op zondag 12 oktober vindt de traditionele paardenrally Eersel-Postel plaats.

De mooi versierde paarden komen toe in Postel rond 12 uur en vertrekken rond 13 uur (met paardenzegening).

Er is ook een cafetariastand van 'Natuurlijk Postel' aan de kaasmakerij van de abdij.

Van harte welkom!

(www.eerselpostel.nl)

Tekstkunstenaarscollectief 'Tinta' organiseert onder de titel 'Gestolde Tekens', een groepstentoonstelling van kalligrafen in Kasteel Le Paige in Herentals.

Ook kalligrafe Marleen Van Gestel (Retie-Schoonbroek) neemt aan de tentoonstelling deel.

De tentoonstelling loopt van zaterdag 4 oktober tot en met zondag 26 oktober 2014 en is geopend elke vrijdag, zaterdag en zondag tussen 14 en 17 uur. De toegang is gratis.

Dessel zit met een lek. En wat voor een! Een nucleair.

Er lekt gel uit meer en meer vaten met laagradioactief afval, afkomstig van de kerncentrale van Doel.

Op basis van een rapport van internationale experts, acht het Niras het nodig een splinternieuwe bunker te bouwen, waarin 10.000 risicovaten -in totaal liggen in Dessel circa 50.000 vaten met nucleair afval- kunnen worden afgezonderd. Kostprijs: zeker 25 miljoen euro. Realisatietermijn van het project: drie tot vijf jaar.

Is daarmee de nucleaire kous af? Nee, nee, nee.

De aparte opslag in een aparte bunker is nodig om de inspectie en de controle van de risicovaten beter te kunnen organiseren. Niet meer, niet minder dan dat.

Een definitieve, risicoloze oplossing is er momenteel gewoonweg niet. Het Niras zal een onderzoeksprogramma opstarten, dat hopelijk zal uitwijzen hoe de gelvaten kunnen worden omgevormd tot een stabiel eindproduct dat wel geschikt is voor definitieve berging.

Dat wordt echt pionierswerk en het zal jaren duren. Want het Niras kan niet terugvallen op voorgaande gevallen.

Groen-parlementslid Calvo windt er geen doekjes om: 'We zitten met nucleaire brol en we weten niet hoe er mee om te gaan'. Daar ziet het inderdaad naar uit.

In de septembereditie van 'Suiker - De cultuurkrant van de Kempen' is een boeiend interview met Juul Kabas (Julien Deckx) verschenen, naar aanleiding van zijn 70ste verjaardag.

'Suiker' is een gratis maandblad, dat te verkrijgen is in winkels en openbare instellingen (gemeentehuis, bibliotheek, enz.)

Geboren en getogen Retienaar René Vanherck zet zich al vele jaren in voor de Damiaanactie.

Wie de Damiaanactie via René Vanherck wil steunen, kan contact met hem opnemen: Kerkepad 49, 2275 Wechelderzande, 033124635, renevanherck@hotmail.com

Op zaterdagmorgen 7 juni om 09.00 uur verzamelde een groepje van een dertiental leden van Natuurpunt Netebronnen ter hoogte van de meander van de Breiloop, voor het inventariseren van de omgeving van de meander en het terrein van “den drukker”.

Toen ze ter hoogte van de open plek van het inmiddels gekapte sparrenbos kwamen, maakte kunstenaar en natuur­kenner Achillus Cools de opmerking dat dit terrein hem ideaal leek voor de gewone mijnspin (Atypus affinis). Daarna ging hij gericht op zoek naar sporen die op de aanwezigheid van die spin zouden wijzen. En na enkele minuten werd het kenmerkende web van deze zeldzame vogelspin gevonden. De gewone mijnspin heeft immers een vrij ongewoon web. Ze spint een soort buisachtige constructie die deels boven -en deels onder de grond ligt. De ingang wordt gecamoufleerd met bladeren, mos en allerlei dood mate­riaal. De spin wacht tot een insect over de ingang van de buis kruipt en slaat dan razendsnel toe door uit het hol te springen, het insect met de gifkaken een beet te geven en in de buis te sleuren. Deze spinnen verlaten het hol bijna nooit.

In totaal werden, na enig speurwerk, vier webben van de gewone mijnspin op het terrein gevonden. Mijnspinnen staan op de Rode Lijst als “bedreigd” of “sterk bedreigd” aangeduid. De spinnensoort, een kenmerkende soort voor droge heideterreinen, staat niet op de lijst van de PPS (provinciale prioritaire)-soorten van de provincie Antwerpen en ook niet op de lijst van ‘op te volgen heidesoorten’. Maar door de bijzonderheid van deze waarneming en de zeldzaamheid van deze spinnensoort lijkt het ons toch wenselijk om deze alsnog in deze lijsten op te nemen om bij latere beheerwerkzaamheden ook rekening te houden met de aanwezigheid van deze merkwaardige soort.

(*) De gewone mijnspin was vorig jaar de ‘Europese spin van het jaar’ & ‘gespot’ in de Kesselse heide van onze provincie (cfr. zOOm 2013/2)

De gewone mijnspin (*) is de enige vogelspinachtige in onze streken. Vogelspinachtigen zijn herkenbaar aan hun naar voor gerichte en evenwijdige gifkaken.

Meer info?

Provinciale Groendomeinen regio Kempen

T 014 37 91 74

prinsenpark@provincieantwerpen.be