Afscheid nemen dat doe je niet in één keer.

We zijn maar als blaren in de wind

ritselend langs de zoom van oude wouden

en alles is onzeker

en hoe zouden wij weten

Wat alleen de wind weet.

Zoveel soorten verdriet.

Ik noem ze niet.

Maar één

het afstand doen

en scheiden

en niet

het snijden

doet zo’n pijn.

Maar het afgesneden zijn.

Maria Vasalis

Weggaan

is iets anders

dan het huis uitsluipen

zacht de deur dichttrekken

achter je bestaan

en niet terugkeren

Je blijft iemand

Op wie wordt gewacht.

                                           Rutger Kopland

Je kan ervoor kiezen om -naast of tijdens een kerkelijke dienst of in de plaats van een officieel afscheid- met een ritueel stil te staan bij het overlijden van een geliefd persoon omdat je op een persoonlijke en betrokken wijze eer wilt brengen aan de overledene, omdat je op een eigen wijze - met woorden, vormen, gebaren, symbolen- wilt stilstaan bij het verdriet en het verlies. Want rituelen kanaliseren emoties.

Rituelen dragen bij tot het verwerken van het rouwproces, tot het goed afscheid nemen van een geliefd iemand. In openheid en eerlijkheid en betrokkenheid.

Als ritueelbegeleidster zorg ik voor de nodige ondersteuning.

De meerwaarde van RITEN bij een overlijden.

met rituelen kan je  rouwenden laten ervaren

· Dat we allemaal verbonden zijn.

· Dat we vanuit die verbondenheid contact maken met het wezenlijke krachtveld diep in onszelf.

· Dat daardoor onderlinge steun en vertrouwen gevoeld wordt.

· Dat een gedeelde ervaring meer kwaliteit aan het gebeuren geeft.

· Dat een gedeelde beleving een grote meerwaarde heeft.

Met een begrafenisritueel :

· Plaats je  ook de mens in al zijn facetten centraal: zowel de overledene als de nabestaanden.

· Creëren we samen een mooie, intieme en serene ceremonie.

. Betrek je de rouwenden actief in eenvoudige symbolische handelingen en gebaren, waardoor het samen dragen voelbaar wordt .

· Neem je afscheid in schoonheid, waardigheid, waarheid.

· Geef je een vorm aan de intentie van de familie : de reden waarvoor deze voor een ritueel kiest.

waar hij van stenen is gemaakt

bloeit als een gaaf, ontkleurd fossiel

de stenen bloem van uw gelaat-

Ik kan mij niet van u bevrijden,

er bloeit niets in mijn steen dan gij.

De oude weelden zijn voorbij,

maar niets kan mij meer van u scheiden.

                                                         Maria Vasalis

 Delf mijn gezicht op

Delf mijn gezicht op, maak mij mooi.
Wie mij ontmaskert zal mij vinden.
Ik heb gezichten, meer dan twee,
ogen die tasten in den blinde,
harten aan angst voor angst ten prooi.
Delf mijn gezicht op, maak mij mooi.

Delf mijn gezicht op, maak mij mooi.
Wie wordt ontmaskerd wordt gevonden
en zal zichzelf opnieuw verstaan
en leven bloot en onomwonden,
aan niets en niemand meer ten prooi.
Delf mijn gezicht op, maak mij mooi.

                                                 H. Oosterhuis  uit    'Hoe ver is de nacht'

Als een relatie of een bestaande binding afgelopen is, als je een diepgaande episode in je leven afsluit, dan kan het zijn dat je als individu of als koppel behoefte hebt

• Om de band met de andere persoon symbolisch door te snijden, om de band letterlijk te “ontbinden”.
• Om ondersteuning voor je individueel proces te vragen.
• Om ontheven te worden van de gedane beloften.
• Om een balans van de goede kanten en de mislukkingen binnen de relatie formeel te maken.
• Om dank te zeggen voor alles wat er goed was.
• Om te vergeven.
• Om op een positieve manier verder te gaan met je leven.
• Om dit alles -of delen ervan- binnen een rituele vorm gestalte én bekrachtiging te geven.

Een dergelijk ritueel kan je individueel vorm geven als één van de twee partners er klaar voor is (of er behoefte aan heeft), of als béide personen op een mooie wijze de niet langer meer bestaande binding willen afronden. Je kan het ritueel eventueel ook na een hele tijd herhalen, nadat je voldoende tijd genomen hebt om afstand te nemen en individueel te groeien.

Een dergelijk ritueel kan je eveneens uitvoeren om een té vaste binding, of om een nefaste binding tot ontknoping of lossere knoping te brengen.

De tijd van scheiden breekt reeds aan…….

Met bladeren, verkleurd en zwààr om dragen,

En een boomstam, geworteld: dié blijft staan.

Maar mist en nevels versmachten zijn pijn.

O God, wàt heb ik toch gedààn?

Mijn lot, gij, wind doorheen mijn zijn,

Zeg mij, wàt heb ik niet verstaan?

Een schaduw, een droom, een blik, een woord:

zij waaien door mijn geest en kruin

en ràken mij: verward, gestoord

en droef én ouder, het hoofd schuin.

Ik luister naar je licht en stràlen

verstopt achter het wolkendek….

Ik honger naar je, tracht je te vertalen

herinneringen als kralen rond mijn nek.

Mijn bron, licht op, wijs mij de weg.

Gij Moéder, eeuwig, en dit voor altijd.

Geloof je me als ik je zeg

dat wanneer ik je pijn deed, dit mij spijt?

O Zon, breek door tot aan mijn biddende onmacht

en smeed mijn zwaard tot wit en wijs

en laat mij, strijdend, zilver, en ook grijs

je oever vinden in de nacht.

                                                                    Sint Michaël 91

Als je iets weet wat kwetsend en onwaar is, zeg het dan niet.

Als je iets weet wat nuttig is en onwaar, zeg het niet.

Als je iets weet wat kwetsend is en waar, zeg het niet.

Als je iets weet wat nuttig is en waar, wacht dan op het juiste ogenblik om het te zeggen.

                                                                                        Boeddha.

Dag ventje met de fiets

op de vaas met de bloem

ploem ploem

dag stoel naast de tafel

dag brood op de tafel

dag visserke-vis met de pijp

en dag visserke-vis met de pet

pet en pijp

van het visserke-vis

goeiendag

Daa-ag vis

dag lieve vis

dag klein visselijn mijn.

hoe ik moet bestaan,

blad na blad

heb ik nog meer lessen genomen,

en leerde wortel te zijn,

diepe poel

zwijgende aarde

glasheldere nacht

en langzaam

meer en meer:

het hele woud.

                                                                     Pablo Neruda

Ik leef mijn bestaan in uitdijende kringen

die zich over de dingen spreiden.

Ik zal de laatste wellicht niet voltooien,

maar ik begin eraan.

Ik cirkel om God, om de oeroude burcht,

en ik cirkel millenia lang;

En nog weet ik niet: ben ik een valk, een storm,

of een machtig gezang.

                                                                                                                                     R.M. Rilke

Through ceremony, change is celebrated.

Through sacred ceremony, change is honored."

                                                                                                                schrijver onbekend

Een relatieviering kan het persoonlijke verhaal van diegenen die de verbintenis aangaan weerspiegelen, evenals hun waarden en hun zingeving. Zo wordt een verbintenisplechtigheid tot een persoonlijke en bewuste keuze.

Willen jullie jullie verbintenis maken tot een persoonlijke, authentieke en unieke viering waarin ook jullie eigen waarden en wensen en wederzijdse beloften in tot uitdrukking komen?

Willen jullie deze persoonlijke viering integreren in een groter geheel zoals een burgerlijke trouw of kerkelijk huwelijk?

Willen jullie enkel ten opzichte van elkaar, familie en vrienden een persoonlijke gelofte afleggen?

In een voorbereidend gesprek is peilen naar de zingeving die jullie door een viering willen duidelijk maken rond de intenties van jullie verbintenis belangrijk.

· Zo weerspiegelen jullie wederzijdse beloften ook jullie eigen unieke visie op jullie samenlevingsvorm.

· Zo weerspiegelt jullie viering jullie eigen wensen en ideeën.

· Zo wordt de viering een weerspiegeling van jullie eigen essentie, en brengt ze eer aan jullie liefde én viert ze jullie liefde.

· Zo wordt jullie viering er een waarop je voluit ja kan zeggen.

Een overgangsrite is een ceremonie die een belangrijke verandering in het leven markeert.

Op onze weg van wieg naar dood gaan we doorheen verschillende natuurlijke fases van ontwikkeling. De meest gekende zijn geboorte, puberteit, huwelijk, ouder worden, dood. Maar in feite is elke grote verandering in je leven een overgangsmoment. Een moment waarop je “van hier naar daar gaat”.

De overgangen doen zich, of we er nu met een viering bij stilstaan of niet, sowieso voor. In onze hedendaagse samenleving zijn we echter de verbinding met onze overgangsrites verloren of hebben we de viering ervan herleid tot cadeaufestijnen.

Bij een overgangrite wordt niet enkel diegene die de overgang maakt gevierd en diens groei eer gegeven door middel van een feestviering, maar bovendien wordt die overgang in een juiste context geplaatst, waardoor de energie die je meeneemt van de ene levensfase naar de volgende een flinke duw in de rug krijgt. Ook al dien je elke overgang in essentie alleen te gaan, met een zinvolle viering erbij ondersteun je de natuurlijke transitie en zorg je voor een ondersteunende omgeving waardoor het uitrijpen kan plaats hebben in een gezonde sfeer van blijdschap, hoop, harmonie en humor.

Een overgangsrite brengt eer aan wat voorbij is, geeft erkenning aan de verandering die gaande is en verwelkomt de integratie van wat vanaf nu omarmd dient te worden. Doel ervan is om mensen de kracht te schenken om van de ene ontwikkelingsfase naar een volgende over te gaan. Ze kent 3 stadia: het oude loslaten, een tijd in niemandsland verwijlen, opgenomen worden in de nieuwe gemeenschap.

Die veranderingen –die de groei ten goede komen- kunnen klein of geleidelijk zijn, maar voor de zevenjarige zijn ze ingrijpend.

En als er gewichtige veranderingen plaatshebben in het leven, dan worden die vaak gemarkeerd met een feest. Niet zomaar een feest, maar een feest dat laat zien dat de zevenjarige vanaf nu niet echt een kind meer is. Een feest dat enerzijds laat zien dat de zevenjarige een stap zet in de richting van de gemeenschap van de groteren én anderzijds zichtbaar maakt dat die gemeenschap de zevenjarige opneemt. Een overgangsfeest of een overgangsrite.

Sommigen doen dan hun eerste communie, anderen kiezen voor een lentefeest, een bosfeest, een indianenfeest enz... Een feest dat dient om het kind in die overgang en al die veranderingen te ruggesteunen, om het aan te moedigen op zijn ontdekkingstocht naar die wijdere wereld. Maar bovenal om het zichtbaar een plaats te geven binnen de nieuwe gemeenschap. En gemeenschap, dat wil zeggen: verbonden zijn met anderen en delen met elkaar. Dat vooral wil een zinvol feest het kind leren.

Wat willen jullie als ouders duidelijk maken in de overgangsrite van jullie zevenjarige? Samen zoeken we naar een feestritueel!