Archief

Petra - Jordanië

Petra is Werelderfgoed in Jordanië; naast Quseir Amra en Um er-Rasas.
Jordanië is vooral verbonden met Petra.
John L. Burkhardt herontdekte Petra toen hij in 1812 een rondreis maakte in Jordanië. Hij had van de plaatselijke bevolking de verhalen gehoord over een verborgen stad met veel rijkdommen. Hij vermomde zich als een moslim en vertelde aan zijn begeleiders dat hij een geit wilde offeren bij het graf van Aaron. Toen hij de stad had ontdekt, vluchtte hij en hij maakte zijn ontdekking bekend.
De Nabateeërs stichtten deze stad in de derde eeuw voor Christus. Ze deed dienst als opslag en verkooppunt van goederen en specerijen. Zowel de Grieken als de Romeinen hebben er verbleven. Met de komst van het Christendom ging het bergaf en zeker bij de komst van de Kruisvaarders. Ervoor waren er nog twee aardbevingen zodat de stad voor het grootste deel onder het zand bedolven was.
Dit toeristisch centrum kende een enorme boom met eenvoudige tot zeer luxueuze hotels zoals bijvoorbeeld de Möevenpick Resort. Petra is zonder twijfel het hoogtepunt van de reis. Petra was de stad van de Nabateërs. Meer dan 2000 jaar geleden begon men deze stad uit de roze rotsen te houwen. Langs een bergkloof, El Siq, komen de toeristen binnen.
Als je de film van Indiana Jones kent, zal je je zeker herinneren hoe Indiana Jones met zijn paard rent door een lange rotsspleet. Hij komt toe op een prachtig plein omgeven door rotstempels. Op het oude marktplein verandert het gekleurde zand van kleur naargelang van de stand van de zon. Als je na een flinke wandeling in de bergkloof in een laatste bocht opeens een roze tempel ziet, is dit een topervaring. Iedereen van onze groep werd er stil van. We wisten wat we zouden zien; maar als je het aanschouwde overtrof dit reële beeld de verwachting. Een deel van die weg kan je ook met een kameel afleggen.
Veel mensen leven van het toerisme: de vele kleine en grotere hotels, de souvenirwinkels, de kameeldrijvers enz. Een aantal bedoeïen verbleef er tot voor kort; pas in 1993 werden deze mensen overgebracht naar nabijgelegen nieuwe huisjes.
Petra is een stad met in hoofdzaak een aaneenschakeling van dodentempels. In de zesde eeuw v.C. woonden hier nomaden. Geleidelijk schakelden ze over op de landbouw en de veeteelt. Petra was het centrum voor de transithandel naar de Middellandse zee. Onze gids beweerde dat de winsten enorm waren. De goederen werden na transit tot honderd keer duurder verkocht. De Grieken stuurden een expeditie om hen te onderwerpen. Daarna gooiden de Nabateërs en de Grieken het op een akkoordje. Belangrijk is naast de graftomben het systeem van waterleidingen. Bij het begin is een dam aangelegd, zodat er geen wateroverlast binnen zou gebeuren.
De meeste bewoners logeerden niet in de rotshuizen en -tempels. Deze dienden voor de cultus, voor rituele maaltijden, overnachting van rijke handelaars en opslagplaats. Je moet je voorstellen dat de meeste mensen aan de kant van de weg woonden in tenten. Men ziet er ook vier Egyptische obelisken. De wegen zijn geplaveid door de Nabateërs en de Romeinen. De kleur van de stenen varieert: zwarte kleur wijst op ijzer. Het koningsgraf  is wat kleiner en lijkt op een bescheiden Byzantijnse kathedraal. De Romeinse overheersers bouwden een Romeins theater en vernietigden daarvoor een aantal graven. Aan deze bouw werkten geen slaven, wel ambachtslieden die specialist waren in het bewerken van stenen. Men besteedde een bijzondere aandacht aan de akoestiek.

In november 2010 vernamen we via een documentaire van National Geografic dat men de tempels van boven naar onder bouwde; er was heel wat vernuft nodig om dit te realiseren.

Advent: kaarsen, Rorate en Kerstsfeer
De advent is de periode voor Kerstmis en is het begin van het liturgisch jaar.  De advent telt altijd vier zondagen waarvan de laatste Rorate is. Het is een tijd van boete en vooral van verlangen.

Adventskrans: In kerken en in sommige huizen zijn er adventskransen (of kaarsenstandaarden) waarop vier kaarsen staan. Elke zondag wordt een extra kaars aangestoken. Op de laatste zondag voor kerst branden alle kaarsen. Meer en meer worden de adventskransen aan de voordeur gehangen, zonder kaarsen, eerder als versiering en om de Kerst aan te kondigen.

Adventskalender: Start vanaf 1 december en bevat die voor elke dag een luikje waarin een snoepje zit voor de kinderen.

Een van de traditionele kerkelijke gezangen in deze tijd is het ‘Rorate coeli desuper’, naar een tekst uit Jesaja 45:8: In de nieuwste bijbelverteling : “Hemel, laat gerechtigheid neer regenen, laat haar neerstromen uit de wolken en laat de aarde zich openen. Laat hemel en aarde redding voortbrengen en ook het recht doen ontspruiten.”
De tekst van genoemde bewogen klaaghymne heeft vier strofen. Door het koor werd vanouds de eerste strofe na de hoogmis op de eerste adventszondag gezongen en op de komende zondagen herhaald en uitgebreid met een volgende strofe, zodat op de vierde en laatste adventszondag het hele lied aan de orde kwam.
De melodie van het ‘Rorate’ is pseudogregoriaans, veel later ontstaan dan de sobere melodieën uit de vierde tot en met de zesde eeuw. De meesten onder ons kennen de Latijnse tekst van Rorate Coeli niet van buiten, maar velen weten nog wel dat de eerste zin betekende: " Dauwt hemelen dauwt ..." Deze eerste zin kan ik nog van buiten zingen: "Rorate coeli desuper, et nubes pluant iustum." Te pas en te onpas zing ik die enkele zin, als oneliner, gewoon uit een vorm van nostalgie en ook omdat dit melodietje zo lekker in de mond ligt.
Ik voel me in goed gezelschap: de muziekrecensent Willy Schuyesmans schreef: "En eerlijk gezegd smelt ik van heimwee bij de absoluut niet authentieke, maar o zo mooie en herkenbare smartlap Rorate Coeli. Je ruikt gewoon de kaarsen. ". Ik kan het niet beter uitdrukken. Rorate Coeli muziekrecensie http://www.schuyesmans.be/gregoriaans/NL/r0039.htm Beluisteren op deze site: Introitus Real Audio File Rorate Coeli 03:09 Rorate Coeli muziekrecensie http://www.schuyesmans.be/gregoriaans/NL/r0039.htm
Beluisteren op deze site: Introitus Real Audio File Rorate Coeli 03:09

Rorate Coeli: Rorate coeli desuper, et nubes pluant iustum.

" Dauwt, hemelen, uit den hoge en dat de wolken op de rechtvaardige regenen.
Wees niet vergramd, Heer, en wil niet meer aan onze boosheid denken
Zie, die stad van uw heiligdom is verlaten.
Sion is eenzaam geworden. Jerusalem is vol treurnis.
De woonstede van uw heiligheid en uw roem, waar onze vaderen U lof hebben gezongen.

Dauwt, hemelen, uit den hoge en dat de wolken op de rechtvaardige regenen.
Wij hebben gezondigd en zijn geworden als een onreine, wij zijn allen neergevallen als een blad.
En onze boosheden hebben ons als een stormwind meegevoerd.
Gij hebt uw aanschijn voor ons verborgen en ons neergeworpen onder het gewicht onzer zonden.

Dauwt, hemelen, uit den hoge en dat de wolken op de rechtvaardige regenen.
Zie, Heer, de droefheid van uw volk en zend degene die Gij zenden wil.
Verwek het Lam, de heerser van de wereld, uit de rots der woestijn en zend het naar de berg van de dochter van Sion.
Opdat het Lam het juk van onze gevangenschap wegneme.

Dauwt, hemelen, uit den hoge en dat de wolken op de rechtvaardige regenen.
Troost U, troost U, mijn volk dra zal uw heil komen.
Waarom wordt gij door rouw verteerd?
Waarom heeft de smart U onherkenbaar gemaakt?
Redden zal Ik U, wil niet bevreesd zijn.
Ik ben immers de Heer, uw God, de Heilige van Israël, uw Verlosser.

Dauwt, hemelen, uit den hoge en dat de wolken op de rechtvaardige regenen.

WO I: Pétain- oorlogspropaganda

De figuur van Pétain is nauw verbonden met WO I en met Verdun. Deze oorlogstrateeg deed de kansen keren in het voordeel van de Fransen. Hij liet de soldaten minder lang aan het front blijven. Hij zorgde ervoor dat er een voortdurende aanvoer was van soldaten bevoorrading naar de frontlinies: deze wisselingen van troepen was goed voor het moreel van de soldaten. De vrachtwagens speelden hier voor het eerste keer een zeer belangrijke rol: ze reden op en neer op de Voie sacrée. Dat was de enige, min of meer veilige weg die kon dienen voor de bevoorrading. Ze was toen een onverharde zandweg tussen Bar-le-Duc en Verdun met aan beide zijden hoger gelegen velden en weiden. In de winterperiode dienden oud-gedienden voortdurend steenslag op de weg te gooien, zodat de vrachtwagens (massaal ingezet en opgeëist) en zelfs taxi's vanuit Parijs niet in de modder zouden zaken. Het op en neer rijden is ook bekend als de paternoster. De aanvoer van oorlogsmateriaal voor de artillerie was levensbelangrijk. Deze oorlog werd vooral beslecht door de inzet van de artillerie. Ook de oorlog in de lucht begon een belangrijke rol te spelen met ballons en vliegtuigen.

Pétain zorgde ook dat de dagelijkse portie rode tafelwijn, de pinard, aanwezig was. Voor de soldaten was dit 'levensbelangrijk'. Voor de soldaten waren de luizen en de ratten bijzonder vervelend. Sommigen noemden de luizen de ergste vijand. De ratten zochten naar eten en etensresten. De verhalen dat ze de soldaten beten zijn meestal verzinsels. Wel liepen ze 's nachts over de soldaten.

Oorlogspropaganda is van alle tijden en bij elk van de betrokken partij. In de Grote Oorlog nam dit de oorlogspropaganda grotere vormen aan. In Engeland werd België bijvoorbeeld systematisch voorgesteld als slachtoffer - poor Belgium - dat diende geholpen te worden met alle mogelijke middelen. Welke boodschappen werden in het buitenland verspreid en sijpelden tevens door in Beglië? België werd onder de knoet gehouden door afschrikwekkende Duitse soldaten die met zaagbajonetten kinderen en vrouwen aanvielen. De zaagbajonetten (dus bajonetten met aan de ene kant een soort zaag) behoorden tot de standaard wapenuitrusting.
Tijdens en ook na de oorlog werd de vijand vaak gediaboliseerd en de eigen soldaten als helden voorgesteld.

De Groote Oorlog 1914 – 1918 en Wapenstilstand 11 november

Wapenstilstand herdenken is een uitstekende gelegenheid om onze kennis op te frissen over deze vreselijke Eerste Wereldoorlog, vooral door de documentaires en de speelfilms.
De ontroerende oorlogsfilm en kerstklassieker Joyeux Noël (2005) ziet men nog geregeld in die periodes op de televisie. Gedurende de eerste kerst van in 1914, verbroederden Franse, Schotse en Duitse soldaten op verschillende stukken niemandsland aan het front.
In 2010 kwam een schitterende DVD de The Battle of Passchendaele. “November, 1917. Na vier maanden van keiharde gevechten tegen de Duitsers weten de Canadese troepen het Belgische stadje Passchendaele in te nemen. De strijd die daarvoor geleverd werd, staat tegenwoordig symbool voor zowel de ongelooflijke gruwel als de heldenmoed die de Eerste Wereldoorlog kenmerkten.”

Op de Vlaamse televisie was er de documentaire over de wederopbouw van dorpen uit het oorlogsgebied, zoals in Reninge in de Westhoek op twee kilometer van de frontlijn. Deze reconstructie is typisch voor vele dorpen uit de Westhoek: vechten tegen de trage papiermolens van de overheid, tegen losgeslagen militairen en het achtergebleven springtuig. We ervaren opnieuw de levensgrote problemen: de financiële steun voor de wederopbouw (Koning Albertfonds) die uitblijft en volstrekt ontoereikend is, de bureaucratie die weinig helpt, het ramptoerisme dat de ogen uitsteekt: rijke burgers uit Brussel en Antwerpen krijgen dure rondleidingen in de verwoeste gebieden; ondertussen leefden honderden mensen in barakken en koterijen.
Ontroerende beelden van het vertrek naar Frankrijk en de terugkomst van de kinderen uit de oorlogsgewesten van de Westhoek; de boeren die worden gedood door de bommen en granaten in hun velden, de hongersnood, de ziekten, het gebrek aan drinkbaar water.

De oorlog voor deze mensen duurde nog maanden en maanden.

Kruisbeeld en Mariabeelden en Maria iconen

De twee belangrijkste christelijke symbolen/voorwerpen in kerkgebouwen en stille ruimte zijn een kruisbeeld en een Mariabeeld.
Iconen zijn vrij populair, de originele zijn meestal op hout geschilderd en zijn afbeeldingen van Christus, van de Moeder Gods, van Heiligen en Profeten, van taferelen uit het Oud- en Nieuw-Testament. In de Orthodoxe Kerk nemen zij een heel bijzondere plaats in. Kruisbeeld (crucifix): Aantal afbeeldingen (afgerond) via Google afbeeldingen. Kruisbeeld: 26 000 Holy Cross 14 miljoen. Bij Rooms - Katholieken is dit meestal een kruis met een Jezusfiguur; protestanten: meestal zonder gekruisigde Christus. Hier gaan we niet op welk soort afbeelding historisch de meest juiste is (sokkel? lendenschort? nagels? ontstaan?..), wel welk soort kruis meest geschikt is voor een bepaalde stille ruimte. Mariabeeld: Aantal afbeeldingen (afgerond) via Google afbeeldingen. zoekwoord Mariabeeld 30 000 zoekwoord Holy Mary 12 miljoen. Vaak wordt Maria daarbij uitgebeeld met het (meestal naakte) kind Jezus op haar schoot of in haar armen.
Bekende vormen zijn (zie Google - afbeeldingen):
Sedes sapientiae: Zetel der wijsheid. Maria zit op een troon en houdt Christus vast. Christus heeft een wereldbol als symbool van Gods heerschappij over de schepping of een open boek als bewijs van zijn leraarsambt of taak als verspreider van de leer in de hand. Byzantijns van oorsprong en werd vanaf de twaalfde eeuw populair. Zoek met Sedes Sapientiae op Google afbeeldingen: je krijgt een, 700 tal afbeeldingen. De Sedes Sapientiae staat sinds 1909 in het zegel van de Katholieke Universiteit Leuven; de afbeelding stelt een vijftiende-eeuws "Sedes Sapientiae"-beeld uit de Sint-Pieterskerk van Leuven voor, met daaronder 1425, het jaar waarin de universiteit werd gesticht; het geheel omringd met de tekst Universitas catholica Lovaniensis. Sedes sapientiae. Het Patroonsfeest van de KuLeuven is op OLV Lichtmis, 2 februari. Virgo lactans: Maria zoogt haar kind - zoek met Virgo lactans op Google afbeeldingen, een 700 tal afbeeldingen.
De meest populaire Maria icoon is die van Onze-Lieve-Vrouw van Altijddurende Bijstand. Ik herinner mij dat ze in de ouderlijke woonkamer hing. In de Oosters-orthodoxe Kerk heet de afbeelding Theotokos (Godbaarster) van de Passie. Maria draagt in een donkerrood gewaad met een blauwe mantel en sluier. Aan de linkerzijde is de aartsengel Michaël te zien met lans en spons als voorwerpen van Jezus' kruisiging. Rechts is de aartsengel Gabriël afgebeeld met een 3-kruis en spijkers. Deze icoon van het zogenaamde Hodegetria-type, waarbij Maria naar haar zoon wijst. Het Jezuskindje voorvoelt zijn lijden en wendt zich al tot zijn moeder om zich te laten troosten. De uitdrukking van de maagd is plechtig en gericht op de kijker in plaats van naar haar zoon. Opvallend is ook dat de sandaal van Jezus loszit. Dit verwijst naar een woord van Johannes de Doper die zei dat hij niet waard was om Jezus' sandaal los te maken. De icoon wordt bewaard in in Rome in de hoofdkerk van de Redemptoristen, die de devotie tot Onze -Lieve-Vrouwe van Altijddurende Bijstand altijd sterk geweest en zij hebben veel bijgedragen tot haar verspreiding. De Redemptoristen hadden hun vermaard college in Hoogstraten (pastoorsfabriekje).
In orthodoxe kerken valt de iconostase of iconenwand die het heiligdom van het schip van de kerk afscheidt. Van zodra een orthodox gelovige de kerk binnentreedt wendt hij zich naar de centraal ter verering geplaatste iconen om ze te kussen en ervoor te bidden en een kaars aansteken; priesters bewieroken de iconen in de huizen van orthodoxen hangt de Christus - icoon en de icoon van de Moeder Gods. Zelfs in de auto is zij aanwezig. Velen nemen een zakicoon mee op reis. Men ziet het: iconen zijn onafscheidbaar verbonden met het spiritueel leven van ieder orthodoxe christen. En bij wijze van spirituele benadering wordt doorgaans voor de icoon een iconenlampje aangestoken.

Hier en daar worden bij ons cursussen ingericht om iconen te leren maken. Icoon: Voorstanders: intercultureel; tegenstanders: geen echte Vlaamse wortels.

Boekenbeurs Antwerpen 2010- zingeving, waarden, André Louf

Elk jaar kijk ik naar de boeken die verband houden met religie, zingeving, spiritualiteit en vergelijk die met die boeken van vroeger die ik koester. Het aanbod dit jaar is op het eerste gezicht groter dan de vorige, maar dat geldt misschien voor de meeste rubrieken. Opvallend hierbij de boeken omtrent zenmeditatie, eutonie, yoga, esoterisme, stilte – ervaringen natuurgodsdiensten, aromatherapie … hun trouw (alternatief) publiek hebben. Een hype ligt nu zeker ook bij publicaties omtrent geluk, mindfulness, zelfgroei. Een van de rode draden is de ervaring van de eigen lichamelijkheid en zintuiglijkheid, het zoeken naar verdieping en evenwicht.
 De traditionele godsdienstige boeken hebben een trouw, wat ouder publiek, met inbegrip van kritische boeken naar aanleiding van de stormen die het instituut kerk op zijn grondvesten en geloofwaardigheid deden beven. Toen ik onlangs vertelde dat een nieuwe publicatie van mij bij de uitgever lag (in boekhandel voorjaar 2011) over ‘Kerken, heiligen en toerisme’ keken sommigen vreemd op, zeker als ik sprak over de daarmee samenhangend nieuwe hype: religieus toerisme; googel met religious tourism en je vindt 7 miljoen hits ; “religious tourism” levert nog 108 000 hits op.
Een andere publicatie die ik voorbereid gaat over “Verstillen – verbeelden, bezinnen, bidden” een boek voor rijpere volwassen met een christelijke achtergrond. Ik las daarvoor een aantal gebedenboeken, gebedskalenders, uitgaven en vzw Muurkranten en grasduin in de vele websites.
En toch grijp ik graag naar een wat ouder standaard gebedenboekje: In Gebed. Eensgezind volharden in Gebed – een oecumenisch gebedenboek. (Turnhout, Brepols,1988); de magistrale inleiding was van de onlangs gestorven abt van de Katsberg André Louf (+ 2010)
André Louf (1929 - 12 juli 2010) werd verkozen tot abt in de trappistenabdij van Katsberg (l’abbaye du Mont des Cats - Frans-Vlaamse Godewaartsvelde) en bleef dit tot 1997. Kort daarna trrok hij zich terug als kluizenaar in het zuiden van Frankrijk in een kleine verbouwde ezelsschuur. Uit KerkNet/Braambos: Als monnik en kluizenaar weet André Louf ontelbare zinzoekers – gelovigen en vrijzinnigen – te inspireren. Dat hij als een ‘succesvol’ abt van een bloeiend trappistenklooster uiteindelijk kiest voor een kluizenaarsbestaan in quasi totale eenzaamheid, lokte alom bewondering en respect uit (De Kruisweg - André Louf (uitgeverij Tielt, Lannoo). Internationaal wordt hij geroemd als een groot en origineel denker en schrijver. Zijn boeken worden nog steeds over de hele wereld gelezen en hij hield retraites voor paus Joannes Paulus II. Zo schreef hij voor deze paus de meditaties bij de Kruisweg in het Romeinse Colosseum op Goede Vrijdag (9 april) 2004.
Hij leefde in de kluis niet in een volledig isolement: soms bezoek, mailen en surfen. Naast schrijven vulde hij zijn dagen met bidden, in zijn eentje de eucharistie vieren, en lezen in de Bijbel. In zijn kluis stond Louf naar eigen zeggen nog elke dag om kwart over 3 op.
 “Ik volg nog altijd de dagorde van de cisterciënzers. In de namiddag rust ik wel een beetje. Maar ook buiten de uren dat ik bid, denk ik aan de Heer, ben ik bezig met Hem. Hij blijft een bron van inspiratie.'
“Het klopt dat ik schrijf over weinig wereldse onderwerpen als gebed, inwendigheid en het contemplatieve leven”, gaf hij in een interview toe.
“Waarom dat in deze tijden aanslaat? Blijkbaar bestaat bij heel wat mensen nog een groot verlangen naar een contact met God. Zij zoeken, zij proberen dingen uit en komen dan toch bij God terecht.”

Karel de Grote (747 - 814) was van 768 tot aan zijn dood koning der Franken. Daarnaast werd hij in 800 tot keizer van het Westen gekroond. Karel was de zoon van Pepijn de Korte en is begraven in de dom van Aken.
Van zijn biograaf Einhard weten wij dat hij 1.93 m. lang was. Hij heeft lang geregeerd en heeft het Frankische rijk uitgebreid. Hij werd een voorbeeld voor middeleeuwse vorsten.
Een vreemde zaak is zijn zalig/heilig verklaring: hij werd in de 12e eeuw officieel zalig verklaard, bij het volk stond hij als "heilige" bekend.
In de Middelnederlandse literatuur is het voorhoofse ridderverhaal Karel ende Elegast (ca. 1250) hier een voorbeeld van.
Karel wordt wel de Vader van Europa genoemd; daarom werd naar hem in 1949 de Internationale Karelsprijs Aken in het leven geroepen voor personen die zich verdienstelijk hebben gemaakt voor de Europese eenwording. We halen er enkelen aan, we zien dat naast politici uit de Westerse wereld er kunstenaars, filosofen... bij waren. Een halve eeuw Europese en Wereldgeschiedenis. 2008 - Angela Merkel; 2007 - Javier Solana; 2006 - Jean-Claude Juncker; 2003 - Valéry Giscard d'Estaing; 2000 - Bill Clinton; 1999 - Tony Blair; 1996 - Koningin Beatrix; 1993 - Felipe González Márquez; 1992 - Jacques Delors; 1991 - Václav Havel; 1989 - Frère Roger Schutz, Communauté de Taizé; 1988 - François Mitterrand en Helmut Kohl; 1987 - Henry Kissinger; 1986 - Het volk van Luxemburg; 1976 - Leo Tindemans; 1973 - Salvador de Madariaga; 1967 - Joseph Luns; 1958 - Robert Schuman; 1957 - Paul-Henri Spaak; 1956 - Winston Churchill; 1954 - Konrad Adenauer; 1953 - Jean Monnet; 1951 - Hendrik Brugmans.
Volgens Mc Kitterick (een moderne gezaghebbende historica - 2010) was hij de eerste Frankische koning die macht combineerde met verantwoordelijkheid. Hij had volgens haar een oprecht christelijk geloof, hij had een eigen gebedenboek, hield zich met kerkelijke gezangen bezig en liet een nieuw, gezaghebbende uitgave maken van het Nieuwe Testament. Zij gaat in tegen de idee dat er toen sprake was van de 'duistere' Middeleeuwen. Er was toen een sterke schriftelijke cultuur bij de geestelijkheid en bij heel wat leken (contracten). Hij stichtte heel wat scholen, wat de schriftelijkheid bevorderde. Hij bevorderde de toenmalige dynamische economie, alle verhoudingen in acht genomen.

Kluizen in Bollendorf (D) en bij ons
Tijdens onze vakantie in Bollendorf (D) - een ‘wandelparadijs’ vlak aan de grens met Duitsland - maakte een wandelaar ons attent op een kluis 'Schankweiler Klause' in de omgeving. Zulke tips van ervaringsdeskundigen nemen we altijd met twee handen aan, zeker als het – ongeveer - past in onze planning. We verwachtten ons aan een eenvoudige behuizing midden de bossen. Het viel ons op dat er pancartes stonden met aanduidingen van parking, wat ons vreemd leek voor een kluis.
We kwamen op onze bestemming: een barokke kapel op een kleine plateau midden bossen en met ernaast een woning; in de omgeving parkings en alle nutsvoorzieningen. We hoorden van een wandelaar die de kluis kende, dat er inderdaad een kluizenaar was, een pastoor op pensioen, die in de omgeving een handje meehielp aan de liturgische diensten en de pastoraal. Het geheel behoorde tot de parochie Holsthum (Irrel).
De kapel was open: een kleinood; mooi barok vol geschiedenis (oprichting 1648; uitbreiding naar drie altaren tot 1772). Heden: een stille ruimte voor wandelaars en zinzoekers, en voor allerhande liturgische vieringen, zoals huwelijken en herdenkingen. Op een kaart zagen we dat deze kluis op een lijn lag met andere kluizen in de omgeving die een netwerk vormden.
We dachten aan de kluizen in Vlaanderen en Nederland. Toen we thuis kwamen zagen we een artikel over een kluizenares in Vorselaar G.H. die een nieuwe kluis had met eigen gebedsruimte, een stuk weiland met een kudde schapen, een stal en een atelier voor het maken van kaarsen en handgeschept papier. Ze vertelt haar verhaal en ze verkoopt haar producten in parochies.
Kluizenaars zijn nog niet uitgestorven.

Belangrijke relieken

Belangrijke relieken waren noodzakelijk om bedevaarders aan te trekken van heinde en verre. Dat gaf aanzien aan deze kerk, maar ook aan de stad. Zo verkreeg de basiliek van Trier een reliek van eerste rang: de rok of tuniek van Christus.
De Heilige Tunika (Heilige Rock) bracht vanaf 1512 heel wat bedevaarten op gang. Over de echtheid is er heel wat discussie, zoals over veel andere christelijke relieken.
De huidige opvatting is dat deze reliek op de eerste plaats een symbolische en geen 'historische' waarde heeft.
Dit wordt verwoord in het pelgrimsgebed van Trier:
'Jezus Christus, Heiland en Verlosser,
erbarm u over ons en over de gehele wereld.
Gedenk uw christenheid en breng samen, wat gescheiden is.
Amen.'

De Dom van Trier is een uniek, schitterend barok kerkgebouw en staat op de Werelderfgoedlijst van de Unesco.

Echternach is de oudste stad in Luxemburg, gelegen aan de Sûre of Sauer. De abdij in de stad werd in 698 gesticht door Willibrord. In Tweede Wereldoorlog werd Echternach zwaar gebombardeerd waardoor een groot deel van de stad - ook de abdij - werd verwoest, maar zorgvuldig gerestaureerd. Het historische stadhuis is in gotische stijl uit de 15e eeuw.

De belangrijkste attractie is abdij van Echternach met daarin het graf van de heilige Willibrord in de crypte van omstreeks 800, met fresco's uit de 14de eeuw. De Engelse monnik Willibrord kwam naar Echternach - vanuit Nederland en België - en bouwde er vanaf 698 een abdij en klooster op geschonken gronden van de Pepijnen. In het klooster is nu een school is en kantoren.
De abdij was het eerste Angelsaksische klooster in continentaal Europa. De abt/bisschop kreeg de benoeming van geestelijke keurvorst  binnen het Heilige Roomse Rijk, zo kon hij meestemmen over de keizer. Deze abdij bezat veel eigendommen en rijkelijke buitenverblijven, o.a. in de omgeving van Bollendorf aan de oever van de Sauer. Tijdens de middeleeuwen was de abdij een belangrijk centrum van cultuur.
De abdij werd in 1797 opgeheven en werd gebruikt als porseleinfabriek. In 1868 begon de wederopbouw, o.a. naar de architectuur van Paray-le-Monial en na WO II kwam een nieuwe restauratie.
Zeer bekend is de Processie van Echternach - ter ere van Willibrord - de springprocessie. De deelnemers zijn aan elkaar vastgemaakt met witte zakdoeken en springen in de maat van de processiemars naar voren, afwisselend op hun linker- en rechtervoet. Dit is in 1947 zo ingesteld omdat het toenmalige ritme (drie stappen naar voren en twee terug) voor chaos zorgde.
  Op het einde van het linker zijschip is een interessante tentoonstelling over de springprocessie.

Cultuurwandeling: start bij de VVV bij de basiliek (vraag de gratis brochure) en volg de symbolen op de trottoirs met 'VIA Epternacensis'.
Basiliek: zie hierboven -
Benedictijner abdij: prelatenvleugel van de abdij gebouwd in Lotharinger stijl van 1727 - 1731 - Abdijmuseum: in rechter hoekpaviljoen.
Kloostertuin - oranjerie: mooi aangelegd;
Stadspark - paviljoen: was gesloten (zonder verwittiging). Op de borden info over de invloed van deze tuinen op de aanleg van dergelijke tuinen in de ruime omgeving; de schepenbouwers en de brug over de rivier.
Stadsmuur: 10de eeuw,, 13 de eeuw; in de 19de eeuw vernietigd; resterende stadspoorten werden verkocht als woonhuizen. Op deze weg staat een gerestaureerd gotisch huis.
Justitiekruis : voor het stadhuis.
Denzelt: voormalig pales van justitie.
Petrus- en Pauluskerk: op fundamenten van een Romeinse nederzetting.
Hihof: prehistorisch museum
Tuinpaviljoen - parledrome: mooie tuin maar parledrome functioneerde niet.
Moeder Godskapel: op de weg naar het meer van Echternach
Romeinse villa: naast meer van Echternach; interessante site, met Infoforum en thematisch museum en auditorium.

Meer van Echternach: aangenaam om te wandelen; geschikt voor picknick. Vissers en joggers en speeltuigen en ontdekkingspark voor kinderen. Grote Jeugdherberg.
Rondgang: reken om anderhalf uur. Aan het begin van het meer: restaurants, hotels, parkings.

In deze kleine stad zijn er gezellige straatjes om te winkelen en om iets te drinken of te eten.