sport in Gent

bij Coetzee's Dagboek van een slecht jaar

 

In het filosofisch gedeelte van zijn nieuwste roman vraagt Coetzee zich af of het economische model van competitie en concurrentie geen economische vertaling is van het oorlogsmodel.  En net zoals men de oorlog kan afwijzen en voor vrede kiezen, kan men de keuze maken voor samenwerking in plaats van elkaar de duvel aan te doen.

Is het niet contradictorisch dat we nu al jaren leven in een Europese economische unie en nog altijd moeten horen dat onze bedrijven competitief moeten zijn tegenover de buurlanden? Als de EU inderdaad een unie is, hoe kan men deze rivaliteit door middel van fiscale voordelen en verhoogde productiviteit dan blijven verantwoorden?

Heeft het zin dat in Vlaanderen de haven van Antwerpen concurreert met die van Zeebrugge? Is het niet veel logischer om de taken te verdelen en elk zijn specialisatie te laten ontwikkelen zodat ze complementair worden?

Ruimer gezien: waarom zou een Vlaams farmaceutisch of automobielbedrijf moeten in de clinch gaan met een Duits, Frans of Zweeds?

En nog ruimer, op wereldschaal gezien: waartoe kan het huidige onaantastbaar gewaande conflictmodel leiden dan tot sociale afbraak, verspilling van grondstoffen en energie, en tot geregeld een militair conflict in een voor ons marginaal gebied? Alleen al dat 'marginale' begint steeds duidelijker centraal te liggen: een oorlog in het Midden-Oosten tast niet alleen onze economie aan, maar dringt zich in onze samenlevingen binnen in de vorm van een permanente dreiging met aanslagen.

Hoe gaan we de vluchtelingenstromen uit Afrika, Oost-Europa en verder afgelegen conflictgebieden buiten de deur kunnen houden als we ons blijven fixeren op het kortzichtige marktmechanisme dat niets anders is dan  economisch darwinisme: het recht van de sterkste dat wij uitoefenen in de waan dat wij voor eeuwig en drie dagen de sterkste zullen blijven.

Een waangedachte inderdaad want nu al komen de Chinezen, de Indiërs en andere nieuwe 'economische tijgers'. En laten we ons geen illusies maken: de Chinezen  evenaren ons weldra niet alleen in vindingrijkheid, zij overtroeven ons nu al inzake cynisme: zie hun neokolonialisme in Afrika.

Kortom,  het conflictmodel voert ons als lemmingen naar de afgrond en de lemmingen klemmen zich vast aan hun beleggingsfonds, hun aandelenportefeuille die de moderne variant is van de amulet, van de heiligenscapulier waarop alle kogels zullen afketsen.

De idee van Coetzee is slechts een heropvissen van wat Feuerbach al onmiddellijk opmerkte na de lancering van Darwins meesterwerk: naast de zelfzuchtige 'struggle for life for the survival of the fittest' merk je in het dierenrijk voldoende voorbeelden van de overleving van de best georganiseerden, de meest coöperatieve: ook de mens is net zo goed een altruïstisch wezen als een egocentrisch.

Waar het uiteindelijk op aankomt is de keuze waartoe we ons laten dwingen of  toe willen laten verleiden: de bestendiging van het conflict of de coöperatie?

Onze officieel geproclameerde ethische codes zijn duidelijk: zowel de christenlijke naastenliefde als de socialistische solidariteit als het humanistisch respect voor de mensenrechten laten maar één keuze over.

Er zijn dus andere machten, binnen en buiten ons, die aansturen op het tegenovergestelde: de eeuwige competitie waarvan het aantal eeuwen wel eens geteld zou kunnen zijn.

na Kuifje in Kongo, Ahma etcetera in de VS
Allicht heeft iedereen de beelden gezien van de ontvangst die de Iraanse president te beurt viel in New York. Bij ons wordt wel eens de term 'bevriend staatshoofd ' gebruikt en dat is Ahma etcetera duidelijk niet in het vaderland van vrijheid en democratie.
Kan men zich inbeelden dat een Saudische prins op een gelijkaardige agressieve toon wordt onthaald?
Nochtans: de meerderheid van de terroristen van 9/11 waren Saudi's (geen enkele Iraniër), deze bondgenoot van de VS gunt de vrouwen nog minder vrijheid als Iran en past de sharia toe.
Maar Saudi-Arabië is een betrouwbare leverancier van petroleum en even trouwe afnemer van Amerikaans oorlogstuig en investeert in toenemende mate in de Amerikaanse economie.
Commentatoren merken op dat Ahmaatje de beledigingen over zich heen liet gaan omdat de beelden geschikt zijn voor 'binnenlands gebruik' dus voor zijn persoonlijke propaganda. Dat zal wel: als de Iraanse bevolking moest overtuigd worden dat de VS de bloedvijand is van hun regering dan zijn de beelden  ongetwijfeld zeer efficiënt.
Maar wat gezegd over 'het binnenlands gebruik'  door de Amerikaanse propagandamachine?
'The Evil has landed' kopte een krant, een bevestiging van Bush' axioma over 'the axis of evil'.
Kortom, de Amerikaanse bevolking wordt klaargestoomd voor een volgende oorlog.
Die uiteraard zal worden gevoerd om 'vrede en veiligheid' te brengen in het Midden-Oosten.
De vrede en de veiligheid van het massagraf.
Wat mij met verstomming slaat is de gretigheid waarmee onze eigen media meegaan in deze Amerikaanse hypocrisie. Niet dat over de Iraanse dictators leugens worden verteld, wel dat het alleen over Iran gaat en niet over de beschaafde vrienden van Washington en Washington zelf.
En steeds stuit je op dat eenzijdige en propagandistische gebruik van de term 'terrorist' of 'terroristische organisatie'. Men blijft dus weigeren over staatsterrorisme te spreken: een officieel leger mag zich de goorste schendingen van de mensenrechten permitteren, dan nog hanteert men termen als 'vergelding', 'ontruiming' of tegenaanval.
Tel, voor zover wij de cijfers te zien krijgen, het aantal slachtoffers: vergelijk die van Hamas, Hezbollah en Iran met die van Israël, de VS, en de criminele chaos die de 'coalition of the willing' in Irak heeft gecreëerd. Naar welke kant helt de balans over?
Worden wij geïnformeerd of gebrainwashed?

twijfel is geen enkelvoud

 

Deze dag begonnen met De Morgen en De Standaard, resultaat: een suf en zwaar hoofd, hart in de schoenen, in de sloffen beter gezegd.

Jan Leyers mag in DS een zoveelste ongenuanceerde aanval op de islam lanceren, een vertegenwoordiger van de huurlingen in Irak mag zeggen dat folteren soms noodzakelijk is etc

Heeft het nog zin om hier tegenin te gaan: kun je met één tegenstem een vloedgolf van propaganda afstoppen of omleiden?

En wat moet je als overtuigd atheïst blijven zeggen over de islam?

Wat me in essentie stoort is de mateloze arrogantie van Westerlingen en in het bijzonder van christenen: zij demoniseren de islam onophoudelijk maar dat zijzelf gelijkaardige kenmerken vertonen weigeren ze in te zien.

Ze kijken naar de 'achterlijke' moraal van moslims, maar die van de katholieke Polen  aanvaarden ze. Eventueel schrikken ze op van het nieuwe racisme en neofascisme in dat vrome land. 

Naar mijn mening heb je pas het recht om de onverdraagzaamheid bij anderen aan te klagen als je dat minstens even sterk en luid doet tegenover de zelfde fenomenen in je eigen kamp: dat van Europa, de VS en het hele christendom.

Gevoegd bij het politieke discours van de laatste maanden inzake Iran en de mogelijke atoomdreiging vanuit Teheran, begin ik me af te vragen of men bezig is een volgende kruistocht voor te bereiden. Is de rechtse pers aan het samen spannen met politici als Sarkozy  om onze Westerse bevolking voor te bereiden op 'een clash tussen de beschavingen', geen culturele maar een militaire clash???

Als ik ergens van gruwel is het leugenachtige zelfgenoegzaamheid, dat zijn twee gruwels voor de prijs van één: de waarheid verdraaien door de feiten te selecteren en alleen die kant van de zaak te tonen die in je kraam past; en telkens vanuit de hooghartigheid dat men zelf oneindig superieur is aan de tegenpartij. In wezen gaat het discours nog steeds om de tweedeling: Uebermenschen versus Untermenschen, de verheven christen en Westerling versus de bekrompen idiote moslim.

En je mag er vergif op innemen dat aan de overkant het zelfde gebeurt: in madrassa's, aan extremistische universiteiten, op tv-zenders, radio's en in kranten. Vergelijk het met de communautaire hetze die door onze binnenlandse media wordt opgevoerd. Alleen is deze laatste minder gevaarlijk: de kans dat het in België ontaardt in gewelddadigheid lijkt niet zo waarschijnlijk.

De kernvraag is: wat willen we verdedigen, wat willen we liefst geweldloos bestrijden?

Een open  veelkleurige samenleving, een fontein van ideeën en overtuigingen; leven en laten leven; weten dat jouw waarheid steeds een voorlopige waarheid moet zijn: morgen zal je beter en vollediger weten; elk machtsmisbruik aan de kaak stellen, elk geweld van individu tot individu, van gemeenschap tot gemeenschap; minstens even scherp de splinter in je eigen oog zien als de balk in dat van de anderen voor zover het niet omgekeerd is.

Elke god is maar een van de vele maskers van een en dezelfde geestesverschijning: letterlijk een verschijning in de geest, niet in de wetenschappelijk controleerbare feiten: dus je gelooft eraan of niet, even goeie vrienden zolang je iedereen in zijn/haar waarde laat.

 

Twijfel is geen enkelvoud: je kan dagelijks aan alles twijfelen. 'Should I stay or should I go,' zingen The Clash. Heeft mijn geschrijf enige zin of is het louter aanstellerij? Is mijn bestaan zelf geen overbodigheid: adem ik niet de lucht in die voor anderen is bedoeld?

 

In wezen is er maar één zekerheid: de pijn. We worden in pijn geboren en bestaan in pijn.  Dit besef moet ons aansporen om het te vermijden anderen en onszelf meer pijn te bezorgen, om integendeel juist de 'levenskwaliteit' te helpen verhogen, om iedereen de kans te geven zelf die levenskwaliteit te bepalen. Een correcte politiek levert kansen geen garanties op levensgeluk, trouwens: wat is dat 'levensgeluk'? 'Let's have a party'?

Voor de ene ligt het in zijn tuin, voor de andere in een boek. De ene wil in de warmte van een tweede lichaam inslapen, de andere wil de lichamelijke afwezigheid die de aanwezigheid van geesten convoceert: 'ik heb mezelf met moeite alleen gemaakt,' schreef Hans Lodeizen. 'Venit creator spiritus': de scheppende geest komt tot de eenzamen, de afgezonderden - creativiteit moet je niet bepaald van een massa verwachten, zelfs niet van een Spionkop , een sportieve of een godsdienstige.

En het werkt: mijn hart zit na al deze frases al iets hoger dan mijn sloffen. In mijn kuiten misschien: voldoende hoog voor een fietstocht.

Geert Wilders

Zeer toevallig kwam ik deze woensdagnamiddag op Nederland 1 terecht - om even te ontsnappen aan de zoveelste ode van Michel Wuyts aan de dopingrepressie - en nog toevalliger belandde ik in het Nederlandse parlement  waar juist Geert Wilders, de meest geblondeerde politieke ster van Europa, aan het woord was.
Boffen wij Vlamingen even met ons Vlaams Blok.
Wilders stelt onder meer voor om het budget voor ontwikkelingssamenwerkihng terug te schroeven van 0,8 % tot 0,15 % van het BNP - dat ligt volgens hem dichter bij het Europees gemiddelde, een Europa waar Wilders voor de rest zo weinig mogelijk mee te maken wil hebben..
Marokkaanse Nederlanders - die hij onveranderlijk 'tuig' noemt - moeten na één misdrijf het land uit, gaat het om een minderjarige dan geldt het uitwijzingsbevel eveneens voor de ouders.
Moslims mogen enkel blijven als zij de koran, dat 'fascistisch boek' , afzweren. Er mag geen moskee meer bij, de radicale moeten gesloopt.
Uiteraard beklemtoont Wilders dat hij de stem van 'hardwerkend Nederland' vertolkt en pleit hij voor een algemene lastenverlaging ook al komt Femke Halsema zeggen dat de laagste inkomens sowieso al weinig belastingen betalen en dat die lastenverlaging voor hen dus niets oplevert.
Maar Wilders wil bezuinigen op onderwijs, op ondersteuning van kansarmen en achterstandswijken, op al die dwaze verspilzucht van 'de linkse kerk' - waarvoor hij nota bene het CDA verantwoordelijk stelt - :
gedaan met inburgeringscursussen, begeleiding van probleemjongeren etc
Wie gelooft in 'de maakbaarheid' is een idioot.
'Werken of weg' is zijn variant op het 'aanpassen of opkrassen' van onze eigen bloed en bodem.
Afgezien van Halsema en Jan Marijnissen vond geen enkel parlementslid het nodig een vraag te stellen aan deze profeet. De verbijsterde gezichten, het meewarig hoofdschudden, de gebogen hoofden zeiden voldoende.
Is dit wat overblijft van het 'gidsland' boven de Moerdijk, de vluchthaven van Spinoza en andere vrijdenkers?
Het eenmanspartijtje van Wilders heet 'Partij voor de Vrijheid': Marijnissen vroeg welke vrijheid de moslims dan hebben in het gedroomde vaderland van de valsblonde god. 
En ja, gedaan met de dubbele nationaliteit ongeacht of iemand zijn of haar oorspronkelijke nationaliteit kan opzeggen, Iraanse vluchtelingen bijvoorbeeld. Dit is een probleem voor Iran, niet voor de polders van Wilders.
Ik begin stilaan te geloven dat Filip de Winter een aimabel mens is.