debutante

Zondag 25 november 2007

Khnopf - bis

Khnopff

men zegt het is zijn zuster

die de deur gesloten houdt

maar het is geen bloed

dat hen verbindt

het was een tasten

naar de huid en klieren

van de ziel

de damp die om de aarde hing

toen ze ontwaakte

aanving met ademhalen

niet het vlees

dat mannen scheidt van vrouwen

ze doet briesen van ongeduld

om in elkaar te schuiven

zoals een hand schuift

in een handschoen

en dan de deurkruk

en het openen

ze moeten gesloten blijven

deur en jongedame

het hout gelakt in melkblauw

gebiesd in goud

de starende zuster in corsage

een hoge kraag

wit als een schim

zij moet verschijnen

één ogenblik daar zijn

en dan voorgoed voorbij

de afstand van het tasten

zijn verf: een vingerafdruk

van het eerste heimwee

dat op goed geluk

naar de aarde kwam

om even adem te halen

daarna op te staan

en voort te gaan

Geschreven door staf de wilde om 17:22 Reageer op dit bericht

Zondag 25 november 2007

Boedapest 6

in nomine patris et

namens wie kan je spreken

kind van spinner en huisvrouw

bloedverwant van behoedzame doden

niemand zo roekeloos toch

als wie overleeft?

ruik aan je vingers:

niet eens een restje inkt

of zweet, fouilleer je poriën,

zoek een gelijkenis, een teken

van vloek of zegen

lever, longen doen haast geluidloos

hun dagelijks werk, alleen een koord

rondom de hartspier trekt strakker

aan alsof een zak wordt dicht gesnoerd

waarin men een dier zal verdrinken:

het spartelt, klauwt naar de benauwenis

spreek namens benauwden opgetekend

in een verregend schrift: al wie brood

heeft gesneden, het mes gericht

op de buik; al wie hakte, schilde

de vrucht van eigen of gehuurde tuin

monden waar geen ronkend woord

in aardde, een sussende toon dat wel:

toen de slaap uitbleef als een bezopen

koetsier en koorts een tekening

toverde in de nerven van een linnenkast

namens gelijken kan je spreken

vanachter je gevel van burgerman:

spreek, vervreemde, over bewoners

van een rijtjeshuis, ze stonden

bij een kruidenier in het krijt

en bij de grote slager daarboven

het dier klauwt naar zijn benauwenis,

voelt een koord zich spannen, weerom

neerliggen in een streep

Geschreven door staf de wilde om 11:40 Reageer op dit bericht

Zaterdag 24 november 2007

over walg en depressies

Een greep uit de kranten van vandaag zaterdag 24 november. In Brazilië werd een 15-jarige straatdievegge opgesloten bij 20 mannelijke criminelen; men kan zich inbeelden wat zich daar heeft afgespeeld.
In het vroegere Oost-Duitsland werd een 17-jarige tiener overvallen door 4 skinheads die een hakenkruis in haar heup tatoeëerden. In Burundi worden wekelijks 26 verkrachtingen gemeld, heel wat meer worden niet eens aangegeven uit schrik of omdat het toch niets uithaalt.
Wie schreef alweer: 'Ich kann nie so viel fressen wie ich kotzen möchte'?

Het doet me denken aan al de jaren dat ik als leraar Nederlands mijn leerlingen van de derde graag aanspoorde, soms verplichtte, om het nieuws te volgen. Steeds met een ondertoon van zelfverwijt en schuldgevoelens: had ik wel het recht om deze 16-18-jarigen te confronteren met alle gruwel en smerigheden van deze wereld?

Deze ambivalentie is gebleven: enerzijds lijkt het me noodzakelijk om de actualiteit te volgen en zich te informeren om zo correcter te kunnen oordelen en bij de volgende stembusgang een meer verantwoorde keuze te maken. Anderzijds heb je geregeld een 'time out' nodig. Je moet af en toe op een 'geestelijk eiland' gaan zitten, in de natuur, tussen de kaft van een heerlijk boek, in de armen van een geliefde. Anders riskeer je compleet gek, cynisch of depressief te worden.

Dat wordt blijkbaar bewezen door de cijfers van gisteren: ongeveer 17% van onze volwassenen lijdt aan depressies.
Een psychiater stemde in met mijn vermoeden dat dit te maken heeft met de dagelijkse lawine aan negatieve sensaties: ongevallen, rampen, criminaliteit, aanslagen en oorlogsbeelden. Dit overbeklemtoonde negativisme moet onvermijdelijk een weerslag hebben op de psyche van onze bevolking.
Ten tweede is er de toenemende druk op de werkvloer, een gevolg van de moderne leuzes 'flexibiliteit' en 'verhoogde productiviteit'. Het is al vaker gezegd, onder meer door Frank Vandenbroucke en Mieke Vogels: 'je kan de mensen niet blijven uitpersen als citroenen.'
Mensen zijn geen machines die je bij panne kan vervangen door een even goeie of nog betere.

Ten derde vrees ik dat het ritme van de arbeidsmarkt is overgeslagen op dat van de vrijetijdsbesteding: bijna iedereen heeft het druk, druk, druk. Bij elkaar binnen lopen zonder aankondiging kan niet vanwege een overvolle agenda. Toch weet deze hyperindividualistische dichter dat de mens wezenlijk een sociaal dier is: je hebt niet enkel behoefte aan samenzijn, maar aan kwalitatief samenzijn met mensen die je vertrouwt, tegenover wie je echt kan zeggen wat je denkt en voelt.

Kortom, ik vrees dat we in een zieke en ziekmakende tijd leven. De overvloed van onze consumptiemaatschappij - althans voor wie er aan mag deelnemen - kan deze aanslagen op het welzijn niet compenseren.
De depressieven onder ons vervullen de functie van de kanaries in de vroegere steenkoolmijnen: zij signaleren ontploffingsgevaar. Niet alleen zij moeten worden behandeld, maar in de eerste plaats deze zichzelf beschadigende maatschappij.

Geschreven door staf de wilde om 11:59 Reageer op dit bericht

Vrijdag 23 november 2007

Anne Frankboom

Anne Frankboom

stamelt de kastanje:

raak me niet aan?

is niet het kruidje-roer-

me-niet steeds de eeuwige

stem die moppert om een

likdoorn, voorbij loopt

aan verbrijzelde schedels?

kom eens kijken, al wie meent

de last van de wereld te dragen

op weerloze schouders, allen

geschandvlekt door de geschiedenis

kom naar de kade van Pest

An die Schöne Blaue Donau

een lint van rode zijde

toen in dat uitzinnige jaar

zie, de laarsjes van dames,

de molières van een meisje,

de plompe bottines van

een vader, een zoon

in brons, egaal in brons,

metaal langs het water

brons moppert niet, het ruist

niet eens, het glanst in regen

en zonlicht, het treurt niet

om een zieke boom, alleen

van zieke geesten wil het

getuigen, van 600 000

omgehakt in één jaar

zo stamelt de kastanje,

zo rekent het meisje dat

vandaag een dame zou zijn:

indien, indien men op tijd

opkeek van eigen likdoorn,

schreeuwde om bijl en schedel,

indien men op de juiste dag

de geur opsnoof van een vlag

Geschreven door staf de wilde om 17:34 Reageer op dit bericht

Vrijdag 23 november 2007

hongerstaking

over hongerstaking en chantage

Vandaag lezen we in Visie, het weekblad van het ACW, een interview met ene Pol van Camp, gepensioneerd vakbondsman en vredesactivist.
Hij is pas terug uit Afghanistan en spreekt over de Afghaanse hongerstakers in Brussel:
'De hongerstakers hebben nu via een ongeoorloofd middel gekregen waar ze recht op hebben. Wat onrechtvaardig is, is dat ze daarvoor hun leven moesten riskeren.' De kop boven het artikel luidt: 'Hongerstaking is een wanhoopsdaad'.
Het mededogen van deze man staat in schril contrast met de verklaringen van de blauwe excellentie van binnenlandse zaken, Patrick Dewael, en de Dienst Vreemdelingenzaken die bij herhaling de hongerstaking 'chantage' hebben genoemd en : 'Op chantage gaan wij niet in, we laten ons niet chanteren.' De woorden 'chantage, chanteren' worden dan uitgesproken met een diep misprijzen door ongetwijfeld zeer eerzame burgers en democraten.
Terecht: volgens het wetboek is chantage, in de betekenis van afpersing, een misdrijf.
Maar een terugblik op de geschiedenis kan ons wat anders leren. Was niet de beroemdste aller hongerstakers in de voorbije eeuw Mahatma Gandhi?
Voelt iemand zich geroepen om Gandhi een crimineel te noemen? Verkiest men een verzetsleider (tegen de toenmalige Britse overheersing in India) die terreuraanslagen organiseert of een burgeroorlog op touw zet?
Als er iets crimineel is aan de hongerstaking, dan wel de situatie van uitzichtloosheid die iemand naar dit wapen van de machteloze doet grijpen.
Er zijn toch rare dingen aan de hand met de morele verontwaardiging: aan de ene kant stuurt men soldaten naar Afghanistan en aan de andere kant vindt men dat de slachtoffers van Taliban en 'war lords' maar in eigen land moeten blijven - Afghanistan is veilig genoeg volgens de experten van Vreemdelingenzaken. Idem dito voor Iran: telkens weer schreeuwen Westerse politici hun verontwaardiging uit over dit theocratische dictatoriale regime, maar opnieuw mogen Iraanse vluchtelingen door dit regime vervolgd hier niet binnen. Vluchtelingen moeten kunnen bewijzen dat zij persoonlijk het slachtoffer geweest zijn van vervolging: hoe doe je zoiets? De sporen tonen van foltering, wat impliceert dat je in de dictatuur moet blijven leven tot je inderdaad gefolterd wordt? Moet een vrouw de littekens van een verkrachting kunnen tonen? Hoe leg je de eigendomsbewijzen voor van een huis dat is onteigend of weg gebombardeerd? Hoe kom je aan documenten als je halsoverkop bent weggevlucht of halfnaakt uit een bootje of vrachtwagen wordt gehaald?
Kortom, eens te meer staan we voor het gezegde van Léo Ferré: 'La morale c'est la morale des autres.' Wij mogen ons wentelen in de luxe, dat is ons onvervreemdbare geboorterecht, de schooiers die hier aanspoelen moeten terug naar hun mesthoop en/of gevangenis met martelkamer.
Uit Hertoginnedal noch uit de Wetstraat hebben we al een signaal opgevangen dat de onderhandelaars erg in hun maag zitten met dit probleem, zeker de communautaire scherpslijpers niet. We leven in een land met een toenemend egocentrisme en groepsegoïsme, in de vele varianten op de kreet: 'Eigen Volk Eerst'. Wat gewoon een uitbreiding is van: 'ik eerst'.
Gandhi was niet gelukkig met de splitsing van India na de oprichting van de islamitische staat Pakistan - later heeft ook Bangladesh zich afgesplitst. En in India zelf bleven de gewelddadige conflicten tussen moslims, hindoes en sikhs voort duren. Het is niet met opruiende taal dat je mensen tot bedaren brengt en coëxistentie mogelijk maakt.
Vluchtelingen zouden moeten gezien worden als getuigen: hun ellende is een getuigenis van wat fanatisme aanricht, om het even over welk fanatisme het gaat.

Geschreven door staf de wilde om 11:29 Reageer op dit bericht

Vrijdag 23 november 2007

Boedapest 5

Magyaarse II: boswandeling door een stad

een Magyaarse heeft een huid

van berken, zij wandelt op de jonge

berken van haar benen, kijkt je aan

als een wezen uit de nacht verschenen

gelijk een huivering elke nacht verschijnt

zij heeft de blik die even snuffelt,

glimlacht om het schaarse licht:

het weten van een ouder wezen,

het hoort de bons door dunne vliezen,

herkent het verlangen aan zijn geur

ze glimlacht om het schamel licht,

de trilling waarop zij huivert

gelijk gebladerte: een boom heeft

dan een boom herkend, oog om oog,

blad om blad – zij glimlacht

zilverlicht over een zilveren pad

Geschreven door staf de wilde om 10:02 Reageer op dit bericht

Donderdag 22 november 2007

Boedapest 4

Magyaarse I

lees hun ogen: vrouwen

van Boedapest, ze hebben

de zekerheid van het vlees,

vragen weinig, eisen je vel

hun mannen staan gedwee

voor een halte, een zebrapad

zij komen langs, glijden

met zingende klinkers

door de metro van aders,

verkruimelen musea, zuilen:

gebouwen van eeuwen

begeven voor het bouwsel

van één nacht, één blik

als voorbode van die nacht

Geschreven door staf de wilde om 16:42 Reageer op dit bericht

Donderdag 22 november 2007

Boedapest 3

Schetsen uit Boedapest deel 3

Museum voor Schone Kunsten

aan het Heldenplein: een bronzen

pissertje van Georges Minne,

de Verloren Zoon van Constantin Meunier

in marmer – we zeggen al iets luider:

we are from Belgium

***

étterem Koh-i-Noor

a) conversation piece

‘then we were on the ground

he said I was part of his phantasy

went on till half past three

people who work for him

in Wall Street call him a monstre

no emotions you know

what could I add to his

conversation?

o dear, everybody in this restaurant

is listening to my sex life’

b)

buiten omstrengelt een Pakistani

een Hongaarse tiener (een levend

bas-reliëf van een Hindoetempel)

binnen schenkt men geen wijn

inch’Allah

***

monument Attila József

a)

bij Donau en parlement

een man van brons, jas met grote

knopen in het gras, hoed over knie,

knokige hand als een vogelklauw

grijpt niet meer, gebogen hoofd

op pezige nek: hoort hij de trein,

de trein, de laatste die voorbij

gaat, over hem heen gaat?

b)

van glimmend brons twee versregels

in zijn handschrift: kalligrafie

van een stem die sprak

namens de sprakelozen

***

gedenkteken voor 600 000

op de kade aan de kant

van Pest: honderden schoenen

in alle maten, lege voetsporen

vóór de kogel en de plons

de Donau, zegt de geschiedenis,

waaierde uit als een lint

van versleten rode zijde

***

onze ober, een Roemeense

Oscar Wilde, golvende haarlok, ronde

kin, keurt twee flessen af: een geur

van kurk die ons ontging – zijn fooi

is volgens het boekje van Oscar Wilde

***

zeven dagen flaneren in regen,

sluiers van grauwte – Mehr Licht,

riep Goethe op zijn sterfbed

wij willen een ander licht desnoods

gedaanten die opdoemen uit slierten

van mist en liefst een zwarte tak

of gekrulde reling afgebiesd met

sneeuw; lange zwarte jassen op

de Duna Corso, dames in rijglaarsjes

en moffen, heren met wandelstok, ivoren

knop maar niet die regen en

regen die niet valt

Geschreven door staf de wilde om 09:38 Reageer op dit bericht

Woensdag 21 november 2007

zin voor initiatief

studeren schaadt zin voor initiatief

Onder deze titel op de frontpagina van De Standaard van 21 november verklaart Koen Peeters, medewerker van Flanders DC - what's in a name? - :'Wanneer in de klas een probleem wordt besproken dan geeft de leraar maar één oplossing. Dat staat haaks op de creativiteit van de ondernemer.'

Tot mijn grote verwondering wordt deze bewering kritiekloos herhaald in het opiniestuk van hoofdredacteur Guy Tegenbos.

Naar welke school zijn deze heren geweest? Zelfs in de autoritaire oertijd van de vroege jaren 1960 aanvaardde onze leraar wiskunde dat je langs meer dan één redenering tot eenzelfde oplossing kunt komen. Er zijn nu eenmaal vakken waarin de exactitude onvermijdelijk een doelstelling moet zijn; ook in een goed gedicht kan maar één woord op één specifieke plaats staan, maar zijn dichters daarom niet creatief?

Trouwens, als ons onderwijs zo schadelijk is voor de creativiteit, waarom komen vrijwel alle creatieve Vlamingen dan uit datzelfde onderwijs? En sommige onder hen blijven er als leerkracht.

Er zijn intussen allerlei leervormen bij gekomen die juist het persoonlijk initiatief van de leerling aanmoedigen: een bezoek aan om het even welke secundaire school zou je daarvan kunnen overtuigen.

De meest waarschijnlijke reden waarom er in Vlaanderen te weinig ondernemers zouden bijkomen - wat op zich al een vreemde vaststelling is: gaat Vlaanderen er immers niet voortdurend prat op dat het zoveel ondernemender is dan Wallonië? - wordt in het editoriaal van Tegenbos aangegeven: het beroep van zelfstandige is uiterst precair en heeft diverse statutaire nadelen. Dit geldt niet enkel voor bedrijfsleiders, maar net zo goed voor de meeste vrije beroepen.

Wil men meer jonge mensen laten kiezen voor het zelfstandig ondernemen dan zal men de huidige risico's moeten milderen en de statutaire bescherming verbeteren.

Vergelijk maar even de wettelijk gewaarborgde pensioenen, het aantal werkuren en je weet al voldoende. Om nog te zwijgen over de moordende concurrentie: wie kan vandaag als beginnende bakker nog op tegen de grote ketens en warenhuizen?

Het is natuurlijk heel modieus om het onderwijs van alles wat er mis loopt of zou lopen, de schuld te geven. Het hedendaagse onderwijs in Vlaanderen initiatiefdodend noemen is naar mijn mening - en ik spreek vanuit meer dan 30 jaar beroepservaring - een belediging voor alle leerkrachten die zich precies voor zelfstandig initiatief, creativiteit en vindingrijkheid engageren.

Geschreven door staf de wilde om 15:38 Reageer op dit bericht

Woensdag 21 november 2007

Boedapest 2

Schetsen uit Boedapest - deel 2

grapjes in het labyrint onder

de Burchtheuvel:

a)

om 18 uur gaat

het licht uit, je moet verder met

een olielamp – doorsijpelend

water wordt plots echter

b)

Romeins bekken, vier koperen

Bacchuskoppen gorgelen zure wijn

je ruikt ze drie spelonken ver

c)

lesje uit het labyrint:

graffiti was in het stenen

tijdperk pure kunst, in onze

eeuw louter vandalisme

***

pas wanneer je een muntstuk

overhandigt, voel je hoe warm

de hand van een bedelaar

***

memoriaal voor Joplin

in Janis’ Pub: een jonge Hongaarse

gaat uit de bol, stem genoeg,

te weinig waanzin – kunst is

een zaak van leven of dood

***

erosie: na nauwelijks 100 jaar

werd pompeus al poreus

zuilen, ogieven, kariatiden

verkruimeld door uitlaatgas

***

façade: niet een halfgod, de baarlijke

duivel bracht het licht naar de mens

een bronzen toorts in een gebalde vuist

speelse vleugeltjes aan het achterhoofd

***

Lisztmuseum

vier wijdingen ontving Ferenc Liszt

geen kon hem bevrijden van de pose:

geheven kin, hand onder revers

denk er een tastbaar licht bij

twee horentjes op zijn voorhoofd

aan weerszijden van die ene wrat

***

Geschreven door staf de wilde om 11:18 Reageer op dit bericht

Dinsdag 20 november 2007

Boedapest 1

Boeddha heeft er de Pest in

1. Schetsen uit Boedapest

Hotel Nemzeti

donzige loper op marmer

lotus in gebrandschilderd glas

Ruby Tuesday uit de boxen

***

Blaha Lujza Tér

voor ons Art Nouveaupaleis

een rij met kom en plastic beker

gaarkeuken van Hare Krishna

***

Stefaansdom

Szent Istvan: roodgeaderd

marmer, bladgoud – de eerste

koepel plofte in het stof

ego sum via veritas et vita

het panorama beneemt de adem

***

bar Montmartre

a)

naakten van Egon Schiele

vingers aan het kruis

in oudroze loopt ze haar slalom

langs zwart gelakte tafels

bloedrode spots op haar huid

hoog voorhoofd, hoge borsten

hand in de lucht alsof ze

koord danst op jouw blik

b)

basgitaar, koortje

vamos a bailar

Spaanse crooner in joods Pest

***

joods museum

a)

de gidsende dame in de grote

synagoge noemt Israël

‘a lovely little country’

het klinkt metalig uit haar mond

b)

niet van cupola, van kipla

komen de woorden koepel en keppel

zegt de gids, jouw keppeltje

veroorzaakt alleen maar jeuk

***

’s avonds langs de Rakozci Ut

(een snelweg door de stad)

maken bedelaars hun bed op

in hun vaste vensternis: ze lachen

om hun dagelijkse mop

***

leven in de leugen:

we drinken een Chardonnay

voor 13 euro, geven 20 cent

aan een oud vrouwtje met

gaten in een blauwe handschoen

***

een dag Pest een dag Boeda

geen spoor van György Konrad

een binnenkoer doet denken aan een getto

Geschreven door staf de wilde om 20:00 Reageer op dit bericht

Dinsdag 20 november 2007

terug thuis in Oud België

Bestaansonzeker België

Na 7 dagen in een Midden-Europese hoofdstad stellen we vast dat de loopgravenoorlog tussen onze volksstammen nog steeds aan de gang is.

We zagen daklozen overnachten in hun vaste vensternis, een oud vrouwtje krom gebogen over een stok, een plastic bekertje in haar vrije hand. Wat uit haar mond kwam, kan een gebed geweest zijn maar net zo goed een vervloeking van mens en wereld, alle goden inbegrepen.

Taferelen die zich ook in ons land, met name in het Brusselse afspelen. Staan de blokletters BHV dan voor Buiten slapen-Homeless-Verpauperd?

Weinig waarschijnlijk dat de sabelslijpers van NVA en FDF het hierover al ooit hebben gehad: aan de poorten van hun vergaderpaleizen wordt immers gebedeld om brokken sensatie niet om levensonderhoud. Als je door een chauffeur ter plaatse wordt gebracht, heb je geen last van een opgehouden hand.

Nochtans zitten met oranje-blauw christenen en humanisten bij elkaar. Oranje is een vrolijke, warme kleur en daar is in het huidige politieke klimaat weinig van te merken, zacht gezegd.

Het blauw daarentegen is Berlijns blauw, bijna zwart. België is inderdaad een surrealistisch land: de meerderheid baadt in weelde, de vertegenwoordigers van het volk bekvechten om 'een morzel gronds' en vrijwel iedereen gaat onverschillig voorbij aan de dingen die er echt toe doen: hoe overwinter je met een gering of helemaal geen inkomen?

Misschien is de federale staat zelf een bestaansonzekere bejaarde, maar toch geen die de straat op moet met een plastic bekertje?

Geldt Orwells gezegde dat ondanks de gelijkheid van alle zwijnen, de vette gelijker zijn dan magere ook in onze verzorgingsstaat?

Geschreven door staf de wilde om 15:37 Reageer op dit bericht

Maandag 12 november 2007

schaatsers

de schaatsers

in ouderwetse winters vroren de vijvers dicht

van de zomerverblijven

mochten de poorten en traliehekken open

we schaatsten, ontdekten

een wereld als een Verboden Stad:

paviljoentjes op hoge poten

houten bruggen gebogen

als een opgetrokken wenkbrauw,

een balustrade waar je een gele

of roze parasol bij dacht en sarongs,

kimono’s als klaver en klaprozen van zijde

we zagen de vissen onder het ijs die naar ons

opkeken traagjes happend, bellen

blazend als misnoegde morsetekens

langs de oevers van brekend kreupelhout en bramen

leek de bodem betastbaar en grijpbaar kropen

bleekbruine en rozige kreeftjes

over de wirwar aan wortels

van plomp, polderkaars en waterlelie

we waren een paar weken rijk: werkvolk

uitgelaten binnen gemogen op een buitengoed –

in de stilte van de winter galmden de gilletjes

kinderen die zochten naar evenwicht

en de ouderen gleden statig en trots

het ijs kraakte, knarste gelijk de tanden

van een jaloerse god: we schreven haakse

heilige namen en achten, de tekenen

van een eindige liefde bij de wijdere

van de oneindigheid

Geschreven door staf de wilde om 11:40 Reageer op dit bericht

Maandag 12 november 2007

het peil van peilingen

peil trekken op een peiling

Wie kan nog een peil trekken op een opiniepeiling? Volgens een nieuwe enquête van VRT-De Standaard (is het toeval dat die twee samenwerken?) zou 70% van de Vlamingen de aanslepende onderhandelingen schadelijk vinden en tegelijk zouden de partijen aan de onderhandelingstafel nog aan stemmen winnen.

Hoe verklaren onze politieke handenlezers deze contradictie? Bewijst de individuele populariteitspoll niet dat veel zoniet alles bepaald wordt door de manier waarop politici in de media komen?

Links haalt met SP.a, Groen en de ACW-vleugel binnen CD&V ongeveer 33%, dus twee derden van Vlaanderen is rechts tot extreem-rechts. Welk beeld zagen we van links de voorbije maanden: weinig meer dan interne verdeeldheid, zeker geen wervende boodschap.

In Terzake van vrijdagavond 9 november kon je Bart De Wever horen foeteren op de Waalse pers die volgens deze verlichte geest een hetze zou voeren tegen de Vlaamse partijen.

Maar wat valt er dan te zeggen over de Vlaamse media? Is er in Vlaanderen een dag- of weekblad, een tv-zender die erop aandringt om het communautaire gehakketak even te nuanceren en voorrang te geven aan essentiële uitdagingen, zijnde de vergrijzing, de stijgende kosten in de gezondheidszorg, de strijd tegen de armoede?

Heeft iemand al één bevredigende verklaring gehoord of gelezen waarom bijvoorbeeld de armoedebestrijding in Vlaanderen zou afgeremd worden door een gebrekkige Belgisch-federale structuur?

Is het niet eerder zo dat de armoede ook voor onze eigen Vlaamse regering niet direct een topprioriteit kan worden genoemd?

Maar goed, ik spreek namens maximum één derde van de Vlaamse bevolking: de rest droomt van meer gevangeniscellen, lagere belastingen etc En van 'een grote staatshervorming' al kan bij straatinterviews geen enkele ondervraagde zeggen wat daarmee bedoeld wordt.

Zou je geloven dat ik meer en meer de neiging krijg om net zoals Jacques Brel te antwoorden op de vraag waar ik vandaan kom: 'Moi, je suis du Luxembourg'?

En Luxemburg staat in deze zin voor Patagonië of om het even welk gebied dat maar ver genoeg van hier verwijderd ligt.

'Ik ben een Vlaming en daar ben ik fier op': wie kan deze sticker nog op zijn auto of venster kleven, tenzij gehypnotiseerden - mensen die al hun reële of ingebeelde problemen aan een communautaire oorzaak toeschrijven waardoor deze problemen als bij toverslag zouden verdwijnen na de hocuspocus van een volgende staatshervorming.

In De Standaard van zaterdag 10 november beweerde een opstelschrijver met het epiteton 'filosoof' achter zijn naam dat de Belgische democratie met haar mythische consensusmodel over en uit is en eindelijk de baan moet ruimen voor een Vlaamse democratie. Als die consensusmythe zo rampzalig was, hoe is Vlaanderen dan kunnen uitgroeien tot een van de rijkste regio's ter wereld? En waarin zou de Vlaamse democratie superieur zijn: in die 20% stemmen voor racisten, in onze roemruchte wachtlijsten?

Vlaanderen lijkt sedert bijna een jaar te leven onder hypnose van de drie D's, De Wever, Dewinter en Dedecker: volksophitsers gezegend door het lauwe wijwater van Jo van Deurzen en gehuldigd op de open tribunes van onze media.

Geschreven door staf de wilde om 11:30 Reageer op dit bericht

Zondag 11 november 2007

schoonheid en troost

van de schoonheid en de troost

Ter gelegenheid van de Klara Top 75 hoor je zeggen (en kan je lezen) dat schoonheid troost, ook als die schoonheid zelf droevig klinkt.

Waarom is dit zo en is dit geen zeer eenzijdige benadering van de schoonheid?

Om te beginnen is de behoefte aan troost niet zo verwonderlijk. We leven in een wereld die steeds meer als onzeker en bedreigend wordt ervaren, als emotioneel koud - een ervaring die in grote mate wordt versterkt door onze media die de feiten heel selectief en negativistisch presenteren.

De behoefte aan het tegendeel, aan zekerheden en emotionele warmte is dus een vanzelfsprekendheid, ook los van de huidige omstandigheden: de mythe van de verdrijving uit het Aards Paradijs symboliseert de uitdrijving uit de moederschoot, het 'in de wereld geworpen zijn' (volgens de existentialisten) en al wat we nastreven is een herstel van deze oertijd, een volkomen geborgen zijn.

Onze samenleving is in toenemende mate geatomiseerd: we leven als eilandjes naast elkaar. Veel vrienden en familieleden hebben een agenda, je moet eerst een afspraak maken om ze te zien te krijgen.

Voorbij is de tijd dat je onaangekondigd ergens kon binnenvallen, buren die bij elkaar in een uit liepen. Vereenzaming is de prijs die steeds meer mensen hiervoor moeten betalen.

En dan kan de geborgenheid van de schoonheid inderdaad een troost bieden, een ersatzwarmte die meer is dan een ersatz: muziek heeft geen handen om je aan te raken en te strelen, maar ze streelt je onderhuids.

Toch lijkt deze troostende functie mij een belediging van de schoonheidservaring. Waarom beklemtoont men niet even zeer dat er zoiets bestaat als esthetisch genot: we hoeven niet droevig te zijn om van schoonheid te genieten. We zijn zinnelijke wezens en kunst spreekt de zintuigen aan, en de diepere sensoren van de ziel. Je kan dus smoorverliefd en intens gelukkig samen van kunst en andere schoonheden genieten.

Wat me stoort aan de frase 'de schoonheid heeft een troostende kracht' is dus niet haar onwaarheid maar haar eenzijdige waarheid.

Misschien omdat vreugde en genot moeilijker onder woorden te brengen zijn of minder mediatiek: hoe vaak zie je immers dolgelukkige mensen op tv of in de krant, tenzij 'artisten' die net een gouden plaat hebben ontvangen?

Ooit al een vrolijke Afrikaanse boer op tv gezien? Of een dansende Afghaan?

We moeten het niet zo ver zoeken: als we elkaar ontmoeten spreken we heel wat gemakkelijker over allerlei lichamelijke kwaaltjes, over prijsstijgingen dan over de schoonheden die ons hebben ontroerd.

Wie zegt tegen zijn bezoekers: o we hebben gisteren zo lekker gevrijd?

Of: we hebben hier in het donker een uur zitten luisteren naar Bach en we waren helemaal weg van de wereld?

Weg van de wereld en weg van elkaar: raar hoe hetzelfde woord zo'n totaal tegengestelde betekenis kan hebben. In het eerste zinsdeel slaat het op een vlucht, een ontsnapping; in het tweede gaat het om 'vervoering', opgaan in elkaar.

Schoonheid heeft beide te bieden: het kan inderdaad een asiel zijn, een toevluchtsoord; in andere gevallen ga je genietend op in de aanwezigheid van het genie, in de zintuiglijke manifestatie van een hoger bestaan, het sublieme waartoe slechts enkelen productief in staat zijn maar waar in principe iedereen receptief binnen kan.

In principe, haast en verharding plegen een slijtage op de gevoeligheid of ontvankelijkheid: opgaan in het schone vooronderstelt een vertoeven, stilstaan, luisteren, kijken met aandacht.

Dit laatste is de belangrijkste pedagogische waarde van de schoonheidservaring: ze leert ons aandachtig te leven in beide betekenissen van dit woord. Aandacht in de zin van intensiteit, en in de zin van wijding, vroomheid - het schone ervaren is een religieuze, soms zelfs mystieke belevenis.

Geschreven door staf de wilde om 14:53 Reageer op dit bericht

Zaterdag 10 november 2007

het plooien van een schoot

misschien

misschien was jouw liefde altijd al mededogen

een ontfermen om wat je enig vond

onvervreemdbaar deze vreemdeling

deze verzamelaar van spijt

duld mij nu want de dagen zijn onduldbaar

gulzige happen

die de dood neemt

in de dunne sneden van onze tijd

hoor de krekels bezig

in de kramp van dit gebeente

hoe ze opgaan in hun taak -

lees de wereld zijn bericht

het legt klinkers in lege kelen

die straks schreeuwen om wraak

laten wij het geduld aanleren

de vreemde taal die volkeren spreken

zij die de adem vereren van boom

en bodem, het gestage keren

van zee en regen, zon en bron

misschien is liefde niet meer

dan meebewegen

toegeven aan een zwaartekracht

die lichter maakt

misschien zijn we zo bedacht

hebben we niets zo nodig

als het mededogen

de warmte van het avondrood

want geen troon verheft je hoger

dan het plooien van een schoot

Geschreven door staf de wilde om 13:23 Reageer op dit bericht

Vrijdag 9 november 2007

zwijgen als vermoord

niet om

niet om wie vredig en

vermoeid in zal slapen

de vingers geknoopt

aan een rozenkrans

om wie wordt vermorzeld

onder een dak, openspat

terwijl boven het gejuich

weergalmt in een cabine

om wie geboren

op een vuilnisbelt

zal blijven in een zak

gebonden met een strop

om wie even nog

mag ademen tot de vrucht

valt uit haar schoot

daarna de vlucht

in een laadruim

naar de open muil

van vulkaan of oceaan

niet om wie der dagen

zat in zal slapen

moet je droevig zijn, niet

om de feiten die horen

bij ons bloed en wezen

om het zwijgen moet je

rouwen, het toezien

terwijl het tuig door

de hemel raast en rook

dampt uit de huizen

niet om de dood moet

je droevig zijn maar

om het doden en het

zwijgen als vermoord

Geschreven door staf de wilde om 13:21 Reageer op dit bericht

Vrijdag 9 november 2007

taalrechten

B-H-V en taalrechten

Voor zover ik er nog iets van begrijp draait het in de soap over B-H-V in essentie om twee diametraal tegengestelde visies op taalrechten.

Voor de francofonen is het taalgebruik, ook ten overstaan van de overheid, een individueel recht. De Vlamingen hanteren het 'territorialiteitsbeginsel', simpel te vertalen als: 'In Vlaanderen Vlaams.'

Het weinige dat ik aan mijn jeugdig flamingantisme heb overgehouden, zet zijn stekels uit wanneer ik de francofone arrogantie vaststel in de Brusselse rand. Het gaat daar immers niet om arme sloebers die amper naar school zijn geweest of geen geld hebben om een taalcursus te betalen. Het misprijzen voor onze taal getuigt van een superioriteitswaan die historisch te begrijpen valt - er wordt in de wereld nu eenmaal meer Frans gesproken dan Nederlands - maar in hoofdzaak betreft het een anachronisme dat vroeger ook in onze Vlaamse steden voorkwam en daar af en toe nog taalfossielen laat ontdekken.

Daarnaast vrees ik dat de minachting de weerspiegeling zou kunnen zijn van onze eigen verwaarlozing van onze cultuurtaal.

Wat moet een anderstalige in Vlaanderen aanleren: het lokale dialect, het 'Verkavelingsvlaams' of de standaardtaal?

Alle respect begint bij zelfrespect: wie zelf zijn cultuurtaal radbraakt, hoeft niet verwonderd te zijn dat anderen er de neus voor ophalen.

Geschreven door staf de wilde om 09:52 Reageer op dit bericht

Donderdag 8 november 2007

waterlelie en dwaas

waterlelie en d(w)aas

woorden, ja, met woorden

kun je om, wijze soms

die wijzen: zo moet je

lopen, daar ligt je weg

dan kom je haar tegen:

een moeder met meisjeshuid,

een exotische schone die

jou aanstaart, wacht op

een glimlach, een gebaar

en weer loop je de woorden

voor de voet, haken letter-

grepen in elkaar: je had,

dacht je, nochtans geleerd

om toe te zien en voorbij

te gaan, gelaten zoals een

boom ritselt in de regen,

vreedzaam meedraait

op de schijf van de aarde

een donkere blik, de lichtvlek

van een hals, en de haan

kraait ten zoveelste male

het lichaam verloochent

de wijze en zijn leer: leg je

handen open als een waterlelie

in de zegen van het licht

onder gezang van vogels:

rukt een bloem soms aan

haar wortels ter verovering

zij ligt daar met open

aangezicht, wacht of ze bestoven

wordt, sluit de oogleden en

roert niet meer, deelt haar

ontroering met de zwijgende nacht

Geschreven door staf de wilde om 17:27 Reageer op dit bericht

debutante

Reageer op dit bericht

Khnopf - bis

Boedapest 6

depressies en zo

Anne Frankboom

hongerstaking

Boedapest 5

Boedapest 4

Boedapest 3

zin voor initiatief

Boedapest 2

Boedapest 1

terug thuis in Oud België

schaatsers

het peil van peilingen

schoonheid en troost

het plooien van een schoot

zwijgen als vermoord

taalrechten

waterlelie en dwaas

Meer van boek onder lava