Gouden raad

De Herfst wordt ingezet met de naamdag van Mattheus, apostel. Deze heilige was tollenaar vóór zijn roeping als apostel. Hij wordt als patroon vereerd door de bankiers en ontvangers. Oude volkskalenders uit lang vervlogen tijden leren ons dat heden de heenreis van de trekvogels begint, terwijl nog oudere kalenders deze dag "winterdag" noemen, de reden daar van heb ik reeds verteld, zie even lager op mijn blog.

"Sint-Mattheus helder en klaar,
een goede oogst volgend jaar."

Maar men wezen gewaarschuwd want :

"Zelfs als Mattheus lacht,
staat de winter al op wacht !"

en tenslotte :

"Mattheus, storm en wind
Pasen ook nog winter vindt."

Wist je dat men vroeger in oude volkskalenders niet over de Herfst sprak? Neen, men noemde 21 september WINTERDAG omdat destijds het jaar verdeeld was in slechts twee seizoenen, zomer en winter. Laat ons hopen dat het morgen een heldere dag zal zijn ! Waarom? Wel dat vertel ik morgen dan wel.

September ver ten eind :

"Nu spoedt de zomer weer ten eind,
en de hitte gaat verminderen.
Toch ook thans genot geken
en kan geen kou nog hinderen. "

De heilige laten mij nog altijd wat werkloos wat de weerspreuken voor dezer dagen betreft, maar daar komt spoedig verandering in hoor. Deze maand zelve dan maar :

"Na een warme september,
verwacht men een droge oktober."

"Als in september de donder knalt,
met Kerstmis sneeuw met hopen valt."

Is in de herfst het weer lang klaar,
vroeg is een strenge winter daar.

Je wezen gewaarschuwd ! ! !

Vroeger werd gezegd en ook geloofd dat men bijvoorbeeld :
Op een maandag niet mocht lenen, want dan kreeg men zijn geld nooit meer terug.
of
De meid die 's maandags in dienst treedt, zal 's zaterdags met de tooveraars vetrekken.
ook
Eene nieuwe meid wordt 's maandags nooit aanvaard, want ze breekt alles.
En......
Wat des maandags aangevangen wordt, duurt geen week.

Voor specifieke weerspreuken is het wachten tot a.s. woensdag. Samen met de herfst vallen er wel enkele te rapen en die zal ik u zeker niet weerhouden. Wel heb ik er enkele aan deze maand gekoppeld :

"Zoals 't begin september weert,
goed of slecht, het dikwijls keert.

"Septemberregen komt zaad en wijnstok goed gelegen."

"Vorst in september, een zachte december."

Na de hoogmis wordt, op den buiten, door den veldwachter of roeper, vóór de kerk of het gemeentehuis, melding gegeven van de verkoopingen die gedurende de week plaats grijpen. Daarna vergaderen de mannen in de herbergen om de verschillende gemeente- of eigenbelangen te bespreken.
Vroeger waren de mannen nog gekleed met een blauwen kiel en droegen eene zwarte zijden muts op het hoofd; de vrouwen, meest in 't zwart, droegen vooral in de Kempen, eene kanten kaakmuts; tot sieraad droegen ze gouden oorbellen, brochen en médaillons of camées, een familieschat.
Na de vespers en lof, gaat men wandelen of naar de herberg waar de mannen en jongelieden zich verlustigen aan het spel : doel- of wipschieten, bollen, kegelen enz.

Wat men de mensen vroeger al niet voor waarheid hield :

Wie des zondags aan een huis werkt, brengt er ratten, muizen en luizen in !
en :
Wie des zondags naait, moet zooveel lijden vooraleer te sterven of in het vagevuur, totdat het naaisel versleten is !

Werd er op zondag een kindje geboren geloofde en zei men :

"Zondagskind, gelukskind