Archief

Ook sta me nog fris in het geheugen de eindejaarsfeer op het college. Die was zeer speciaal. De examens waren gedaan begin juni. Er waren nog lessen maar die hadden in onze ogen niet veel belang meer. De leerstof was gezien en er werden geen examens meer afgenomen. Na de examens volgde er een periode van zalig en rustig ‘uitbollen’, het rustig aan doen. Een ideale voorbereiding op de komende vakantieperiode.

Daar waren twee redenen voor:

Ten eerste moesten de examens verbeterd worden, de punten opgeteld van het laatste trimester en tevens van de drie trimesters tesamen om de einduitslag te kunnen bepalen. Tevens diende de ‘Palmares van de Uitslagen’ aangemaakt en gedrukt te worden.

Ten tweede werkte gans de schoolgemeenschap, maar vooral de leraars, vlijtig aan het op poten zetten van de jaarlijkse ‘Fancy Fair’. Er werden allerlei tenten opgetrokken op de speelplaats, de turnzaal werd omgetoverd tot een ‘Porto-bar’, verschillende barakken werden ineengetimmerd. Dit was toen een arbeidsintensieve bedoening die verschillende dagen in beslag nam.

Het week-end zelf van de Fancy Fair gingen onze ouders tesamen met al de kinderen (ook diegenen die er geen school liepen) naar het College om er de leraars te ontmoeten en te spreken met hen over ons gedrag op ‘t school, over onze eindresultaten, die enkele dagen nadien plechtig werden afgekondigd, en over onze toekomst. Toendertijd vormden het lerarenkorps en de ouders van de leerlingen nog een ‘vast en eensgezind’ blok. Ze hadden het welzijn en de toekomst van hun leerlingen en hun kinderen op het oog en niet, zoals nu vakker het geval is, hun eigen gezindheid en egoïstische reflexen.

Op zulke Fancy Fair’s werd bier, wijn, porto en andere dranken uitgeschonken: er werden waffels en fritten verkocht en de laatste ‘hits’ waren door zeer krachtige luidsprekers te horen over gans de speelplaats tot zelfs binnenin de gebouwen. Er heerste een echte kermis-stemming.

In de jaren 50 onmiddellijk na de oorlog was het katholisme nog zeer sterk verspreid onder de inwoners van mijn dorp in Vlaams Brabant. Tweemaal per jaar ging er een grote processie uit, één in de meimaand de andere op 15 augustus. Deze legde een gans traject af in de vorm van een cirkel om het dorp. Halfweg werd er een voorlopig altaar opgetrokken om de pastoor de gelegenheid te geven even uit te rusten want hij droeg het ‘Heilig Sacrament’ dat toch enkele kilo’s woog.

De geur van de bloemen, de velden, de bomen, de volle lente eigenlijk was zeer specifiek en kenmerkend voor deze periode in de maand mei, de bloemenmaand bij uitstek. Ook was iedereen op zijn ‘‘31ste’ zoals ze in het frans zeggen, goed en fijn uitgedorst. Vooral de vrouwen kwamen er zeer fris voor, ja in een echte zomerkledij.

De huizen waren ook zeer mooi versierd met bloemen, kaarsen, Mariabeelden en vlaggen. Het was een echte feeststemming in gans het dorp. Ik herinner mij dat wij thuis de Vlaamse Leeuw uithingen, daar waar de meeste andere inwoners de Belgische vlag lieten wapperen. En als kers op de taart – welk is het verschil tussen een processie en een stoet? – de gemeentelijke fanfare. Die speelde stille statige marchemuziek.

Ik herinner mij nog de melodie die toen tot in het oneindige herhaald werd, maar spijtig genoeg kan ik dit niet op papier weergeven.

In deze processies stapte ik mee als misdiennaar, maar ik ben ook, maar toen was ik maar 4 of 5 jaar oud, eens in een processie meegegaan als een ‘lintjesdrager’. Een indrukwekkende praalwagen getrokken door twee paarden werd langs beide kanten omringd door een tiental knapen die elk een lint moesten vasthouden. Dit moet waarschijnlijk voor de vele toeschouwers een waar spectakel geweest zijn. Ik denk dat mijn ouders daarvan een foto gemaakt hebben, maar die heb ik spijtig niet in mijn bezit.

Ook elke zondag gingen we naar het ‘Lof’. Als misdiennaars moesten we dan het wierrookvat klaarmaken voor de dienst door houtskoolblokkjes in brand te steken, houtskool dat dan langzaam opbrandde. Maar deze blokkjes mochten niet ‘uitgaan’, dus moesten we ze ‘onderhouden’, ook tijdens de dienst door er geregeld op de blazen.

Ik herinner mij nog dat ik op een bepaald moment, nadat de pastoor de korrels ‘mirre’ of gomhars op de blokkjes had gestrooid, ik begon te blazen in het wierrookvat tot en met, dat gans de kerk ondergedompend werd in één wazige goedruikende rookwolk die nog lange tijd nadat het ‘Lof’ voorbij bleef hangen.

Nog in verband met de geloofsgemeenschap in onze parochie werden er om de vijf jaar een ‘Retraite’ gehouden. Waarschijnlijk waren dit de laaste, want nu hoor ik niet meer dat deze nog plaatsvinden. ‘s Avonds hadden dan echte lange ‘preken’ plaats voor een bomvolle kerk door een speciaal daarvoor opgeleide geestelijke (ik denk dat het meestal een dominikaan was) die uitblonk door zijn welsprekendheid en zijn fysisch uithoudingsvermogen om de goegemeente meer dan anderhalf uur boeiend te kunnen toespreken met overtuiging en verve.

De bedoeling was de geloofsijver aan te scherpen en twijfelaars terug op het goede geloofspad te brengen. Ook om anderdenkenden te overtuigen zich aan te sluiten bij de kerkgemeenschap. En, waar maar zeker, dit gebeurde ook! Mijn moeder vertelde mij dat die en die zich hadden bekeerd, hetgeen dan voor de pastoor en de verschillende parochieverantwoordelijken het tastbare bewijs was dat zulke ‘Retraites’ wel degelijk hun nut bewezen en hen dus aanzetten om in de toekomst verder te gaan in dezelfde richting

Thuis werden we zeer kristelijk opgevoed en we gingen allen naar een katholieke school. Dus van het één komt het andere. Het was volledig normaal dat ik misdiennaar geworden ben. In die tijd werden er vele missen gelezen en gezongen. Op zondag zelfs drie. Ook waren er de begrafenissen en huwelijken. En met de ‘Hoogdagen’ - Goede Vrijdag, Paaszaterdag, Pasen, Paasmaandag, Pinksteren, enz… - hadden er uitgebreide erediensten plaats. Dit alles vergde dat er tenminste één zoniet twee misdiennaars steeds dienden aanwezig te zijn. Ook werden er tijdens de week normaal twee missen opgedragen, daar de parochie zowel over een pastoor als over een onder-pastoor van het bisdom kon beschikken.

Van dit misdiennaarsschap heb ik goede herinneringen overgehouden. Soms, maar niet altijd, durfden we een beetje van de ‘miswijn’ proeven. Deze witte wijn – Sint Godelieve benoemd op het etiket van de fles – werd dan bijgevuld met water tot het vooraf door ons aangebrachte merkteken van het niveau van ‘vóór het proeven’. Het zijn altijd de verboden dingen die men dan het vlugst en het liefst doet als men jong is.

Een andere ‘aangename’ taak als misdiennaar was de klokken luiden. In de kerk waar ik misdiennaar was hingen er twee klokken. Die werden samen geluid als er iemand overleden was of tijdens vieringen op de hoogdagen. Voor de 'oproep naar de mis’ in de week en ’s zondags werd er maar één klok geluid, de helderste. De tweede was zwaarder van toon. Ik weet nog dat deze klokken ingehuldigd werden door Mgr. Suenens. Dit luiden gebeurde met een lang dik zeel. Dit was sleuren en trekken in het beging. Maar eens de kadens bereikt was van het luiden, lieten we ons soms naar boven trekken met de koord tot zeker 2 à 3 meter hoog. Dit gaf een bijzonder gevoel en was zeer plezant. Als ik daar nu zo aan terugdenk, was dat gewoon kattekwaad.

Zoals reeds hierboven aangestipt waren er op de hoogdagen lange en zeer ‘ingewikkelde’ erediensten te verzorgen. Toen waren er zeker 6 à 7 misdiennaars van dienst en gezien de complexiteit van het serimonieel werd ‘de dienst’ enkele dagen voordien ingeoefend. Er werden ‘fiches’ uitgedeeld waarop voor elk diennaar klaar en duidelijk werd aangegeven wat juist zijn taak was. Deze erediensten duurden meestal meer dan anderhalf uur en er was steeds veel volk in de kerk aanwezig.

Ook een leuk moment van het misdiennaarschap was van dienst te zijn tijdens huwelijks- en overlijdensmissen. De sfeer van huwelijksmissen is zeer speciaal, een echte feeststemming, fijne muziek en mooie verzorgde kledij. Meestal was de buidegom zo gelukkig zijn bruid eewige trouw beloofd te hebben dat hij zijn portefeuille gul opende en een ‘briefke van 20 of 50 BEF’ (we zijn in de jaren 50!) hetzij in onze handen stopte na de plechtigheid of onder het kussen legde waarop we links en rechts van het altaar neerknielden. Dit geld werd dan in een gezamelijk pot gelegd waarmee we tijdens de zomervakantie met alle misdiennaars een dagreis maakten samen met de onder-pastoor naar de Antwerpse kempen bijvoorbeeld.

Met mijn jeugdvriend Paul heb ik zeer mooie vakantiereizen ondernomen. Een eerste reis was er één per ‘auto-stop’ naar Duitsland, Oostenrijk en terug via Frankrijk naar België.

Toen was auto-stop geen enkel probleem. Ik herinner mij nog goed dat we vertrokken vanuit Leuven en de bestemming voor de eerste dag was Keulen. Aan de Tiense Steenweg begonnen we te auto-stoppen en na een kwartiertje hadden we prijs. En welke prijs? Iemand uit Leuven die als vertegenwoordiger naar Keulen moest. Dus, kleine Probleme, in één ruk naar Köln. Ik denk dat w’er waren rond de middag. Daar dan de Dom bezocht en een goei glaasje witte wijn gaan drinken in één van de typische "Weinstube am Rhein". Daar we studenten waren een ons budget afhing van wat we kregen als ‘zakgeld’ van onze ouders om op vakantie te gaan, verbleven we in ‘Jeugdherbergen’. Dit was een zeer economische formule: men kon er o.a.ook voor een zacht prijsje warm eten en gratis douchen.

Dan zijn we van Keulen verder langs de Rijn afgezakt tot Bingen. Daar hebben we auto-stop gedaan ’s avonds en een nachtrit gehad tot en met Munchen. We kwamen aan in Munchen rond 4 uur ’s morgens. Geen enkel café open, tenzij deze van het Centraal Station (Bahnhof). Wij daar koffie gaan drinken in een internationale sfeer. Vandaar zijn we verder getrokken naar Linderhof en het mooie kasteel van Ludwig II van Beieren gaan bezichtigen. Vandaar Oostenrijk binnen om te kunnen genieten van de bergen en dalen van dit prachtige land.

Dan was het moment aangebroken om terugrichting huiswaarts te liften. Doorheen Lichtenstein en Zwisterland, waar we uren op een lift hebben moeten wachten, ging het naar Belfort in Frankrijk. Daar hebben we in een ‘Routier-restaurant’ zeer lekkere kip met een zeer goede saus gegeten. Rond 9.30 uur ’s avonds stonden we terug auto-stop te doen om de weg die ons naar Parijs moest leiden. En daar werden we ‘gecontroleerd’ (paspoort en reisdoel) door de ‘Gendarmerie Nationale’. En daar hadden we weer geluk. Een geneesheer-stagiair heeft ons meegnomen tot en met Parijs. Hij had juist een bezoek gebracht aan zijn moeder die ernstig ziek was, maar hij moest ’s morgens terug zijn dienst opnemen in het Parijse ziekenhuis. Hij heeft ons onderdak verleent door ons te laten slapen in de bedden die logischerwijze voorhanden waren in het hospitaal voor de stagiairs met nachtdienst. Na een korte nachtrust heeft hij ons gewekt om 7 uur vóórdat de echte dienst om 8 uur begon.

Parijs, de eerste keer dat ik en mijn vriend Paul in deze lichtstad waren! Dus hebben we van de gelegenheid gebruik gemaakt om even de Eifeltoren van dichtbij te gaan bekijken en de sfeer van deze miljoenenstad op te snuiven.

Maar in de namiddag zijn we dan naar het noorden van Parijs vertrokken om terug via auto-stop naar ons Vaderland te kunnen terugkeren. En nogmaals daar hadden we terug een lift, deze maal een hollandse vrachtwagenbestuurder, die over Kortrijk en Gent naar Antwerpen reed. Dus dat was weeral dik in orde. Wij op deze vrachtwagen en met deze man "aan den babbel gegaan". Dat was ook de bedoeling van deze Hollander nl. om even gezelschap te hebben op zijn terugreis naar zijn vaderland. Zo’n vrachtwagen rijdt niet zo snel toendertijd en ik herinner mij dat we in de late morgen te Antwerpen aankwamen.

Toen was er nog geen ‘autostrade’ naar de belgische grens toe, dus het traject werd afgelegd langs de ‘route nationale’. We zijn in de streek van Kortrijk even gestopt, rond 11 uur ’s avonds, om de bestuurder de mogelijkheid te geven even op adem te komen. Daar zijn we een ‘pintje’ gaan drinken in een toendertijd zeer typische baancafé voor ‘routiers’. Aangepaste zachte muziek, dito verlichting en een romantische sfeer.

Die bestuurder was dus een Hollander en die weten wel iets af van zaken te doen. Deze man zei dat hij graag een ‘horloge’ zou willen kopen en dat we voor de rit wel iets konden geven om deze aan te kopen. In alle geval zouden we het niet aangedurfd hebben hem niets te geven voor deze lift. Aan al de andere autobestuurders die ons meegenamen hebben we niets betaald, men doet juist aan auto-stop om gratis een lift te krijgen. Dus aan onze hollander hebben we dan 100 BEF gegeven, hetgeen toch een niet onbelangrijke som was begin de jaren 60 van vorige eeuw.

Ik moet toch echt mijn best doen om niet te vervallen in gezegdes die ik las op tal van fora op Internet i.v.m. de tragische massamoorden die enkele dagen plaatsgrepen in een kinderverblijfplaats te Dendermonde.

Wat daar gebeurd is, is niet onder woorden te brengen, niet te beschrijven, niet in menselijke taal te vatten. Onschuldige zeer jonge levens, zonder verweer, zonder één aanwijsbare reden, koel te lijf gaan en afmaken. 

Ik, zoals alle mensen in dit Land en zelfs erbuiten, kan enkel maar medeleven met de getroffen familieleden, die een immens verdriet moeten doorstaan. Hen kan ik zeggen dat dit leed gedeeld is, want het kan iedereen overkomen. Niemand in onze maatschappij is veilig voor zulke niet te voorspellen gewelddaden.

Allen moeten we ook even nadeken over de evolutie in onze samenleving. Geweld in woord, in beeld en in gedrag moeten we zo veel mogelijk vermijden. Ons meer vredelievend opstellen met de medemens en alle anderen, ook diegenen die ons niet zo zeer aan het hart liggen. Mensen die onzelf pijn gedaan hebben zonder aanwijsbare reden, kunnen vergeven. Dit is niet zo gemakkelijk, maar ernaar streven is zeker en vast al de moeite waard!