Woensdag 12 maart 2008
Een patater!
Een jager - 71jaar - die "des doende heeft doorgaen ende doorcruyst de velden eende plaetsen vanden selven dorpe", heeft zijn gezel eens horen zeggen, het was in 1716 " ofte daerontrent" : " wij sullen eens gaen sien inde pataten van Rossen Joos, ofte daer geene haesen en sitten....". Hij weet niet of hij voor tijd aardappelen heeft gezien op "vlacke velden". Wel herinnert hij zich dat ze gekweekt werden in de "hovens" sinds 58 jaar en meer reeds (in 1700 dus). Nadien begon men, aldus onze getuige, aardapelen te planten "ontrent de hoven oft huysen in cleyne ende geringhe quantiteyt, 2 à 3 roeden" en dan nog maar op 4 of 5 plaatsen. Doch de teelt is ", te velde merckelijk aengecomen ende gemeyn geworden in 1740 ter oorsaeccke van de schaersheeyr van de potagie ende levensmiddelen naementlijk derarme mensen". Tegenwoordig (1761) geeft men ze als voedsel aan hoornbeesten en varkens.
Een brouwer, 61 jaar, verklaart dat toen hij hielp bij het inhalen van het tiend, in de jaren 1717 - '18, wel "eenige partijen van velden (een drietal) met pataten beset heeft gesien". Sedert 1726 is het planten "der pataten op de velden alle jaren aengegroeyt". Hijzelf gebruikt de aardappelen nu tot " het speysen van sijne familie, voedsel der hoornebeesten ende vetten der verckens".
Een andere brouwer, 77 jaar, getuigt dat hij in 1717 geen aardappelen heeft weten staan " dan alleenlijck in de hoven". En nog een herinnert zich -hij was maalder - dat in 1724 en 1728 op 't einde van mei 't koren en de gerst bevroren waren: hij heeft bij " die occasie op de velden pataten sien staen dwelcke oock bedorven waren".
Nog een andere getuige - 61 jaar oud - had nu 52 jaar geleden, hij was toen 8 à 9 jaar oud, "een patater" genomen op een veld te Oppuurs. Hij had er van langs gekregen van zijn ouders en had de vrucht moeten terugdragen.
Nog anderen leggen verklaringen af in dezelfde zin.
(Uit "een thoon" (getuigenis) ten gunste van Sint-Bernards, 18 mei 1761)
De 'patater' terug brengen nog daargelaten, is het veranderen van het klimaat niet iets van alle tijden?
En is het ozongat, de zure regen, de CO uitstoot, het fijn stof enz. niet gewoon gelul.
Ik herinner me nog dat ze ons om de oren sloegen met een ijstijd, nu is het met een broeikas.
Ooit volgende uitspraak gehoord van een wetenschapper: ' De wetenschap van vandaag zijn de vergissingen van morgen''. Zo is het.
Een brouwer, 61 jaar, verklaart dat toen hij hielp bij het inhalen van het tiend, in de jaren 1717 - '18, wel "eenige partijen van velden (een drietal) met pataten beset heeft gesien". Sedert 1726 is het planten "der pataten op de velden alle jaren aengegroeyt". Hijzelf gebruikt de aardappelen nu tot " het speysen van sijne familie, voedsel der hoornebeesten ende vetten der verckens".
Een andere brouwer, 77 jaar, getuigt dat hij in 1717 geen aardappelen heeft weten staan " dan alleenlijck in de hoven". En nog een herinnert zich -hij was maalder - dat in 1724 en 1728 op 't einde van mei 't koren en de gerst bevroren waren: hij heeft bij " die occasie op de velden pataten sien staen dwelcke oock bedorven waren".
Nog een andere getuige - 61 jaar oud - had nu 52 jaar geleden, hij was toen 8 à 9 jaar oud, "een patater" genomen op een veld te Oppuurs. Hij had er van langs gekregen van zijn ouders en had de vrucht moeten terugdragen.
Nog anderen leggen verklaringen af in dezelfde zin.
(Uit "een thoon" (getuigenis) ten gunste van Sint-Bernards, 18 mei 1761)
De 'patater' terug brengen nog daargelaten, is het veranderen van het klimaat niet iets van alle tijden?
En is het ozongat, de zure regen, de CO uitstoot, het fijn stof enz. niet gewoon gelul.
Ik herinner me nog dat ze ons om de oren sloegen met een ijstijd, nu is het met een broeikas.
Ooit volgende uitspraak gehoord van een wetenschapper: ' De wetenschap van vandaag zijn de vergissingen van morgen''. Zo is het.
