het gedicht weerberichten is een beetje
surrealistisch. ik schrijf over de regen, over overstromingen (van
het gemoed?), over de planten in mijn tuintje, over mijn vlier (ik
hak hem in stukken en gebruik hem als mulch. vooraf begroet ik hem
respectvol, zoals de kelten, die zoveel eerbied hadden voor de
natuur dat zij een buiging maakten voor elke boom die zij
omhakten) ...en over de tijd, die is zoals wij: gerimpeld,
geduldig....
aan het eind heb ik het over de sprokkelkoningin, het
veredelde sprokkelvrouwtje van weleer, een figuur beladen met een geweldige
symboliek. lees hierover het artikel van Irmgard
Busch, Sprokkelen
en Takkewijven, verschenen in symforosa nr 12 (een tijdschrift voor
vrouwen).
nu heb ik
al veel te veel gezegd, en veel te veel over mezelf. voel me daar
altijd heel verlegen bij. eigenljk moet de lezer zelf de indrukken verwerken die een gedicht
op hem of haar maakt....
hieronder een foto van mijn hibiscus syriacus
weerberichten
dit kwakkelweer
brengt mij
in een toestand van
wolken
nog aangenaam ook
wonen in een
hibiscus syriacus
of in een
hangpetunia
is een droom
zachtroze sluiers
een hemel van
cyclaam
de protuberantie
van meeldraden en stampers hinderen tegelijk
alsof zij
middelpuntvliedend zijn
niet centrifugaal
maar centripetaal
mooi weliswaar maar
bang
de regen is alom
het diepste water
is het water onderwater
zij hangt van het
water en druipt zwaar in het halfrond
lobelia’s lijken
vertrapt
variërend van lichtblauw
tot koningsblauw
wacht maar tot de
tropen komen
the deep blue sky and the bayou (wij krijgen
de helft van het
huis, de deur wordt vooraf opgestuurd)
pakjes op onweer
stortregens in de
keuken
de bakken
meeuwen, zij vormen
het echte gevaar
daarom houden wij
het op een bed
waarop alles
gespreid
alles verzorgd tot
in de donkerste puntjes van de oneindigheid
daar ben ik niet zo
zeker van
niet van het heelal
het alomvattende
water
het regent hier
overal, overal leugens
nachtblauw is de
nacht en ademloos de rozen
zij bloeien in
schoonheid, een witte roos is de max
verrukkelijk en dan
rabarber
verpulverd. de
pottentuin neemt plaats
het is drukkend en
bedrukt
wij genieten
ongebreideld van het water
de zon en de
vlierbessen
het hout drogen we
daarna
alles komt terug,
de tijd is een cirkel
wij zijn als hout,
gerimpeld, geduldig
taai weliswaar maar
niet ontegensprekelijk
tegenspreken kan,
tegenspreken is nodig
tegenspreken is
pijnlijk
de dagen vervliegen
in gouden zuchten
het is weer zover
het hout droogt
zienderogen
stapels groeien op
stapels
ik breek de takken
middendoor en doe een schietgebed
begroet de vlier en
hak hem in stukken
gebruik hem als
mulch
bodembedekker
in deze bodemloze
tuin
deze tombe
ik moet mij
verontschuldigen
alle begin is
moeilijk
nog even en ik ben
bezig
met de terugkeer
van de sprokkelkoningin
zij is het mooist
in roze, haar totemdier de specht
ik geniet van je gedicht .... voor mij poëzie heel puur , heel mooi .... alsof ik in je woordjes stap
N
Nikki29 juni 2013 om 13:51
zeer prachtig gedaan weer
Propeer je leven goed te leven en sta eens een momentje stil. En besef dat je maar even denken kan wat je met je leven wil. Naast bloeiende bloemen Zal het weer worden zoals het begon. Nikki
een paar dagen geleden onverwachts een uitnodiging gekregen om een gedicht voor te lezen in een kerkje.
het werd weerberichten, zeer toepasselijk bij dit kwakkelweer.
ik denk dat ik het goed gedaan heb. er was een micro, mijn lenzen zaten comfortabel, en de reacties van het publiek waren formidabel.
een opsteker!
een rijzige oude hollandse dame op krukken, maar gekleed als een verfijnde hippie, die mij verklapte in thailand te wonen, vond mijn gedicht fantastisch, zo speels en met die sprongetjes en al die plantennamen... waw! als iemand zo iets zegt over mijn gedicht, vind ik dat hartverwarmerder dan om het even welke recensie van een literaire bolledooos.
ach! het podium!
had mij gedurende twee dagen, mat behulp van mijn kleine cassetterecorder, danig voorbereid. maar eigenlijk hoefde dat niet: op het podium lees ik altijd veel beter dan tijdens repetities.
vroeger, toen ik nog amateurtoneel speelde, was dat ook al zo: de generale was altijd een fiasco, maar de première lukte fantastich!
boodschap aan iedereen die plankenkoorts heeft: niet bang zijn, het lukt wel. het contact met het publiek doet de rest!
in het kerkje werd ook prachtig gezongen: drie mooie dames zongen mantra's.
Een mantra is een korte zin die steeds herhaald wordt tijdens meditaties.
De mantra is
van boeddhistische herkomst en is bedoeld om de aandacht van onszelf af te
wenden en op die manier los te komen van onze gedachten en zorgen.
helende
gezangen, dus.
toen ik
thuis kwam, beluisterde ik voor het slapengaan onderstaand liedje.
het is een
liefdeslied, deels in het arabisch en deels in het hindoe.
laatste dag. de naam ester ligt in poëziemiddens heel goed, vermoed ik. want het is een ester die de vsb-poezieprijs won, het is een estor die de herman deconinckprijs won, en nu is het een ester die de cees buddinghprijs wint, haha!
vanavond (zaterdag dus) was het de beurt aan naomi en aan de ghanees-jamaicaanse kwame davies. leuke naam, die 'zwarte' woorden bekken fabuleus... doet me altijd een intens plezier dat 'gekleurde' dichters zo krachtig, helder en scherp op het podium staan. kan wel in nederland en in jamaica, kan (nog) niet in vlaanderen, ahum. maar mijn opmerking is eigenlijk niet nodig, het is maar normaal dat ook dichters divers zijn.
Ester Naomi Perquin
(Netherlands,
1980)
Ester Naomi Perquin (1980) schrijft poëzie en
columns voor De Groene Amsterdammer en VPRO De Avonden, is redacteur van
tijdschrift Tirade en was stadsdichter van Rotterdam. Ze debuteerde in
2007 met de bundel Servetten Halfstok, die meteen positief werd ontvangen. In haar tweede bundel, Namens de ander,
onderzoekt ze angsten en fobieën en de soms gecompliceerde relatie tot
de ander. Ze kreeg er onder meer de Jo Peters Poëzieprijs en de J.C.
Bloemprijs voor. Met haar derde bundel, Celinspecties, grijpt
ze terug op haar verleden als cipier in een Rotterdamse gevangenis. De
bundel verscheen in het voorjaar van 2012 en werd bekroond met de VSB
Poëzieprijs 2013.
'LIET ME ARGELOOS VALLEN'
Liet me argeloos vallen die dag in andermans leven, andermans
autorijles, boodschappenlijstjes, college, in andermans
aarzelingen, beginnende benen op dansles.
En overal wist ik de weg, ik wandelde talloze wezen
naar propere ouders en leerde een drinkende man
op de duur van zijn glas te vertrouwen,
ik stormde bont en blauw geslagen vrouwen huizen uit,
schuifelde bedelaars kastelen in, liet een kille moeder
tijdig knielen bij een kind dat viel,
was het kind dat viel.
Ik leerde een voetballer in God te geloven als in de klap
tegen de lat, een blinde alles wat hij miste
zonder vragen terug te vinden, ik was
het talent dat de schilder bezat
aan zijn licht te ontkomen.
Alleen het echt vanzelfsprekende te water gaan
van een magere zwemster, ’s ochtends vroeg,
in het buitenbad tussen de bomen,
verliep uiterst krampachtig.
Boven het water bleef ze machteloos zweven terwijl ik
teruggleed, opnieuw in beweging, haar huivering
uit, de moed opgegeven, het badpak
al bijna verdwenen.
Yang Lian was born in Bern (Switzerland) in
1955, where his parents were in the diplomatic service, and grew up in
Beijing. Like millions of other young people, he was sent to the
countryside for re-education during the final years of the Cultural
Revolution. After the death of his mother in 1976, Yang began to write
poetry. Back in Beijing, as one of the leading experimental poets, he
was associated with the underground literary periodical Jintian (Today)
母亲的手迹
她的手抚摸 死后还抚摸
深海里一枝枝白珊瑚
被层层动荡的蓝折射
冷如精选的字 给儿子写第一封家书
亲笔的 声声耳语中海水冲刷
海流翻阅一张小脸的插图
跟随笔划 一页页长大
一滴血被称为爱 从开端起
就稔熟每天粘稠一点的语法
儿子的回信只能逆着时间投递
儿子的目光修改阅读的方向
读到 一场病抖着捧不住一个字
她的手断了 她的海悬在纸上
隔开一寸远 墨迹的蓝更耀眼
体温凝进这个没有风能翻动的地方
珊瑚灯 衬着血丝编织的傍晚
淡淡照出一首诗分娩的时刻
当所有语言响应一句梗在心里的遗言
MOEDERS HANDSCHRIFT
moeders handen strelen strelen nog na haar dood
de ene na de andere witte koraaltak in de diepe zee
wordt in laag na laag van golvend blauw gebroken
koud als zorgvuldig gekozen woorden een eerste brief aan haar zoon
geschreven in haar eigen handschrift in de fluisteringen spoelt het water
de zeestroom werpt een blik op de afbeelding van een klein gezicht
blad voor blad opgroeien met haar pennenstreken
een druppel bloed wordt liefde genoemd is vanaf het begin
vertrouwde grammatica die dagelijks wat meer kleeft
het antwoord van de zoon kan alleen worden bezorgd tegen de tijd in
de blik van de zoon wijzigt de leesrichting
lezend tot een bevende ziekte geen woord meer kan dragen
haar hand afgesneden boven het papier hangt haar zee
een duim ver nog schitterender is het inktblauw
de lichaamswarmte stolt tot deze plek die geen wind kan omslaan
koraallamp steekt af tegen een schemering geweven door bloedstrepen
verlicht zacht het moment dat een gedicht wordt geboren
wanneer alle taal reageert op de in het hart opgesloten laatste woorden
vanavond mustafa stitou, een nederlands dichter van wie ik al jaren een bundel op de boekenplank heb liggen. een sublieme dichter. hoe kalm en duidelijk draagt hij voor. zijn bolle wangen, zijn poezelige lichaam. mustafa is een beertje om te knuffelen.
Als poëzie in essentie over het doorbreken van
verwachtingen gaat, is Mustafa Stitou denkelijk een ideale dichter.
Nadat hij met zijn derde bundel Varkensroze ansichten zowel de
VSB-Poëzieprijs als de Jan Campertprijs in de wacht sleepte, bleef het
tien jaar tamelijk stil tot in mei 2013 de bundel Tempel
verscheen. In een interview met Het Parool zei: Stitou daarover.
“Blijkbaar heb ik niet de drang om elke drie, vier jaar een bundel te
publiceren. [. . .] Het is niet automatisch zo dat het innen van een
prijs je vleugels geeft. Ik ben van mezelf vrij perfectionistisch en
vaak nogal onzeker over wat ik opschrijf. Zo'n prijs helpt je daar echt
niet als bij toverslag vanaf.”
Maar voornamelijk zit dat doorbreken van verwachtingspatronen in
Stitous werk zelf. Aan NRC-journalist Ron Rijghard lichtte Stitou eens
zijn werkwijze toe: “Dichten is voor mij een avontuur. Ik denk niet
alles van tevoren uit. Ik breng ongelijksoortige attributen op tafel en
ga daarmee schuiven. Vervolgens kneed ik er een anekdote omheen die ik
vertel alsof ik in de kroeg sta. Het windt mij bijvoorbeeld op om een
gedicht te schrijven met de woorden 11 september, Arabier, goudblond
godinnetje en NSB. Zo ontstond ‘Anton’, een conceptueel-anekdotisch
gedicht. Al die woorden nemen hun diverse, beladen betekenissen mee en
die plaats ik in een alledaagse setting.” ‘Een persoonlijke obsessie’,
noemt hij die voorkeur voor vermenging. "Het is een kwestie van
evocatie: in het banale het verhevene oproepen, het onzegbare.’
(uit de intro;, op de pagina van PI)
*
hij schrijft niet altijd prozagedichten, maar deze twee zijn super:
(zonder titel)
Op mijn rug torste ik de doodskist waarin mijn vader lag. Diep
voorovergebogen, voetje voor voetje, schreed ik wankelend voort. Het
ging steeds moeizamer, de last werd te groot, ik hield het niet meer.
Voorzichtig liet ik mij neerzakken op de grond, languit, schoof onder de
kist vandaan, lichtte het deksel op en fluisterde zonder aarzeling
Vader, ik kan je niet dragen, het spijt me, kun je misschien een eindje
meelopen?
Het duurde even voor hij zijn ogen opende. Zijn gezicht was ongeschoren,
zijn haar zat verward. Hij droeg een lange witte onderbroek en een wit
hemd. Toen zuchtte hij en schudde zijn hoofd, spottend-medelijdend,
zoals altijd. Hij richtte zich op, stapte uit de kist, bewoog zich voort
met kalme tred. Ik liep achter hem aan, ook ik zei niets.
De kist bleef achter, midden op het pad.
We kwamen aan bij het graf. Het was al gedolven. Zonder een woord vlijde
hij zich neer. Ging liggen op zijn zij, draaide zich toen op zijn
andere zij.
Hij moet van zijn god met zijn gezicht naar het oosten liggen, dacht ik,
richting Mekka. Gelukkig vraagt hij me niet waar het oosten is, want ik
weet het niet.
Hij vouwde zijn handen op elkaar, schoof ze als een kussen onder zijn
hoofd, zuchtte weer diep en sloot zijn ogen en ik, ik zakte door mijn
knieën, en met woeste armbewegingen dichtte ik het graf.
BEGINSELEN
We strijden door tot we het gras horen groeien.
De wolken zich neuriënd verplaatsen. Aan de wilgen
wordt ons wapentuig gehangen. Waakhonden
worden met slingers versierd. Onze ogen ontgift.
Onze tempels alleen nog door vogels gebouwd.
Inleiding in de Liefde wordt een verplicht vak
op middelbare scholen. Met iedere groet maken we
nieuwe hersencellen aan, met ieder vriendelijk woord.
Niets bedroeft de burger meer dan een bedroefde
buurman of -vrouw. In elk bestuurslichaam
domineren moederfiguren. De tv slikt anti-
psychotica. En de god van Spinoza keert terug,
eindelijk, om de andere goden tot bedaren te brengen;
doodkalm eten ze een patatje in de Voetboogstraat.
Burenruzies lopen op bruiloften uit of levenslange
vriendschappen. Noodweer wacht tot iedereen
binnen is. Een troep engelen staat de straatcoaches bij.
Als de dag de nacht vraagt nog even te wachten
luistert de nacht soms. We leven weer mee met de doden
en de doden met ons. Imams, rabbijnen, dominees,
politici en professoren, ze lopen in een jaarlijkse
optocht in apenkostuum zwijgend door de stad.
De partij van de vogelaars stijgt opnieuw in de peilingen!
Ook de partij van de laatste postzegelverzamelaars
doet het goed. Het Kwaad, vertellen we elkaar,
is teruggelokt de onderwereld in die vervolgens
volgestort is met beton. En het Goede,
het Goede is ons steeds te snel af. In onze groene
en blauwe, bruine en grijze ogen fonkelt non-stop
de onsterfelijke ziel. Pakken melk en potten honing
worden uitgedeeld op straat. Boeddha likt
zijn iPhone schoon. Volksmenners kweken
rozen in parken. De beurs wordt overgenomen
door muzikanten. De god van Abraham lacht het hardst
om de grappen die over ’m worden gemaakt. Valse
profeten rukken hun opgeplakte baarden af
vallen jankend travestieten in de armen.
live stream liet me kennismaken met een toffe madame, die een reuzenpapiercylinder afrolde op de scene. op die rol stond haar tekst in grote letters geschreven, versierd met tekeningen, collages enz... de toeschouwer kon de tekst zien (als ik het goed voorheb)....in omgekeerde positie. het maakte een grandioos effect. ik vraag me wel af of zo'n effect ook met een rol behangpapier....
Michèle Métail
Michèle Métail werd in 1950 in
Parijs geboren. Ze studeerde Duits en Chinees en sloot zich later aan
bij de roemruchte OuliPo-groep – een aantal zeer uiteenlopende
schrijvers die als gemeenschappelijk uitgangspunt hadden dat ze
literatuur schreven vanuit zelf opgelegde beperkingen.
Gebaseerd op haar
lange wandelingen door Berlijn waar ze een tijd woonde, maakte Métail
onder meer een reeks gedichten die telkens uit tien regels van vijftien
letters bestaan.
Métail mag dan haar werk inkaderen aan de hand van vooraf zelf
gekozen spelregels, het is aan de andere kant juist vrij van de
traditionele restricties. Poëzie overstijgt bij Métail de grenzen van
papier en taal.
Métail is befaamd om haar optredens die soms uren
kunnen duren. Tijdens zo’n performance wikkelt ze bijvoorbeeld een rol
papier af als was het een boekrol en leest het gedicht met veel
uiteenlopende stemmen; fluisterzacht, lallend, of hard en ernstig. De poëzie van Métail is een
meesterproef in beheersing door de taal tot het uiterste af te bakenen
en toch levend te houden.
(zie introductie op de webpagina van PI. heb de tekst ingekort).
winterontbladerd
verheft hij zich daar
tussen drie hoeken
schaduw op muren
waar middenhouts
trapsgewijze takken
als aan de toppen
een knop gespleten
dag, volgende dag
ontluikt het ontluiken
12 april 2000: kastanjeboom op de binnenplaats
over het vergeten,
een gat gegraven
in uitgeholde holte
opgediept geheugen
ontdaan van evidentie
en de merktekens
die de tijd achterlaat
door het uitvegen
neerzetten weghalen
bouwplaats, voorbij
20 april 2000: Potsdamer Platz
in rijen aan het werk
bij de dam, omsloten
gebied, perceel van
lijnrecht lijnenspel
springt uit het groen
massief van schaduw
kolonie aan de rand
lopend opgemeten
in grenzen besloten
droom, afgesloten
30 april 2000: Laubenkolonie,
volkstuinen van Spandauer Damm
met muurklap, ommuurd
windt zich de wingerd
maagdelijk op latwerk
ter bedekking, veranda
waar een halfverlaten
leunstoel strak naar
het straatbeeld gericht
verbrokkeld, het beeld
van slijtage zo echt
en volledig versleten
9 mei 2000: Potsdam. Villa te koop
slechts een noodkreet
naar de wijdopen straat
de handen een roep
in de vorm van woede
een streven, hopen
radeloos oplaaien
van waaruit, gebaar
naar miniemste gemis
onhoorbaar beluisterd
oorverdovend en zwijgt
29 mei 2000: ‘Der Rufer’, (De roeper)
Standbeeld van Gerhard Marcks. Strasse des 17. Juni
motief van symmetrie
in de vergezichten
stedelijke doorbraak
monumentaal al
as en rechtlijnig
geruit keurslijf van de
parade, stucwerken
allee met onverwacht
zoet de triomf van
lindebloesemgeur
18 juni 2000: Karl Marx Allee
hoog in de chaos
fel opspattend water
een neerstromen in
schuim druipend
van rotswanden
bij de hellende brug
een mist van miezer
verdampend vocht
snikhete lucht boven
zonovergoten straat
3 juli 2000: de waterval in Viktoriapark
scanderend, dreunend
tegen lichamen, geluid
in lage tonen, ritme
op de beweging van
herhalen, versterkt
door een pulseren
doen en overdoen
dit, het leven de lust
van de wereld, vreemd
ontspoord project
8 juli 2000: Love Parade. Tiergarten
verstrooid te zien
hoe de blik, kort
naar het westen
vlak bij het raam
in volgrijze hemel
glinsterend vliegtuig
als aan de overkant
opduikt de zware
vlucht van een gans
peddelend in lome lucht
11 augustus 2000: door het raam van het kantoor
bogen en roosvensters
een zuilengang, leeg
achtergelaten ruïne
op een duif na, drek
de verwitte lijnen
van de bestemming
op een dood spoor
uitgerangeerd het
gevloerde station
vergeefs eindpunt
13 augustus 2000: Portikus Anhalter Bahnhof
Zuilengang van het voormalige Anhalter Bahnhof
raaf van nesthoogte
tot vliegen gegooid
de uitgevlogen klok
zelfs als er buiten
vliegende blaadjes
van een bladerdak
geel al, vergelend
zo gauw de herfst
en zes uur ’s avonds
bij carillonklanken
15 oktober 2000: Haus der Kulturen
der Welt. Het carillon
breekbaar in dit licht
waar loodgrijs slinkt
eentonig wegebbend
grijs van na regen
op oneffen klinkers
de herinnerde straat
van onlangse zomer
het melkachtig licht
afwezig opgedroogd
niets, geen contrast
28 oktober 2000: in de straten van Charlottenburg
weerschijn van kristal
nacht, het koepeldak
vlammend van goud
sindsdien bespookt
walging, rondwarende
geschiedenis herkauwt
wanneer een teken
de mars in gang zet
zij het wankelend
zo langzaam vooruit
9 november 2000: demonstratie tegen racisme
voor de synagoge. Oranienburgerstrasse
nacht zwart scherm
de uitgeputte reis
klingelt zich voort in
omwonende straten
de stad uitgeleverd
in afgezaagde foto’s
na de bocht vagere
gezichten, mid-nacht
zelfs van de lichten
wanneer ze doven
13 december 2000: terugweg met de tram uit Pankow
niet zo seizoenlijke
kersenbomen gezien
in rijen naast elkaar
als brugleuningen
in bloei, bloesems
te vroeg naar buiten
bevroren gestokt
behalve de vlokken
grens zonder graden
nul verwelkt van kou
16 december 2000: 79 bloeiende kersenbomen
onder de Bösebrücke. Norwegerstrasse
op affiches het leven
aangeplakt plezier
zo simpel, zo lieflijk
voorbijrazende metro
houdt stil en slaat
een andere gang in
langgerekte klanken
als een accordeon
de kwellende stem
alleen eenzaamheid
10 januari 2001: een Russische muzikant
op het metrostation Heidebergplatz
stofgrijs poeder
mineraalachtig
in dunne laagjes
de grove korrels
ruw knarsend
op lagen asfalt
of straatklinkers
stappen in ijzel
verloren gelopen
na de strooiauto
24 januari 2001: Storkwinkel in de sneeuw
laat, uit het oosten
sneeuw bedekt de
getrokken lijnen van
te volgen rijstroken
straten onzichtbaar
geworden borden
waar te keren, uren
uit de klok gegleden
vrij noch verboden
te denken aan zomer
25 maart 2001: Overgang naar zomertijd.
Sneeuwstorm. Rathenauerplatz
Gisteren met genoegen de eerste uitzending van Poetry International gevolgd op live stream. De Syrische dichter Adonis vond ik de grootste, maar ik vond geen teksten van hem op de site van PI. Maar de Oekraïnische dichter Iya Kaminsky, de Noorse Knut Ødegård en de Duitse Elke Erb waren evengoed kanjers...
Eerlijk gezegd, want die lieflijkheid
tussen de regels is van geen belang meer,
wat jij immigratie noemt, noem ik zelfmoord.
Ik stuur je, achter de interpunctie,
de weidse nachten van New York, straten die
plotseling Cyrillisch kennen –
de winter spint woorden, gooit sneeuw in de wind.
Jij, middenin een ongeschreven zin, stopt,
verbannen naar ergens ver achter de stilte.
*
Ik verliet jouw Rusland voorgoed, gedichten in mijn kussen genaaid,
naar mijn eigen leerschool,
om met jouw dichtregels te leven
voor een nieuw intrige in een oud verhaal.
Om met jouw dichtregels te leven, waarin men zeilen hijst, golven
tegen de stadswal slaan in iedere klinker, –
de bladzijden vanzelf opengaan, een rustige stem
spreekt van lijden, van water.
*
We keren terug naar de plaats van de misdaad,
we keren niet terug naar waar we gemind hebben, zei je;
jouw gedichten zijn wolven die ons met hun melk voeden.
Ik probeerde je twee jaar lang te imiteren. Het voelt als branden
en zingen over verbranden. Ik sta hier
alsof iemand me bespuwd heeft.
Jij zou je schamen voor deze houterige regels
hoe ik me je dood niet verbeeld
maar die toch hier is, mijn handen ontsteekt.
Lisbet in haar flatgebouw, het uitzicht is er weids.
Alsof ze in een breedbeeld-tv zit, zo hoog op de berghelling met haar gezicht
naar de bergen aan de andere kant van de fjord gericht, haar blauwe ogen
verlicht door een sterrenhemel die opstijgt vanuit de decemberwolken.
Lisbet alleen nu, haar dochter in haar eigen wereld. Er kwam een vader
langs, ze denkt niet vaak aan verkoper Jens
die de horlogezaak binnenkwam met proefmonsters van Zeiss en vertrok
nadat hij haar in het hotel zwanger geneukt had van Mette, baby Mette
denkt ze.
Als ze gaat zitten met haar fotoalbum, bemerkt ze een trilling
alsof haar flatgebouw een schip op een grote zee is: het zijn de foto’s
die Mette uit IJsland stuurde waar ze au pair was in een stadje daar op dat eiland
in zo’n machtige zee: Hveragerði en Þingvellir, leest ze op de achterkant
van de foto’s en probeert voor zichzelf hardop
de klank þ te zeggen die je volgens Mette moet uitspreken als de Engelse th. Thing, zeggen
de roodgeverfde lippen: thing, a thing.
O nee, ze heeft het vast allemaal maar gedroomd, over haar baan
in de horlogezaak en de andere vrouwen die in de winkel
werkten, ze is immers gewoon hier, met haar pillen en
de langzame bewegingen van haar zware lichaam.
Dat was een andere Lisbet, een lichaam dat eens een meisje
in een horlogezaak was.
En haar dochter óók schizofreen, in het bewaakte tehuis, een flatje
ergens anders. Op de gesloten afdeling nu, misschien? Ze droomt veel.
Ze kijkt naar deze foto en voelt het gebouw weer trillen, dit
schreef Mette over de aardbeving op IJsland, het jaar voordat ook zij
ziek werd.
Het is alsof ik met mijn linkervoet op één vlot sta en met de
rechter op een ander vlot, ze schuiven op zee uit elkaar, schrijft Mette
in haar mooie handschrift achterop de foto’s: maar het is nog erger,
want IJsland heeft een diepe scheur in het binnenste van de aarde waar
vuur stroomt, en het land glijdt
uiteen naar het oosten en westen, er breken vulkaanuitbarstingen uit
en terwijl deze breuk wijder wordt schudt de aarde, het is een aardbeving
van 6,7 op de schaal van Richter, schrijft Mette en Lisbet voelt
weer hoe haar flatgebouw trilt terwijl ze leest
over bergwanden die naar beneden razen en huizen die ineenstorten als
kaartenhuizen op IJsland, en de koeien die tegen de hemel staan te loeien
in de weilanden die beven onder hun poten,
daar bij Hveragerði.
O nee, dit is lang geleden, alles is lang geleden, denkt Lisbet.
Ze kan het niet aan om Mette nu te bellen. Neemt een extra chloorpromazine zoals
de dokter voorgeschreven had wanneer ze bang was, en rolt een sigaret.
Lisbet zo helemaal alleen, ze staart naar de sterrenhemel. Lisbet
alleen. Het zijn haar ogen, en een mond
die geluidloos schreeuwt tussen de sterren, in dit uitzicht vanuit het raam
hier.
beter dan the voice, beter dan de glitter van eurosong: maaike!
komt het door de regen, door de koude, door de wind, door het verlangen naar (de zon, de zomer, wonderen, schoonheid).... maar voel me de laatste tijd heel melancholisch.
dames en heren, hierboven ziet u mijn eerste pop-up foto! klik op de foto van mijn (volgend) bericht en er gebeurt een wonder!
hoe dit bericht is ontstaan, vertel ik direct.
probeer al sinds enige weken (!) een mij door stef demol van 5th Art Photography toegestuurde foto omtrent het (reeds voorbije), evenement poëzie in pixels* in het juiste formaat op mijn blog te plaatsen. maar de pogingen mislukten telkens. ik kreeg alleen maar een kleine foto op de pagina. heb dan maar voor een oplossing gekozen, waarbij ik een foto zonder tekst publi (die een pop-up foto blijkt te zijn, stef had dat per toeval ontdekt) en een foto met tekst, die niet kan popuppen.
bij mij dus altijd bovennatuurluijke toestanden...
ik zei hierboven wel: sinds enige weken. niet alleen zat ik technisch in de knoei, ook geraakte ik niet bij mijn blog....
vermits ik mezelf maar een paar uur in de vroege ochtend mijn schrijfplezier gun en tegelijk met een redelijk ingewikkelde literaire tekst bezig ben, verlies ik altijd mijn concentratie.
omdat mijn huisgenoten tegenwoordig ook een vreemd soort bioritme vertonen, geraak ik soms moeilijk bij de pc. zij leven eerder 's nachts en ik ben een supervroege vogel. wj slapen alledrie slecht en soms ontmoet ik mijn huisgenoten op momenten dat ik wil schrijven. hun moves gebeuren juist wanneer ik aan het tokkelen ben, en dat zorgt bijwijlen voor hilarische toestanden. aan sommige teksten schrijf ik met moeite 1 paragraaf per dag,
oef! en dan begint mijn pc ook nog paranormaal te doen!
.
poëzie in pixels was een tentoonstelling ingericht door de eerste halse stadsdichter geert vanhassel: zijn gedichten op canvas, met op de achtergrond een foto van stef. een geslaagde combinatie, dat wel, maar ik vroeg me soms af: is het gedicht nu belangrijk of de foto? soms vloeiden de twee harmonisch samen, in perfecte samenzang. soms overheerste echter de foto, soms het gedicht - een moeilijke oefening!
alhoewel het op de vernissage wemelde van volk, kon ik toch dit verrukkelijk gedicht + foto selecteren, dat u ziet popuppen.
witte suiker is relevant voor wat geert tijdens zijn stadsdichterschap eigenlijk wou verwezenlijken: poëzie naar de mensen toe brengen.
dit fris en charmant gedichtje, lichtvoetig en toch sterk, dat eigenlijk de uitwerking is van een eerste sensuele (kinderlijke) ervaring van sneeuw, is absoluut toegankelijk voor iedereen. een tiental verzen, meestal enkelvoudige zinnetjes in heldere taal, zonder ingewikkelde woorden.
toch wel beeldspraak:
een metafoor(suiker - eigenlijk op zichzelf al een metafoor voor sneeuw- dwarrelt neer, mijn verste peuteranalyse),
een vergelijking (smaakloos, net als de wereld),
een personificatie(en toch leveren de weergoden uitgerekend dan hun mooiste schilderij af).
dan komen vier ultrakorte verzen met een (taalkundig abstract) onderwerp, een koppelwerkwoord en een gezegde (vb: haast lijkt ondergesneeuwd). het gedichtje eindigt met een kleine anticlimax: het sneeuwlandschap verdwijnt door het strooizout, dat het zwart van de aarde weer zichtbaar maakt.
dit stukje poëzie beantwoordt aan alle traditionele wetten van verdichting, poëtisch taalgebruik, lay-out... en verbeelding ook. want wie dit leest en een ietsiepietsie verbeelding heeft, kan beginnen dromen. wie nuchterder is, geniet van de speelse moves van geerts poëzie, en huppelt van de aanblik van een sneeuwlandschap naar momenten van innerlijke onthaasting. tot de realiteit weer opdoemt!
maar op de achtergrond, ergens in ons brein, zindert een verrukkelijke print van een sneeuwlandschap, versierd met een wondermooi gedicht.
of is het nu omgekeerd?
* zie aankondiging: 'De Halse stadsdichter Geert
Vanhassel en fotograaf Stefaan Demol van 5th Art Photography
slaan de handen in mekaar voor de unieke tentoonstelling ‘Poëzie in Pixels’
op 13 & 14 april in de ‘Oude Post’ in Halle .
‘Poëzie in Pixels’ is een tentoonstelling waarbij een
fotograaf dicht met pixels en een dichter fotografeert met woorden.
Het leuke aan een blog is dat je soms door een bezoeker uitgenodigd wordt een kijkje te nemen op zijn of haar blog. Menigmaal (oeps, antiek woord, ben ik al onder invloed van onderstaande lectuur?) ontdek ik tot mijn verrassing wonderlijke pagina's...
Op zijn blog http://www.bloggen.be/thuishaven publiceert André gedichten van mij tot nu toe totaal onbekendedichteressen!
Ik presenteer in dit bericht enkele van deze dames. Zij schreven o.a. sonneten alsof het niets was. Klein detail: alledrie geboren eind negentiende eeuw in Nederland, afkomstig uit gegoede milieus. Zij doen mij blozen, zo goed kenden zij de wetten van klank, metrum en ritme, zo vloeiend schreven zij hun zieleroerselen neer. Emoties worden lichamelijk vertaald (fel kloppende harten, moe gekuste lippen, gretig drinkende mondjes...). De natuur is een en al tederheid! Toch is weemoed een centraal thema, de dames dromen en dorsten naar geluk...
Het klopt allemaal, wat zij schrijven... Zij zingen!
1. H Moulijn-Haitsma Mulier
Hester Henriette Jacoba Moulijn-Haitsma Mulier (1877-1948) studeerde te Utrecht en was actief in de vrouwenbeweging. Naast eigen werk vertaalde zij gedichten van Shakespeare. Zij vertaalde
ook werk van Rudolf Steiner. In 1902 huwt zij met de grafisch kunstenaar Simon Moulijn.
Leven
Ach, er zijn dagen dat ik alles haat, de lichte zon, de groen omwaasde boom, de volle beek in de bebloemde zoom, dat heel de wereld mij onbevredigd laat.
Dan voel ik aan mijn hart, hoe fel het leeft, en toch in koele klop draagt haar lust tot de dood, ik haat de weelde om smarten, die zij bood, zo fel ben ik van de ogenlust doorleefd.
Dan voel ik mij doorvlamd van heet verzet, die stelt mij mijn natuur als hoogste wet, nooit mag ik de wereld nemen om te leven.
Maar ik moet leven enkel om haar schoon, in spiegelend dromen om haar terug te geven, op zulk een dag doet dromen mij aan als hoon.
2. Marie Agathe Boddaert
Jonkvrouw Marie Agatha Boddaert
(1844 Middelburg- 1914 Den Haag) stamt uit een
oud adellijk geslacht. Pseudoniem(en)/naamsvariant(en):Rudolph
Curtius, Luctor Op de foto's hieronder ziet u haar begrafenis, een
foto van Marie in mooie jurk en een foto van de oudere schrijvende dichteres.
Lenteboomgaard
Hier is jonge aarde één wijde bloesemhalle, bomen en bomen zover de ogen reiken, doen takje aan takje in gulle blijheid prijken, met bloesemsneeuw, de sneeuwigste sneeuw van alle.
Is het niet of uit de de zonhemel neer kwam strijken, een vlucht van vlindertjes, zo neergevallen, in dromerig verpozen, duizendtallen, van vlerkjes fijn, die vleugelbloempjes blijken?
Al mondjes het leven drinkend in de lucht, gretig intens, en het goudlicht neergezegen, liefkoost en koestert ze. Ritseling van vlucht,
van een kleine vogel even, dan bewegen, noch ritselen meer, al stilte, al teerheid, zacht om ons van het leven een mysterieuze macht.
3. Annie Salomons
Annie Salomons, eigenlijk Anna Maria Francisca van Wageningen-Salomons (1885- 1980).
Sappho
Ik weet niets dan deze ene zang, van het hart dat zocht, en nimmer vond, en van een altijd droeve mond, die dorstte, heel het leven lang.
Ik weet alleen dit ene lied, van trouw, die leeg en bitter is, van schrille vreugd en staag gemis, en onvrede, martelend als verdriet.
Mijn stem was jong en sterk, en stout, zong zich de grootste wereld in, mijn hart werd moe, mijn hart werd oud, en zingt nog als in het eerste begin.
Ik zocht de liefde in het stille dal, op steile bergen, in het feestelijk groen, ik zocht de liefde overal, en derf nog steeds haar zuivere zoen.
wat zegt u, lente in zicht? je zou het niet zeggen! vandaag weer maximum 7 graden (7!).
nog altijd ijskoude wind, dikke jassen, sjaal, handschoenen, muts....
toch stuurde ik mijn groene vriendin volgende mail:
beste anne
verleden dinsdag twee uur
'gewerkt' in mijn tuintje: opgekuist, aanmaakhoutjes gemaakt van snoeiafval, de
paardenhoefplant (???? juiste naam? mijn tuinvrouw noemt hem zo, maar ik weet
niet)... wreed gesnoeid, want in alle blaadjes zaten gaten en bruine plekken
(van de sneeuw en vrieskou) en gespeurd naar de eerste openbloeiende knopjes:
mijn hortensia heeft een stapje in de goede richting gezet, maar de rozettekes
van de wederik die al hun kopje boven staken zijn blijkbaar bevroren en zien
bruin.
jaja, het gaat dus traag. maar dinsdag toch al in de zon gezeten
op mijn terrasje: zalig!
nicole
beste nicole
amaai dan ben
jij er al ingevlogen, moedig van je..
helleborus
is ook een zeer mooie plant, bestaat in groen, wit, paars, roze - je kent dat
waarschijnlijk wel hé. als je geluk
hebt, bloeit helleborus wel lang, ik heb er 2 in potten en ze zijn - ongeloofelijk
maar waar - niet bevroren.
volgende
week eindelijk beter weer..
tja, ik doe
het wat kalmpjes aan voorlopig maar binnenkort schiet ik ook in actie!
daaag
anne
dames en heren, gaan we nu eindelijk eens
ophouden met zeuren over deze afschuwelijke winter en een lentebloempje
in huis halen??
een hyacint, een narcis, een japanse kersebloesem, een tak bloeiende forsythia???
for money, sofie lachaert, zie ook http://www.lachaert.com/
.
oef!
zondag 24 maart was het passa porta festival in brussel.
ik kreeg een enthousiaste mail: 'pp was super. heb ook
poolse dichter gehoord die in jouw poëzie voorkomt. moeyaert was beminnelijk,
wieringa een gedreven verteller, terrin very cuite, de ijslanders gevat en
grappig, noteboom een lieve opa en barnes een gentleman.
en dan ook een berg profiterolles met chocolade in de
galerij.
volgende keer kom jij gewoon mee! w.
.
maar zondag 24 maart was het ook de laatste dag van de
design-tentoonstelling for money in de oude post en ik moest suppoosten.
my god!
in de vroege ochtend lag er tien centimeter sneeuw! dacht eerst: daar geraak ik
nooit, het is spiegelglad buiten. maar a. gaf me moed: hij zou meelopen tot aan
de galerie. tot ieders verbazing kwam er die dag veel volk. was de tentoonstelling tot nu toe een grote flop... dan ontpopte deze afsluiter zich als een daverend succes!
heb een raar gevoel over for money: een kunsttentoonstelling? of een tentoonstelling over geld, vooral interessant voor muntverzamelaars, bankbedienden, drukkers, geldwisselaars en andere weirdo's? alhoewel ik dol ben op avantgarde, vind ik bijvoorbeeld een stapel fake bankbiljetten van 50 euro verpakt in een verkreukeld plastiekje en gepresenteerd op een houten palet, pure rommel.
ach! de japanse kunstenaar katsushika hokusai* maakte tijdens zijn leven dertigduizend boekillustraties, theaterprogramma's, schilderijen en prenten. hij beweerde op zijn zeventigste dat wat hij voordien getekend en geschilderd had pure onzin was, dat hij nu maar pas iets begon te snappen van schilderen. nochtans realiseerde hij zijn meesterwerken net voordien, tussen zijn zestigste en zeventigste levensjaar. sommige (jonge?) hedendaagse kunstenaars (designers?) zouden aan dit verhaal een puntje kunnen zuigen en niet om het even wat voorstellen als sacrale kunst - en zeker zichzelf niet beschouwen als een nieuwsoortige god!
.
het zijn vooral de dames-designers die deze tentoonstelling hebben gered. wat zij toonden, was verrukkelijk mooi en ingenieus en grappig tegelijk. daarom in deze reportage een kleine feministsche kijk op for money...
hilde dedecker bijvoorbeeld maakte schitterende juwelen van centjes. heb haar website bezocht en ben er werkelijk van in de wolken:
http://www.hildededecker.com/works/parures/
tine de ruysser ontwikkelde een project waarbij ze japanse origami-technieken gebruikt om van papieren geld fantastische juwelen te maken. ook haar website is de moeite waard:www.tinederuysser.com
benedicte lobelle maakte een soort kijkdoos, een brandkastje bekleed met spiegels. in dit kastje kleefde zij muntjes met daarop een tijdsaanduiding: het is alsof zij de tijd, duizendmaal weerspiegeld, insloot in een brandkast... dit is een eigen interpretatie, maar ik heb er waarempel een gedicht bij gemaakt, zozeer vond ik de spiegeleffecten weird:
de wonderen van de wereld gedicht geschreven in galerie de oude post en opgedragen
aan de poolse dichter adam zagajewski
de vraag die wij ons moeten stellen is de volgende
zingen wij over de wonden van de wereld
of zingen wij over de wonderen van de wereld
zingen wij over de beschamende oorlog in afrika en in arabië
over roemeense ezelkadavers in onze lasagne
of over la mediterannee waar het niet meer zalig
toeven is
de overheid besteelt mensen pikt hun spaargeld
of zingen wij over de bloei van de forsythia in het vroege voorjaar
het chinees klokje, de winterharde
heester
die met zijn gele bloempjes in het
straatbeeld opduikt
mijn keuken doet knallen
(mijn tuinvrouw snoeit mooie takken zet ze in een vaas)
laten we in de zon zitten en sprookjes vertellen
zei de gepensioneerde kunstschilder
laten we ophouden met het verkondigen van de gruwel
de straten niet langer volhangen met angst en
verschrikking
maar kleine kleurrijke objecten spiegelen
zodat we het gevoel krijgen
deel uit te maken van de oneindigheid
de actrice, zij lachte bij elke opmerking van de
kunstschilder
en verzonk in spiegels die eindeloos de tijd
reflecteerden
de dichter, hij zag dat het goed was
en dronk op het winters terrasje van café blue note
een rochefort tien, een dijk van een bier
de beste trappist ooit
*http://4money-vondel.tumblr.com/ *er loopt op dit ogenblik een tentoonstelling over hokusai in het museum voor het verre oosten: http://www.kmkg-mrah.be/nl/expositions/hokusai
geen groter contrast: jean-antoine watteau en carnaval in halle.
uiterste verfijning versus wansmaak!
wij vinden carnaval een lawaaierige en dwaze bedoening. op de beestenmarkt wemelt het van instant-toiletten, lelijke grote plastic dozen, om een bedenkelijk gebruik tegen te gaan: namelijk het in het openbaar urineren (of als het moet in brievenbussen) van zatte carnavalgangers. want dronken moet je zijn om drie nachten lang te feesten!
soit! ieder zijn meug en wie ben ik om te bepalen wat plezant is?
wij waren toch even gaan kijken naar de stoet.
de eerste groep: steltenlopers uit merchtem.
toch indrukwekkend, hoe die mannen op metershoge stelten kunnen stappen. heb enkele foto's genomen, op de achtergrond het mooie schoolgebouw waar mijn dochter en zelfs ik vele ettelijke jaren hebben doorgebracht.
de school is in oude engelse stijl opgetrokken en staat in de steigers, want na al die jaren aan renovatie toe.
voorts heb ik een foto genomen van prins carnaval en van de reuzen: de vaatjesboer en zijn gade.
daarna zijn we naar binnen gegaan en hebben we frietjes gebakken. geen zin om naar al die bijna identieke chars met plastic monsters te kijken...
het werd trouwens weer berekoud!
ochtend, carnaval ik verf mijn lippen knalrood en stap in een japon van onbedaarlijk blauw zo treed ik uit het duister
daarnet naar het weerbericht gekeken: vandaag sneeuw en ook de volgende dagen, tot het weekend!
hoe is dat mogelijk? nog een dozijn dagjes en het zou lente moeten zijn!
iedereen natuurlijk slechtgezind en bibberig.
vanmorgen om vijf uur naar de badkamer geschuifeld, op de achtergrond lawaai van feestende carnavalgangers.
ik wens ze longontstekingvrije dagen en nachten....
brrrr!
maar gelukkig is daar jean-antoine watteau. in mijn verbeelding, in mijn hart, in mijn ingewanden...
de tentoonstelling in bozar was voor mij een ware revelatie. heb aan den lijve ondevonden dat kijken naar de tafereeltjes die watteau schilderde mij een gevoel van blijheid, van vertedering, van vrolijkheid verschaft... dat ik dan door mijn vrienden onmogelijk romantisch wordt genoemd, dat ik zogenaamd mijn tijd verdroom en niet met mijn voeten op de grond vertoef: het kan mij geen zier schelen. watteau is een schatje!
de gracieuze dames met hun ruisende rokken, de galante feestjes, de amoureuze afspraakjes in de bosschages, pierrot en harlekijn, de commedia dell' arte, de muzikanten en dansers, de allegorische interpretaties van de seizoenen en de sculptureuze nymfen en saters uit de klassieke oudheid.... ik ben er dol op!
vanmorgen mijn linkedin profiel aangevuld: languages, honors & awards, organizations. wil ook nog een lijst met publicaties toevoegen... en eventueel mijn opleiding in de academie (woord), alhoewel dat al meer dan 40 jaar geleden geschiedde...
oef! eigenlijk weet ik nog niet echt goed waarvoor linkedin dient, vermits ik niet meer professioneel actief ben. maar geen nood: tegenwoordig blijf je je hele leven op een of andere manier actief. eigenlijk haat ik het, me zo te profileren, (ben een schaduwvrouw!) maar het schijnt dat dit tegenwoordig moet...
.
al sinds een tijdje heb ik een collega-dichteres hier in halle. de dame heet lieve de vos en
zij slaagde erin geselecteerd te worden bij de twintig beste gedichten
voor de turingen nationale gedichtenwedstrijd! dat evenement moest
gevierd worden! ik wou een fotootje van ons beiden, met ons boekje
erbij. hieronder nog eens plechtig de tekst betreffende onze prijzen (ik
stuur die aan iedereen door!!!!), een foto van de prijsbeestjes, en het
schitterend gedicht het internaat van lieve devos:
Halse dichteressen genomineerd
Twee Halse
dichteressen werden in het jaar
2012 genomineerd.
Een gedicht van
Lieve De Vos, het
internaat, werd uit bijna 10.000 inzendingen gekozen bij
de Top 20 (!)
beste gedichten van de Turing Nationale Gedichtenwedstrijd
in Nederland.
Uitgeverij Van Gennep verzamelde de beste gedichten van deze
wedstrijd in de
bundel Naaktlopen met je hersenen, de 100 beste gedichten
van de Turing
Nationale Gedichtenwedstrijd 2012*. Gedicht en beoordeling
leest u hier: http://schuim-van-koper.blogspot.be.
Het gedicht roses
tremières uit De
tuinen van Thevenet, de vierde dichtbundel van Nicole
Van Overstraeten,
werd genomineerd bij de 100 beste gedichten van de VSB
Poëzieprijs, dé
poëzieprijs in Nederland en Vlaanderen. Dit gedicht is inmiddels
gepubliceerd
in een bloemlezing, De 100 beste gedichten - gekozen door
Saskia Stuiveling
voor de VSB Poëzieprijs 2013*, uitgegeven bij De
Arbeiderspers. Beluister
het gedicht hier: http://www.youtube.com/watch?v=qJcRuL9v1Jo
De uitreiking van de VSB Poëzieprijs 2013 vond plaats op 30
januari in
Amsterdam en vormde de aftrap van de Poëzieweek in Vlaanderen en
Nederland, in
samenwerking met Gedichtendag, de VSB Poëzieprijs, Dichter des
Vaderlands en de
Turing Nationale Gedichtenwedstrijd.
De prijsuitreiking van de 20 beste gedichten en de drie winnaars
van de Turing
Nationale Gedichtenwedstrijd vond plaats op 6 februari in de
Stadsschouwburg in
Amsterdam, als plechtige afsluiting van de Poëzieweek 2013 in
Nederland en
Vlaanderen.
*Naaktlopen met je hersenen, de 100 beste gedichten van de
Turing Nationale
Gedichtenwedstrijd 2012
ISBN 9789060121955 / Ca. €12,50 / 128PP / PPB / NUR 306
*De 100 beste gedichten - gekozen door Saskia Stuiveling voor
de VSB
Poëzieprijs 2013
ISBN 13 9789029586429 / €9.95 / 160PP / NUR 306
.
22.1.13
het internaat
het heet hier regen, zegt de man
de galmgaten van het geheugen
spuwen kreten zwart van spreeuwen
kraaien kauwen, soms een buizerd
in al zijn tinten grauw hangend
onder een zorgendek
in dichte drommen rennen stuiteren
blaadjes over het asfalt, zijn ingesleten krijt-
lijnen ze houden stand, bordkartonnen coulissen
van jonge levens aangevreten door
het zuur van tranen, afbladderende
palen zonder net en bladloze platanen
binnen krassen jongensvingers heimelijke tekens
scatologische iconen, terwijl ze ogendwalend
wachten net als ik - over spikkels vastgekit
tot mozaïeken wervelend op de vloer
steengeworden ongedurigheid en
verveling walmt uit een klamme lucht
je bent zo zichtbaar naakt in deze kale kamer
onder de huiverblik van neonlampen
waar buizen tikken geeft alleen de slaap
soelaas. stil, het bed kriept. stop je oren
voor het zuchten van de kamers, scherm je
af voor surveillanten door het matte glas
de nacht wordt koud de pijpen zwijgen
nare geesten sluipen in je limbische systeem
slaan klinknagels in het zachte hout
terwijl de bel halsstarrig om het uur
in lege gangen rinkelt
juryrapport, uitgesproken door ramsey nasr op de prijsuitreiking in amsterdam:
Als een nachtmerrie in poëzie gevat kan worden, dan zo. Vijf strofen
zijn het, en je weet na lezing één ding zeker: hier wil ik niet zijn. Er
is een permanente dreiging, die niet letterlijk beschreven wordt, maar
louter gesuggereerd. Er gebeurt niets, er is geen geweld, geen misbruik,
geen daad. Er is enkel de angst, er is enkel de titel die in alle
strofen echoot. Het internaat. Wij betrapten onszelf erop dat we vanwege
de vele zaken rond seksueel misbruik op katholieke internaten
onherroepelijk hieraan moest denken. Maar nergens wordt daar letterlijk
op gezinspeeld. Het is alleen die dreiging, die angst, de systematische
eenzaamheid, de paranoia, het tikken van de buizen, het naakt zijn in de
kale kamer, dat je doet wensen weg te willen vluchten, en
terzelfdertijd het gedicht opnieuw te lezen omdat het zo knap in elkaar
steekt. Vandaar een terechte nominatie.
verleden week vrijdag naar een concertje in de oude post geweest. op het programma: the jacquelines, een ladiesgroepje uit antwerpen die o.a. covers brengen van the andrew sisters.
ze wapperden nogal veel met hun handjes, maar hun stemmen waren hemels! alhoewel wij vonden (wij waren ook met 3) dat ze nog een beetje meer panache moesten krijgen... maar hun kostummpjes waren super!
van het een kwam het ander: ik vond op utube een oude opname van the andrew sisters met dean martin, van dean martin wipte ik naar ..... mijn heel oude idool: louis prima, wiens song buena sera signorina ik ondertussen vanbuiten heb geleerd. kijk, kijk toch, hoe leuk die man zingt, soms lijkt hij een aapje!
ideale muziek om naar te luisteren en om mee te swingen in deze grijze wintertijd!
een heleboel filmkes opgeladen, zo raak ik ze niet meer kwijt...
De 100 beste gedichten - gekozen door Saskia Stuiveling voor de VSB poëzieprijs 2013
Nederlands - Paperback
160 pagina's | Arbeiderspers | januari 2013
BESCHRIJVING
Dit jaar stelde Saskia J. Stuiveling, juryvoorzitter van de VSB
Poëzieprijs 2013 (de belangrijkste prijs voor dichters in het
Nederlandse taalgebied), De 100 beste gedichten samen. De selectie is
gemaakt op basis van 75 ingezonden dichtbundels die verschenen tussen 1
september 2011 en 31 augustus 2012. Opmerkelijk was de toegenomen
poëtische diversiteit. Zeer persoonlijke verzen zijn in het aanbod even
sterk vertegenwoordigd als publieke poëzie die met twee benen in de
actualiteit staat.
Naast poëzie van de genomineerden voor de VSB Poëzieprijs 2013 – H.H.
ter Balkt, Luuk Gruwez, Ester Naomi Perquin, Sybren Polet en Menno
Wigman – zijn in deze bundel ook gedichten opgenomen van onder anderen
Eva Gerlach, Delphine Lecompte, Ramsey Nasr en Willem Jan Otten.
Zoals elk jaar komt deze uitgave tot stand in nauwe samenwerking tussen
Uitgeverij De Arbeiderspers en de Stichting VSB Poëzieprijs. In 2013 is
de VSB Poëzieprijs gekoppeld aan de Poëzieweek. Daartoe zijn Poëzieclub,
Poetry International, Stichting Lezen Vlaanderen, Stichting Lezen
Nederland, Wintertuin, Poëziecentrum en CPNB, VSBfonds en Turing
Foundation een samenwerking aangegaan. Door de krachten te bundelen
geven we zo veel mogelijk mensen de kans kennis te maken met en te
genieten van poëzie.
ps: even de prijswinnaars van de
gedichtenmarathon eind januari 2013 benoemen: ester naomi perquin
won de vsb poëzieprijs voor haar bundel celinspecties, uitgegeven bij uitgeverij van oorschot, annemarie estor
de herman de koninckprijs voor de oksels van de bok,
uitgegeven bij de wereldbibliotheek, beste debuutbundel:
het vertrek van maeterlinckvan michael vandebril en david troch won
de publieksprijs....
jammer, dat gedichtendag
hier in mijn stadje niet officieel gevierd wordt!maar het davidsfonds orgniseerde op zondag 20 januari 2013 om 10.30u (een
weekje geleden dus) toast literair, in het o.l.v. centrum, ninoofsesteenweg 7,
1500 halle. zoiets als een mini-gedichtendagje: fantastisch! my god! niemand minder dan
eva gerlach (nederland), laureaat j.b. charlesprijs (1980), de van der
hoogtprijs (1981) en de a. roland holstprijs (1988) en delphine lecompte (vlaanderen)
kwamen naar mijn stadje afgezakt.
de hemelcontainer loste
sneeuw in dikke vlokken, de wegen waren glad. toch trok
ik mijn stoute laarzen en mijn lange regenjas aan (een hele sjieke!), zette een wollen
muts op en nam mijn dochter, die notabene ziek was, mee (zij moest mij beletten
uit te glijden). ik voelde mij zo dartel als een jong hondje. eindelijk zou ik
mijn grote idolen persooonlijk ontmoeten!
delphine had de eer
het feest te openen. zij werd hartelijk verwelkomd door jan vanhaelen,
secretaris. ze waren allebei super: jan stelde de juiste vragen, delphine gaf
robuuste, grappige antwoorden. ik nam een
mooi fotootje van delphine en profil. ondanks haar sterke
teksten lijkt zij een fragiel, tenger wezen. maar dat is ze niet en zij beschikt
over een flinke dosis humor. dat vind ik optimaal. en ze draagt daarbij toffe truitjes!
toast literair werd muzikaal begeleid door een leuk duo: madinga, twee
broers uit gooik. zij speelden accordeon en doedelzak, intrigerende instrumenten!
dan was het de
beurt aan eva gerlach om geïnterviewd te worden en neen, zij is geen verre
familie van adrien de gerlache, poolreiziger.eva gerlach heet eigenlijk margaret dijkstra. op alle foto’s
vallen me haar doordringende ogen op. mooi! eva gerlach is een ragfijne dame en
schrijft ragfijne gedichten. zij leest ze ook heel verzorgd voor.
delphine daarentegen schrijft wijd
uitwaaierende zinnen en leest ze klaar en duidelijk voor. ze
kende zelfs een gedicht, het opwindaapje, helemaal vanbuiten. op de foto hebben
delphine en ik blijkbaar heel veel plezier. ik zei dat zij robuuste poëzie
schreef. zij vroeg zich af of zij dan wat moest verdikken om beter bij haar
gedichten te passen. haha!
het jaar 2012 loopt
ten einde. ik wil in dit stukje een paar fijne momenten vastleggen,
gebeurtenissen en ervaringen die me de overvloedige regens hebben doen vergeten
en me in een soort spirituele vervoering hebben gebracht.
beste lezer,
verwacht hier geen melige vertelling over een geslaagd familiekerstfeestje. een
feestje dat natuurlijk wel heeft plaatsgegrepen, met de nodige
superdeluxe-momenten. wees gerust: ik ben de mensen zeer dankbaar die mij
bedacht hebben met een leuk geschenkje...
... die intense en wijze gesprekken rondom
mij lieten vloeien, mij een deel van hun vitale energie hebben doorgegeven en
wiens fratsen mij nu nog napretjes bezorgen...
*
maar mijn moto deze
maand december was: wat geld kost, heeft geen waarde. een uitspraak van geloof
ik, richard gere. waar ik hard heb moeten over nadenken. natuurlijk is dit niet
helemaal waar en gelukkig helpen de mensen in mijn omgeving mij voortdurend oog
te hebben voor de materiële realiteit…
toch zeg ik soms bij
mezelf: weinig geld hebben is leuk, want dan ga je heel bewust leven, ga je
selecteren wat belangrijk is en word je heel creatief. zelfs jaimie oliver zegt
dat arme mensen bijvoorbeeld veel meer uit hun voedsel halen en veel intenser
met ingrediënten omgaan dan zij die niet weten wat kiezen uit hun dagelijkse overvloed.
*
argh! ondanks de
eindejaarsgekte wil ik het in dit bericht toch nog even hebben over mijn
favoriete onderwerp, namelijk literatuur. het lezen van een artikel in de
groene amsterdammer * (een tijdschrift gekregen als toemaatje voor kerst, van
mijn hollandse gasten) over… pc hooft
schonk mij veel bevrediging. ik vond het verrukkelijk, hoe een auteur als piet
gerbrandy kon schrijven over de
amsterdamse patriciër pieter corneliszoon hooft (1581-1647) die de kneepjes van
het vak leerde bij de rederijkerskamer de eglentier:
het
allesoverheersende thema van hoofts poëzie is de liefde. weliswaar wijdt hij
menig gedicht aan geleerde vrienden, berijmt hij psalmen en is hij een bekwaam
versificator van zedelijke spreuken, toch is hij vooral aangeraakt door de
erotische poëzie van catullus, ovidius, janus secundus en petrarca. daar hij gemakkelijk verliefd werd en als
ervaren charmeur menige dame het hof maakte, smeedde hij zijn gedichten tot
effectieve gereedschappen in het erotisch offensief. wie echter poëzie verwacht
die inzicht geeft in de zielenroerselen van de dichter komt bedrogen uit.
hoofts liedjes en sonnetten zijn, ondanks hun soms expliciet seksuele lading,
de geciseleerde taalconstructies van iemand voor wie woordspel opwindender is
dan de kunst van de vrijage.
…
in het
volgende (sonnet?) beschrijft pc hooft de uitwerking die het haar (gekrulde
zijde) en de ogen (dubbel sterrenlicht) van een vrouw op de spreker hebben. hij
danst om haar verschijning heen als een mug om een kaars en is ervan overtuigd
een engel voor zich te hebben:
toen ’t eerste maal
verscheen in mijner ogen zin
die kruifde zijd’
waaraf ikzelf mijn banden strengel,
en ’t dubbel starrenlicht, waarom ik leg en hengel,
gelijk de mug om toorts tot haar de vlam verslin’,
en ’t heilig aangezicht dat ik beschonken vin’
met errenst ende lach
van minnelijk gemengel,
zag ik uw schoonheid aan voor enen enk’len engel,
mijn lieve licht. en steekt daar nóg een engel in?
engelen zijn
puur etherische verschijningen, zegt piet gerbrandy, terwijl
de schitterende ziel van deze dame is opgenomen in een oogstrelende gedaante.
het feit dat zij een lichaam heeft maakt haar, paradoxaal genoeg, tot een
verhevener wezen dan een engel ooit zou kunnen zijn:
onzichtb’re geest,
wiens gunst d’onwaardige komt stoven,
(wat zweemt der godheid bet?) in u gespeurd wordt, boven
een engelse gedaant zo klaar, dat mens u ziet.
met andere
woorden: in u wordt een onzichtbare geest bespeurd, wiens gunst iemand komt
stoven die het eigenlijk niet verdient, en dat in een engelachtige gedaante van
een zo grote helderheid dat mensen haar kunnen waarnemen – wat zou het
goddelijke beter benaderen? het primaat van de zintuiglijkheid wordt benadrukt
door woorden die iets te maken hebben met licht, vuur, transparantie en ogen.
aldus piet
gerbandy.
ondanks de
oude taal en de vreemde woordconstructies vond ik dit gedicht heel mooi
klinken, en erg knap gecontrueerd. haha, ik zag pc hooft rondom deze
engelachtige dame dansen als een mug rond een kaars en dat verrukkelijke beeld
bleef me toch wel een halve week bij…
*
oef! om te
besluiten toch nog dit grappige u-tube filmke van mijn vriend jaak over het
eten van een pitta.
van een sprong
van een bepaald soort realiteit naar een ander bepaald soort realiteit gesproken..
dit kwakkelweer
3 reacties op dit bericht
Dit gedicht
....
zeer prachtig gedaan weer
Propeer je leven goed te leven
en sta eens een momentje stil.
En besef dat je maar even
denken kan wat je met je leven wil.
Naast bloeiende bloemen
Zal het weer worden
zoals het begon.
Nikki