Bereid te sterven
Ondanks de gespannen situatie toonden de monniken, die de protesten aanvoeren, zich vastberaden ook vandaag tegen de junta op straat te komen. "De meeste monniken willen marcheren", zei een boeddhistische monnik in Rangoon. "Wij zijn ook bereid te sterven".

Uitgaansverbod
De junta is de protesten duidelijk zat en heeft een groot aantal soldaten samengetrokken in en bij Rangoon. In Rangoon en Mandalay is een uitgaansverbod ingesteld en zijn samenscholingen van meer dan vijf personen verboden. Gewapende soldaten hebben de belangrijkste boeddhistische kloosters en andere plekken waar de demonstrerende monniken de afgelopen week samenkwamen afgegrendeld.

Sancties
Veel westerse landen riepen de junta dinsdag op zich van geweld te onthouden. De Amerikaanse president George Bush kondigde strengere economische sancties af tegen Birma. Ook de Europese Unie heeft de militaire machthebbers in Birma bedreigd met een verstrenging van de EU-sancties. China heeft volgens diplomaten de Birmaanse junta achter de schermen opgeroepen zich te verzoenen met de oppositie. In het openbaar houdt China, de belangrijkste bondgenoot van het Birmaanse regime, vol dat het zich niet met Birmaanse aangelegenheden zal bemoeien.

Samenscholingsverbod
Met minstens twaalf vrachtwagens werden vanochtend om en bij de 480 soldaten en politieagenten naar het centrum van Rangoon gebracht. De militaire regering had gisteren de avondklok ingesteld in Rangoon en in de tweede grootste stad van het land, Mandalay. Bovendien werd een samenscholingsverbod uitgevaardigd. Met geluidswagens werd de bevolking van de maatregelen op de hoogte gebracht. Volgens medewerkers werd het ziekenhuis in Rangoon verwittigd zich voor te bereiden op de komst van mogelijke patiënten.

Opdracht om te schieten
Twee legerdivisies zijn al in Rangoon of arriveren snel, zeiden diplomaten op voorwaarde van anonimiteit. De afgelopen dagen zijn bovendien al troepen in Rangoon gestationeerd, zeiden diplomaten. Een van hen, afkomstig uit een Zuidoost-Aziatisch land, zei dat de troepen volledig zijn uitgerust en luidruchtig aan het trainen zijn in de stad. Geruchten deden de ronde dat sommige soldaten hun hoofd kaal hebben geschoren om de demonstraties te infiltreren. Ook werd gefluisterd dat het leger al de opdracht heeft gekregen op de demonstranten te schieten. Ziekenhuizen en gevangenissen zouden in gereedheid worden gebracht voor een toestroom van gewonden en arresta nten.

Protestmarsen
Net als de afgelopen week verzamelden de monniken zich gisteren bij de Shwedagon-pagode in Rangoon, het startpunt van de protestmarsen. Zij werden door duizenden burgers toegejuicht. Naar schatting tussen de 25.000 en 50.000 mensen namen deel aan de protesten. In Mandalay, Birma's tweede stad, verzamelden zich zo'n zevenhonderd monniken met hetzelfde voornemen. Gisteren werden de inwoners van Rangoon via luidsprekers gemaand zich niet bij het protest van de monniken aan te sluiten. Maandag gingen in Rangoon ruim honderdduizend mensen de straat op en ook in Mandalay, Hinthada en Monya werd tegen de junta betoogd.

Destructieve elementen
De boeddhistische geestelijk leiders dienen ervoor te zorgen dat de monniken de protesten staken, anders zal het leger zelf ingrijpen, zei minister van Religieuze Zaken, brigadegeneraal Thura Myint Maung. De minister zei verder dat de monniken zich hebben laten ophitsen door de binnen- en buitenlandse vijanden van de junta. Volgens het ministerie worden die destructieve elementen onder anderen gevormd door leden van de partij van oppositieleidster Aung San Suu Kyi en aanhangers van de vroegere Birmaanse communistische partij.

Protestbeweging
De betoging van maandag in Rangoon was de massaalste protestdemonstratie sinds 1988. Zondag gingen ook al vele duizenden mensen onder aanvoering van de monniken in Rangoon de straat op om te demonstreren tegen de junta. De monniken vormen de voorhoede van een protestbeweging die op 19 augustus op gang kwam naar aanleiding van een verdubbeling van de brandstofprijzen. Omdat de monniken de protesten leiden gaat de regering behoedzaam te werk. De monniken staan bij de bevolking in hoog aanzien; zij vertegenwoordigen voor de meeste Birmanen het hoogste morele gezag. (novum/ap/dpa/afp/tdb)