6/7 H. Faustina: de schuldbelijdenis - Housing our Faith

Wat als ik je vertelde dat nonchalance in die eerste paar minuten, die schijnbaar alledaagse woorden zoals "Ik belijd vóór de Almachtige God", eeuwige gevolgen kan hebben? Wat als het overslaan van dat moment van berouw, of het reciteren ervan met een lauw hart, je eeuwen in het Vagevuur zou kunnen kosten? Het is een dodelijke spirituele valkuil die in het volle zicht verborgen ligt, een zonde die in routine gehuld is, getolereerd wordt door gewoonte en wekelijks door miljoenen Katholieken over het hoofd wordt gezien.

Het begin van de mis is geen vrijblijvende warming-up. Het een diepe reiniging van de ziel die ons voorbereidt om het Heilige der Heiligen te betreden, het altaar waar de Hemel de aarde ontmoet. Toch stappen veel Katholieken dit heilige mysterie binnen zonder zich er echt van bewust te zijn wat ze doen. De boetedoening, met name het confiteor, is niet zomaar een gemeenschappelijke verontschuldiging. 

Ik belijd voor de almachtige God, en voor u allen, dat ik gezondigd heb in woord en gedachte, in doen en laten door mijn schuld, door mijn schuld, door mijn grote schuld. Daarom smeek ik de heilige Maagd Maria, alle engelen en heiligen, en u, broeders en zusters, voor mij te bidden tot de Heer, onze God. Moge de almachtige God zich over ons ontfermen, onze zonden vergeven, en ons geleiden tot het eeuwig leven. Amen. 

Het is de spirituele reddingslijn die de ziel terugbrengt naar nederigheid, naar berouw, naar waakzaamheid. Wanneer we erdoorheen haasten, het mompelen of het behandelen als een vakje om af te vinken, treden we niet als gereinigde deelnemers aan het feestmaal van het Lam binnen. We komen binnen met bevlekte kleding. De H. Faustina Kowalska schreef in haar dagboek over goddelijke barmhartigheid over zielen in het Vagevuur die niet alleen lijden vanwege zware zonden, maar ook vanwege onachtzaamheid in gebed, gebrek aan oprecht verdriet en een voortdurende verwaarlozing van spirituele discipline.

Haar werd getoond dat zielen, zelfs religieuze, in zuiverende kwelling blijven hangen, omdat ze heiligheid niet ernstig namen. De lauwe, de halfhartige behoorden tot de meest getroffenen. De boetedoening tijdens de mis is ons moment om die lauwheid af te wijzen. Maar hoevelen van ons benaderen die met een verdoofd hart? De Catechismus van de Katholieke Kerk herinnert ons er in paragraaf 1430 aan dat Jezus' oproep tot bekering en boete niet in de eerste plaats gericht is op uiterlijke werken, maar op de bekering van het hart en de innerlijke bekering.

En in 1451 wordt duidelijk gesteld dat onder de boetedoeningen berouw de eerste plaats inneemt. Oprecht verdriet om zonde is de basis van vergeving. Zonder berouw wordt de deelname aan het sacrament hol. Het herhalen van "Door mijn schuld, door mijn schuld, door mijn grote schuld" met een dode ziel is geen berouw, maar spot.

Erger nog, het brengt de ziel in gevaar van aanmatiging. Een zonde die vergeving veronderstelt zonder transformatie. Die zonde is geen kleinigheid. Het is een belediging zoals in Lucas 18 met de gelijkenis van de Farizeeër en de tollenaar, die een angstaanjagend inzicht geeft. De Farizeeër staat trots, pochend over zijn vroomheid, terwijl de tollenaar achteraan blijft staan, zich op de borst slaat en zegt: "God, wees mij zondaar genadig."

Jezus vertelt ons dat het de berouwvolle zondaar was die gerechtvaardigd naar huis ging, niet de trotse. Kijk nu naar onze moderne liturgieën die zich echt met betekenis op de borst slaan tijdens de confiteor die net als die tollenaar naar de mis komt met oprecht verdriet en wanhopige nederigheid. De boetedoening is chirurgisch. Het opent het hart, legt het rotte bloot en smeekt God om reiniging. Dit moment gaat niet over emotie, maar over waarheid. Het is een belijdenis dat wij, niet een anonieme massa zondaars, de heiligheid van God hebben beledigd, in wat jezelf heb gedaan en in wat jezelf heb nagelaten.

Dat tweede deel is wat de lauwe mensen tegenhoudt. De zonden van nalatigheid, de koude naastenliefde, het verwaarloosde gebed, de onthouden vriendelijkheid zijn echte zonden. Veel Katholieken verkeren in een vals gevoel van gemakzucht, in de veronderstelling dat louter deelname aan de mis God gunst verzekert. Maar genade is niet automatisch. Zoals Paulus waarschuwt in 1 Korintiërs 11:27-29: wie op onwaardige wijze het Brood eet of de Beker van de Heer drinkt, eet en drinkt het oordeel over zichzelf.

We storten ons in de mis alsof het een sociale gebeurtenis of een familieverplichting is. We vergeten het als een symbool van Golgotha. Als je aan de voet van het Kruis zou staan ​​terwijl Christus doodbloedt, zou je dan niet aandachtig zijn? Toch is dat wat zovelen van ons elke week doen, vaak zonder schuldgevoel, omdat het normaal is geworden. De spirituele gevolgen zijn niet alleen theoretisch. In talloze privé-openbaringen hebben heiligen en mystici visioenen gemeld van zielen in het Vagevuur, gekweld door hun nalatigheid tijdens de mis.

In Faustina's dagboek vertelt Jezus haar: "Er zijn zielen die Mijn Barmhartigheid verachten, evenals alle bewijzen van Mijn liefde. Ze willen Mijn oproep niet horen, maar gaan de afgrond van de Hel in." De waarschuwing is duidelijk. De ziel die routinematig genade afwijst, raakt ongevoelig voor barmhartigheid, niet gewelddadig maar subtiel, door jaren van halfslachtige gebeden en verwaarloosde daden van verdriet. Het begint met kleine compromissen, het overslaan van de boetedoening wanneer we te laat komen, het behandelen ervan als een formaliteit in plaats van een smeekbede, het niet oprecht op onze borst slaan, en langzaam ontwikkelen we een gewoonte om God met onverschilligheid te benaderen.

Die onverschilligheid is een kanker voor de ziel. Het doodt de drang tot berouw en de ziel die geen drang naar genade voelt, zal die nooit volledig ontvangen. De Katholieke traditie leert dat berouw ofwel volmaakt ofwel onvolmaakt is. Volmaakt berouw komt voort uit liefde voor God boven alles. Onvolmaakt berouw komt voort uit angst voor straf. Beide zijn geldige uitgangspunten. Maar wat niet geldig is, is apathie. Zeggen dat ik belijd zonder innerlijke beweging, zonder ook maar een greintje verdriet, is spirituele lippendienst. Het beeld van het Vagevuur als een plaats van pijnlijke zuivering is niet slechts een metafoor.

Het is het logische gevolg van onvoltooide heiligheid. Als je onrein de mis binnengaat, de uitnodiging tot verdriet omzeilt en de eucharistie nadert met een hart dat gesloten blijft, stel je je transformatie uit. Je bent misschien gered, maar nog niet klaar. En bereidheid is alles in de ogen van God. Wees volmaakt zoals je Hemelse Vader volmaakt is. Christus gebiedt in Matteüs 5:48. Volmaaktheid begint met bekering. Ware bekering is stil, innerlijk verpletterend. Het is het moment waarop je ziel haar ware staat aanschouwt en schreeuwt, niet om straf te ontlopen, maar omdat ze de liefde heeft beledigd.

Dat is het doel van de boetedoening. En wanneer we die overslaan of onverschillig benaderen, beroven we onszelf van genade. We bieden ons onvoorbereid aan voor het offer van het altaar. En we lopen het risico geen schat in de Hemel te bewaren, maar tijd in het Vagevuur. Een tijd die zich over eeuwen zou kunnen uitstrekken, juist omdat we weigeren ernstig te nemen wat klein leek. Deze zonde is terloops, maar niet onbeduidend.

Ze schiet wortel en de ziel die zichzelf steeds weer verontschuldigt, zal op een dag ontdekken dat ze de smaak voor bekering helemaal verloren heeft. Niet door gewelddadige rebellie, maar door routinematige nalatigheid van het naderen van de troon van genade zonder ontzag, zonder berouw. God verlangt naar waarheid in het innerlijk. Psalm 51:6. Hij ziet niet alleen je lippen, maar ook je ziel. En als je werkelijk gelooft in de heiligheid van de eucharistie, moet je eerst geloven in de ernst van je zonde.