31/7 Hoe het Vagevuur te vermijden - H. Theresia van Lisieux - Living Faith Daily

H. Theresia: "Ik weet dat het vuur van Gods liefde heiliger is dan het vuur van het vagevuur."

Voor de H. Theresia liep de weg naar de Hemel niet door angst, maar door overgave, niet door uitgesteld lijden, maar door de manier waarop we hier en nu reageren op het leven. Ze zei ooit: "God is te liefdevol om onnodig lijden na de dood te wensen." Het was de overtuiging van een ziel die de goddelijke genade van binnenuit had leren kennen. Ze ontkende niet dat zuivering nodig is, maar ze geloofde dat het vóór de dood kan gebeuren als de ziel het toelaat. Zuster Marie Filamina vertrouwde Theresia ooit een stille last toe. Ze was ervan overtuigd, volkomen overtuigd, dat ze door het vagevuur zou gaan, dat het gewoon bij de reis hoorde, zelfs voor de gelovigen.

Theresia luisterde met mededogen, maar haar antwoord kwam met verrassende vastberadenheid en pijn. "Je hebt niet genoeg vertrouwen. Je bent te bang voor de goede God. En dat kwetst Hem." Ze geloofde dat Jezus meer beledigd is door onze angst voor Hem dan door onze fouten zelf. Ze zou later schrijven: "Twijfelen, dat is de deur sluiten. Hij wacht om open te gaan." Theresia geloofde dat het verwachten van het vagevuur een verborgen ongeloof in Gods tederheid. Een stille weigering om te geloven dat Hij ons nu echt klaar kon maken. En misschien richt dat ongeloof meer schade aan dan we beseffen.

Het gelooft iets wat velen over het hoofd zien: God wacht niet tot na de dood om ons te zuiveren. Hij begint dat werk hier stilletjes, juist door de beproevingen die we vaak opofferen. Elke daad van overgave, elk verborgen lijden, mits in liefde aanvaard, wordt een vlam die een ziel zuivert. Voor haar was zuivering niet voorbehouden aan de laatste uren van de ziel. Het gebeurde in de lange, verborgen dagen van het gewone leven, toen niemand het merkte. Het pijnlijke lichaam, het verkeerd begrepen woord, het uitblijven van troost.

Ze schreef: "Ik wil nu alles lijden, zodat ik met lege handen voor Hem kan verschijnen." De grootste tragedie was niet het lijden. Het was het verspillen van lijden. Het missen van de kans om God de ziel te laten vormen terwijl de tijd nog rest. Ze zag het vagevuur niet als iets vanzelfsprekends, maar als een gevolg van een ziel die zich verzet tegen die vorming in het leven. En daarom moedigde ze zelfs de kleinste ziel aan om niet weg te vluchten van beproeving. Laat het je zuivering worden. Laat het je pad naar de Hemel worden. Zuster Marie Fabonia, een vrome en bejaarde non in Lisieux geloofde dat het vagevuur onvermijdelijk was. Op een dag zei Theresia met groot verdriet tegen haar zus: "Als je de gerechtigheid van God wilt, zul je die ontvangen." Maanden gingen voorbij. In januari 1892 stierf Zuster Maria Fabonia.

En toen gebeurde er iets. Drie maanden later had Theresia een levendige droom. Ze zag Zuster Fabonia stil en plechtig. Haar ogen spraken boekdelen. Woorden waren niet nodig. Het was alsof ze fluisterde: "Je had gelijk, maar ik geloofde je niet. En nu moet ik doormaken wat ik heb gekozen." Theresia werd wakker, geschokt, niet door angst, maar door een dieper bewustzijn. God eert wat we van Hem verwachten. Als we volledig in Zijn genade geloven, zoals een kind, ontvangen we die. Als we alleen oordeel verwachten, geeft Hij ons precies wat we van Hem verwachten.

Later schreef ze: "Wat Hem behaagt, is te zien dat ik mijn kleinheid en mijn armoede liefheb en dat ik blindelings op Zijn genade hoop." De droom was geen veroordeling. Het was een waarschuwing, doordrenkt van liefde. God geeft ons wat we van Hem verwachten. Niet omdat Hij beperkt is, maar omdat Hij liefde is, en liefde dringt zich nooit op. Ze respecteert vrijheid, zelfs wanneer vrijheid angst kiest. Theresia schreef ooit: "Wat Hem behaagt, is te zien dat ik mijn kleinheid en mijn armoede liefheb en dat ik blindelings op Zijn genade hoop." Voor haar vertrouwen was er geen stemming of een warm gevoel.

Het was een keuze, een dagelijks ja-woord in de armen van een vader die wacht niet met voorwaarden, maar met verlangen. Als we God naderen met de verwachting van straf, sluiten we de deur die Hij zo graag wil openen. Maar als we zelfs maar bevend vertrouwen, snelt Hij ons tegemoet. Het vagevuur is niet Gods standaardplan, maar het stille verzoek van de ziel wanneer deze zich verzet tegen de liefde die tot heiligheid leidt. Nu is elke dag een uitnodiging om meer van God te verwachten, niet uit arrogantie, maar omdat Zijn genade reëler is dan we durven geloven. Er is nooit heiligheid geclaimd door verdienste.

Sterker nog, ze schreef vaak over haar armoede, haar kleinheid, haar volslagen onvermogen om grote dingen te doen, maar ze zag dat als haar pad, haar kleine weg, een weg niet van waardigheid, maar van bereidwilligheid. Ze schreef ooit: "Ik kies alles. Ik wil in de armen van Jezus naar de Hemel gedragen worden." Voor haar was dit eerlijkheid. Ze wist dat ze niet door inspanning de Hemel kon bereiken, maar dat ze zich wel door liefde kon laten optillen. De kleine weg is niet voor heiligen die veel bereikt hebben. Het is voor zielen die weten dat ze het niet kunnen. Voor degenen die struikelen en toch ja fluisteren.

Elke verborgen daad van vertrouwen, elke stille overgave, elk moment waarop je kiest voor een glimlach en vermoeidheid of voor vergeving in stilte. Deze geloofsovertuigingen van Theresia worden treden op de trap van genade. Ze geloofde dat God meer tevreden is met één moment van vertrouwen van een zwakke ziel dan met een leven lang zelfredzaamheid. En in dat vertrouwen, zelfs zonder perfectie, is er zuivering. Misschien zelfs genoeg om het vagevuur helemaal over te slaan. Theresia schreef ooit dit: “Ik zou bang zijn om God te veel te vrezen.“ Ze noemde een diepere waarheid.

Die angst, wanneer die vertrouwen vervangt, wordt een wond in het hart van het geloof. Voor Theresia was overmatige angst geen nederigheid. Het was verborgen trots, denkend dat onze zonden te groot zijn om door Gods genade te worden bedekt. Het was ook een subtiele belediging, alsof je tegen een vader zegt: "Ik weet dat je liefdevol bent, maar niet genoeg voor iemand zoals ik." Ze geloofde dat zulke angst het Hart van Jezus meer bedroefde dan de zonde zelf, omdat zonde vergeven kan worden. Maar wantrouwen sluit de deur naar liefde. Theresia was niet naïef. Ze kende haar zwakheden goed.

Maar ze wist ook iets diepers, iets eeuwigs. Dat Gods genade niet wordt afgemeten aan onze gevoelens van vergeving, maar aan Zijn onveranderlijke verlangen om te vergeven. En in die ruimte tussen angst en geloof moet een ziel kiezen. Theresia zag vertrouwen nooit als een excuus om onvoorzichtig te zijn. Ze vertrouwde als een kind, maar had lief met intentie. Toen één van haar novicen, Zr Maria van de Drie-eenheid, vroeg of het nog steeds mogelijk was om rechtstreeks naar de Hemel te gaan, glimlachte Theresia en zei: "Natuurlijk, God is zo genadig. Hij weet hoe Hij je moet komen halen."

Maar toen voegde ze er zachtjes aan toe: "Probeer trouw te zijn, zodat Hij niet tevergeefs op je liefde wacht." Die ene zin bevat haar hele theologie. God wacht niet tot we onszelf bewijzen, maar tot we Hem liefhebben. Theresia wist dat genade niet passief was. Het is een uitnodiging om te reageren, ons over te geven, mee te werken. Ze geloofde niet in een gratis ritje naar de Hemel. Ze geloofde in een God die zich buigt, maar ons toch uitnodigt om naar Hem toe te lopen, zelfs als we struikelen.

Voor Theresia ging vertrouwen niet over wachten. Het ging over het leven van elke dag als een stil antwoord op een liefde die altijd eerst heeft gewacht. In een brief aan haar zus Celine openbaarde Theresia de verborgen kern van haar hoop: niet kracht, niet perfectie, maar overgave. Ze schreef: "Wat Hem behaagt, is te zien dat ik mijn kleinheid en mijn armoede liefheb en dat ik blindelings op Zijn genade hoop. Dit is mijn enige schat." Die ene zin: "Mijn enige schat zegt alles. Geen deugd, geen heldhaftig offer, geen buitengewone daden, maar blind nederig vertrouwen op Gods genade."

Voor Theresia ging heiligheid niet over het overstijgen van zwakheid. Het ging erom zwakheid de deur te laten worden waardoor genade binnenkomt. Ze predikte dit niet alleen. Ze leefde het in ziekte, in duisternis, in geestelijke dorheid. Ze bleef steeds opnieuw voor hoop kiezen, zelfs als ze niets voelde. Want hoop, geloofde ze, was geen gevoel. Het was een daad van liefde. En daarom was haar schat niet iets wat ze aan God gaf. Het was iets wat ze van Hem ontving en met beide handen vasthield, als een kind dat een belofte vasthoudt. Alles is genade. Ze zei ooit, zelfs zwakte, zelfs onderbrekingen, zelfs vermoeidheid.

Dagelijkse reiniging betekende voor haar dit. Zeg ja tegen wat God toestaat. Vergeef snel. Bied je vermoeidheid aan. Aanvaard vertragingen in vrede. Heb degenen lief die je niet begrijpen. En bovenal, verenig het allemaal met Christus. Ze zocht geen lijden, maar toen het kwam, liet ze het een heilige ruimte worden waar Jezus haar kon hervormen. Op die manier ging geen pijn verloren, was geen stilte leeg, was geen dag gewoon. Dit is de kleine weg, niet zacht, maar stil, niet gemakkelijk, maar diep waarachtig. En het staat open voor iedereen, vooral voor degenen die het gevoel hebben dat ze niets meer te bieden hebben, behalve hun bereidheid om vernieuwd te worden.

Ze geloofde simpelweg dat het in dit leven kon gebeuren door overgave, liefde en vertrouwen. Ze begreep dat het vagevuur een genade is, geen straf. Maar het is een genade voor degenen die zich verzetten tegen de aangeboden genade. Nu, in haar woorden, eist Jezus geen grote daden, maar alleen zelfovergave en dankbaarheid. Het vagevuur bestaat, maar het was nooit bedoeld als de standaardbestemming voor elke ziel. Het is de remedie wanneer we liefde uitstellen, niet de vereiste van verlossing. En daarom blijft voor Theresia en voor ons de uitnodiging: laat God je nu voorbereiden.

Laat genade haar werk doen. Laat de Hemel hier beginnen. Zij bood het aan. Een pad gebaand, niet door kracht, maar door overgave. Niet geplaveid met prestaties, maar met liefde. Elke kleine daad van vertrouwen, elk gefluisterd ja in het donker, elke kleine overgave aan de wil van God. Dit zijn de vlammen die zuiveren vóór de dood, niet erna.