4/2 Niemand vertelt je dit over de kritieke Duitse gas situatie - Niburu

Terwijl de Duitse regering vasthoudt aan haar optimistische tijdlijnen voor de energietransitie, laat de winter van 2026 de kwetsbaarheid van Europa’s grootste economie pijnlijk zien.

Hoewel onze eigen gasvoorraad verontrustend laag is, verdwijnt een groot deel van ons gas richting Duitsland.

We schreven onlangs over de belabberde toestand van de Nederlandse gasvoorraden, maar wij zijn niet het enige land dat daar grote moeite mee heeft, want ook in Duitsland kijkt men met argusogen naar de weersverwachting.

Terwijl de Duitse regering vasthoudt aan haar optimistische tijdlijnen voor de energietransitie, laat de winter van 2026 de kwetsbaarheid van Europa’s grootste economie pijnlijk zien.

Met gasvoorraden die in recordtempo dalen en een industrie die letterlijk de adem inhoudt, groeit de vrees dat de "energetische noodtoestand" niet meer slechts een papieren scenario is.

Op 1 februari 2026 had de Duitse gasvoorraad wettelijk op 40% moeten staan om een veilige marge voor de rest van de winter te garanderen. De harde realiteit op 3 februari is echter een landelijk gemiddelde van slechts 32%.

In Zuid-Duitsland, met name in Beieren, is de situatie zelfs al kritiek: daar zijn de voorraden op sommige plekken geslonken tot onder de 25%. Dit is niet alleen een cijferspel.

Bij een vulniveau onder de 20% treedt een natuurkundig probleem op: de druk in de ondergrondse gasvelden wordt te laag. Hierdoor kan het gas niet meer snel genoeg naar boven worden gepompt om aan een plotselinge piekvraag tijdens een koudegolf te voldoen.

Voor de Duitse industrie is het "koek en ei"-verhaal al lang verleden tijd. De energie-intensieve sectoren bevinden zich in een overlevingsmodus:

Bedrijven in de chemische en metaalsector schalen hun productie in Duitsland niet tijdelijk af, maar verplaatsen deze structureel naar de VS of Azië. De huidige energieprijs in Duitsland (rond de € 42 per MWh) maakt lokale productie simpelweg onrendabel.

Hoewel de regering een subsidie van 5 cent per kWh voor de industrie heeft ingevoerd, blijkt de uitvoering een bureaucratisch labyrint. Bovendien wordt deze stroom vaak nog steeds opgewekt met duur aardgas, wat de cirkel van hoge kosten rondmaakt.

De dreiging van Fase 3

Duitsland bevindt zich momenteel in de Frühwarnstufe (vroegtijdige waarschuwing), maar de roep om over te schakelen naar de Alarmstufe (Fase 2) of zelfs de Notfallstufe (Fase 3) klinkt steeds luider vanuit de industrie.

In Fase 3 neemt de overheid de controle over de gasdistributie over. "Het is geen kwestie van een tekort aan moleculen, maar een tekort aan betaalbare druk op het net," aldus een insider uit de energiesector. Als de vorst in februari aanhoudt, wordt de overheid gedwongen te kiezen: de verwarming in de huiskamers aanhouden of de laatste fabrieken in het Ruhrgebied draaiende houden.

De weersafhankelijkheid als achilleshiel

Wat de situatie in 2026 extra wrang maakt, is dat Duitsland meer dan ooit afhankelijk is van factoren waar het geen invloed op heeft: het weer. Door de versnelde uitfasering van kernenergie en kolen, moet bij een gebrek aan wind en zon ("Dunkelflaute") direct worden teruggevallen op aardgas voor elektriciteit.

Dit "verstookt" de reserves die eigenlijk bedoeld zijn voor verwarming.

De situatie in Duitsland is niet direct "belabberd" in de zin dat het licht morgen uitgaat, maar het fundament van de Duitse welvaart — goedkope, betrouwbare energie voor de industrie — is ernstig aangetast.

De komende drie weken zijn cruciaal. Als de winter aanhoudt, zal Berlijn pijnlijke keuzes moeten maken die de economische kaart van Europa blijvend kunnen veranderen.

De nauwe verwevenheid tussen de Nederlandse en Duitse gasmarkt zorgt ervoor dat de problemen bij onze oosterburen direct voelbaar zijn in Nederland.

Hoewel we in Nederland vaak denken dat we "vrij" zijn van het Groningengas, fungeert ons land momenteel als de cruciale 'gasrotonde' van Noordwest-Europa.

Hier zijn de belangrijkste gevolgen voor Nederland nu de Duitse voorraden zo hard slinken:

1. Nederland als de "Reddingsboei" van Duitsland

Nederland is een van de belangrijkste exporteurs van gas naar Duitsland geworden. Dit gebeurt via drie kanalen: LNG vanuit Rotterdam en de Eemshaven: Het vloeibare gas dat wij importeren uit de VS en Qatar wordt direct doorgepompt naar het Duitse net. Als Duitsland in paniek raakt door lage voorraden, stijgt de vraag naar dit gas, wat de prijzen op de Nederlandse markt (de TTF-beurs) direct opdrijft.

Gasopslag Grijpskerk en Norg:

Hoewel deze voorraden bedoeld zijn voor de Nederlandse markt, is het Europese gasnet volledig verbonden. Bij een acute noodtoestand in Duitsland (Fase 3) kunnen Europese solidariteitsregels Nederland verplichten om gas te blijven leveren, zelfs als onze eigen voorraden sneller dalen dan gepland.

2. Prijsbesmetting:

Wij betalen mee. Omdat de gasmarkten gekoppeld zijn, kan Nederland geen "goedkoop eiland" blijven. Wanneer Duitse industriële reuzen (zoals BASF) wanhopig gas opkopen om te voorkomen dat hun installaties bevriezen, stijgt de prijs voor de Nederlandse consument en bakker op de hoek direct mee.

In februari 2026 zien we dat de Nederlandse gasprijs vaak een fractie hoger ligt dan normaal, simpelweg omdat de exportdruk naar het oosten de lokale beschikbaarheid onder druk zet.

3. De kwestie van het "L-gas" (Laagcalorisch gas)

Duitsland heeft nog veel huishoudens die op laagcalorisch gas (het 'Groningen-type') stoken. Nederland had toegezegd de levering hiervan volledig te stoppen, maar door de crisis in Duitsland is de afbouw vertraagd. Dit betekent dat Nederland soms langer afhankelijk blijft van import van ander gas dat we vervolgens moeten "mengen" met stikstof om het geschikt te maken voor de Duitse markt. Dit is een duur en technisch complex proces dat beslag legt op onze infrastructuur.

4. Risico op "Vraag-destructie" in Nederland

Als de situatie in Duitsland écht escaleert naar een volledige noodtoestand, kan de EU besluiten tot een gecoördineerde reductie van het verbruik. Nederland zou dan gedwongen kunnen worden om de eigen industrie (bijvoorbeeld de glastuinbouw of de chemie in Geleen) harder te laten afschalen om de Duitse huishoudens te behoeden voor bevriezing.

Dit is een politiek zeer gevoelig punt: offeren wij onze bloemen en planten op voor de Duitse verwarming? Wat betekent dit voor de komende weken?

De kans is groot dat de variabele energietarieven in Nederland in maart weer licht stijgen als reactie op de Duitse tekorten.

Voor Nederlandse huishoudens is er geen direct gevaar dat de kraan dichtgaat. Onze eigen opslagen (zoals in Norg) zijn momenteel gemiddeld nog iets beter gevuld dan de Duitse (rond de 45-50%), maar we "lekken" die voorraad nu sneller weg naar Duitsland dan in een milde winter.

Nederland en Duitsland zitten energetisch in hetzelfde schuitje. Als Duitsland verkouden wordt, krijgt Nederland griep. De "koek en ei"-retoriek houdt dan ook geen stand zodra je naar de grensoverschrijdende gasstromen kijkt.

Wat opvalt is dat de Nederlandse voorraad (25%) momenteel lager is dan het Duitse gemiddelde. Dit komt doordat Nederland op dit moment fungeert als de 'motor' voor de regio.

Nederland pompt momenteel circa 1 TW (Terawattuur) per dag het net op, terwijl Duitsland maar liefst 2 TW per dag verbruikt. Een aanzienlijk deel van het Nederlandse gas vloeit direct naar de Duitse industrie en huishoudens.

Bij het huidige tempo van depletie (leegloop) zonder extra aanvoer, hebben de Nederlandse opslagen nog voor ongeveer 3,5 tot 4 weken aan gas als de import niet drastisch toeneemt.

De weersverwachting:

Geen directe verlichting. De weermodellen voor de komende 14 dagen (tot halverwege februari) laten het volgende zien: Aanhoudende vorst: Vooral in de nachten blijft het in Duitsland vriezen (tussen -4°C en -8°C). Dit betekent dat de verwarming in huishoudens op volle toeren blijft draaien.

Er wordt meer sneeuw verwacht, wat de logistiek rondom energie (zoals onderhoud aan netten) kan bemoeilijken.

Pas na 15 februari laten sommige modellen een lichte stijging van de temperatuur zien naar 7°C à 10°C, wat de druk van de ketel zou kunnen halen.

De overheid en Gasunie staan voor een dilemma. Als de grens van 20% in zicht komt: Moet de industrie in Zuid-Duitsland en mogelijk Oost-Nederland als eerste afschalen (Fase 3 noodplan).

Zal de gasprijs op de beurs waarschijnlijk verder stijgen naar de grens van € 45-€ 50 per MWh, wat we direct gaan terugzien in de variabele contracten.

Het is momenteel "alle hens aan dek". De gasrotonde Nederland draait op volle toeren om Duitsland warm te houden, maar onze eigen reserves zijn historisch laag voor deze tijd van het jaar.