Cultureel toerisme: kunststeden en Werelderfgoed

Het cultureel toerisme zit in de lift.
Geen wonder dat men in Vlaanderen speciale aandacht schenkt aan de zes kunststeden: Brussel, Antwerpen, Brugge, Leuven, Mechelen, Gent.
Maar we weten dat er buiten die toppers nog veel anders te beleven valt. En dat we zeker de natuurlandschappen niet mogen vergeten.

Opnieuw heeft de Unesco haar lijsten aangevuld met Werelderfgoed en de culturele objecten die in ons collectief geheugen een aparte plaats dienen in te nemen.
Ik las met veel voldoening dat het Middeleeuwse tapijt in Bayeux (slag bij Hastings) daar nu op staat. In de vernieuwde tentoonstellingsruimte is dit tapijt een totaalbeleving van eerste rang.
Schaf je een audiogids aan om er nog meer te kunnen van genieten. Trek er zowat anderhalf uur voor uit en neem evenveel tijd om dit stadje in Normadië te verkennen. De Tweede Wereldoorlog heeft er ook zijn sporen nagelaten. Maar het tapijt van ‘Mathilde’ bleef intact.

zie ook op mijn website:

http://users.pandora.be/siti4/frankrijk/informeren.htm#Bayeux:%20tapisserie%20de%20Mathilde

Mont Ventoux 94.7 % slaagden in de beklimming.

In de examenperiode slaat men ons om de oren met slagen en mislukken. Ook de Mont Ventoux was er aan toe.

De Ventoux (waarover al ik eerder schreef) staat permanent in de belangstelling. Je zou kunnen spreken van een 'permanente' evaluatie.
Deze berg is ingeschakeld in verschillende sportevenementen zoals Tour de France, Dauphiné Liberé, als voor wielertoeristen.

Deze berg is 1905 m. hoog. Ze wordt ook genoemd: de berg van de winden. Zij die er al waren zullen zich het maandlandschap herinneren en de permanente wind. En onderweg zullen ze de gedenksteen gezien hebben voor de renner Tom Simpson die er zich dood reed, door de lastige beklimming, de hitte, de vermoeidheid en de stimulerende middelen.

In Vlaanderen is deze berg vooral zeer populair geworden door de wielertoeristen, gewone en BV’s. In 2007 organiseerde Sporta opnieuw dit grote wielerevenement. In 2007 noteerde men 3542 beklimmingen met 1946 deelnemers: 94.7 % slaagden in de beklimming. De oudste was 78, de jongste was 17 jaar. Sporta kondigde aan dat dit opnieuw zal doorgaan in 2008. Er is geen tweede zittijd voorzien, gezien het hoge slaagpercentage.

Zie ook op mijn website:

http://users.pandora.be/siti4/frankrijk/informeren.htm#Mont_Ventoux_en_Petraca_

Nice: Brasserie Flo

Toen we een tijdje geleden Nice bezochten om haar kandidatuur voor Europese culturele hoofdstad van naderij te bekijken, gingen we naar het restaurant Brasserie Flo. Dat was ons aanbevolen van verschillende kanten.
We aten er lekker en we waren aangenaam verrast dat er ook Belgisch bier en Belgische gerechten geserveerd werden.

zie

http://users.pandora.be/siti4/frankrijk2/5Nice.htm#v9

Terug in België lazen we een persbericht dat de restaurantketen Flo sinds 2005 in handen was van Ackermans – Van Haren (Belgische holding).
Onlangs heeft deze holding het restaurant Aux Armes (sinds 1921) in Brussel gekocht. Idem het restaurant Le Boeuf sur le Toit in Parijs. Tevens de grillrestaurants Hippopotamus en in Italië Bistro Romain.
We voelen ons wel evenwel niet ‘verplicht’ al deze plaatsen aan te doen.
Hoewel, je weet maar nooit. 
Je kan onze 'voortgang' volgen op deze blog.

Harde noppen (koeken) uit Scherpenheuvel

Verhaal opgetekend bij het project Herinneringen ophalen (OCMW Antwerpen).

"Wij gingen met ons vieren naar Scherpenheuvel met de fiets. Wij hadden van onze Nonkel Gerard (sinds drie jaar weduwnaar) geld meegekregen om kaarsen te doen branden voor 'speciale intenties'. Toen hij dit vroeg knipoogde hij drie keer na elkaar. Voor mij wat geheimzinnig, al kon ik vaag vermoeden wat hij nog graag zou willen: een gezellin.
We kregen wat geld voor een koffie met pannenkoeken en om van die speciale koeken te kopen uit Scherpenheuvel. De naam ontschoot hem.
'Het waren bolletjes zei hij, geen lange koeken hoor.'
Scherpenheuvel is bekend voor zijn koeken. Daar leerden we de twee soorten kennen: de lange zijn de pepernoten en de bolletjes zijn de noppen.

We kochten de koeken en gingen terug naar mijn oom. De kaarsen waren aangestoken voor de speciale intenties van Nonkel Gerard (ik knipoogde drie keer naar hem). We hadden genoten van de lekkere pannenkoeken en de warme chocolademelk.
Dan gaven we ronde noppen aan hem.
‘Dat zijn ze.’ zie hij tevreden 'bolletjes en geen lange koeken.'
Hij haalde er een uit en hij beet er met volle tanden in.
‘Welke koeken zijn dat? Het zijn precies stenen, zo hard.’
‘Maar Nonkel je moet ze soppen in warme koffie. Dat hebben ze verteld in Scherpenheuvel’.
Nonkel Gerard keek ons vragend aan. Hij zette een speciale filterkoffie. De reuk was lekker. Hij sopte de koek in de koffie. Hij proefde de koek. Wij keken met spanning toe.
‘Prima, dat is de smaak die ik bijna vergeten was.’ "

Verhaal opgetekend bij het project Herinneringen ophalen (OCMW Antwerpen).

Kaarsen branden in Scherpenheuvel: we werden bedrogen…

“We gingen met de bus naar Scherpenheuvel. De meesten van ons waren van plan een kaarsje te branden in de basiliek. Gelovig of niet. We deden uit traditie.
Scherpenheuvel was in onze verwachting een grote, mooie basiliek, veel volk en kraampjes met souvenirs, beeldjes, kaarsen, koeken (de lange pepernoten en de ronde noppen) en de talrijke cafés, tearooms en restaurants.
We kwamen toe. Er was wel veel volk maar geen stormloop. Het aantal kraampjes was niet zo groot als we hadden gedacht. Vroeger moeten er veel meer zijn geweest. We kochten kaarsen en we gingen die aansteken. Er was geen plaats om ze op de pinnen te steken.
"Leg ze maar op die tafel of op het altaar" zei men ons, " als er plaatsjes vrij zijn is, steken we ze aan”.
We deden dat.
We kwamen later terug en we zagen met onze eigen ogen dat onze kaarsen gewoon weggenomen werden naar buiten de kerk. We hoorden vertellen dat dit vroeger ook al gebeurde: misdienaars haalden nieuwe kaarsen op van de wachtrij en brachten ze naar de winkel, waar ze opnieuw werden verkocht.
Ik voelde ik mij echt bedrogen. Kaarsjes doen branden vind ik mooi en een beetje aandoenlijk. Anderen mogen daarvan geen ‘vuile commerce’ maken. Als ik een kaars koop, is dit om te branden en niet om mijn kaars door te verkopen. Ik zal geen kaarsen meer kopen. Wat denken ze wel.”

Brussel: stripmuseum en stripmuren

Het Belgisch Centrum van het Beeldverhaal (Stripmuseum) - Centre belge de la Bande Dessinée (Musée de la BD) in de Zandstraat 20 Brussel is een bezoek overwaard, zowel voor de strips als voor het gebouw (1903 Horta) met cafetaria. Het is gelegen in de benedenstad in het voormalig warenhuis Waucquez.
België en Brussel zijn klinkende namen in de wereld van de stripverhalen. Andere auteurs die aan bod komen: Hergé, Jijé, Morris, Vandersteen, Jacobs, Sleen, Vance, Rosinski, Servais, Geerts, Martin, Berthet, Franquin, Roba, Bob en Johan de Moor. Vooral Kuifje (Hergé) is internationaal bekend. Dit museum bevat meer dan 40.000 albums in de stripbibliotheek. Geregeld zijn er tentoonstelling. Het gebouw is een juweel van licht en lichtinval, geen wonder want het voormalig gebouw koos men stoffen. Dit museum is interessant voor jong en oud en onmisbaar voor zij die geïnteresseerd zijn in de stripgeschiedenis.

Een aantal steden kennen stripmuren, of zijn minst blinde muren die beschilderd zijn met landschappen, stadsgezichten enz; soms gewoon als ‘trompe l’oeuil’. Brussel heeft zijn stripmuren (art mural). Ongeveer dertig striptekeningen zijn er te ontdekken in de Brusselse binnenstad. Maar geen Kuifje. Ook toeristen uit het buitenland (Japan) komen er speciaal naar toe. Pieremansstraat: Een tekening van Michel Tacq (De Patrouille van de Bevers); wat verderop een tekening van André Geerts. Eerst komt er een schets op een A4-blad, dit wordt op de muur geprojecteerd en wordt overtekend; tenslotte komt de inkleuring en beschermlaag (anti-taglaag). Er is weinig vandalisme. Om Kuifje e.a. te zien op de muren moet je naar het metrostation Stockel. Twee lange muren met personages uit de Kuifjesalbums, ook met teksten in het Brussels. Het Syldavisch, de taal uit het Oost-Europese land ‘Syldavië’, is Brussels. Er zijn rondleidingen voor

de muurschilderingen.

Brussel: Warande – Koningsplein - Kunstberg

Warande Park (kortweg Warande) of Het Park van Brussel (Parc Royal ) ligt zeer symbolisch: aan de ene kant het Koninklijk Paleis en aan de andere kant het Natiepaleis met Parlement en Senaat.
Dit park is 13 ha groot, symmetrisch en grenst aan de Koningsstraat, Wetstraat, Hertogstraat, het Paleizenplein. Voor een overzicht sta je best aan de grote fontein. Dan zie je dat de ontwerper het symbool van de loge (passer) heeft verwerkt in de hoofdgangen. Je ziet overal verschillende borst- en standbeelden, classicistische toegangspoorten en een muziekkiosk. Geregeld zijn er culturele activiteiten; wij genoten van een fototentoonstelling aan de hekkens van het park.

Koninklijk Paleis

Het verhaal dat als de Belgische vlag op het paleis wappert de koning aanwezig is, is niet juist. Wel dat de koning in het land is. Het paleis kende een interessante geschiedenis. Je kunt dit volgen op Wikipedia. Interessant is te weten dat koningin Paola aan Jan Fabre vroeg in de spiegelzaal op het pafond een kunstwerk te maken: Heaven of Delight. De kunstenaar bracht op het plafond een voor een de groene schubben aan van de exotische Thaise juweelkever.

Andere interessante pleinen:

Martelarenplein: plein van de Vlaamse Gemeenschap; met crypte van de gesneuvelde Belgen bij de onafhankelijkheid van België. Volop nog in restauratie.

Brussel: wandelen, fietsen, bezoeken, genieten

Brussel heeft veel troefkaarten voor een bezoeker. We konden dit enkele keren ervaren na bezoeken aan tentoonstellingen in en rond de Kunstberg. Ook door enkele keren te wandelen in het groen en om zo interessante plekken te ontdekken. We deden dit onlangs met de fiets  op een zondag, via de organisatie Po Velo Pro velo

http://www.provelo.org/rubrique.php3?id_rubrique=11&lang=nl Dat fietsen gezond en milieuvriendelijk is, is een open deur intrappen. Brussel heeft hier en daar fietspaden aangelegd, routes gemaakt en vooral steun verleend aan acties om de fiets te promoten. Op zondag fietsen in Brussel heeft het grote voordeel dat het veiliger is en dat je op veel pleinen de omgeving rustig kunt bekijken. Het doet wel wat vreemd aan zo weinig beweging te zien.

We onthouden enkele markante zaken die een bezoek zeker waard zijn. We zullen dit bekijken in enkele afleveringen. Interessant is het onderscheid tussen de bovenstad met het Koningsplein en het Justitiepaleis en de benedenstad met de Grote Markt, Manneke Pis enz. We vertrekken van de bovenstad en gaan zo naar de benedenstad. Het zijn maar enkele indrukken.

Wikipedia en Google
Als je vooraf documenteert via de dienst voor toerisme en nadien nog eens alles rustig bekijkt met Wikipedia en Google, garandeert Brussel te voet en per fiets interessante uurtjes.

Godevaart van Bullioen: ooit gelezen?

Het Koningsplein is het centrale plein (samen met de Grote Markt) van Brussel. De eerste blikvanger is het standbeeld van Godfried van Bouillon, als Belgische held. Het is zo dat het jonge België dringend nood had aan helden. Dit zou het nationaliteitsgevoel versterken. Daarom werden overal standbeelden opgericht, kwam er steun aan kunstenaars) die het nationaliteitsgevoel aanwakkerden, ook voor de slag der Gulden Sporen:  Vlamingen die samen met Walen vochten tegen de Frankrijk, die een begerig oogje bleef hebben op het jonge België. Vandaar Belgische steun aan ‘De leeuw van Vlaanderen’ – van Hendrik Conscience.
Als je aan de voet staat van dit beeld, heb je een mooi uitzicht op de omringende gebouwen, o.a. enkele musea van de Kunstberg. Opmerkelijk is de nieuwe MuseumBrasserie dat verbonden is aan het Museum, waarover we eerder al schreven: Koningsplein 3 elke dag open van 11.30 tot 14.30 en van 18.30 tot 24 uur; www.museumfood.bevoor 

Onze gids wees ons op de inscripties van het standbeeld. Aan de ene kant Frans en aan de achterkant Nederlands. De vertaling liep wat mank want er staat op de achterkant in het Nederlands: ‘Godevaart van Bullioen’. Ik kon mijn ogen niet geloven, wel een leuke anekdote.
Men kan de figuur van Godfried van Bouillon analyseren in zijn historische context en de actualiteit. De Kruistochten hadden heel wat minder fraaie kanten, van moord, plundering, verkrachting enz. Actualiteit: het was een stommiteit van de VS-administratie om hun president Bush de woorden in de mond te leggen ‘van een nieuwe kruistocht’ als reactie op de terreuraanslagen in de VS.

Het Koningsplein dateert van de 18de eeuw. Dit plein was plat gebombardeerd door de Franse kanonnen. De Oostenrijkers lieten op nieuwe classicistische gebouwen optrekken. Zo werd tevens de vijfentwintigste verjaardag gevierd van de regeerperiode van de landvoogd Karel van Lorreinen in 1776. Wat verderop: het Paleis van Karel van Lotharingen.

Kunstberg: het museumkwartier van Brussel bij uitstek. Een van de grootste concentraties van musea en van merkwaardige architectuur van West-Europa.

Van de Kunstberg heb je een mooi uitzicht op de benedenstad tot aan de basiliek van Koekelberg.

Kerk Coudenberg: achter het standbeeld van Godfried van Bouillon.

Bij het afdalen van de trappen: Paleis van Schone Kunsten – Albertina -

Congrescentrum.

Berbers: taal, cultuur, politiek

In 2001 had de Marokkaanse koning Mohammed VI beloofd de Berbertaal in te voeren in het onderwijs. De Arabische taxichauffeur die ons reed naar de moskee Tin Mal verzekerde ons dat dit nu gebeurd was. Hij zwaaide tevens de lof naar de Berbervrouwen die zo ijverig waren en complimenteerde ons eveneens met te zeggen dat voor de Belgen Marokko ons tweede vaderland was… Voor wat betreft de Berbertaal is de realiteit volgens onafhankelijke bronnen niet zo rooskleurig. Oude voornamen in het Berbers (bijvoorbeeld Sifaou) staan (nog) niet op de lijst van de betrokken ambtenaren  burgerlijke stand en mogen dus niet gekozen worden. In België was dit tot enkele decennia ook het geval…In 2001 werd het Koninklijk Instituut voor de Amazigh-Cultuur (Ircam) – dit is de Berbercultuur – opgericht. Het ministerie heeft echter (nog) niet de schoolboeken in het Berbers (Amazigh-talen en het speciale schrift tifinagh) opgenomen. Vandaar weinig of geen verspreiding. Er is tevens een tekort aan leraren en aan een aangepast budget. De algemene indruk is: het onderwijs in Marokko wordt gearabiseerd (cf. Said Bajji die de Berberpagina verzorgt in de Berberkrant Le Monde Amazigh). In regeringskringen had men en heeft men schrik van een politieke Berberbeweging. De Amazigh-beweging staat lijnrecht tegenover het fundamentalisme. Daarin lopen de politieke en ideologische belangen van deze beweging gelijk met die van de bewindsvoerders belichaamd in de persoon van koning.Taal- en cultuurpolitiek liggen hier ook in het dmein van politiek van een land of van een regio. Over 'Berbers' biedt Wikipedia - zoals meestal  - hier ook een zeer goede inleiding  http://nl.wikipedia.org/wiki/Berbers 

Selectieve aandacht voor voorbije reisimpressies: Nice

Als je een stad of land bezocht hebt – bij mij was dat de laatste maanden Marrakesh en Nice - blijft dit in je geest nog een hele tijd nawerken. Dat merk je door de selectieve aandacht van een aantal woorden die dan als ‘triggers’ optreden.
Nice: Zo las ik een artikel over sociaal-economische toestand in Nice. Veel glitter en glamour in de periode van carnaval, de wielerwedstrijd Paris – Nice en zeker als de vakanties naderen met daarbij de actie om Nice en grote omgeving culturele hoofdstad te maken van Europa in 2013. Ik werd getroffen door een artikel waar men het had over de hoge graad aan werkloosheid en de schaarste aan logies voor sociaal zwakkeren. Ik had inderdaad op het strand tenten gezien als overnachtingalternatief. In Nice is er een sterke onderstroom om daar iets aan te doen. Deze tenten zijn luizen in de pels van de plaatselijke en nationale beleidsverantwoordelijken.

In een volgende aflevering gaan we in op reisimpressies van Marrakesh o.a. met het Berbers (Amazigh).

Graag handvatten voor docudrama’s

Medina en vestingmuren; calèche - wandelen
De medina is de (versterkte) ommuurde, oude binnenstad. 'Medina' betekent stad in het Arabisch. De meeste Arabische steden hebben een medina,  een 'oud stadsdeel'. Vergeet zeker niet te wandelen langs een deel van de vestingmuren (zowat 16 km.) die rond de medina liggen in Marrakech.
20 poorten en 200 torens... De meeste stukken raakten in verval en zijn niet authentiek. Men is ze volop aan het restaureren. Tombeaux Saadiens is een geliefde stop voor toeristen. Het mooiste mausoleum is dit van Ahmed el Mansour.

Buiten deze muren heb je vaak veel groen en banken om wat uit te rusten. Je kunt er een groot deel van zien vanuit de calèche, een bijzonder populair vervoermiddel, samen met de kleine en de grote taxi's.

Spijtig dat er in de medina en er vlak buiten geen uitgestippelde wandel- en fietsroutes zijn voor de actieve toerist. Men is nu te vaak aangewezen op een verblijf in het hotel naast het zwembad, bezoeken aan de souks en restaurants en het aanbod van de reisoperatoren.

Mooi
Een van de mooiste oude Nederlandse gedichten/liederen is naar mijn smaak het Egidiuslied. Het is een treurzang voor het heengaan van een beste vriend: Egidius.  

De dichter is waarschijnlijk Jan Moritoen; Brugge; ongeveer 1400.

Egidius, waer bestu bleven, mi lanct na di, gheselle mijn. Du coors die doot, du liets mi tleven.

Dat was gheselscap, goet ende fijn. Het sceen teen moeste ghestorven sijn

Nu bestu in den troon verheven, claerre dan der zonnen scijn, alle vruecht es di ghegheven

Egidius, waer bestu bleven, mi lanct na di gheselle mijn. Du coors die doot, du liets mi tleven

Nu bidt vor mi, ic moet nog sneven, ende in de weerelt liden pijn. Verware mijn stede di beneven!

Ic moet nog zinghen een liedekijn, nochtan moet emmer ghestorven sijn

Egidius, waer bestu bleven, mi lanct na di gheselle mijn. Du coors die doot, du liets mi tleven.

Dit gedicht is een rondo (rondeau -rondeel) met acht regels. De eerste, vierde en zevende regel zijn gelijk, evenals tweede en de laatste regel.

http://users.telenet.be/gaston.d.haese/Gruuthuse-handschrift.html#Gedicht3

Zeer mooie site, met afbeeldingen, een ‘hertaling’ en links voor andere Middeleeuwse poëzie.

Commotie

Dankzij het Gruuthuse-handschrift (Koolkerke, Kasteel Ten Berghe, collectie familie Van Caloen) kon de melodie van het lied goeddeels gereconstrueerd worden. Over dit handschrift is er veel te doen geweest in het begin van 2007. Dit Vlaamse (Brugse) manuscript werd in 2007 verkocht aan de Koninklijke Bibliotheek (KB) in Den Haag. Velen betreurden dat dit manuscript niet in België gebleven was. Al is deze oplossing aanvaardbaar vanuit wetenschappelijk oogpunt en voor de ontsluiting. Geirnaert, archivaris in het stadsarchief van Brugge, drukte het kernachtig uit: ‘Ik kan enkel zeggen dat het manuscript nu op een goede plaats zit, maar niet op de juiste.’
Je kunt dit handschrift vinden op de website van de Koninklijke Bibliotheek http://www.kb.nl/galerie/gruuthuse/index.html en op de website van de Digitale Bibliotheek van de Nederlandse letteren http://www.dbnl.nl/tekst/_gru001gruu01_01/