1970 1975

1970 Jean-Pierre MONSÉRÉ wordt WERELDKAMPIOEN wielrennen bij de profs..

1971 Op 23 maart komen BOEREN te BRUSSEL uit heel Europa samen om te protesteren tegen het Europese landbouwbeleid en de dalende landbouwprijzen. De vreedzame betoging ontaardt in een veldslag.

1971 De eerste Wereldwinkel gaat open in Antwerpen; de Oxfam wereldwinkels ('fair trade') in 1975.

1971 De eerste Vlaamse kleurenfilm Mira deed stof opwaaien door de NAAKTSCÈNES. Bloot kwam meer en meer in de films, op televisie.

1972 Unitaire CVP opgesplitst in een Vlaamse en een Franstalige partij (PSC - Parti Social Chrétien, sinds 2002 omgevormd tot cdH, Centre Démocrate Humaniste). Voorzitters CVP vanaf 1972: Martens - Tindemans - Swaelen – H. Van Rompuy - Van Hecke - Van Peel - De Clerck

1972 GASTON EYSKENS (CVP) verlaat definitief de politiek. Hij was verschillende keren premier. Hij doorstond de stakingen tegen zijn ‘eenheidswet en begeleidde de onafhankelijkheid van Congo. Vader van de eerste staatshervorming.

1973 OLIECRISIS. De Arabische landen draaien de oliekraan een tijd dicht. Voor de Belgen betekent dit een verhoging van de oliefactuur, snelheidsbeperkingen en autoloze zondagen.

1974 Het regent onophoudelijk van september tot november. Het REGENRECORD van 1932 wordt gebroken.

1975 en later: opgang van de COMPUTER die geleidelijk sterker, kleiner, vlugger, mobieler, goedkoper, multi-medialer… komen in bedrijven, organisaties, overheden, kantoren, school, thuis. Men begint jonger en ook ouder te computeren.

1975 In Antwerpen wordt de PREMETROTUNNEL geopend tussen 'Diamant' en 'Groenplaats'.

1975 Het Gentse Museum voor Hedendaagse Kunst wordt opgericht en was toen het eerste Belgische museum gewijd aan hedendaagse kunst. Jan Hoet werd aangesteld als directeur en breidde de collectie stelselmatig uit zodat het museum internationale bekendheid kreeg. Jan Hoet werd geleidelijk een populair media-figuur.

1975 België komt de vierde HITTEGOLF van de eeuw, na die van 1911, 1932 en 1947.

Huishoudapparaten keukengerei en keukenkastjesdochters

Herinner je je nog de eerste fonduestellen voor vlees, kaas en chocolade, eerst op vuurtjes daarna elektrisch, en recenter de tafeltoestellen om te grillen en met braadpannetjes? Het aantal toestellen om te koken, te wokken, brood te bakken, te mixen, te blenden en te roosteren nam elk jaar toe. Vaak worden ze enkel met de feestdagen tevoorschijn gehaald. Sommige huishoudapparaten belanden in kelders of opbergruimtes omdat ze amper worden gebruikt. Toch lijken mensen weinig geneigd ze weg te doen, soms omdat er herinneringen aan vasthangen, zoals aan het oude wafelijzer of het eerste fonduestel.

Kijk in de keuken wat er frequent wordt gebruikt, iets minder frequent en wat een plaatsje kreeg in de opbergruimte, kelder of tuinhuisje. Deze huishoudapparaten die niet meer gebruikt worden zijn 'keukenkastjesdochters'. Ik kende dit woord niet (ik vond het ook niet op internet) en las het in een bespreking van broodbakmachines in het NRC-Handelsblad 20.03.2009. Het begin van dit artikel was zeer amusant: “Een broodbakmachine loop je niet , die krijg je. Hoe? Zeg in een volle tram dat je een broodbakmachine overweegt. Dan heb je meteen drie. In een volle ram zitten minstens drie personen die dolgraag dit obstakel in hun keuken kwijt willen.(…)”

Op de markt van huishoudapparaten en keukengerei probeert men tegemoet te komen aan nieuwe doelgroepen zoals aangepaste toestellen voor linkshandigen en voor kleine gezinnen. Het aanbod blijft nog te weinig klein voor personen met een handicap en of voor fragiele ouderen. Beide groepen krijgen advies uit de hoek van de ergotherapie om zich toestellen aan te schaffen met kleine aanpassingen.

De meest gebruikte huishoudapparaten werken op elektriciteit, zoals de elektrische koffiemolen, de mixer, de staafmixer, de blender, de keukenrobot, het elektrische mes en de broodbakmachine. We zien tevens dat oudere handmatige apparaten opnieuw hun plaats in de keuken opeisen: de traditionele koffiemolen – (zelf koffie maken is zo persoonlijk –) en de puntzeef  (passe-vite). Het traditionele huishoudgerei blijft in gebruik bovenaan staan: onmisbaar zijn het aardappelmesje, de blikopener (ook wel elektrisch nu), de notenkraker, de rasp, de zeef en de dunschiller. Sommigen zweren bij hun aardappelschilmesjes, anderen bij de dunschillers. Dit kleine apparaatje is handig, eerder ongevaarlijk en multifunctioneel. Je kunt het gebruiken voor onder meer aardappelen, wortelen, asperges, appels en kaas. Wanneer de dunschillers hun intrede deden in onze keukens, kon ik niet achterhalen.

Op de eerste dag van een vijfdaagse staptocht op een deel van de Compostella route van Cahors naar Condom, kwamen we in een van de mooiste dorpen van Frankrijk: Saint-Cirq-Lapopie. Dit dorp ligt in niet ver van Rocamadour en Cahors, in het Franse departement Lot (regio Midi-Pyrénées) en op de top van een steile rots circa honderd meter boven de rivier de Lot. Het centrum met smalle , steile straatjes met vakwerkhuizen is niet per auto bereikbaar. Het dorp is in trek bij schilders en kunstenaars en onderging de ‘klassieke’ renovaties en restauraties vooral bestemd voor de toeristen, de inwoners, de plaatselijke horeca, kunstenaars, winkeliers. Eerst bezochten we de bezienswaardigheden: Fort La Popie, Belvédère de Bancourel en we eindigden in de Kerk van de 16de eeuw.

Met een viertal stappers keken we naar een bericht naast het kerkportaal. We konden eerst onze ogen niet geloven. Het ging over een Braziliaans meisje van negen dat een abortus had ondergaan van een tweeling. Haar stiefvader had haar verkracht. Volgens de artsen was ze in levensgevaar. Door het kerkelijk recht was ze omwille van de abortus - en zij die hadden meegeholpen - geëxcommuniceerd. De plaatselijke Braziliaanse bisschoppen stonden achter dit principiële standpunt zoals ook het ‘Vaticaan’dit verdedigde. De plaatselijke Franse bisschop (van Cahors) had een officiële mededeling laten ophangen in de kerkportalen, waarin stond dat de Katholieke Kerk zich op de eerste plaats barmhartig, meelevend, helpend en discreet had moeten opstellen.

Kruisweg bij zusters op rust

Dit jaar volgde ik de kruisweg in een kapel van een congregatie. Alle zusters waren niet meer beroepsactief, ze waren op rust zoals men zegt. Ik concentreerde me eerst op de kruisweg zelf. Het viel me op dat daarin heilige vrouwen een belangrijke rol kregen : Maria, Maria Magdalena, Veronica... Vroeger volgden zij Jezus  bij de predikingen. Nu waren zij er ook bij zijn laatste uren.Een vijftigtal zusters woonden de kruisweg bij. Ruim een derde kwam binnen aan de arm van een medezuster of gingen met een stok, rollator of rolstoel. De meeste zusters waren boven de vijfenzestig. Ze hadden een rijk gevuld werkzaam en een religieus leven achter de rug. Sinds enkele decennia waren en er geen nieuwe profesten.

Ik was benieuwd hoe zij die kruisweg beleefden. Zij vonden dit een zeer zinvolle devotie. Het vroeg wel wat inspanning (rechtstaan voor velen). Ze kregen heel wat herinneringen van vroegere kruiswegen als ze nog thuis waren of als ze als zuster werkzaam waren in klinieken. Toen ik hen vroeg wat ze dachten van de rol van de ‘heilige’ vrouwen in de kruisweg, vonden ze dat de normaalste zaak van de wereld. Waar er gezorgd en getreurd wordt, staan vrouwen op de eerste plaats. Ze verwezen naar de bezinningteksten die werden voorgebeden en gewezen werd op de actualiteit van rampen, oorlogsgeweld, extreme armoede, hongersnood, ziekte, kindersterfte. Daar ook speelden de vrouwen een rol in de zorg en als slachtoffer. Ze knikten betekenisvol en gingen traag alleen of met anderen naar de gemeenschappelijke zaal of naar hun kamer. Ze waren op rust en kregen zorgen en bijstand van andere vrouwen en medezusters. Zijn die vroeger zelf zorg gaven, kregen nu zorg. Niet gemakkelijk, ook dit dienden ze te leren.

Ik dacht aan de uitspraak: Men is nooit oud genoeg om te leren

Aaardpeer ( BB in St - Fougeot,  Autun)

In een chambre d’hôte is het de gewoonte dat in de prijs een ontbijt inbegrepen is. Meestal is er een typisch streekgerecht bij : speciaal brood, koek, jam, toespijs... In onze chambre d’hôte Château de Millery (St. Fougeot – Autun) was het typische niet in de table d'hôte, in de soep. Die was gebonden en bij navraag kwam dit door het toevoegen van 'topinambour' of aardpeer, wat in die streek van Frankrijk vrij gebruikelijk is, maar in België en Nederland minder. Terug thuis zouden we ook experimenteren met aardpeer. Deze zijn wel vrij makkelijk te koop in grote warenhuizen, vooral in de afdeling bio.Links en rechts navragen en opzoeken leverde ons de volgende informatie. Van de aardpeer, topinamboer worden de ondergrondse delen (wortelknollen) gebruikt. Deze wortels bevatten fructanen, biotine, calcium, ijzer, natrium en inuline, die niet alleen mensen met diabetes mellitus ten goede komt. Deze wortels slaan geen nitraten op. Een hoekje van 2 m² kan een jaaropbrengst aan eetbare knollen geven van 10 kg. Oogsten  kan gebeuren na de eerste nachtvorst en gedurende de gehele winter. Het schillen vraagt wat behendigheid omdat de knollen geen regelmatige vorm hebben. In de keuken komt hij vooral in de soep terecht. Je kunt de aardpeer ook gekookt opdienen. Sommigen vinden dit minder lekker. Een pas geoogste aardpeer is crèmekleurig tot rozerood (afhankelijk van het ras). De smaak van de knol is lichtelijk zoet, notig en heeft iets van een artisjok.

Bewegen zeker voor ouderen is bijzonder belangrijk. Bij bewegen denken we aan fysiek bewegen, van wandelen tot fitnessen; sociaal bewegen: met anderen iets doen, van naar elkaar luisteren tot samen koken; mentaal bewegen: van lezen tot gezelschapsspellen. In een WZC (woon- en zorgcentrum) was ik aangenaam verrast hoe de bewoners opgetogen waren over het gezelschapsspel rummikub.Men zou dit spel en de andere gezelschapsspelen nog meer moeten in de aandacht brenge.

Rummikub werd al in de jaren '30 werd ontwikkeld en wordt gespeeld met 2, 3 of 4 spelers. Doel:  om eerst alle blokjes op tafel te leggen, door het vormen van rijen of sets. Het spel heeft 106 steentjes: twee sets van de getallen 1 tot en met 13 in de kleuren rood/geel/blauw/zwart, en twee jokers. Aan het begin neemt iedere speler 14 stenen en zet deze op zijn rekje. De speler begint die met een extra steentje uit de pot, de hoogste heeft. Een speler moet in de eerste zet minstens 30 punten kunnen uitleggen, als hij dit niet kan, dan zal hij een steentje moeten oppakken uit de pot. Het aantal punten is de waarde van het steentje: een "2" is dus 2 punten waard. Geldige rijtjes zijn die van minstens 3 steentjes in dezelfde nummers maar verschillende kleuren (8 blauw - 8 geel - 8 rood) of van dezelfde kleur maar opeenvolgende nummers (7 blauw - 8 blauw - 9 blauw). Als een speler niet kan, dan pakt hij een steentje van de stapel, en gaat zijn beurt voorbij. De twee jokers kunnen voor elk willekeurig cijfer worden gebruikt.

Rummikub zoals andere gezelschapsspelen is in opgang en biedt veel voordelen: gezelligheid, sociaal en stimuleert de hersenen..

Cadzand-Bad Sluis

Cadzand-Bad (gemeente Cadzand) ligt in het uiterste zuiden van Nederland aan de grens met België. Volgens haar website heeft ze het hoogste aantal uur zonneschijn per jaar van Nederland. Belgen en andere toeristen kennen haar omwille van het brede zandstrand. Er is geen zeedijk, wel een Boulevard de Wielingen, met enkele restaurants en winkeltjes en wat verderop een parking. Voor het nieuwe Hotel Noordzee staat een bronzen beeld van een haaientand. Ga naar het westen van Cadzand-Bad, naast het kleine duingebied van de Kievittepolder (natuurgebied Het Zwin).
Op het strand kan men unieke fossiele schelpen, zoals de zeer zeldzame fossiele zwarte haaientanden. Je hebt veel meer succes met de traditionele Zwinkokkel op te zoeken.
We verbleven er een hele dag en we hebben er ons niet verveeld en voortreffelijk gegeten.
Sluis (Sluis - Aardenburg )
Bezoek tevens naar Sluis en de omliggende dorpen en gemeentes. Je kunt er wandelen en genieten van het erfgoed, het haventje, het Belfort en van de winkels. Sluis promoot zichzelf als de gemeente waar de winkels 7 dagen op 7 heel het jaar door open zijn. Sluis werd voor een groot deel vernietigd in WO II, ook het Belfort, dat evenwel zeer getrouw werd heropgebouwd. In Sluis woonde en werkte Van Dale, van de 'Dikke Van Dale'.
In Sluis staat een van de beste restaurants van Nederland (van West-Europa ?) Oud Sluis. Reservatie weken vooraf plannen. Nederland heeft zeer veel vorderingen gemaakt op culinair vlak. Het broodje gezond met karnemelk is er nog standaard op de middag; als je fijn wilt eten zijn er nu zeker voldoende adressen.

1965 ELISABETH overlijdt op 20 november 1965. Ze overleefde haar man Koning Albert dertig jaar. Ze was de eerste populaire koningin van de Belgen.

1965 Adamo Salvatore ADAMO ‘Les Filles Du Bord De Mer’.

1966 Twee mijnwerkers worden doodgeschoten als ze protesteren tegen de sluiting van de mijn van ZWARTBERG.

1967 Dood CHE GUEVARA. Heel wat jongeren in het westen hebben een poster op hun kamer of een T-shirt. Cubanen dragen hun twee iconen in hun hart: Castro en Che.

1967 25 juni TORNADO in Kempense gemeente Oostmalle.

1967 22 mei BRAND in de Brusselse Warenhuis INNOVATION 323 doden. Grootste brand die België ooit had.

1968 Vanaf januari STUDENTENBETOGINGEN. Twee soorten betogingen: Leuven Vlaams – studenten en arbeiders: een front.

1968 MEI In alle grote universiteitssteden studentenbetogingen, rellen en kleine opstanden.

1969 Opening KENNEDYTUNNEL in Antwerpen.

1969 In België  wordt de BTW ingevoerd.

1969 Astronaut Neil ARMSTRONG wandelt als eerste MENS OP DE MAAN. 'Dit is een kleine stap voor de mens en een grote stap voor de mensheid'.

1970 Jean-Pierre MONSÉRÉ wordt WERELDKAMPIOEN wielrennen bij de profs.

1960 15 december Boudewijn trouwt met FABIOLA (Dona Fabiola de Mora y Aragon).

1960 In Kongo grijpt kolonel Joseph Désiré MOBUTU, stafchef van het leger, de macht.

1960-1961 ALGEMENE STAKING. Protesten tegen de Eenheidswet: meer fiscale druk, meer besparingen, meer controle. Goedkeuring Eenheidswet op 13 januari 1961 in de Kamer.

1960 PIL De eerste anticonceptiepil in de VS. Daarna in Europa. In België doorbraak midden zestiger jaren en jaren zeventig. Wordt in verband gebracht met ‘seksuele revolutie’, ‘emancipatie’ enz.

1961 De BERLIJNSE MUUR wordt gebouwd.

1961 Eerste RUIMTEVLUCHT door Rus Joeri Gagarin.

1961 De Vlamingen houden hun eerste grote ‘MARS OP BRUSSEL’ ( 22 oktober): tegen talentelling; voor vernederlandsing.

1962 RAKETTENCRISIS - Amerikaanse spionagevliegtuigen merkten basissen op Cuba voor atoomraketten.President Kennedy van de VS dreigde met een oorlog tegen de USSR. Chroetsjow bond in. De wereld stond op het randje van de Derde WO.

1962 Will TURA Ik ben zo eenzaam zonder jou. Waarschijnlijk grootste Vlaamse hit ooit.

1963 Koudste winter in België sinds de registraties. Gemiddelde van – 2 graden.

1963 26 juni J.F. KENNEDY in BERLIJN Ich bin ein Berliner.

1963 22 november MOORD op J.F. KENNEDY in Dallas (VS). Heel de vrije wereld rouwt.

1963 Sœur Sourire (1933 –1985) een Belgische kloosterzuster (dominicanes) componeerde en zong in 1963 Dominique. Het werd een wereldhit. De meesten herinneren zich een deel van het refrein: 'Dominique -nique -nique s'en allait tout simplement, Routier, pauvre et chantant. En tous chemins, en tous lieux, Il ne parle que du Bon Dieu, Il ne parle que du Bon Dieu.'

1964 Gaston Roelants (steeple chase) en Patrick Sercu (sprint) halen goud op de OLYMPISCHE SPELEN van Tokio.

1964 Eddy MERCKX heeft zijn eerste wereldtitel op zak. Eddy Merckx is de grootste wielrenner die België ooit gehad heeft.

1964 Begin van de VIETNAMOORLOG.

Achterom kijken 1956 - 1960

1956 Eerste AUTOSTRADE verbindt Brussel met Oostende.

1956 Sovjet-Unie slaat HONGAARSE OPSTAND neer

1956 BOND ZONDER NAAM (BZN)-kantoor geopend in Antwerpen met als spil PHIL BOSMANS.

1956 Mijnramp in MARCINELLE 262 mijnwerkers komen om het leven.

1956 STAN OCKERS maakt een zware val in het Antwerpse Sportpaleis op 29 september en sterft twee dagen later.

1957 Eerste Belgische ‘supermarkt’ (Delhaize) met zelfbediening; winkelwagentjes, nieuwe verpakt vlees…
1957 De Russen lanceren de SPOETNIK I de eerste satelliet in de ruimte

1957 oprichting Test - Aankoop: de belangrijkste consumentenorganisatie in België. Beste Koop: na tests de beste kwaliteit - prijsverhouding.

1958 SCHOOLPACT tussen de traditionele grote partijen. Einde van de (tweede) Schoolstrijd in België.

1958 WERELDTENTOONTSTELLING te BRUSSEL; referentiepunt voor de meeste Belgen. Symbool: het Atomium. KOUDE OORLOG is volop aan de gang. De twee grootmachten tonen dit ook in hun grote expo - paleizen.

1958 Rakettencrisis in CUBA. Een nieuwe wereldoorlog is dreigend. Uiteindelijk komt er een overeenkomst tussen de toenmalige USSR en de VS.

1958 Vredeseilanden is een niet-gouvernementele organisatie die door de dominicaan PATER PIRE werd opgericht. Hij kreeg in dat jaar de NOBELPRIJS voor de Vrede.

1959 Op 13 janauri Boudewijn: «Het is onze vaste bedoeling de Congolese bevolkingsgroepen, zonder nefast getalm maar ook zonder ondoordachte overhaasting, in welvaart en vrede naar de ONAFHANKELIJKHEID te leiden».

1959 BOBBEJAAN SCHOEPEN brengt ‘Café zonder bier’ en ROCCO GRANATA ‘Marina’.

1959 2 juli Prins ALBERT trouwt met Prinses PAOLA Ruffo di Calabria.

1959 De verplichte LEGERDIENST verkort van 15 naar 12 maanden.

1959 Melkbrigade: grote reclamecampagne om kinderen en jongeren aan te sporen om zo veel mogelijk zuivel te consumeren. De BRT met Nonkel Bob was bijzonder actief. Velen herinneren zich nog de versjes; Milke melke mol, karwitsel karditsel kardo.l Er was een dergelijke campagne in Franstalig België, ook met de M in het logo als afkorting van milk, een echt Belgische oplossing. Heel wat ideeën werden ontleend aan een dergelijke campagne in Nederland. Dit alles moest bijdragen om de boterberg en de melkplas te verminderen. In latere jaren waren er nog campagnes met melk op de lippen.

1959 In januari breken er in Leopoldstad (Belgisch Congo) ONLUSTEN uit.

Achterom kijken 1950- 1955

In enkele afleveringen werken wij een tijdslijn uit over België. Dit keer:1950 - 1955.

1950 KONINGSKWESTIE Komt de Koning terug? JA/NEEN OUI/NON. Er komt een compromis: de achttienjarige kroonprins Boudewijn zou zijn vader opvolgen.

1950 11 augustus Boudewijn legt grondwettelijke eed af en krijgt titel ‘Koninklijke Prins’.

1950 Brugge verving als eerste stad in België haar stadstrams door STADSBUSSEN.

1951 16 juli TROONSAFSTAND LEOPOLD III.

1951 2 oktober EERSTE TELEVISIE-Uitzending in Nederland (meeste TV-toestellen van Philips). België staat ook klaar: 1953.

1953 31 oktober eerste TELEVISIE-UITZENDINGEN in Vlaanderen van de BRT (Belgische Radio- en Televisie).

1953 LOUIS PAUL BOON De Kapellekensbaan. Een van de belangrijkste romans in ons taalgebied. Boon (Boontje) was een gedoodverfde kandidaat voor Nobelprijs Literatuur, samen met Claus, Mulisch.

1954 SCHOOLOORLOG Zwaar protest tegen de maatregelen van de socialistische onderwijsminister Collard. Leerkrachten uit het katholiek onderwijs komen massaal op straat en de katholieke scholen sluiten zelfs een dag de deuren.

1954 Begin ELEKTRIFICATIE Belgische spoorwegnet.

1955 Koning Boudewijn brengt een bezoek aan KONGO en wordt er enthousiast onthaald als BWANA KITOKO ( knappe jongeheer). Koloniseren was in zijn opvatting gelijk met beschaven.

1955 De Belgische renner STAN OCKERS wordt in augustus wereldkampioen op de weg en ROGER MOENS vestigt een wereldrecord op de 800 meter.

1955 Invoering VIJFDAAGSE WERKWEEK.

1955 Invoering van de INDEX VAN KLEINHANDELSPRIJZEN.

1955 Oprichting WEGENFONDS voor de financiering van grote openbare werken.

1955 Invoering VIJFDAAGSE WERKWEEK.

1955 Start van JEUGDPROGRAMMA'S op de Vlaamse televisie (tot 1985) met Nonkel Bob als presentator (Bob Davidse) met als co-presentatrices tante Paula (Paula Semer), tante Rita, tante Berta en tante Ria en Tante Terry (Terry Vanginderen) met Kraakje. Nonkel Bob was zanger, poppenspeler en gitaarspeler: zijn boekje hielp velen de eerste stap zetten naar de gitaar. Velen kennen nog de TV-Ohee Club met als lied ‘Vrolijke Vrienden’. Later werd het programma TipTop en met als assistentie van Zaki en Kris Smet. Nonkel Bob was een van de uithangborden van de Melkbrigade (zie 1959).

Ouderen: Horen, zien en niet zwijgen

Het is prima dat we veel aandacht schenken hoe de woning van ouderen zo kan aangepast worden dat ze er langer, zelfs levenslang, erin kunnen wonen. Dit vraagt ingrepen zoals geen drempels of trappen, wel indien nodig, trapliften, bredere deuren, geen losse draden of tapijten, aanpassingen in toilet en badkamer. Zeker ook het inschakelen van familie, buren en kennissen ie - naast de professionele hulp - de ouderen een handje kunnen toesteken. Niet enkel voor de verzorging, ook omwille van het sociaal netwerk tegen de vereenzaming.

Waarin ik me blijf ergeren zijn de apparaten en de gebruiksvoorwerpen die vaak extreem ouderonvriendelijk zijn zoals het openen van blikken, flessen, tubes enz. Ik noemde dat eerder al het 'taaie ongerief': dagelijkse objecten die geen label kunnen krijgen van 'oudervriendelijkheid'.

Heel wat ouderen zijn aangewezen op een hoorapparaat. Door de miniaturisering zijn ze zo klein en onopvallend geworden dat ze bijzonder senioronvriendelijke zijn. Probeer eens het batterijtje te vervangen, zoek eens naar het apparaatje. Onlangs zag ik dat een oudere vrouw het toestelletje in haar neus had geduwd.

Kleine hoorapparaatjes zijn aangewezen op jongere leeftijd om esthetische redenen. Maar waarom geen robuustere en gemakkelijk te manipuleren toestelletjes,, zoals dit het geval is bij sommige draagbare telefoon. De ouderen en de mantelzorgers zullen de firma's er dankbaar voor zijn.

We moeten naar een consumentengids zijn speciaal voor ouderen om objecten te evalueren op hun ouderen - vriendelijkheid. Ouderenvoorzieningen en mantelzorgers zullen er met plezier in bladeren of naar surfen. Wat we horen en zien van ouderonvriendelijke objecten moeten we niet verzwijgen. Integendeel.

Rijsel beidt vele troeven. Makkelijk bereikbaar met de wagen (knooppunt van autowegen) en met de TGV (Lille Europe) en met de gewone trein in Lille - Flandres. Er kwam een aparte zone rond station Lille -Europe, Euralille. Shopping centrum dat bijzonder druk is. Als je Rijsel wilt verkennen, volstaat een lang weekend. Er is een metro; je kunt ook gebruik maken van City Trip (minibus) en een City Pass ticket voor 1, 2 of 3 dagen. Wij verkozen te wandelen...

Rijsel kenden een bewogen politieke en economische geschiedenis. Er is nu een economisch réveil door de dienstenindustrie: vooral toerisme en ICT.

Rijsel verkennen al wandelend: Stel zelf je parcours op. Voor een plan van Rijsel: reisbrochure of via internet. Zoek pleinen, straten, gebouwen en monumenten op via Google. Voorbeeld: place Rihour Lille: je krijgt telkens een detailkaart.

Info en afbeeldingen http://nl.wikipedia.org/wiki/Rijsel

en naar de Franse site die uitgebreider is http://fr.wikipedia.org/wiki/Lille

Algemeen: http://www.wandelpaden.com/index.html voor Rijsel Klik op de keuzebalk op Frankrijk en zoek naar met zoekfunctie naar Rijsel. Mooie afbeeldingen.

Je kunt tevens zoeken met Google met: wandelen Rijsel

Wandeling 1

Het Place du Général du Gaulle, (La Grande Place) met vooral La vieille Bourse (1652 - prachtig gerestaureerd), het oude beursgebouw in Vlaamse barokstijl. Dit beursgebouw bestaat uit kleine handelshuisjes rond een binnenplaats. Na de middag zagen we er een verkoop van boeken, postkaarten en bloemen. Naast dit gebouw zeer mooie herenhuizen. Je moet soms wachten tot na de middag vooraleer te kunnen binnengaan.

In het midden van het plein staat La Déesse: een beschermgodin met een lontstok in haar hand (gevecht tegen de Oostenrijkers).

La Voix du Nord, dé regionale krant van Noord-Frankrijk met zetel op het Charles De Gaulleplein. Op de gevel zijn de wapenschilden van de 24 kantonhoofdplaatsen en de drie vergulde gratiën: Artesië (vrouw met schip), Vlaanderen (korenhalm), en Henegouwen(duif) Henegouwen.

Vergeet niet binnen te stappen in de grootste boekhandel van Frankrijk (sommigen zeggen van de wereld): Le furet du Nord.

Het operagebouw (Theaterplein -Plâce du théatre) is een neo-klassiek gebouw van 1924 voor meer dan 1000 mensen. De Kamer van Koophandel, (de Nieuwe Beurs) met haar eigen belfort staat er vlakbij. Het echte belfort, dit van het stadhuis, ligt veel verder in het zuiden.

De Place Rihour met de restanten van het gotische Palais Rihour. Toeristische dienst.

Musée des Beaux-Arts, na het Louvre na belangrijkste museum van Frankrijk. Werken van enkele bekende Vlaamse, Franse en Hollandse schilders als Rubens, Van Gogh en Monet. Viel ons wat tegen, misschien omdat we te hoge verwachtingen hadden. Op de benedenverdieping een merkwaardige tentoonstelling met de maquettes van de Vauban - citadels.

Het Hospice Comtesse, een 17e eeuwse hospitaal. Het gebouw wordt nu gebruikt als museum. Was voor ons de belangrijkste 'ontdekking'. Te vergelijken met Beaune en met Elzenveld in Antwerpen

Citadel van Rijsel: 17e eeuwse citadel, gebouwd in opdracht van Vauban. De citadel is onderdeel van een grote verdedigingsgordel langs de Franse noordgrens.

Enkele wijken: Vieux - Lille. Goed aangeduid, noordwesten van de stad. Aangenaam om te wandelen en te genieten van de smalle straatjes, mooie boetieks, tea - rooms en restaurants. De grotere huizen hebben meestal zandsteen voor de benedenverdieping. Vaak polychromie en gebeeldhouwde versieringen: vruchtenslingers, engeltjes, duivels, koppen. Enkele straten die je zeker moet afwandelen: rue de la Bourse, rue Lepeletier, rue Grande - Chaussée, rue des Chats-Bossus, place des Patiniers, place du Lion d'Or, place Louise de Bettingnies, avenue du Peuple Belge met wat verder het nieuw mooie Justitiepaleis, neergeploft in de oude wijk, rue de la Monnaie. Neem zeker twee uren de tijd om in die straat Hospice Comtesse te bezoeken, opgericht door Johanna van Constantinopel. (zie hoger). Verder wandelen na de rue de la Monnaie: rue Pétérinck (wevers); place des Oignons, rue des Vieux Murs en zo naar de hoofdkerk: Notre Dame de la Treille. Deze recente kerk (vanaf 1854) diende als vervanging voor de gesloopte collegiale Sint-Pieterskerk (Franse revolutie !). Katholieke industriële zorgden voor de financies. De kerk is onafgewerkt; de klokkentoren staat los van het hoofdgebouw in afwachting van een tussenvleugel. De afwerking van het hoofdportaal is een echte vondst: er werd een dunne wand opgetrokken in marmer die het zonlicht doorlaat; erboven een roosvenster en het geheel zit in een moderne kabelstructuur. Met zonlicht een indrukwekkend zicht. Het portaal bevat allerlei sculpturen.

Ga dan naar de rue de Weppes, over een gedempte gracht kom je via een plankenvloer in de rue Esquermoise en dan rue Thiers: het huis van de vrijmetselaarsloge Lumière de Nord met de symbolen van de vrijmetselarij: een sfinx (het raadsel), een vrouw met de spiegel, symbool van de waarheid en een driehoek die verwijst naar de drie - eenheid.

Surf ook naar http://users.telenet.be/siti4/Rijsel/index.htm

Rijsel wandeling 2

Koninklijke Buurt - Quartier Royale

Ga naar de rue Royale, aangelegd door Lodewijk XIV en loopt uitop de citadel van Vauban en Camp de Mars. In het begin van de straat veel cafés voor jongeren (Rijsel is ook een studentenstad) en restaurants. Wat verderop wordt de straat breder en de gebouwen imposanter. Je merkt Banque de France, Bisschoppelijk paleis (nr. 68), Hotel d'Hespel, Saint-Andrékerk (doopkerk van Charles De Gaulle). Het geboortehuis van de Gaulle was in die periode dicht. Vrij druk bezocht door scholen en groepen: geregeld colloquia.

Als je tijd hebt: bezoek de rustige omgeving van de Citadel (veel groen en water). Keer terug via de rue Danel, rue Saint-Cathérine (gotische klokkentoren), rue Saint - Jean, terug in de rue Esquermoise. Voor meer groen moet je naar parc Matisse vlak bij de porte de Roubaix.

Enkele andere wandelstraten in de omgeving: rue Saint - Etienne, rue des Débris Saint-Etienne; rue du Curé Saint-Etienne : loop daar langs het Palais des Congrès et de la Musique. Indrukwekkend, vooral binnen in. Van buiten wat rommelig o.a. door de winkels, appartementen, parkeergarages enz. Thuishaven van het beroemde Orchestre National de Lille; zaal met 2000 plaatsen.

Vaubanwijk

Citadel: Deze 17e eeuwse citadel (La reine des citadelles) werd gebouwd in opdracht van Vauban en ligt in het noordwesten van de stad, bij de ringweg. De hoofdingang is indrukwekkend. Lodewijk XIV had een boontje voor Rijsel en deze citadel. Hij benoemde Vauban tot gouverneur van de stad. Grote parking op de Camp de Mars.De citadel is onderdeel van een grote verdedigingsgordel langs de Franse noordgrens. Op de terreinen staan allerhande attracties. Je hebt de Zoo, vooral voor kinderen interessant. Interessant is het oorlogsmonument: Au pigeon voyageur, ter ere van de 20 000 postduiven die sneuvelden tijdens de Eerste Wereldoorlog. Interessante quizvraag voor kinderen en volwassenen. De eerste antwoorden zijn meestal: paard, hond. Er is een wandeling van 2.5 km en een van 5 km bij de citadel. Vergeet de Jardin Vauban niet (1865): het Stadspark van Antwerpen lijkt er wat op.

Bezoek tevens: Pont Neuf, porte de Paris en wandel in de rue Royale en geef je ogen de kost.

Saint - Sauverwijk

Ligt ten oosten van het oude stadscentrum; bezoek de kerk van Saint - Maurice en de omliggen straten en pleinen. We hebben een boontje voor de Saint - Mauricekerk: een grote gotische hallenkerk volgens sommigen het mooiste religieuze gebouw van de stad. Le parvis Saint - Maurice (pleintje rechtover het partaal, parvis komt van paradis). Als je loopt door rue de Paris, moet je de richting Stadhuis en Belfort nemen. In 1916 brandde het stadhuis af en men liet een nieuw stadhuis bouwen (1924 - 1932) in een volkswijk. Hier heeft men consequent een deel van het bouwbudget besteed aan hedendaagse kunst. Dit past dit ook toe voor gebouwen gesubsidieerd door de Vlaamse overheid (klinieken, rusthuizen...). De belforttoren is niet echt mooi, maar heeft allure. Het beklimmen was er niet bij (openingsuren). In het stadhuis kan je de twee reuzen bewonderen: Lyderic en Phinaert. We konden de raadzaal niet bezoeken met werk van de IJslandse kunstenaar Erro.

Een aanrader is de rue des Brigitinnes op de hoek van de rue Saint - Sauveur en de rue Gustave Delory: geslaagde restauratie van huisjes rond een binnenplaats.

Eten en drinken

Restaurant Le Compostelle rue Saint - Etienne, op 50 meter van la Grand Place. 's Middags lunch aan 17.90; interessant formule duo of trio (keuze uit voorgerechten/hoofdgerecht/dessert).

Patiserrie Meert: rue Esquermoise 27, de place to be voor een rijk (en duur) assortiment koffie en thee, taartjes, high tea, chocolade enz.

Alliance Lille quai du Wault, in het oude klooster van de Miniemen. (Hotel Alliance Lille - Couvent Des Minimes) is een mooi voorbeeld van 17e-eeuwse Vlaamse architectuur. Hotelrestaurant "Le Jardin du Cloître":

Alcide rue des Débris de St Etienne, vlak de Grande Place in een galerij. Van buiten niet veel zaaks, van binnen best gezellig. Hier ook de formules duo en trio. We dronken bij de salade d' andouille en de salade magret een grote fles Hommelbier, lekker en je kon doordrinken. In Rijsel heb je een rijk assortiment Belgische bieren, van Duvel tot Hoegaarden.

Rijsel verkennen al wandelend: Stel zelf je parcours op. Voor een plan van Rijsel: reisbrochure of via internet. Zoek pleinen, straten, gebouwen en monumenten op via Google. Voorbeeld: place Rihour Lille: je krijgt telkens een detailkaart.

Info en afbeeldingen http://nl.wikipedia.org/wiki/Rijsel

en naar de Franse site die uitgebreider is http://fr.wikipedia.org/wiki/Lille

Algemeen: http://www.wandelpaden.com/index.html voor Rijsel Klik op de keuzebalk op Frankrijk en zoek naar met zoekfunctie naar Rijsel. Mooie afbeeldingen.

Je kunt tevens zoeken met Google met: wandelen Rijsel.

Surf ook naar http://users.telenet.be/siti4/Rijsel/index.htm

Egypte – scarabee of mestkever

De mestkever of scarabee zagen we in elke souvenirwinkel in Egypte. Me verkoopt ze als amulet, als geluksbrenger. Op de gladde onderkant staan er inscripties. De lang gerekt ovale vorm heeft tevens de vorm van de kartouche. De mestkever is een geliefd symbool omdat ze verwijst naar de wedergeboorte. De kever verdween elke dag onder de grond en bij zonsopgang kwam ze boven de grond met het mestballetje.
De oude Egyptenaren beschouwden de mestkever als het symbool van de eeuwige cyclus van geboorte en dood dus van de wedergeboorte. Tevens verbond men ze met de Amon, de zonnegod die opkwam, op de middag hoog stond en onderging.
We zagen de scarabeeën tussen de hiëroglyfen op de graven en op de tempels. De grote scarabee kan je bewonderen in de tempel van Luxor. Als je er vijf stappen zet zal je trouwen, als je tien stappen achterwaarts zet krijgt de vrouw een kind, als je … zal je uit de echt scheiden. Onze gids deed de pasjes voor en met wat verbeelding zagen we wat er dan zou gebeuren.

Als je reist naar Egypte heb je de traditionele herinneringsbeelden in het achterhoofd: piramides, tempels, Nijl, Toetanchamon, Ramses ... Deze beelden zijn gevormd door de schoolse kennis, media, films, lectuur en gesprekken. Soms waren we wat ontgoocheld door het contact met de werkelijkheid. De impressies en de herinneringen via een kleurenfilm op groot scherm, zijn soms indrukwekkender dan een bezoek in groep tussen vele andere groepen. Maar het directe contact, het oog in oog staan met eeuwenoude bouwwerken, beelden, zuilen, graftomben… geeft die meerwaarde die een reis naar de oorspronkelijke plaatsen biedt.

In Egypte kom je om oog in oog met een van de oudste en schitterendste beschavingen ter wereld. Het was liefde tussen ons en deze beschaving. Wij zochten een stukje liefdesproza op uit het Oude Egypte, dat we ooit in een leerboek Geschiedenis hadden gelezen:

Mijn liefste zit op de andere oever, de rivier is tussen haar en mij. Een krokodil loert op het zand, maar ik daal af in het water. Ik duik voorover in de rivier. Moedig ligt mijn hart op de golven. Het wier is als grond onder mijn voeten. Haar liefde is het die mij sterk maakt, die alle gevaren van de rivier bezweert.

Jack London, (1876 - 1916), Amerikaans schrijver van romans en korte verhalen (Nam - Bok). Zijn bekendste werken : Call of the Wild (Roep van de Wildernis, 1903) en White Fang (Witte Hoektand, 1906). Zijn werken hadden een enorm succes en kenden veel verfilmingen. Half november 2008 zagen we op de VRT White Fang een familiefilm. Het spannende verhaal speelt zich af in Alaska ten tijde van de goudkoorts. De jonge Jack leert een wolfshond kennen waarmee hij een nauwe band ontwikkelt. Er steekt altijd een stuk realiteit in zijn werken met een flinke saus fictie en fantasie.
Het leven van Jack London is een roman op zichzelf. Selfmade man, avonturier, journalist, romancier. Met het (vele) geld dat hij verdiend had, bouwde hij eerste een mooie, grote villa: House of Happy Walls (museum). In de nabijheid ervan liet hij een veel groter verblijf optrekken: Wolf House, voor hem (om te kunnen schrijven in een hoektoren), voor zijn vrouw en voor de talrijke gasten (zwembad, kamers, gastenkamers). In de directe nabijheid liet hij een modelboerderij aanleggen met nieuwe technieken voor landbouw en varkenskweek. Drie dagen voor de verhuis brandde het grote verblijf af. London werd op het domein begraven.
Bezoek eerst het museum en wandel vandaar naar het afgebrande domein Wolf House, naar de grote vijver (Lake trail), naar de restanten van de wijngaarden en naar de modelboerderij (pig palace; distellery, silos). Aangename wandelingen met avontuurlijke herinneringen. Een bezoek aan Jack London State Historic Park www.jacklondonpark.com is een aanrader.

Broodjeaapverhaal – stadslegende - urban myth – sneeuw bij Eskmo’s (Inuit)

Een broodjeaapverhaal of stadslegende (urban myth) is een bizar/interessant verhaal dat wordt doorverteld. Misschien stak er hier en daar aanvankelijk een kern van waarheid in. Volgens Wikipedia raakte het begrip broodjeaapverhaal in Nederland bekend door Ethel Portnoy met haar verhalenbundel ‘Broodje Aap De folklore van de post-industriële samenleving’(1978/1992) De titel is ontleend aan het verhaal dat in een bepaald restaurant broodjes met apenvlees te koop zouden zijn. In Vlaanderen gebruikt men eerder de term stadslegende of urban legend, maar meer en meer ook broodjeaapverhaal. Zie ook http://www.broodjeaap.nl/broodje.html

Ook hardnekkige pseudo-wetenschappelijke misverstanden worden tot de broodjeaapverhalen gerekend. Ik schrok me een aap toen ik las dat dit ook zou gelden voor het ‘sneeuwwoordenverhaal’: zie http://nl.wikipedia.org/wiki/Sneeuwwoordenverhaal

Het sneeuwwoordenverhaal is de 'wetenschappelijke' bewering dat Eskimo's heel wat woorden hebben voor sneeuw. De eerste bron voor dit verhaal is te vinden bij de linguïst en antropoloog Franz Boas (1911) die vaststelde dat Eskimo's vier verschillende woorden kunnen gebruiken voor sneeuw en Engelstalige slechts één. De linguïst Whorf gebruikte Boas' bewering voor verdere theorievorming. Hij had het over minstens zeven woorden en dit wees op het verband tussen realiteit en taal. Sneeuw in zijn verschillende toestanden is zo belangrijk voor de Eskimo's (Inuit) dat ze gebruik maken van verschillende termen om ernaar te verwijzen.

Dit sneeuwwoordenverhaal begon zijn eigen leven te leiden: het aantal sneeuwwoorden groeide uit 'enige honderden'. Recent onderzoek wees evenwel uit dat er onvoldoende empirische basis was om dit te staven (cf. antropologe Laura Martin - 1986). Volgens de linguïst Steven Pinker (The Language Instinct 1994) beschikken Eskimo's en Engelstaligen even veel woorden over sneeuw.

Toen ik dit las, besloot ik het sneeuwwoordenverhaal (voorlopig?) te rangschikken bij de broodjeaaapverhalen. Ik vond totnogtoe dit verhaal zeer aannemelijk en vertelde het vroeger aan mijn studenten. Misschien vertelden ze dit verder enz.: de methodiek van broodjeaaapverhalen werd zo gevolgd...

Wereldoorlog I – architect Warren en de Leuvense universiteitsbibliotheek
Onlangs zag ik naar aanleiding van de 90ste herdenking van de wapenstilstand van de Eerste Wereldoorlog een documentaire over de vernietiging door de Duitsers van de universiteitsbibliotheek van Leuven in 1914 en later opnieuw in 1940. Ik leerde dat de heropbouw gebeurde door de Amerikaanse architect Warren die tevens het Central Station (New York - Manhattan) had gebouwd. Enkele maanden geleden had ik dit monument bezocht en was gecharmeerd door de vloeiende stijl buiten en binnen.

Whitney Warren (1864–1943) kreeg en groot deel van zijn opleiding in École des Beaux Arts (Parijs). Zijn belangrijkste werk is Grand Central Terminal in New York City (1913). Hij werd aangeduid om de Universiteitsbibliotheek te Leuven te herbouwen (eerste steen in 1928) op een andere plaats en met Amerikaans geld, vooral door toedoen van president H. Hoover. Er was toen heel wat te doen om het opschrift die hij wou aanbrengen (met akkoord van kardinaal Mercier): "Furore Teutonico Diruta: Dono Americano Restituta ("Destroyed by German fury, restored by American generosity"). Dit opschrift kwam nooit op balustrade, wat toen heel wat commotie veroorzaakte, omdat sommigen dit als een (diplomatieke) toegeving zagen aan de Duitsers. .
De stijl van Whitney Warren was eclectisch: een soort ‘Amerikaanse’ neo-renaissance, met symbolen die verwezen naar de voorbije oorlog. Bijvoorbeeld een gehelmde Heilige Maagd met in haar rechterhand een zwaard om het ‘moffengeweld’ tegen te houden..
De brand van 1914 was een regelrechte ramp: de hele boekencollectie ging verloren. Men herstelde die collectie met steun van de hele wereld. België kon toen rekenen op de goodwill van velen. In 1940 ging de collectie opnieuw verloren.