Spirituele plekken en toeristische trekpleisters - relitoerisme
Spirituele plekken en toeristische trekpleisters – “reli toerisme”
De laatste jaren verzamel ik documentatie over
spirituele plekken die tevens toeristische trekpleisters zijn. Als het kan
bezoek ik ze omdat het directe contact in de regel een meerwaarde heeft (zie
vorige blog Afbeeldingen – realiteit – reconstructies). Combinaties van geloof/spiritualiteit
met reizen/toerisme is niet nieuw, denken we maar aan de pelgrims en bedevaarders.
Wat wel nieuw is dat deze combinaties nu systematisch worden aangeboden in de
toeristische industrie. In het Nederlands dook daarvoor een woord op: reli
toerisme, momenteel enkel gebruikt in Nederland (surf op
internet).
Als we ons vooral richten op de kristelijke spiritualiteit in West-Europa zijn
kerken, kloosters, abdijen, bedevaartroutes daarvan representanten.
We werken de Mont-Saint-Michel uit als type voorbeeld. Dit klooster op de rotsen in Normandië behoort tot de top vijf van Frankrijk van de toeristische trekpleisters, volgens sommige bronnen zelfs de tweede na de Eiffeltoren.Het is een adembenemende plek. Je moet je een schiereiland voorstellen met op de rots een monumentale abdij met ernaast bijgebouwen en huizen.De abdij, bijgenaamd la merveille, telt drie verdiepingen. Het is een aaneenschakeling van zalen, kapellen en trappen. Het merkwaardige is dat de abdij gebouwd is in en met de rotsen. Het geheel laat een harmonieuze indruk na. Naast de tuin: de refter, de scriptoria en de salle des hôtes. In beide zalen is er verwarming door open haarden. Voor de scriptoria was dit omdat de vingers van de ‘schrijvers’ voldoende soepel dienden te blijven bij koud weer. De Mont Saint – Michel behoort sinds 1984 tot de beschermende monumenten met steun en toezicht van de Unesco. ‘Het wonder van het Westen’ - ‘Ze is een van de voornaamste getuigen van degewijde geschiedenis van het middeleeuwse Westen.’
Bij de huidige werken en restauraties hebben de ambities om het massatoerisme beter te richten naar het klooster, naar de spirituele plek. Daarom moet tegen 2015 de site groter worden: van 2.5 naar 4 vierkante kilometer. De naar schatting 5 tot miljoen toeristen kunnen beter ‘geleid’ worden door de parkeerplaatsen verder te bouwen, pendelbussen te voorzien en een nieuwe, monumentale wandelbrug. Niet iedereen vindt dat een goed idee. Sommigen vinden dat het spirituele karakter beter verhoogd wordt door bedevaartroutes te voorzien, zoals bij Santiago. Anderen vinden dat de klemtoon niet te veel mag liggen op de ‘berg’ als spiritueel oord, omdat de Mont-Saint-Michel geen heilige berg is, het christelijke geloof kent geen natuurcultus. Meer toeristen aantrekken is niet prioritair wel andere toeristen o.a. zij die het religieuze belangrijk vinden als een mogelijkheid tot zingeving; dat is tevens het doel van het reli toerisme (reli - toerisme, relitoerisme).