Archief

In mijn hotelkamer zapte ik. Ik zag de aankondiging dat 'Max geheugentraining' over enkele minuten zou starten. Een programma van de Nederlandse omroep in de vroege morgen bestemd voor 55+. Ik vond het een sympathiek programma. Niet pretentieus, niet veel hoerageroep en zwaaien met allerlei prijzen en beschouwingen. Dit trainingsprogramma duurt dagelijks vijftien minuten met zes verschillende oefeningen om zoveel mogelijk verschillende hersengebieden te activeren. Er zijn rekenopdrachten, oefeningen om het ruimtelijke inzicht te vergroten en een test waarbij na het bekijken van een filmpje herinnerd moet worden wat er te zien en te horen was. De opdrachten werden wetenschappelijk getoetst (volgens de makers) en dragen bij tot het verbeteren van het geheugen. Na het programma zijn de oefeningen uit te voeren via de internetsite van de omroep. De programmamakers benadrukken terecht dat fysiek bewegen de beste hersengymnastiek is, dat er altijd dient bij te zijn. Enkele randbemerkingen : Ik zou de oefeningen nog meer toespitsen op het dagelijkse leven van ouderen. Training is slechts interessant als ze zo dicht mogelijk de werkelijke situaties benadert.

Als je een kalender en zakagenda’s nodig hebt voor het volgende jaar, zo vanaf half november, dan krijg je er geen. Als het eind december is krijg je er enkele in je bus. Soms is de nieuwe kalender en zakagenda makkelijker, mooier of handiger is. Veel kans dat je opnieuw begint met de identificatiegegevens in te vullen en de eerste afspraken. De eerste week van het nieuwe jaar is dit achter de rug. Wat je in de regel niet gratis krijgt zijn de grotere scheurkalenders. Zeker de meer artistieke of de scheurkalenders met artistiek naakt. Deze laatste zie je nu in aangepaste versie: naaktfoto’s van bijvoorbeeld de bestuursleden. Die kalenders worden door de plaatselijke verenigingen verkocht voor het goede doel. Iets wat we ons moeilijk konden voorstellen twintig jaar geleden. De dagscheurkalenders vond ik als kind bijzonder grappig. Thuis of bij de grootouders mocht je dan een blaadje afscheuren. Met wat geluk zelfs enkele blaadjes als ze vergeten waren de vorige blaadjes af te scheuren. Met wat zoekwerk vond ik dat in 1915 de eerste uitgave was van De Druivelaar, de populaire Belgische dagscheurkalender (Franstalige tegenhanger Le Sablier). Naast de vermelding van maand, dag, jaar vind je er ook de heiligen van die dag, weerspreuken, volkswijsheden, de uren van zonsop- en ondergang en de maanstanden. En niet te vergeten op de keerzijde de mopjes. Nogal eens vonden we ze maar melig. En toch lazen we ze, al was het maar om te kunnen zeggen: een flauwe mop.

Verloren Maandag: 7 januari Nagenoeg enkel in Antwerpen en omgeving viert met Verloren Maandag op de eerste maandag na Driekoningen. Thuis, op het werk, in het café eet men warme worstenbroden (bladerdeeg en meestal twee worsten) of warme appelbollen en soms een andere variant. In de etalages van de warme bakkers zie je ze liggen. Je verwarmt ze thuis even op. In vele cafés krijgen de stamgasten gratis een worstenbrood. Het Antwerpse schepencollege smult er ook elk jaar van. Verloren zou er op wijzen dat vroeger die dag niet gewerkt (en ook niet betaald) werd. De bazen – men verwijst in de eerste plaats naar de havenbazen - trakteerden op Verloren Maandag hun personeel met worstenbrood en bier. Dikwijls gebeurde dit in cafés die ook eigendom waren van deze bazen en waar het loon in het handje werd uitbetaald. Er zijn nog andere mogelijke verklaringen: je vindt ze op Google en Wikipedia.

A merry Christmas and a Happy New Year was het opschrift van de eerste kerstkaart van 1840. Hetzelfde jaar als A Christmas Carol van Charles Dickens. 1000 van die kaarten werden op de markt door Henry Cole, de eerste directeur van het Victoria en Albert Museum in Londen. Hij vond de tijd niet om persoonlijke kerstwensen te versturen. Enkel handtekening te zetten en het adres. Het succes van deze aanpak was vlug enorm in de meeste landen. De oudste kerstkaarten in Nederland stammen uit het einde van de negentiende eeuw. Om deze oudste kerstkaart te bekijken (ontwerper John Horsley) surf je best naar de voortreffelijke en vernieuwde site van Volkscultuur: http://www.volkscultuur.nl/kb.php?doc=51676
of naar Google afbeeldingen (typ christmas card 1840) http://images.google.be/imgres?imgurl=http://postalheritage.org.uk/exhibitions/christmas/images
/First-Xmas-card.jpg&imgrefurl=http://postalheritage.org.uk/
exhibitions/christmas/firstcard
&h=312&w=500&sz=47&hl=nl&start=2
&tbnid=BfT-tgpXF9PnxM:&tbnh=81&tbnw=130&prev=/images%3Fq%3D
christmas%2Bcard%2B1840%26gbv%3D2%26svnum%3D10%26hl%3Dnl%26sa%3DG

De laatste evolutie waren de e-cards. Velen geven toch de voorkeur aan persoonlijk geschreven kaarten.

Toen ik een deel van Mallorca (westkust met o.a; Puerto Soller) verkende in het kader van wandelvakanties, kwam ik onder de indruk van de eeuwenoude olijfbomen. Ze behoorden ongetwijfeld tot het erfgoed van deze natuurlandschappen. Ik vroeg me af of ze nog veel vruchten droegen. De ene olijfboom al meer dan de andere. Een olijfboom kan zeer oud worden en lang vruchten dragen. Ze zijn zeer fotogeniek en ze lijken op spoken gehuld in brede mantels. Voor wandelaars zijn ze aangename verpozingen. Je kunt erover fantaseren en vragen stellen. Zoals de klassieke W-vragen: wie heeft ze geplant, wanneer, waarom enz. Op heel wat vragen kan je niet onmiddellijk een pasklaar antwoord vinden. Je kunt de eigenaars bevragen. Niet makkelijk want je ziet ze meestal niet. De plaatselijke bevolking weet er eigenlijk ook niet veel over. Dan maar zoeken op internet. Daar leerde ik dat sommige olijfbomen duizenden jaren oud kunnen worden. Dat de olijfboom al in de oudheid een aparte status had. Op het Forum Romanum staat ze naast de vijgenboom en de wijnrank op de enige plaats die met zand is aangemaakt. Tot mijn verbazing las ik dat er een hele ‘commercie’ (men spreekt van een lucratieve zwarte markt) aan de gang is in bepaalde delen van Italië (en ik vermoed ook in Mallorca). De zeer oude olijfbomen worden meer en meer uitgegraven en voor veel geld verkocht als sierboom. Info op internet: “Puglia is de belangrijkste olijfregio van Italië en telt naar schatting 50 miljoen olijfbomen. Het is de eerste regio die een wet uitvaardigt om die natuurlijke rijkdom te beschermen. Wie meer dan vijf bomen verwijderd uit zijn olijfgaard, mag zich aan forse boetes verwachten. Puglia lanceerde een promotie-campagne om het verbruik van olijfolie van oude bomen te stimuleren. Deze bomen zijn een onderdeel van onze geschiedenis, cultuur en identiteit," (Michele Losappio, milieuminister van Puglia). Voor mij een mooi voorbeeld dat oud kostelijk is, in de verschillende betekenissen van het woord...

Zorgverleners uit de zorgsector zijn gevoelig voor het taalgebruik voor de mensen waarmee zij werken. Spreek met hen liefst niet over dementerenden maar over personen met een dementie, niet over diabeten maar over personen met diabetes. Soms vind ik dat ze wat overdrijven omdat ze de indruk geven dat we door een bepaald taalgebruik een stempel zetten op deze mensen met een ziekte of een handicap. In de meeste gevallen is dit niet zo. Maar het kan toch soms hard aankomen voor de betrokkenen, zoals uit het volgende voorval dat ik zelf meemaakte. Context: de jaarlijkse feestelijke maaltijd voor de leden van een raad van bestuur (met partner) van een zorginstelling. De secretaris van de raad had de feestaannemer er vooraf attent op gemaakt dat een persoon diabetes heeft en dat hij daarom een aangepaste maaltijd moet krijgen. Iedereen zit aan tafel. De gastvrouw verwelkomt iedereen en stelt het menu voor. Als slot vraagt ze: ‘Ik heb vernomen dat er hier een diabeet is die een aangepast menu moet krijgen. Waar zit de diabeet?’ Ik had plaatsvervangende schaamte. Zulke vraag publiek stellen getuigt niet van goede smaak. Iedereen van de groep vond dit niet gepast. Ik denk niet dat er iemand van het gezelschap zal terug komen naar dit restaurant.
Ik was aan het surfen op Internet over diabetes. Ik kwam op een blog van een groep http://blog.diabetes-vdv.be/ en die hadden het onder elkaar over ‘diabeten’. Om maar te zeggen dat het in de ene situatie kan en in een andere situatie minder gepast is. Dat geldt ook voor termen als dementerenden en gehandicapten. Spreek het liever voluit: personen met een dementie, personen met een handicap, mensen of personen met diabetes.

Hou je ook van boeken? Hoeveel boeken heb je thuis? Hoe vaak lees je een boek?
De Vlamingen hebben slechts langzaam en vrij laat een boekcultuur opgebouwd. Dit bijvoorbeeld in tegenstelling met Nederland. Als er een boek thuis was, was dit gegarandeerd Ons Kookboek van de Boerinnenbond. Nog altijd op de markt en omwille van zijn volledigheid en eenvoud – voor de doorsnee keuken – een prima handleiding om te kokkerellen. Ook koks met grote naam zingen de lof van dit monument. De plaatselijke, openbare bibliotheek is enorm veranderd en heeft onmisbaar aan kwaliteit gewonnen. Naast boeken, tijdschriften, kranten, leeshoeken, DVD’s en cd-roms zijn er internetmogelijkheden. De bibliotheek is het aangewezen middel om als plaatselijk ‘kenniscentrum’ te dienen en biedt allerlei activiteiten aan jong en oud. Nog al wat mensen gaan niet naar de boekenbeurs en houden toch van boeken. Ze vinden het daar te druk en het grote aanbod demotiveert eerder dan te stimuleren. Deze Boekenbeurs is een uniek gebeuren. Je betaalt toegangsgeld en je krijgt geen korting op de boeken. Zij die deze beurs bezoeken, hebben speciale redenen. Zij willen boeken kopen die ze kunnen inkijken en die (soms) niet liggen in de plaatselijke boekhandel of bibliotheek. Ze willen auteurs zien en bekenden. Ze willen een halve dag boeken shoppen in een voor hen aangename drukte. De Boekenbeurs in Antwerpen zit er bijna: van op woensdag 31 oktober t.e.m. zondag 11 november 2007. Elk jaar lokt die beurs (sommigen spreken van een boekenkermis) duizenden bezoekers. De standhouders verkopen de boeken rechtstreeks en zonder korting. Zo proberen ze hun investering (personeel, huur, receptie…) terug te verdienen. Als je de Boekenbeurs in de huiskamer wil beleven surf naar http://www.boekenbeurs.be
 "Info daaruit: 10.000 m² boeken in Antwerp Expo. Nergens zijn er zoveel boeken en schrijvers bij elkaar te vinden en dat maakt de Boekenbeurs één van de belangrijkste culturele manifestaties van Vlaanderen. Dit jaar zijn er zo'n 115 stands van uitgevers, importeurs en boekhandelaars te ontdekken, en er komen honderden auteurs uit binnen- en buitenland op bezoek. Daarnaast word je ook dit jaar weer verwend met een uitgebreid gratis programma - de Boekenverdieping - met lezingen, auteursgesprekken en workshops." In onze samenleving waar de computertoepassingen (er zijn ook digitale boeken en virtuele bibliotheken) zullen de ‘echte’ boeken die je kunt voelen, erin kunt bladeren, kunt ruiken, kunt koesteren blijven bestaan. De Boekenbeurs draagt daartoe bij. Tot volgend jaar Boekenbeurs.

Eerlijk over eten

Geerdt Machiels besprak op 17 augustus 2007 in DS (Letteren - Wetenschap) een groot project van de BBC The truth about food.  zie ook  http://www.bbc.co.uk/sn/humanbody/truthaboutfood/
Onlangs verscheen een bijhorend boek in vertaling: Jill Fullerton-Smith The truth about food. Eerlijk over eten. Bruna, 240 blz., 24,95.

Ik sprokkelde uit de bespreking enkele ideeën uit: Dikke mensen onderschatten stelselmatig hoeveel calorieën ze binnenkrijgen. Zuivel, en vooral het calcium dat erin zit, verhoogt de hoeveelheid vetten die langs de darm afgescheiden worden. Grote porties verleiden tot dooreten. Tijdens het eten televisie kijken, verhindert dat we de signalen van verzadiging van ons lichaam opmerken. Leer broccoli eten (ook kinderen); eet soep: water dat door groenten gemixt is geeft langer een verzadigd gevoel. Eet genoeg tomaten, dat is goed voor de huid.

Hij besluit:

"... Veel van het onderzoek is langlopend en nog niet afgerond. Veel proeven gebeurden met te weinig mensen om een definitief oordeel te kunnen vellen. Maar zo werkt wetenschap. Met veel twijfels, met vallen en opstaan. Door te leren leven met onzekerheid in een complexe wereld. Dat krijg je tussen de regels mee en is wellicht even belangrijk als het pleidooi om te blijven genieten van eten en drinken."

Een dikke tomaat, een portie broccoli en soep voor Geerdt Machiels.

Historische multimediale evocatie nieuwe stijl in Le Mans. Lezers van mijn weblog weet ik dat ik het gebruik van multimedia voor toeristen bijzonder belangrijk vind. Voorbeelden in ons land zijn de historische evocaties in Bouillon (Kruistochten - Godfried van Bouillon) en Ieper (Wereldoorlog 1). Kennissen hadden ons attent gemaakt op de realisaties in Le Mans. We waren tot nog toe altijd deze stad voorbij gereden, deze keer zouden we er een tweedaagse van maken. Achteraf gezien waren we tevreden met deze keuze. In het middeleeuwse stadsgedeelte, de Cité Plantagenêt, is de toeristische topper nummer één La Nuit des Chimères. Op vier verschillende plaatsen worden videofilms en reusachtige digitale beelden op de eeuwenoude monumenten geprojecteerd begeleid door aangepaste muziek. Poëtisch, prachtige beelden, evocatief en historisch correct (beelden uit de historische bronnen). Naar onze mening: het voorbeeld van een nieuwe stijl licht- en klankspel. Het hemels concert: op de façade van Saint-Julien. Eerst projecties van middeleeuwse verluchte handschriften, verdures en groentapijten. Dan verschijnen de zingende engelen begeleid door middeleeuwse instrumenten. De kathedraal Saint - Julien is een van de grootste kerken in Frankrijk met op het kruisgewelf: musicerende en zingende engelen, hoogtepunten van de gotische schilderkunst. Banket: in de voorhof van de muziekschool een multimediale evocatie van Hendrik II Plantagenet en andere feestvierders met kleurrijke attracties door troubadours en acrobaten. Het fantastisch defilé: evocatie van de geschiedenis van Le Mans op de Romeinse muur (zeer goed bewaard) van Le Mans en huizen erboven op een scherm van 180 op 40 meter. Het Romeins theater: dansen, gladiatoren, riddertaferelen met draken en jonkvrouwen. Duurtijd: twee uur wandeling bewegwijzerd met toverlantaarnbeelden. Voor een voorproefje of een nasmaakje http://www.nuitdeschimeres.fr/

Taai ongerief
In mijn rondgang om voorbeelden te krijgen omtrent taai ongerief (kleine zaken die wrevel,  ongeduld...opwekken), kreeg ik onlangs twee voorbeelden. Ze hielden verband met de kunstmatige nagels die sommige vrouwen hebben.
Je herkent deze nagels onmiddellijk: wat langer, opvallender en ze worden geregeld gedemonstreerd om ze doen opvallen.
Eerste soort ongerief: aan de kassa zijn er persoonsleden met opvallende kunstnagels. Het nadeel ervan is dat ze zeer behoedzaam omgaan bij het inscannen van de producten. Ze schenken meer aandacht aan mogelijke schade aan de nagels dan aan het product en aan de klant. Sommige klanten denken dat dit de verrichtingen vertraagt.
Tweede soort ongerief door de lange kunstnagels: typen op het toetsenbord van kasregisters en  typmachines. Hier dezelfde opmerking: men krijgt het gevoel dat dit vertragend werkt.