Wij hebben het uitgesproken genoegen gesmaakt maandagnamiddag 20 oktober 2008 een stukje van de plenaire zitting van het Europees Parlement mee te maken in Straatsburg, als stille toehoorder.
Bijna 500 miljoen Europese vrouwen en mannen uit 27 landen hebben zich laten verenigen in een Unie die de nationale staten overkoepelt met het oogmerk meer welvaart en geluk te brengen. In ruil worden wij geacht onze identiteiten af te leveren en wordt de democratie herleid tot het niveau van kikkers die door hun gekwaak hopen de volle maan op de vlucht te jagen.
Aan ons optimisme over deze instelling mag u geredelijk twijfelen, aan onze zin voor realisme bij voorkeur niet. Dit is niet het Europa waar August Vermeylen, die ook niet meer was dan het product van zijn woelige tijd, ons toe opriep, dit is zeker niet het overkoepelend instituut waar wij in onze jeugd enthousiast met mekaar over redetwistten. Europa is een machtige Big Brother die de democratie platwalst en wat er van resteert overlaat aan dromers en fantasten die overladen worden met centen en égards en de illusie van de behoeders te zijn van beslissingen uit ongrijpbare cenakels.
Het gebouw in Straatsburg, dat u ietsje lager terugvindt samen met het schilderij van Pieter Breugels Toren van Babel, is een indrukwekkende ronde ton, naast het water met veel glas, metaal en hout. Het moet een onmetelijk fortuin gekost hebben en alleen om deze indrukwekkende architecturale aanwezigheid zal Frankrijk er niet aan denken om de zetel van Europa naar Brussel te verhuizen : het prestige van Straatsburg moet niet veel onderdoen voor dit van Versailles, bij wijze van symbolische vergelijking in de tijd.
785 verkozenen uit 27 landen voor 500 miljoen Europeanen
Als wij het goed hebben bestaat de totale jaarbegroting van de Unie uit 815 miljard euri, dit is tweeendertigduizend zeshonderd miljard frank. Met dergelijk budget kan het optrekken een Toren van Babel geen probleem vormen. Ook als het dak tussendoor instort.
In dat gebouw kwamen wij met een groep, goed van de tongriem gesneden en overtuigde Vlamingen toe rond 5 uur in de namiddag om even de sfeer te snuiven en in beate bewondering een stukje van de drukke activiteiten van de respectieve 785 verkozenen der 27 lidstaten mee te maken.
In een gigantische ronde zaal verdeeld over 11 estrades ingedeeld in 8 spievormige segmenten vervullen de dames en heren hun openbare werkzaamheden. Het onthaal dat de bezoekende burger te beurt valt, is vriendelijk en correct en vanaf het ronde publieksgedeelte (keurige zetels met individuele geluidsinstallatie) kunnen honderden gegadigden de zitting volgen. Er wordt ook regelmatig aan herinnerd dat de plenaire zitting slechts een stukje vertegenwoordigt van de harde activiteiten, want het meeste gebeurt in de commissies (en achter gesloten deuren, om het even niet-parlementair te zeggen). Dit Euro-parlement bezit een structuur en een reglement dat, alle moderne technieken te spijt, gebaseerd is op negentiende eeuwse geplogenheden. Men levert zelfs geen inspanning om het zogenaamde democratische hoogtepunt dat een voltallige zitting kan zijn, enige luister te verlenen, door ander activiteiten er voor te laten wijken. Het samenvallen van zittingen is overal ter wereld een zelfde excuus om de afwezigheden goed te praten.
60 seconden fantasmen, achterklap, electorale prietpraat
Dames en Heren, elke spreker krijgt 60 (zestig) seconden om een vooraf aangekondigd thema toe te lichten. Ieder doet dat in zijn eigen taal, wat respectvol is. 700 tolken en vertalers zijn in dienst van het Euro-parlement, om niet alleen de vliegende woorden maar ook de geschreven blijvende woorden om te zetten in de 23 erkende talen. (sommige landen hebben een gemeenschappelijk taal zoals Duitsland en Oostenrijk, vandaar iets minder talen dan lidstaten).
Verwachtingsvol vlijden wij ons neer op onze comfortabele zitjes, hoofdtelefoon over de oren en toen opende zich voor ons de wondere wereld van de klankrijkdom in Europa. Van de 785 verkozenen waren er ruim een dertigtal aanwezigen, wat een behoorlijke score vertegenwoordigt van ruim 4%, maar op het loopplatform achter de zetels was er heel wat beweging van aanlopende figuren die, gekleed in jas, en al dan niet beladen met wielkoffers of plastiek zakken zoals daklozen, hun handtekening kwamen plaatsen en vervolgens verdwenen. Enkelen dwarrelden de zaal in, hetzij om wat bij te praten met de schaarse aanwezigen, hetzij om zich zuchtend te ontdoen van hun spullen en zich over te geven aan enige weldadige rust.
Extreem rechts en de financiële crisis.
U heeft de sfeer beet ?
De geluidsinstallatie vertoonde nukken tijdens de diverse tussenkomsten ; gelukkig was de voorzitter niet op de hoogte van onze aanwezigheid in de publieke tribune anders waren wij zeker verantwoordelijk gesteld voor de technische mankementen. We hoorden live de sprekers in hun landstalen en tegelijk de erg vlotte vertalingen die telkens door een andere stem ingesproken werden in de koptelefoons. Het waren opmerkelijke tussenkomsten over de meest diverse onderwerpen. Een man die een balkantaal sprak had het over consumentenbescherming, zoals mijn kleindochter van veertien dat zou doen, tamelijk rudimentair maar denkelijk deed de man dat om door zijn nationale achterban volgend jaar nog een rondje te mogen meelopen. Een vrouw, met een kapsel als een Schotse nevelvlek en met een niet te definiëren taal uit een boek van Tolkien, koppelde bezorgdheid over de financiële crisis aan een totaal onverwacht ander maatschappelijk aspect. Haar 60 secondes besteedde zij aan het volgende : "Mijnheer de Voorzitter, Er is een grote crisis aan de gang in de financiële wereld en ik ben blij dat Europa zijn verantwoordelijkheid neemt. Maar laten we niet vergeten dat er in Oostenrijk verkiezingen hebben plaatsgevonden en dat extreem-rechts 30% van de stemmen heeft vergaard. Dat is veel erger dan de financiële crisis vind ik en wij moeten al onze krachten bundelen om te voorkomen dat extreem-rechts ons naar de ondergang zal voeren. Ik dank u." Twee figuren klopten moedeloos de handen in mekaar, de Nevelvlek zette zich tevreden neer en pakte haar boeltje bij mekaar. Hopelijk op weg naar Nergensland.
Een andere vrouw was in een andere onverstaanbare taal begonnen met een kortverhaal over bomen met wie zij regelmatig contact of knuffelmomenten bleek te beleven maar die tekenen begonnen te vertonen van diepe weemoed naar de tijd van toen. Ook deze verkozene werd bedankt door de voorzitter. En zo bleef dat doorgaan. Er volgt geen debat, er is geen opvolging voor deze uitingen van zeer individuele gevoelens, dit is vooral een buitenkansje voor de verkozenen om aan hun kiezers te laten weten dat zij in Euronazië wat te vertellen hebben.
Tussendoor haperde de geluidsinstallatie en sommigen moesten plaatsnemen achter andere microfoons dan die voor het eigen gebruik. Dit zorgde telkens voor enige spanning en afleiding en er werden grapjes over gemaakt die trouw vertaald werden in het Nederlands op een vlakke effen toon, wat het geheel nog schrijnender maakte. Tolk zijn in het Euro-parlement is géén komische bezigheid.
Na een kwartier werden wij verzocht op te stappen. Wij hadden onze rol vervuld als beate bewonderaars van het indrukwekkende schouwspel van de democratie.
Onder de vlaggen van de lidstaten is een verhoogje getimmerd waar we voor een foto mochten naast mekaar staan en tevreden glimlachen.
Er waren gelukkig meerdere leden van onze groep die dat niet wensten. 's Avonds stond er choucroute op het menu en kwam Filip Claeys, de betere en beschaafde parlementair, ons opmonteren met een afstandelijke maar realistische uiteenzetting over de Europese Unie. Als we verlost zijn van de onstaat belgië zal de EU beter te verteren zijn. Misschien.
Ray
Villa
