
Gerard Walschap, overbuurman van Elsschot in de Lemméstraat
Willem Elsschot stond er niet bepaald om bekend een mededeelzaam man te zijn. Zelfs in zijn naaste kennissenkring was hij eerder de koele observator dan de spontane prater. Het baart dan ook geen verbazing dat het tussen het gezin De Ridder en het gezin Walschap, die tientallen jaren in de Lemméstraat buren geweest waren, zelden of nooit tot een contact die naam waardig kwam. Als Elsschot en Gerard Walschap elkaar tegenkwamen vergenoegden zij er zich mee de hand op te steken en elkaar bij de voornaam te noemen, meer ook niet. Het was in de eerste plaats Elsschot die zich weigerachtig opstelde tegenover een diepere toenadering. Hij zag in Walschap een enge, benepen katholiek die deel uitmaakte van het viertal dat bij de publicatie van Tjip in "Forum" een ironische passage over de maagdelijkheid van Maria wilde doen schrappen. En dat lag hem blijkbaar zwaar op de maag.
Een andere literaire grootheid, Marnix Gijsen, vond dit tekort aan communicatie tussen de twee grote Vlaamse schrijvers maar niets en regelde een ontmoeting die vlot verliep, maar tot een verlengstuk kwam het niet.
Elsschot is ook altijd weggebleven uit het literaire wereldje. Hij was zich wel bewust van zijn waarde als auteur, doch door katholiek Vlaanderen voelde hij zich niet erkend. Dat verklaart ook dat hij nooit lid was geworden van de Academie en toen het eindelijk zo ver was dat hij voorgedragen werd, was hij van mening dat het te laat was. Veel vroeger was hij evenwel lid geworden van de Leidse Maatschappij voor Taal- en Letterkunde. Toen gaven ze daar nog een diploma voor en dat hing, keurig ingelijst, tegen de muur in zijn werkkamer. Het mooiste bewijs dat hij wel belang hechtte aan erkenning. Wat ook niet meer dan logisch was.
Maar hoe afstandelijk Willem Elsschot zich ook opstelde tegenover het gezin Walschap, des te meer stelde hij zich open voor Lieven, de zoon van Gerard. Vooral de laatste twee jaar voor zijn dood stond hij er op dat Lieven hem dagelijks een bezoek bracht tijdens hetwelk dan de dagelijkse gebeurtenissen besproken werden.
Uit een interview van Lieven Walschap (vermoedelijk) verschenen in Humo onder de titel "De laatste dagen van Willem Elsschot" valt te noteren:
Elsschot was totaal anders dan de mensen met wie ik tot dan toe te maken had. Hij was zo ondogmatisch. Niet tegen het geloof, maar gewoon ongelovig. Hij was totaal vrij, die man. En ook zijn maatstaven van goed en kwaad waren bij hem heel anders. Hij vertrok van een geheel ander standpunt. Ik vertelde hem altijd alles en hij reageerde dan wel, maar gaf nooit een oordeel. Dat hij heel Vlaamsgezind was kon hij niet wegsteken, maar het ging hem vooral over het sociale aspect van de taalstrijd, de algemene politiek van uitbuiting terwijl het geld in handen was van de Franstalige baronnen. Hij was heel maatschappijkritisch ingesteld en trok altijd partij voor de verliezer, de verdrukte, de underdog, de sukkelaar.
Over de verkiezing van Eisenhower zei hij dat hij had horen zeggen, maar ik geloof dat hij dat zelf uitgevonden had: "I like Ike zijn laik in het slaik." En in de koude oorlog was hij sterk pro de Russen, zodanig anti-Amerikaans was hij, hij heeft de Amerikanen nooit vertrouwd
Tevens was hij voorstander van de revolutie tegen de op kapitalisme geschoeide samenleving, die was de vijand, de grote boeman. Maar vandaar tot beweren dat hij een partijman was, een partijsocialist, was duidelijk een brug te ver; in dat opzicht voelde hij geen enkele affiniteit.
Hij hield ervan over kunst te praten en sprak altijd heel enthousiast over dingen die hij mooi vond. Tegenover abstracte kunst stond hij eerder sceptisch, hij hield echter wel veel van Permeke, Jespers, Ensor en de Brakeleer.
Bovendien had hij ook een goed gestoffeerde discotheek, veel platen van Bach, Vivaldi en liederen van Schubert. Soms zong hij wel mee, na een goed glas wijn, met hese stem en dan gebeurde het niet zelden dat de tranen hem van de kaken rolden. Hij was heel emotioneel, wat niet belette dat hij ook verschrikkelijk nuchter kon zijn. Op die ogenblikken onderging hij precies een gedaanteverwisseling. Je stond altijd voor verrassingen door zijn gezegdes, een totale non-conformist. Voor 95 percent vond ik hem Laarmans, er zat ook wel Boorman in, maar ik heb hem gekend als een buitengewoon, lieve romantische man.
Hij had een groot begrip voor de kleinheid van de mensen, het zielige, het onvolmaakte. En hij kon niet dulden dat iemand in gezelschap uitgelachen of gekwetst werd. Zelf was hij heel licht geraakt, wat niet belette dat hij het zeker en vast nooit liet merken.
De bijbel vond hij een prachtig boek. Dat verhaal van Job, de verplettering op zijn mesthoop, greep hem geweldig aan. Hij heeft het heel dikwijls aangehaald. De dingen die hem getroffen hadden, daar leefde hij mee, die kende hij van buiten. En als de tong wat los kwam na het nuttigen van een alcoholisch drankje, droeg hij hele brokken voor uit Reinaart de Vos. Hij legde verbanden tussen de woorden in het oude Vlaams en het hedendaagse Vlaamse dialect. Hij muntte daarin uit en hij beweerde dat dit hem geholpen had. De gedichten van Villon kende hij helemaal uit het hoofd. Hele stukken citeerde hij en bracht ze dikwijls in de conversatie te pas. "De onzichtbare man" van Wells, "The portrait of Dorian Gray" van Oscar Wilde waren boeken die hij dikwijls aanhaalde. Over zijn eigen werk sprak hij alleen als ik erover begon.
Ik heb nooit zo iemand ontmoet.
Het klopt dat Elsschot het Vlaams gedachtegoed zeer genegen was. Het bracht hem er zelfs toe een huldebetoon aan Cyriel Verschaeve te schrijven zulks op vraag van Karel Dillen. Al moeten we daar volledigheidshalve aan toevoegen dat hij op dit ogenblik niet kon bevroeden dat Karel Dillen in een later stadium het Vlaams Blok zou oprichten. En hij zag wel iets in een oude, eigenwijze dichter als Verschaeve, die dwars door alles heen de Vlaamse zaak diende. Hij vond van zichzelf dat hij dat te weinig gedaan had.
Elsschot was een humanist pur sang, hij respecteerde ieders geloofsovertuiging. Iemand die katholiek dacht en daar oprecht voor uitkwam was prima, zoals ook een communistische vrijdenker zijn gang mocht gaan, zoals zelfs notoir foute mensen recht hadden op hun opvatting. Hij respecteerde gewoon ieders overtuiging, gesteld dat die niet leidde tot bloed aan de vingers.
Meer over deze boeiende persoonlijkheid in een volgend artikel.
Raymond.
9 reacties op dit bericht
Daar...
Een persbericht van Libertas-Europa.
Deze week publiceerde de denktank Open Europe een onderzoek naar de feitelijke verloning van de leden van de Europese Commissie.
Naast hun basisloon van 230,000 EUR trekken Eurocommissarissen immers ook nog onkostenvergoedingen. Zelfs een uitgavenpost als “entertainment” mogen zij inbrengen bij de Europese Commissie. Tenslotte geniet elk lid van de Europese Commissie ook nog van een weergaloos pensioenplan, en dat allemaal op de kap van de belastingbetaler. Deze zelfverrijkende praktijk is onaanvaardbaar. Zeker in een tijd van crisis waarbij hardwerkende Europeanen hun spaarcenten en pensioenfondsen in rook zien opgaan.
Opvallende cijfers in het Open Europe-onderzoek omvatten 7,000 EUR voor “entertainment” per Eurocommissaris en 17,000 EUR voor José Manuel Barroso, en de post huisvesting die goed is voor tussen 35,000 EUR en 43,000 EUR. Verder vinden wij het bevreemdend te moeten vaststellen dat het salaris van Barroso, de niet-verkozen Voorzitter van de Europese Commissie, ten belopen van 293,000 EUR nagenoeg identiek is aan dat van Barack Obama, de democratisch verkozen President van de Verenigde Staten.
Maar pas wanneer we kijken naar de pensioenregeling van de leden van de Europese Commissie wordt de situatie echt hemeltergend. Elke Eurocommissaris krijgt immers een relocatiepremie van 19,000 EUR en een “overgangspremie” gedurende drie jaar. Die laatste premie bedraagt 286,000 EUR voor de meest recent benoemde Eurocommissaris, barones Caroline Ashton, en loopt bij de andere Commissieleden nog verder op. José Manuel Barroso kan zelfs aanspraak maken op een premie van 439,000 EUR. Volgens Open Europe bedragen alle pensioenplannen voor de uittredende Europese Commissarissen samen in totaal bijna 23 miljoen EUR.
Nederlands Eurocommissaris Neelie Kroes houdt aan haar vijfjarig verblijf in de Europese Commissie dan ook de niet onaardige som van 2,3 miljoen EUR over, waarvan meer dan 1,4 miljoen EUR aan lonen en vergoedingen, en bijna 900,000 EUR aan pensioenplannen. (zie ook: www.openeurope.org.uk)
Deze cijfers tonen opnieuw aan dat de Europese Commissie geen voeling meer heeft met de burgers. Het is wraakroepend dat zuurverdiende centen van de Europese belastingbetalers in deze zware economische tijden afgeroomd worden om een niet-verkozen wereldvreemde ivorentoren-elite in weelde te laten baden. Terwijl gewone mensen de eindjes niet meer aan elkaar kunnen knopen en hun spaarcenten en pensioenen verliezen, worden zij verplicht om extravagante bonuspakketten te financieren voor de Eurocraten.
Libertas wil het budget van de Europese Unie met 10 miljard EUR verminderen door de administraties te hervormen, verspillingen van belastinggeld tegen te gaan en een efficiënter besluitsysteem ingang te doen vinden. De Europese Unie moet terug ten dienste van haar burgers staan. (zie ook: www.libertas.eu)
Libertas is een pan- én pro-Europese beweging die meer democratie, aansprakelijkheid en transparantie nastreeft binnen de instellingen van de Europese Unie. In juni 2009 zal Libertas in alle 27 EU-lidstaten kandidaten naar voren schuiven voor de Europese verkiezingen. Dit is de allereerste maal dat een heuse pan-Europese partij aan EU-verkiezingen zal deelnemen.
HELP!!!!!!
Heb meer dan twee maanden zonder internet gezeten en nu moet ik daar ineens zo'n zeventienhonderd stukjes van de Angeltjes inhalen. Heeft er iemand een samenvatting? Liefst heel bondig, max. 40 blz. of zo.
Tout va très bien !
Alles gaat zeer goed mevrouw, afgezien van een nimmendalletje ...
Lucky zegt: Wie gelooft die mensen nog!
Blogronde..
Gvjansens doet beter ! een fragment
ze moeten daar zelfs niet zat zijn om te zeveren !!!
http://www.gva.be/antwerpen/antwerpen/antwerpen-zendt-meeste-jonge-boefjes-naar-everberg-3.aspx
vanuit 4*hotel ! goed nieuws uit le standaard.
Jeugdcriminaliteit is van alle tijden
BRUSSEL - Op het colloquium over jeugddelinquentie, gisteren in Brussel, benadrukten de sprekers dat er geen reden tot paniek is.
Het is niet omdat politiek en media veel aandacht besteden aan jeugdige misdadigers dat er nu veel meer zijn dan vroeger. Dat was de rode draad door de lezingen op het colloquium over jeugddelinquentie, gisteren, in het Brusselse hotel Husa President Park.n na het nuttigen van enkele flessen chateau petrus !
Verder gaven de sprekers vooral een overzicht van de beschikbare cijfers . Behalve de zorgwekkende situatie in Antwerpen waren daarin geen opvallende tendensen. Vermeldenswaardig is wel dat het aantal gewelddelicten (lees incidentjes) tussen 2005 en 2008 licht is gestegen.
De conferentie was een initiatief van de vorige minister van Justitie, Jo Vandeurzen (CD&V). Zijn opvolger, Stefaan De Clerck, heeft dat overgenomen. De Nederlandse criminoloog Peter van der Laan zei de maatschappelijke aandacht voor jeugdcriminaliteit wel te begrijpen. Hij ziet de gevoeligheid verschuiven: 'Vroeger maakte niemand een probleem van een groep jongeren die op straat samentroepte. Ze zorgden hoogstens voor overlast. Nu zit dat al in de sfeer van jeugddelinquentie.'
maar verder niets om u, zorgen te maken.
volgende vergadering in het Hilton hotel op 28 december !
Who the fuck...
Le beau didier is gekwoeest !
Opgemerkte aanwezige op het congres was huidig clochard en Europees postjesjager van Open Vld Guy Verhofstadt, die er fel werd toegejuicht. Verhofstadt kwam zijn steun betuigen aan de MR. Nieuwe details over zijn eigen toekomstplannen, gaf hij niet.
"PS hangt fout beeld van liberalisme op"
Louis Michel voorspelde dat het verkiezingsdebat zal worden gebruikt om het liberalisme te diaboliseren. Hij beschuldigde links ervan een fout beeld op te hangen van het liberalisme, door het als synoniem van ongebreideld kapitalisme af te schilderen.
Reynders voelt zich "gekwoeetst"
Reynders zelf zei, verwijzend naar de redding van Fortis, fier te zijn om deel te hebben uitgemaakt van diegenen die er alles aan hebben gedaan om de boel aan frankrijk te verkopen. Hij zegt "gekwoeetst" te zijn door de aanvallen op zijn persoon.
Gevraagd naar persoonlijke ambities, zei Michel "beschikbaar" te zijn voor alles wat geld opbrengt.
Verhofstad werd fel toegejuicht op het MR congres!
Avec Guy c'est idéal ! Dat hebben de vlamingen 8 jaar gemerkt .
En ...
Iedereen daarheen !