| De familie De Ridder in de tuin van hun woning aan de Zuiderlei 142 (nu Amerikalei) te Antwerpen, 1917. Staand van links naar rechts: Walter de Ridder, Willem Elsschot, de meid. Zittend van links naar rechts: Willem de Ridder, Adèle de Ridder, Jeannetta Jozephina (Fine) De Ridder-Scheurwegen met Jan de Ridder op haar schoot, Anna de Ridder |
2000 is Elsschotjaar (1882-1960). De expo “Van De Ridder tot Elsschot” zet de toon voor de rist herdenkingen die lopen tot mei 2001 en vormt de aanloop tot 31 mei. Dan is de Antwerpse schrijver precies 40 jaar dood. In het museum ontdubbelt de man zich tot Alfons De Ridder en Willem Elsschot: de huisvader en de schrijver. Er worden nogal wat familieprenten uit de oude doos gehaald, waaruit de pater familias naar voren treedt. Pa De Ridder heeft nauwelijks wat van de schrijver Elsschot. We zochten de drie overblijvende kinderen Anna, Jan en Ida op. Hun getuigenissen maken een uitzonderlijk portret van Alfons De Ridder. Deze bijlage van Gazet van Antwerpen is een eerbetoon aan de fiere Antwerpenaar die Elsschot was. Aan de man van het grote, kleine oeuvre met de uitgepuurde stijl. Ze is er om te lezen en te bewaren. In de buurt van uw verzamelde werk van Elsschot, natuurlijk.
Dat schreef Martine Cuyt, literair redactrice bij Gazet van Antwerpen, als inleiding bij de “Bijlage bij het Elsschotjaar 2000”.
Dat “lezen en bewaren” hadden wij al gedaan. We gaan nu nog een stapje verder met deze waardevolle “Bijlage bij het Elschotjaar 2000”, halen er naar Angeltjes-normen de belangrijkste brokken uit en schotelen ze de lezers van deze rubriek voor. Omdat voor hen alleen het allerbeste goed genoeg is. En onder hetzelfde motto: lezen en bewaren!
“HIJ LEERDE MIJ GELUKKIG ZIJN”
Dochter Anna De Ridder (intussen overleden- Raymond)
Wat was vaders geliefkoosde bezigheid?
Aan zijn pijpeke trekken. Dat denk ik tenminste. Of misschien nog iets liever: zijn sjiek van links naar rechts bewegen in zijn mond. Ik zag dat aan de dikte van zijn kaak.
Waar had hij een zwak voor?
(Zonder aarzeling met gegier). Voor mij. Ik ging nogal veel naar huis. Mijn oudste zuster woonde in Brussel, Idaake in Mechelen, Jan in Parijs en Walter in Brussel. Papa (lees pepaa) deed altijd open. “t’Is ons Anna,” zei hij op een dag. “Kom binnen. Als er gebeld wordt doe ik altijd zelf open want ik verwacht een Hollandse journalist.” Ik hoorde de Hollandse journalist vragen: “Willem Elsschot, u heeft vele kinderen, niemand die u opvolgt met schrijven?” Ik hoorde hem antwoorden: “Neen, geen enkel.” En toen: “Er is er wel een waarin ik mij totaal terugvind: Anna. Zoudt ge haar graag leren kennen? Draai u om, ze staat daar achter u, met een voorschot aan.” Ikke weg, terug naar de pompbak. (Giert het uit).
Hoe was hij als vader?
Streng, maar rechtvaardig. Als ge een beetje intelligent zijt, neemt ge belangrijke dingen niet licht op.
Kon u met hem praten?
Zeker. Als hij in zijn lederen stoel zat met velouren kussen, dan haastte ik mij altijd in de zetel tegenover hem. Vroeg hij: “Beginnen wij eraan, Anna?” Dat waren serieuze gesprekken over klassieke muziek, geweldige discussies soms ook. Ons onderwerp van gesprek liep meestal uit op lachen. Hij was kolosaal spiritueel.
Over zijn boeken gesproken met hem?
Neen. Nooit. Ik weet niet wat de reden was. Hij moet wel gevoeld hebben dat er boeken waren die ik zo goed als van buiten kende, allez, bij wijze van spreken bijna van buiten. Hij had wel een idee van wie wat gelezen had. “Mijn kleinzoon Willem heeft nooit wat gelezen van mij”, zei hij een keer tegen me.
Wat vond hij erg?
Op een bepaald moment vroeg ik hem: “Pa, waar zoudt ge niet mee kunnen leven?” “Wat ik erg vind?” vroeg hij. “Ik vraag het u”, zei ik. “Ten eerste liegen”, antwoordde hij. “Als ge dat ondervonden hebt, is het nooit meer hetzelfde. Ten tweede: gierigheid, daar kan ik helemaal niet mee leven.” En ten derde ben ik vergeten.
Hoe noemde hij u?
Anna. Vic (haar echtgenoot. Raym.) noemde mij wel eens Anneke, maar dat had hij niet gaarne. Aan een naam torn je niet, zei hij altijd.
Waarin gelijkt u op uw vader?
Da’s moeilijk te zeggen. Laat dat de anderen maar doen. (Wanneer Jan Maniewski er een jeugdfoto van Elsschot bij haalt, gelijken voorhoofd en kin).
Wat was de meest kenmerkende houding van papa?
Na ’t eten deed hij graag een dutje. Dan klopte hij eerst zijn pijp uit en legde een gazet over zijn gezicht, want er mocht geen vlieg in de omtrek zijn. Bij zijn dutje had hij niet graag kinderen rond de oren. Ik woonde nog in de Lemméstraat, omdat wij nog geen woonst hadden gevonden. “Curieus, hè”, zei pa. “Ik was half in slaap en toen dacht ik: hier vliegt een dol rond mij.” Mijn zoontje Willem had de hele tijd rondjes zitten lopen rond zijn fauteuil
Ik zie hem nog in die fauteuil zitten. Aan zijn gezicht en de manier waarop hij aan zijn pijp trok, wist ik dat hij aan het denken was.
Wat was zijn lievelingsgerecht?
Da’s heel gemakkelijk: stokvis. En pilaf, een Arabisch gerecht: rijst met schapenvlees. Goh, wat nog, hij was zo’n kleine eter. Zure vis, ja, maar geen pekelharing, die aten wij ’s nachts op als we waren gaan dansen. Vroeg ons moeder ’s morgens: “Waar is nu die haring naartoe?” En ik en mijn broer Willem: “Als we dat eens wisten.”
Wat dronk Elsschot graag?
Een goed glas wijn, op het goede moment. Een heel goeie borrel. Nooit Belgische jenever. “heeft geen smaak”, zei hij. Schiedam, Bols, wat ben ik allemaal gaan kopen….
Wat heeft u van hem geleerd?
Gelukkig zijn, niet knorren. Ik had mijn energie van bij mijn geboorte en die zou ik behouden.
Nog een mooie anekdote?
Er was eens een huishouden met een kat en een papegaai en dat kwam niet overeen. Die papegaai met zijn grote mond zat altijd af te geven op die kat. Op een keer had de poes de papegaai te stekken, trap af, kelder in. En toen zei de papegaai tegen de kat: “Wij gaan nogal ne gang, he poezeke?” (Lacht aanstekelijk) Hij vertelde dergelijke dingen graag, werkte graag met woordspelingen: “Henrieke?” “Aan watte, ma?” Maar vuile, vulgaire moppen, dat niet. Dat kon hij niet verdragen.
Welk boek van Elsschot is u het liefst?
Het schoonste? Da’s navenant uw eigen humeur. Als ik een beetje in de put zit, ga ik zeker niet “Villa des Roses” lezen.
Ik vind de boeken magnifiek, ik heb ze gelezen en herlezen. En iedere keer ontdek ik er iets nieuws in. Weet ge dat ik spijt had dat ik die mensen allemaal kende? Zo scherp beschreef hij ze.
Weet ge wat ik onlangs nog eens heb herlezen? “Het Tankschip”. En da’s mij kolossaal meegevallen. Het tweede deel is zo plezierig dat ik ben moeten stoppen met lezen van het lachen. Van een geestigheid, ja, da’s nu het woord, geestigheid!
Wordt Elsschot naar waarde geschat?
Hangt af van de tijd. Voor de moment heel erg. Alleen als ge afgaat op het feit dat op school Elsschot verplicht is. Om te lezen en dus te leren.
Wat is de grootste legende over Elsschot?
Dat hij van school is gesmeten. Daar is niets van aan. Dat heeft hij me zelf verteld. Hij wilde daar weg. Hij had een “kazaksken” klaarstaan en tijdens de recreatie is hij het afgebold. Hij wou ermee stoppen.
Wat moet er gebeuren in dit Elsschotjaar?
Ik wil al lang een brief schrijven aan Leona Detiège. Krijgt ge briefkes in uw bus: “Antwerpen, houd uw stad rein.” Allez, kijkt nu naar dat beeld van vader: om te schreien, beschilderd, de duiven doen er hun gevoeg op. Allez, die duiven zou hij nog “plezant” gevonden hebben. Maar die spuitbussen, nee.
Ze hebben vader daar in een kot gezet, met bankskes rond waar de mensen hun boterhammeke eten en achteraf hun buskes hier en buskes daar gooien. Ja, het beeld is helemaal, pepaa, maar moesten ze hem dan hoog op een paard zetten, zoals Leopold?
Dames en heren, houd uw stad rein, gaat maar eens zien naar het Mechelseplein.”
P.S. Voor het eerstvolgende interview schakelden wij Martine Cuyts bandopnemertje aan en legden ons oor te luisteren bij dochter Ida De Ridder.
Raymond
22 reacties op dit bericht
@ Sorry, beste Fee...
U zelf heb ik nog niet "de visu" ontmoet, doch Uw concurrent heeft echter wel al het voordeel van er als een "louche typ" uit te zien.
de mensen
zeker is dat ik vanaf volgende maand mijn Vlaamse vlag aan de stok hang, tot aan de kiezinge, en ik peins, als secretaris van de plaatselijke Vb afdeling (sinds verleden jaar), bij de volgende gemeente verkiezingen ook een stappeke in de poliziek te zetten. Haha, vote for mezelf to president of Flanders!
FFF= Fee For Flanders! Hoera!
de maskers vallen !
het masker van de dekker
hoe, op zo'n korte tijd
zijn ware aard getoond
...... zichzelf onttroond !
hij kon zijn waar gelaat
niet langer meer verbergen
van "waarheid en de leugen'
een eeuwenoud verhaal
............ zoveelste maal !
hij zal nu ook ervaren
lijk velen al voor hem
't zijn sterke schouders
die de weelde dragen
......... is te beklagen !
nochtans was 't allemaal
beloftevol begonnen
geen rem, geen hindernis
de euforie sloeg toe
...... de weelde moe !
@Victor
Géén bliksem-e.mail ontvangen.
Maar er zijn regels in 't leven, daar ik voor regels ben, correcte regels wel te verstaan, moet men de'n aandrager nooit vergeten als er met bloemen gestrooid wordt.
U zult wel begrijpen dat ik géén bloemen heb voor het rood/groen/blauw/oranje ongedierte dat hier in ons land de boel verziekt én verpest voor de Vlamingen, ze zijn méér met die vreemdelingen bezig want dat is hun enige kiesvee wat overblijft, voor dat zootje volksverraders is enkel sterk vergif nodig, vroeger had men DDT in poeder!
Alhoewel, één eurocent uitgeven voor dat zootje ongeregeld is en één eurocent te veel aan.
Allen voor Vlaanderen, Vlaanderen voor én van de Vlamingen.
Meer moet dat 'voorlopig' niet zijn.
Rudolf
ik kijk er niet raar van op dat de heer Ray deze column leest en overneemt op zijn blog ! hoe wil jij een vijand bestrijden als je hem niet kent ? door (selectief) le matin te lezen weet men tenminste hoe hun pennelikkers over ons en anderen denken. en in DIT geval geeft ik hugo kramp volledig gelijk! voor mijn part mag hij elke dag zo'n column schrijven over jmdd! hij beseft maar al te goed dat zijn gelul over het VB met nazi's en skinheads en gezeik over zogezegde 'interne ruzies in 't belang' al lang geen verf meer pakken. hij beseft maar al te goed dat jmdd veel meer schade berokkent aan zijn 'vrienden' dan aan het VB ! vandaar zijn artikel vandaag in de fabeltjeskrant. er is toch geen mens die denkt dat die sloddervos aan de kant van het VB staat ! wij blijven zijn vijand nummer één, wees daar maar van overtuigd! alleen tracht hij ons dood te zwijgen !
@ Beste Jean,
Heeft U misschien een "bliksem-e-mail" gekregen van onze blogbaas nadat U HEM en z'n maat vergeten te vernoemen was ?
Ik sta verstomd
Raar keek ik op bij het lezen van dit stuk.
Leest er iemand hier de m°rgen.
En die brulboei met zijn stelletje ongeregeld moet ik helemaal niet.
geef mij maar recht toe en recht uit VB.
mvg Q
M'n excuus...
Ray en Savat, nogmaals mijn excuses.
Tot prachtig...
Victor, Senior, Jeanine, Jos, Stradi, Hubert, Josjan, Lucky9, Frans en nog diverse anderen, bedankt om elke dag zo aangenaam te maken.
Wij allen zien het en zeggen/schrijven het, de politiekers (lees: graaiers) zien het ook maar zwijgen!!!
Waarom? ze spannen de hoernalisten voor hun kar, die kruipen en likken dat menig gat zo glad is als een babywang 'om er toch maar mogen bij te horen', zielig om aan te zien.
Één zaak komt steeds naar boven, wat er ook geschreven/gelogen wordt, nl. "ZE BARSTEN VAN DE ANGST VOOR HET VLAAMS BELANG" want....als het Vlaams Belang héél sterk wordt, iets wat wij van harte wensen, dan is het gedaan met hun profitariaat, dan kan dat decadent staatscircus dat nu parasiteert op gemeenschapsgeld, de deuren sluiten, dan worden zéér véél postjes overbodig en nutteloos, dan gaan vakbonden een toontje lager zinger, en dan gaat het vakantiedorp BRTee genaamd het moeten doen met 75% MINDER klaplopers/wereldreizigers op onze kosten, dan gaan die provincievreetclubjes ander werk moeten zoeken, dan gaan die totaal overbodige én nutteloze instellingen én personen EINDELIJK gedumpt worden.
Die angst om dat allemaal te verliezen maakt de verraders wanhopig.
Het maakt wél onze dag/week/maand super.
Blijven kloppen zou ik zeggen.
Misschien wordt het nog ooit eens een democratisch land, iets waar het nu nog niet naast mag staan.
Even de Fortiskakofonie onder leiding van de speknek voor de geest halen, daar is een MEINEED gepleegd, WIE HEEFT DAAR NOG IETS OVER GEHOORD?
In een democratie zat die kerel nu achter slot en grendel, niet dus in dit leeggeplunderd apenland, hier is de leuze, 'niets aan de hand, gewoon doorgaan'.
Als nu die meineed gepleegd zou geweest zijn door een persoon met een VB-lidkaart, mensen, het land was te klein, de snertkranten hadden papier te kort, tot in het achtentwintigste knoopgat ging de familie aan de schandpaal, maar nu, nu het een van de club is geweest heerst er een overdonderde stilte!!!!
En.....zoiets noemt zich een democratie!!!!
Ga één week naar Zwitserland en men beleeft een democratie.
Geen le standard, le matin, gvj, hbvl, of wat ook voor snertkrant kan mij van mijn mening doen veranderen, integendeel, ze bewijzen elke dag opnieuw dat ik gelijk heb.
Die concentratieCamps...
Buiten wat om zich heen trappen, omdat hij door NIEMAND erkend wordt roept frustraties op bij dat stuk onbenul.
Wat moet dat toch een ONAANGENAAM leven zijn om zo je oude dag tegemoet te gaan!
Maar ja, zielepoten hebben ook recht op een leven en gezien ik een zéér grote voorstander ben van de vrije meningsuiting moet concentratieCamps ook zij ei kunnen leggen, het zijn enkel de zotten die de waanzin lezen en daar rekening mee houden.
Voor mij is links rood wat gelijk staat met de dood.
@ Stradi
Viva de"azijnpisser?
Zoals verwacht
@ jos - Recht door zee, zonder compromissen zei hij..
Ik zat al knusjes in mijn zetel, in het zonnetje en dacht: ik ben een zin vergeten: die hele show, gemanipuleerde peilingen rond DD was/is om VB te demoraliseren… ik zie dat heb je dat ineens hebt rechtsgezet…
Toch een speciale dag vandaag hoor: eerst Jan Segers in ‘De Ochtend’, dan het opiniestuk in HLN, een mailtje van een dierbare vriend met een link naar een interview met Bat Ye-or, overloop ik nog ff de GVA van zaterdag (geen tijd gehad) weer een artikel :
Bob Dylan tempert zijn hoop in Obama en vergelijkt hem met Johnson, de president die het meest heeft ontgoocheld… misschien eindigt hij wel verslagen… zegt Dylan maar misschien was Dylan alleen maar ‘blowing in the wind’?
Zijn uitlatingen zijn verrassend omdat hij eerder zo positief over Obama sprak: nu hebben we een kerel die politiek opnieuw definieert vanaf de basis… Barack Obama… Het kan verkeren zei …
En dan die brave man van mij: altijd ver weg van de politiek, steeds de woorden van zijn protestantse vader indachtig ‘moei je nooit met politiek, hou je daar ver vandaan, gaat nooit betogen’ enz enz, ze zinderen duidelijk nog na…
Wel deze morgen toen ik in een lachbui na het lezen van HLN schoot vroeg hij waarom, ik zei, zal dat vanavond wel eens uitleggen, dat duurt te lang, we moeten nog weg. Ik was mij al een hele tijd aan het afvragen, maar niet over gesproken, hoe hij die opvoeringen van JMDD en Bart de Wever op TV ervaarde, zou hij met zijn beperkte kennis over politiek te beïnvloeden zijn? Zou hij zich laten leiden ?
Dus ik vroeg: weet je al op wie je gaat stemmen? Even keek hij mij aan met in zijn ogen 2 vragen, is ze nu aan het zwansen, nee da kan ze niet en de andere was, heb ik ze wel goed verstaan… ik zweeg en ferm antwoordde hij: op het VB natuurlijk terwijl hij gelijktijdig zijn mouwen tot aan zijn ellebogen oprolde, ik zei wie gaat ge een pak slaag geven… en hij zei, ze zijn recht door zee, zonder compromissen en ik ben nog niet versleten… en rolde zijn mouwen terug naar beneden, wat een lieverd hé.
Oh what a day.
Een cordonneke?
Tjonge tjonge, ’t is allemaal zo doorzichtig, DD is de hemel in geprezen omdat de poco’s dachten dat hij stemmen ging afsnoepen van Vlaams Belang. Nu de verkiezingskoorts stijgt en gemerkt wordt dat lijst DD voor het grootste deel vooral kiezers en mandatarissen afsnoept van de traditionele partijen, is hij niet meer nuttig. Alle hens aan dek, alle middelen zijn goed om hem te kelderen, de bevriende poco media is al opgetrommeld, eerstdaags de vier nullen die hun steentje zullen bijdragen, de schandaalpers zal wel volgen. ’t Zal vlug gaan, let maar op de volgende weken, demoniseren is zowaar het handelsmerk van b.
Zo, nu kan DD aan de lijve ondervinden wat een cordon sanitaire betekend.
Dacht die brulkikker echt dat het regime hem zomaar toeliet tot de vleespotten en dat dit onland een democratie is?de aftakeling is ingezet
De Meppenkloppers op pad
Hahaha !!!!!!!!
Vanmorgen Jan Segers gehoord in ‘De Ochtend’, kraaaaken zullen ze JMDD op zijn eigen tatami mat.
Zo een doorzichtige media tactiek. Eerst schieten ze hem de hogere sferen in via gemanipuleerde peilingen, als ze nog eventjes waren doorgegaan (en hadden gedurfd) hadden ze LDD een meerderheid toegekend via die gemanipuleerde peilingen, maar dat hadden we niet meer geslikt, opgevoerd tot vervelens toe in de media. De speeltijd is voorbij, de meppenkloppers worden gescherpt... ik kom niet bij van het lachen....
Ze hebben hem euforisch gemaakt, dronken gevoerd zoals de eerste beste barmeid doet met haar klanten, om hem dan keihard op de kasseien te kieperen waar die parvenu thuishoort.
In ‘Onze Opinie’ in de papieren HLN vond ik het volgende wel goed gevonden van Jan Segers: “De luizenkam van JMDD”
“Politieke asielzoekers die elders geen onderdag vonden, zijn door DD gerugaliseerd, tot er nu ook in zijn eigen herberg geen plaats meer rest om iedereen blij te maken”
Onderdaan dat opinie stuk “De vuile was van LDD” met de ‘voorstellingen’ van de LDD kandidaten.
Marie-Rose (HOU JE TAAI MEISJE, JE KOMT ER WEL) dat had je toch goed gezien om die uit VB te houden. Niemand moet hem nog daar in Oostende, zelfs de vredelievende duivenmelkers niet.
Mais oui, dansez, Milord!
La-la-la... Bravo Milord!
La-la-la... Encore Milord!... La-la-la...
@ jos, Camps Het Licht ? Probeer eens Nuchter, Wakker of zoiets.
stukje matin
Dat die van de hoofdsponsor van de X-en van hier tot in Vladivostok dat nu al doen mag niet verbazen. Elke vogel zingt zoals hij gebekt is. Derhalve.
LDD heeft meer dan 1 eitje te pellen met de poenscheppers van de verafstoot van Gent, de loverboy de Tongeren en sa sainteté van Berlare.
So what, ldd heeft tenminste nog niets cryptofascistisch kùnnen doen. Wat niet van een andere partaai kan gezegd worden. Nietwaar jongens en meisjes van 't schoon verdiep en Vanrompuy Inc.?
Lucky zegt: derhalve is dat stukje matin niet eens goed genoeg voor toiletpapier van voor den oorlog. ..
la Concentratiecamps
En als je de door de meeste mensen ook wel als overdrijvingen waargenomen ('gepercipieerde' voor de politieke beesten) kwalificaties die hij rondstrooit reduceert tot juistere proporties, geeft hij ook wel een geloofwaardig beeld van waar men met LDD aan toe is.
Van de andere kant willen van zo'n jonge partij al die tegenstellingen natuurlijk nog meer opvallen en wordt er door het met andere zuilen en partijen verbonden journaille ook met grotere gretigheid een karikatuur van gemaakt dan als het de intriges zou betreffen binnen de klassieke partijen.
Indien Marie-Rose Morel nu een keer geen vriendschappelijke collegiale mailcorrespondentie had onderhouden met Frank Vanhecke maar een heuse amourette zou zijn begonnen met Carol I de Klucht achter de rug van diens vrouw, dan zouden ze daar meer schande over spreken dan over de liefdesaffaire tussen een Open-VLD'er en een PS'ster; een affaire waarover de pers lang discreet is gebleven om er vervolgens heel relativerend over te berichten om zeker niet de indruk te wekken dat hiermee de ideologische zuiverheid van noch de liberaal, noch de socialiste in het gedrang zouden komen. Ik herinner mij zelfs dat journalisten zich in alle mogelijke bochten dwongen om mij, als mediaconsument, ervan te overtuigen dat dit zeker niet het geval zou zijn.
Mooi
doet toch deugd!
Dat Camps....
Zijn reactie tegen de "brulboeibende" is eigenlijk maar een reactie in de genre van een rat die rare sprongen maakt als hij zich in het nauw gedreven voelt.