
Leonard De Visch
(°Aartrijke 1888 – † Sint-Amandsberg 1930)
Deze Aartrijkse beeldhouwer is een ten onrechte vergeten kunstenaar. Hij realiseerde tijdens zijn korte leven een beperkt maar heel persoonlijk en origineel oeuvre. Het omvat oorlogsmonumenten, borstbeelden, losstaande beelden, bas-reliëfs en houtskooltekeningen.
Leonard De Visch volgde zijn opleiding aan de Kunstacademie te Gent. De Eerste Wereldoorlog en zijn krijgsgevangenschap in Duitsland vormen de echte start van zijn artistieke loopbaan. In het kamp te Göttingen werd hij opgenomen in een kring van Vlaamse intellectuelen en kunstenaars en kwam hij in activistisch vaarwater terecht.
Na zijn huwelijk in 1921 verhuisde hij naar Oostakker en in 1927 naar Sint-Amandsberg. De Visch was geen groot vernieuwer, maar zijn kunst gaat wel een boeiende dialoog aan met de grote gebeurtenissen en intellectuele stromingen van zijn tijd. De grote thema’s van zijn werk zijn het oorlogsleed, de Vlaamse beweging, de armoede op het Vlaamse platteland en het katholieke geloof. Hij onderging de invloed van het impressionisme en expressionisme en was verwant met de katholieke kunstbeweging ‘De Pelgrim’.
Oorlogsmonumenten: de kreet om erkenning …
Tussen 1920 en 1924 vervaardigde Leonard De Visch een vijftal oorlogsmonumenten, nl. in Aartrijke, Jabbeke, Alveringem, Mater en Zwijnaarde. Daarnaast bleven ook nog enkele foto’s bewaard van (maquettes van) niet gerealiseerde of nog niet gelokaliseerde oorlogsmonumenten.
Deze monumenten sluiten aan bij het gedachtegoed van het V.O.S., het Verbond der Vlaamse Oud-strijders. Ze ademen een duidelijke boodschap: geen heldenverering, geen verheerlijking van het militarisme, maar afschuw voor de oorlogsgruwel en een oproep tot blijvende herinnering aan de gesneuvelden en tot erkenning van de offers, gebracht door de Vlaamse frontsoldaten.
In de leuze op het Aartrijks monument “Welk nut ligt er in het storten van ons bloed?” komt ook een flinke dosis Vlaamse frustratie naar boven over de na de oorlog niet ingeloste Vlaamse verzuchtingen.
Kunst als ‘pelgrimagie naar God’
De laatste jaren van zijn leven geraakte Leonard De Visch in de ban van de religieuze kunst. Een aantal bas-reliëfs, borstbeelden en standbeelden getuigen van zijn diepe religiositeit. Denken we aan zijn expressieve beelden van Franciscus en Augustinus, zijn Christusfiguren, zijn monumentale kruisbeeld en de driebeeldengroep De Pelgrims.
Niemand minder dan Koningin Elisabeth kocht in 1931 een exemplaar van het mooie standbeeldje van de H. Augustinus in gebed.
Leonard De Visch nam in 1930 deel aan de tentoonstelling van ‘De Pelgrim’ in Antwerpen. Hij was geen lid van, maar voelde zich wel sterk verwant met deze katholieke, Vlaamsgezinde kunstenaarsbeweging (1924-1931). Het doel van De Pelgrim was eigentijdse, authentieke religieuze kunst te scheppen, ver weg van de goedkope kitsch en de neostijlen, en zo bij te dragen tot een katholiek reveil in Vlaanderen.
De ‘karakterkoppen’ van Leonard De Visch
Leonard de Visch had een voorkeur voor sculpturale portretkunst. In bas-reliëfs, koppen, borst- en standbeelden boetseerde hij talrijke portretten, waaruit psychologische diepte en soms visionaire kracht spreekt.
Uit deze beelden kunnen we ook gemakkelijk een viertal interessevelden van de kunstenaar aflezen:
- Het oorlogsleed: De Visch vervaardigde enkele ‘koppen’ waarin hij de tragiek van het oorlogslijden op rauwe wijze tot uitdrukking bracht, o.a. De Russische Ziel, De Oorlogsblinde en De Moderne Slaaf.
- De Vlaamse Beweging: Guido Gezelle, Hugo Verriest, Albrecht Rodenbach, Cyriel Verschaeve, de 17-18de-eeuwse chirurgijn Jan Palfijn, alsook eigentijdse Vlaamse voormannen zoals Jozef Goossenaerts, August Borms en Oscar De Gruyter.
- De Europese cultuurgeschiedenis: Leonard De Visch beeldde ook enkele culturele grootheden zoals Plato, Dante, Franciscus, Augustinus en Beethoven.
- De eigen familie: De Visch maakte borstbeelden van zijn echtgenote Augusta De Corte, zijn dochtertje Bertha (of Isabelle?) en een schitterend, nooit eerder getoond zelfportret.
Trimards en landarbeiders
De armoede en uitzichtloosheid op het Vlaamse platteland vormt een belangrijk thema in het oeuvre van Leonard De Visch. Hij was zelf opgegroeid in een arm Aartrijks milieu van landarbeid en traditionele thuisvlijt (vb. kantwerk) en was dus goed vertrouwd met de sociale problematiek. Die gevoeligheid toonde hij in enkele beelden, bas-reliëfs en tekeningen van armoedige landarbeiders en ‘trimards’ die onderweg zijn of ronddolen, met hun schamele ‘baleçon’ of knapzak op de gekromde rug. Qua thematiek en vormentaal doen deze werken denken aan Constantin Meunier en Eugène Laermans.
Pol
De tentoonstelling loopt van donderdag 11 november tot 5 december in de voormalige brouwerij De Leeuw, Engelstraat 7 te Aartrijke.
- Tijdens het openingsweekend (11, 12, 13 en 14/11): 14 -17 u.
- maandag: 14 - 20 u. (gesloten op maandag 15/11)
- dinsdag - woensdag: 13.30 - 16.30 u.
- zondag: 14 - 17 u.
Gratis toegang.
1 reactie op dit bericht
Ramp
Voor een tiental jaar was er zelfs sprake dat Oostende het geboortehuis van Ensor wilde verkopen aan een vastgoedmakelaar die op die plek een leuk flatgebouw wilde oprichten.
Wie is de
corruptetirraniekeoverroepensjacherendeonbekwamehuidige burgermeester van die stad nu weer? Onlangs stonden nog wat van zijndesastreuzerecente resultaten in dit blog vermeld.