Foto's Managua

Vanuit La Antigua vertrekken we woensdag 4 maart om 8 u 's morgens met een minibusje de bergen in naar Panajachel aan het meer Atitlán. 
We laten de kleurrijke stad achter ons, zitten al snel langs een grote baan met druk verkeer, werkplaatsen en wat bedrijven langs de kant.  Toch wisselt dit weer in het ons nu al vertouwde landschap met steile hellingen en veel haarspeldbochten.  We passeren een aantal Maya dorpen waar de steeds kleurrijke vrouwen de was doen aan de dorpswasplaats, of met pak en zak naar de markt sleuren.  De weg wordt nog smaller, nog bochtiger .... maar we worden wel beloond met adembenemende zichten.  Dat dat "adembenemende" nu echt van het mooie uitzicht kwam laat ik even in het midden, misschien ook wel door de weg en rijomstandigheden ? 
We rijden over een hoogplateau waar mais en tarwevelden zijn, ook veel groenten zoals bloemkolen  (hmm ? waar zijn die als ge ze op uw bord wilt ?)  Hoe de boeren - ook de mannen hier gekleed in traditionele klederdracht - hier kunnen werken is ons een raadsel : de velden liggen overvol met plastiek zakken in alle kleuren van de regenboog !  als ze oogsten kunnen ze ineens verpakken zeg maar.  We komen aan de rand van de oude krater, van daaraf duikt de weg naar het meer toe, het stadje Panajachel in.  Na 2 en half uur zet het busje ons af aan de pier waar de boot vertrekt naar SAN PEDRO LA LAGUNA, aan de westoever van het meer. 
Alhoewel er een bootje ligt te wachten dat zich gestadig vult met passagiers nemen we de tijd voor een ontbijt; houten terras, zicht op het water én de vulkanen.  Ja ook hier staan er weer een paar te pronken : Volcán Atitlan (3.535 m), Volcán Toliman met een dubbele kegeltop (3.158 m en 3.134 m)  en Volcán San Pedro (3.020 m).  Met ons buikje vol gaan we aan boord van de polyestere "lancha", 10 passagiers en de boot zit vol.  Het meer is 340 m diep, dus houd ik toch de rand maar stevig vast ... na 35 minuten op het water beuken staan we in onze volgende bestemming. 

SAN PEDRO steekt als een piepklein driehoekig schiereilandje in het meer, wordt dus aan 2 kanten omringt door water.  Deze 2 oevers worden bewoond door "lange-termijn-gringos", een  internationaal hippie allegaartjes van  vreemde vogels ! De meesten hebben een bar, restaurant of een winkeltje.  In het middenstuk, op de steile hellingen, bevindt zich het Tz'utujil Maya dorp.  Velen van hen werken op de uitgestrekte koffieplantages op de vruchtbare berghellingen.  Er zijn in het kleine dorp verschillende bedrijfjes waar de koffie ligt te drogen, verpakt en getransporteerd wordt.  Tijdens het verwerkingsproces blijven de vellen en pellen van de bonen achter op grote hopen. Dit geeft een hele sterke geur die alom aanwezig is in het dorp. 
De oriëntatie hier verloopt moeilijk; de meeste steden die we tot nu toe bezochtten, hadden een duidelijk raster, recht-op-recht stratensysteem.  Maar hier ?  Er is 1 straat die de oever volgt maar doodloopt; er is er nog één die pal omhoog loopt de heuvel op.  De rest zijn smalle, kronkelende zandpaadjes.  Eerst dachtten we dat het privéweggetjes waren maar deze bleken toch de gewone weg te zijn, in feite is het zo dat alles met alles in verbinding staat, maar voordat ge dat doorhebt ...
We vinden een onderkomen in het hotel Sak'Cari - wat "ochtendgloren" betekent - (inderdaad we zitten dus aan de oostkant). 
We schrijven ons in bij de "Coöperativa Spanish School" voor 5 dagen  intens one-to-one onderricht.  Met het lesgeld worden een aantal projecten gesteund in het dorp die de Tz'utujil families ten goede komen.  Na een evaluatie-test krijgen we elk een "juffrouw" toegewezen.  Ook deze dames zijn Tz'utujil Maya's, met bijhorende klederdracht.  Ook hier is het duidelijk dat de tekening in de rokken en de kleuren van de bloezen of 'huípiles' verschillend zijn van dorp tot dorp.  Ge kunt het wat vergelijken met de tartan-tekening van de schotse rokken.  Gek hé, stel u voor dat ge van ver aan iemand kunt zien dat die van Westerlo of van Herentals is, of van Boechout en niet van Berchem ! En dat iedereen daar gewillig aan meedoet, dat kunnen wij ons toch niet meer voorstellen.  
Vermits we les hebben vanaf 2 uur in de namiddag maken we op vrijdag een uitstap naar Sololá, een bergdorp met een drukke, plaatselijke markt.  Er komen Maya's van alle omliggende dorpen naartoe om te kopen en te verkopen.  Om 7 u staan we op de boot te wachten en varen terug naar Panajachel, van daaruit met de bus naar Sololá.  Het kratermeer ligt op 1.560 m en Sololá ligt op 2.113 m, dus die bus moet weer een ontzettende klim doen om ons 8 km verder en 550 m hoger te brengen.   Het is er druk, druk, druk.  Alle mensen dragen hun klederdracht, ook de mannen en dat is nieuw ! Maar foto's maken is echt moeilijk : ze duikelen weg, ze draaien zich om, ze schermen mekaar af.  Ze voelen het op grote afstand dat ge een fototoestel vast hebt.  De gangetjes tussen de kraampjes zijn smal, zelfs voor 1 persoon.  Met 3 tegelijk - en soms in tegengestelde richting - wordt er geduwd, gestompt, geperst ... ook de ouderen doen hieraan mee zonder compassie ! 
Na een tijdje heb ik echt een vertrappeld gevoel.  "waar is hier den uitgang aub ?"  Om te bekomen verschansen we ons een tijdje in de kerk, waar we toch steeds onder de indruk zijn van de combinatie van "katholiek" en "maya". 
We gaan te voet terug, 't is maar 8 kilometer en 't is bergaf !  Maar toch; het is middag, blakke zon en we hebben te weinig water bij.  De bussen en camionetjes razen ons voorbij zodat we in de goot moeten lopen om wat veilig te zijn.  Maar zoals ons was beloofd is het uitzicht op het blauwe meer schitterend !  Terug in Panajachel vallen we het eerste beste restaurant binnen om ons te laven en te voeden ! 
Zaterdag na de les voel ik me zo moe, zo slap, zo stijf ? Is dat nu die bergwandeling die in mijn lijf zit ? Ik krijg het koud en warm, al mijn gewrichten doen pijn, mijn kop barst, ik kan niet zitten maar ook niet liggen ... het voelt alsof ik overreden ben door een 40-tonner-truck. Pijnstillers en in bed !  
Ik kan niet slapen, ik heb zo'n pijn aan mijn borstbeen, ik kan niet eten, ik heb koorts, ik kan slecht ademen.  Verdorie toch, nu ga ik hier toch gene malaria-aanval krijgen zeker ? of iets anders serieus ?  Op de Spaanse school hebben ze nog uitgelegd dat dit dorp geen dokter heeft en dus zeker geen kliniek ! Er is alleen een "centro de salud" waar de mensen naartoe kunnen voor advies ... Als ge echt iets mankeert moet ge minstens een paar uur verder reizen !  Paul stopt mij geduldig in bed, geeft mij pijnstillers, water, keeltabletten en yoghurtjes.  's Maandag nog niet beter ...  Paul belt naar België met onze huisarts.  Ja, we hebben een straffe antibiotica bij, onmiddellijk beginnen innemen, binnen 2 dagen moet het veel beter zijn !  
En dat was ook zo.  Gelukkig maar, want dat was nu de 2de keer dat ik dacht aan diegenen die me dierbaar zijn en zo ver weg ... Het was dus effectief gewoon "una gripe".  
Op woensdagmorgen ben ik goed genoeg om een plaatsje in de bus te veroveren die ons naar de hoofdstad GUATEMALA CITY zal brengen.  Het busje zit meer dan vol, er zijn extra zitjes in de middengang naar beneden geklapt om meer passagiers mee te kunnen nemen.   Alle bagage ligt op het dak, we controleren dat het goed vastgebonden wordt, want we hoorden van een meisje die haar rugzak verloor tijdens zo'n rit - van 't dak geschoven, niet goed vastgelegd - haar hebben en houden kwijt ! 
Ik val in herhaling : de 4 uur durende rit gaat over een zeer bergachtig, kronkelend maar schitterend mooi pad.  Bij de steilste klim moest de helft van de mensen uitstappen en in een ander voertuig gaan zitten.  De busjes rijden dan achter mekaar tergend traag de steile haarspeldbochten op.  Eenmaal helemaal boven weer overstappen en met 1 busje verder.  Heel grappig ! en toch serieus ! 
Na nog een paar uur landschap genieten worden we in de hoofdstad (in 't algemeen Guaté genoemd, "Watté" uitgesproken) bij het Aeropuerto guesthouse afgezet.  
Het valt hier op dat alle huizen ontzettend beveiligd zijn met poorten, sloten en prikkeldraad.  Toch gaan we buiten verkennen : de internationale vertrekhal ligt hier echt maar 1 straat verder, en daar kunnen we nu al paperassen in orde doen en departure tax betalen, we krijgen al een instapkaart voor onze vlucht morgenvroeg naar MANAGUA, de hoofstad van NICARAGUA.
 
Na 20 dagen in Guatemala blijven er onvergetelijke indrukken achter; kleuren op ons netvlies geprint, een warm gevoel van binnen van de hartelijke ontmoetingen, pijnlijke vragen ook over de sociale toestanden, bewondering voor de meeste mensen die in moeilijke omstandigheden kordaat en toch waardig doorzetten. 

Ik weet het, het is te lang dat jullie niks gehoord hebben ! Hopelijk waren jullie niet te ongerust.  De enige reden van ons stilzwijgen is dat de combinatie van een internetcafe vinden en er dan tijd te kunnen (willen) insteken niet altijd goed samenvalt. 
Ik ga dus verder met verslag van in CAMPECHE.
De stad werd een omwalde vestiging tegen zeerovers in de 16de eeuw.  De meeste van die muren, forten en toegangspoorten tot de stad staan nog mooi overeind.  We huren mountainbikes (niet echt nodig aan de zeedijk) en trappen rustig rond, de zeebries doet goed.  In 1 van de forten, aan de rand van de stad en toch een stevig stukje bergop !, is een prachtig museum waar de kunstschatten van de Maya's staan te blinken.  Daarna rijden we wat verloren tussen een militaire zone en de voor publiek gesloten haven -waar we hoopten om de visboten te zien binnenkomen- en ook nog eens tussen wegenwerken en een doodgebloeid dorp ... met een zak chips op de stoep vragen we onszelf in de stijl van Jambers "waarom doen we het ? wat bezielt ons ?"  We lachen er eens om en keren terug naar 't stad.
De volgende morgen genieten we nog wat van het kleurrijke stadje, flanerend in de straten, niks anders te doen dan uitkijken naar foto oppertunities.  In de namiddag weer een bus naar MERIDA, meer noordelijk.
In de busterminal was de bediende niet echt vriendelijk ; dat is de 1ste keer dat we dat omdervinden.  De eerste indruk van de stad is druk en vuil, het hotelletje dat we uitkozen is volgeboekt ... dat begint hier niet goed.  Maar "wie zoekt die vindt" telt hier ook.  De stad is groter en is dus idd drukker.  Maar er staan prachtige gebouwen ; de kathedraal, het overheids paleis, de opera, musea en gewoon "rijke mensen huizen" van het begin van de 20ste eeuw.  We doen een uitgestippelde stadswandeling om al het moois aan mekaar te rijgen. Eventjes wijken we af en zitten direct in een "barrio", met de locale mensen als in een mierennest, krioelend in de smalle straten. Op de zocalo vinden we een pas geopend visrestaurant waar we heeel lekker eten. (het lekkerst tot hiertoe, de tortilla's en taco's en picante sausen smeken om afwisseling)  We vinden hier een chocolade winkeltje uitgebaat door een Belgische, hoe kan het ook anders ?  Spijtig maar helaas, zijn we te laat om te genieten van de dansvoorstelling van de typische Merida dansers, achter de hoek van ons hotel nog wel ... Paul maakt wat foto"s van de mooie, jonge meisjes in hun witte jurken en bloemen in hun haar.
En dan weer verder !  we rijden oostelijk richting CHITZEN ITZA.
We stoppen in Piste, een hotelleke met een zwembad ! Joepi ! want 't is hier heet.  We trekken pas naar de site rond 4 uur, dat was in 't gedacht dat we daar konden blijven voor de klank en licht show maar blijkbaar moet eerst iedereen buiten, en dan weer binnen.  Dus changement-des -plans ; we pakken een taxi en laten ons voeren naar een dichtbij gelegen cenote.  Het is eigenlijk een toegang tot het ondergrondse waternet, er zijn stalagmieten en stalactieten gevormd. Deze kan je nu via kristalhelder water bekijken.  Door kleine plaatselijke instortingen van het plafond, komen er zonnestralen naar binnen die voor een prachtig lichteffect zorgen. 
We zijn op tijd terug voor de "show" die ons wat tegenvalt, of zijn we te veel gewend, al wat verwend ? Enfin, voor het slapengaan zien we de piramide in 't roos, in 't groen en nog wat discolichten.
's Morgens beginnen we met het echt bezoek van de grandiose site. De belangrijke piramide is zo gebouwd dat op de 1ste dag van lente en herfst de zon zodanig staat dat er een schaduw valt alsof er een slang van de trappen afdaalt.  De Maya's waren echt wel clever gasten.  Hier staat ook het bekende beeldje van Chacmool ; de man die op zijn rug ligt, hoofd opzij, een een offerschaal op zijn buik ...? zegt het u iets ? Aangezien de toegang tot de piramide niet meer open is zien wij het ook alleen op postkaarten en op de meest ondenkbare plaatsen staan er replica's. 
De tempel met de 1000 zuilen en de oude Mercado is ook bijzonder indrukwekkend. 
Wat mij echter ook boeit is het leven van de mensen daar nu.  Honderden verkopers overspoelen het terrein, iedere dag brengen ze hun koopwaar met stootkarren aan. Alles wordt in kratten gedragen tot op de plaats waar ze hopen te kunnen verkopen . Daar stellen ze hun winkeltje op ; tafels, displays, alles wordt uit het kranten papier gerold en uitgestald.  Ze keren het zand voor hun verkoopplaats zelfs proper ... en 's avonds omgekeerde volgorde.  Elke dag opnieuw.  Ik heb hier grote bewondering voor ! En weer ; vriendelijk dat ze zijn.  Prachtige mensen !
Met het gezegde "Been there, done that ..." trekken we verder naar Valladolid, waar we nog cenotes willen bezoeken.  Er is er zelfs 1 in het centrum van de stad, ongelofelijke natuurpracht, echt waar.  We eten ter plaatse tussen de opgewekte Mexicanen, bij de zonsondergang.  We slapen in een hotel op de zocalo, waar er vuurwerk is dat we bekijken vanop het dakterras. 
Maar ; het moest er van komen, 's nachts ben ik ziek, zo ziek als nen hond en zo slap als een vod ... is het de Toerista ? in combinatie met vermoeidheid ? In elk geval ... ben ik 's morgens niet in staat om met de fiets naar nog meer cenotes te trekken. Ik blijf zo lang mogelijk in bed !
Maar om 12 u 's middags sta ik slapjes op de been met de rugzak weer aangebonden in de busterminal. We trekken naar CANCUN, van daar hopelijk naar ISLA MUJERES voor een paar dagen rust !

Groetjes en xxx

We had just arrived in PUEBLA when you last heard of us ... seems a long time ago...
PUEBLA, famous for its "talavera"-tiles that are abundantly used in the architecture of most houses.  Although beautiful from a distance, a lot of the houses are desperately in need of restoration.  We went to the neighboring town of CHOLULA, charming and small, with a fantastic view in the background of an active volcano!  We visited the largest man made pyramid and walked through the 6 km long internal tunnel network. 
We moved on to the town of OAXACA, seeing millions of cactuses and magnificent mountain scenery during the bus ride.  Nature in its unspoiled state.  In Oaxaca there is a very “arty vibe”, buildings are in a much better state. We visited the museum with the gold treasure found on “Monte Alban” and afterwards also went to see the archeological site itself.  We enjoyed a day of horse riding in the beautiful mountains. 

Trying to reach SAN CRISTOBAL DE LAS CASAS, we stranded in a little town JUCHITAN (on the narrowest point of Mexico, near the Pacific coast) A road blockade of horse & carriage transporters, in conflict with motorized taxis, keeps us there for a night.  So we enjoy the evening market of Zapotec-ladies, all dressed in their traditional costumes.  We are looked at, just the same as we look at them, amazed.  Next morning, walking past the blockade, gets us into a bus again.  We take our next stopover in Chiapas de Gorzo, were we take a boat ride trough the Sumidero canyon.  Very beautiful, we see hundreds of vultures, a dozen crocodiles, and monkeys, all in the wild.  This is the place where Maya warriors threw themselves into the depth of the canyon (1000 m edge to river) rather than to surrender to the Conquistadores. 

San Cristobal de las Casas, stunningly located in a fertile valley, is a city with a charming blend of colonial architecture and indigenous culture.  We visit the Na-Bolom museum and info center. Some 50 years they study and support the various Indian tribes.  Around the city are 21 villages of different indigenous communities each with their own language and traditional costumes, which they all wear as daily attire.  We went to 2 of the villages (who are not hostile to visitors) wit a Na-Bolom guide.  We witnessed a Maya ceremonial in the original Catholic church; a Catholic priest comes once a year to baptize the newborn children, after that the “Catholic” influence stops.  All the other rites are Mayan.  Families sit together on the floor, where thousands of candles are lit. Chickens are slaughtered, shamans are healing people, and musicians are offering their music …

Making photos was strictly forbidden! 

We left the cooler mountains for the hotter lowland and visit the impressive site of PALENQUE.  Then we moved on to the Golf of Mexico to visit the fortified town of CAMPECHE. Most of the city walls that once protected the town from pirate attacks, are still standing.  We rented bicycles to combine some exercise in the fresh sea air with seeing the most in a day.  Next stop was the town of MERIDA; a richer, larger and busier place.  2 days later we took the bus to another famous Maya site called Chitzen Itza. Even though we already saw some sites, it still was very impressive !  The area is also famous for its “cenotes”; entrances to a large network of underground rivers.   VALLADOLID even has one in the middle of the town … But I will remember it because I’ve been sick for 2 days, after eating in the restaurant next to it - together with “the locals”. 

So this seemed to be the right time to head for the coast, and take a few days “time out” on the isle of ISLA MUJERES.

 

Further news later.  Greetings from “in the sun”

Wanneer we vertrekken uit San Cristobal hangt er mist tussen de bergen.  Niet alleen mist maar volledige wolken hangen tussen de bergen, wat maakt dat onze busreis lijkt op een vliegtuigreis omdat we soms boven het wolkendek zitten.
Wat me verwondert is dat op deze hoogtes (+/-2.200 m) nog zoveel bomen groeien.  Als ik vergelijk mnet Oostenrijk of Zwitserland dan zijn daar de bergen toch kaal ? De "boomgrens" is dus blijkbaar niet overal op dezelfde hoogte . We rijden een stukje door het regenwoud ... ik geniet weer.  In de weinige dorpen die we passeren zien we affiches van de Zapatisten die oproepen op te gaan stemmen.  De meeste huizen zijn van hout met golfplaten dak, bamboe omheining, plastieken stoelen, kinderen en kippen op het erf, de was hangt te drogen.  Overal tussendoor staan bloemen en banenenbomen. 
Agua Azul en Misol-Ha watervallen laten we voor wat ze zijn ... we kunnen niet alles doen, het lijkt ons ook niet echt een weer om te gaan zwemmen ... Het is trouwens hier dat er in december een bus met Belgische toeristen overvallen is ? ... hebben wij geen last van gehad !  
We doen 5 uur over 190 km, dat zegt iets over de "bergachtige weg". 
In het stadje Palenque, dat alleen maar bestaat omdat de ruines er vlakij liggen, gooien we onze rugzakken in een hotel, kleden ons wat lichter ('t is hier veel warmer) en springen in een collectivo busje dat ons naar de ruines brengt.  Er moet wel apart betaald worden om door de "jungle" te rijden voordat we aan de site komen, het is blijkbaar uitgeroepen tot "eco-nationaal park"
Op de grote piramide mag je niet meer op, we lopen rond in het Paleis, Tempel van de zon, het observatorium ... Paul verdwaalt zelfs in de onderaardse gangen. We proberen de figuren uit de theater-musical hier terug te plaatsen.  Tegen sluitingstijd  laten we ons eruit zetten.  
In onze haast vanmiddag zijn we vergeten te eten, dus : een beetje slapjes op de been zoeken we in de stad naar voedsel.  We vinden een Burger King.  Niet echt je dat, maar als afwisseling op taco en tortilla toch lekker !  Op het marktplein is er een cultureel feest, stalletjes met locale producten, dans en muziek, die Mexicanen en hun "fiestas" !
Morgen willen we verder naar Campeche, nog meer noordelijk, richting Yucatan schiereiland.
Maar de rechtstreekse bus blijkt vol.  We doen het dus in 2 stappen, over Escarcega, ergens halfweg.  Het landschap is hier veel vlakker en er staat vee.  Op de weg passeren we 4 militiaire en/of politie posten, 1 keer komt er zelfs een geuniformeerde man op de bus om de handbagage na te checken.   
Het 2de deel van de reis zitten we een beetje te suffen tot we, uiteindelijk dan toch, de zee zien !
We zijn aan de Golf van Mexico beland. We zijn op tijd ingecheckt en omgekleed om aan de dijk te genieten van de zonsondergang.  Dat is aan zee toch iets anders dan in de bergen. 
Op de zocalo bij het eten ontmoeten we andere Belgen die ons vertellen dat er terug een "koude golf" over Belgie trekt, weer sneeuw en koud.  Eerlijk waar, het is hier moeilijk voor te stellen !
Maar dat zijn dan de momenten dat we aan thuis en aan de achterblijvers denken.

We sturen jullie warme groeten, hopen dat het helpt !

De naam van het stadje doet een beetje denken aan "Johan en de Alverman" van in onze jeugdjaren, maar de stad en de streek hier zijn bekend voor totaal andere dingen.
Hier is een hoge concentratie van indiaanse stammen, wel 21 verschillende. Ze zijn allen afkomstig van de Maya´s, maar toch heel verscheiden in hun taal, hun klederdracht en hun gewoontes.  In het centrum van de stad zie je de vrouwen dan ook in hun typische klederdrachten rondparaderen.  Ze proberen hun artisanale dingen te verkopen aan iedere voorbijganger - tourist of geen tourist.  Hoewel de meeste reactie hierop is " no, gracias", blijven ze vriendelijk en hartelijk.  Sommigen zijn echter zo volhardend en charmant dat we toch een aantal dingen kopen die in feite geen plaats meer hebben in onze volgepropte rugzakken ....
Wat ons ook opvalt is de nadrukkelijke aanwezigheid van de Zapatisten, deze keer geen indianenstam maar wel de politieke beweging die nog steeds strijden voor onafhankelijkheid en vooral voor meer rechten voor de oorspronkelijke bewoners, dus dan toch weer de indianen natuurlijk.  Snuffelend tussen de postkaarten vinden we er zelfs met  fotos op van zwart gemaskerde, zwaar bewapende leden van het Zapatisten-leger. 
We bezoeken het Na-Bolom museum en infocentrum.  Gesticht door een Deense archeoloog en een Zwitserse fotografe in de jaren 40, ze hadden heel goede relaties met de vele indianenstammen, vooral met diegenen die nog in het Lacandon-regenwoud leven,  misschien ooit op National Geografic gezien ?  We krijgen daar heel veel achtergrond info en zien de vele foto die "Trudy" maakte tijdens haar lange leven - ze is 95 geworden en was nog steeds actief !
Daar boeken we dan ook een begeleide tour naar 2 omliggende indianendorpen, de Tzotzil en de Tzeltal, heel interessant !
In de kerk van San Juan Chamula zijn we getuige van hoe de Maya's hun "geloof" beleven.  Een keer per jaar komt er een katholiejke priester de kindjes dopen, daar stopt het.  De kerk staat wel vol met met ons bekende heiligenbeelden. Er staan geen stoelen of banken, de mensen zitten in groepjes - mnet families- op de grond, die volgestrooid is met dennennaalden.  Daartussen zetten ze op de grond tientallen kaarsen, samen maakt dat deuizenden lichtjes ... de kindjes hangen aan de borst, een sjamaan geneest een oude mevrouw, een groep muzikanten offert hun muziek, de meeste families hebben kippen bij die ze ter plekke de nek omwringen om te offeren ... heeeel speciaal, maar er mogen absoluut geen fotos genomen worden ! Elke dag worden er fototoestellen afgepakt en/of kapot geslagen van diegenen die het toch riskeren. 
In een ander dorp bezoeken we de cooperativa, en zien de weefgetouwen waarop de vrouwen hun prachtige kleren weven.  Bij een familie krijgen we koffie en tortillas, vriendelijk maar na een paar minuten zitten we daar te tranen in het met rook gevulde hutje.  Ons kleren rieken nog dagen nadien ! 
Zaterdagavond gaan we naar het theater,  ja, een beetje "beschaving" moet kunnen.  Het is een voorstelling over de historische gebeurtenissen in Palenque.  Vermits dat onze volgende stop is pakken we dit mee.  Veel intriges, mythen en symboliek ... maar de kostuums zijn spectaculair, er wordt mooi gedanst en opzwepende drums gespeeld.  We genieten ervan.
San Cristobal is 's morgens en 's avonds koud en nat, veel koffie en chocolademelk en sweaters aan !
De maand januari zit erop ... morgenvroeg vertrekken we naar Palenque om de site te bezoeken.