Dinsdag 21 maart 2006
Nepomucenus
... ook Sint-Jan-Nepomuk geheten. Gisteren vertelde ik van dat pestschilderij dat tot 1900 buiten hing in de Poitevinstraat en dat daar - in tegenstelling tot het tegeltableau dat er nu hangt - de echte pestheiligen op stonden die in Brugge vereerd werden. Graag boom ik daar vandaag op voort.Let wel: dit is info van een leek die wat in de Brugse geschiedenis en archieven gesnuffeld heeft. Met pest en cholera en de frappante verwijzingen ernaar houdt zich tegenwoordig niemand meer bezig. Behalve ik.
Nepomucenus stond ook op dat pestschilderij. Nepomucenus? Nepomucenus! Is dat niet den diejen van op die brug op het einde van de Wollestraat? Jazeker. Wie totnogtoe opzoekingswerk deed i.v.m. deze heilige kwam nooit verder dan te zeggen dat hij een typische brugheilige is omdat hij in Praag , na zware foltering, 's nachts vanaf de Karlsbrucke in het water geworpen werd en verdronk en dat in België Johannes Nepomuk alleen nog in Kortrijk (ook op een brug) uitgebeeld wordt. En dat hij de patroonheilige is van de schippers en molenaars en dat bidden voor hem ook helpt tegen watersnood, kwaadsprekerij of tongabcessen. Niemand denkt daarbij aan pest of andere verschikkelijke besmettelijke ziekten. Waarom staat hij dan afgebeeld op dat pestschilderij? Het beeld van de hand van Pieter Pepers werd in Brugge 1767 plechtig ingehuldigd.
Door de Fransen werd het beeld - hoe ironisch in de nacht van 6 op 7 oktober 1795 in de reien geworpen. En kijk: ook in Kortrijk belandde het beeld ooit eens in het water. Daar werd het in 1940 opgeblazen door de geallieerden bij hun terugtocht.
Nepomucenus werd in Brugge op 11 mei 1811, plechtig heronthuld. Er was een grote volkstoeloop en een processie. Regelmatig gingen er processie uit van de Onze-Lieve-Vrouwkerk naar het beeld aan de Dijver.
1811? Hé, is dat niet toevallig ook het jaar waarin het pestschilderij gemaakt werd waarop Sint-Jan-Nepomuk afgebeeld staat?
Gedurende de hele negentiende eeuw waren er in Brugge verschillende choleraepidemieën. Zou het niet kunnen dat in die tijd vele processies naar het beeld de intentie hadden om de heilige hulp af te smeken tegen die verschrikkelijke cholera?
Geschreven door Bruggeblog om 13:17
Stuur door
1 reactie op dit bericht
Nepomucenus op de broelbrug in Kortrijk
Met aandacht vond ik uw link tussen de Brugse en Kortrijkse Nepomucenus. Inderdaad, patroonheilige der drenkelingen omdat hij niet wou vertellen wat een van de vrouwen van Wenceslas hem vertelde, terwijl hij zelf nogal ontrouw was (maar er ondanks zijn huwelijk niet in slaagde vruchtbaar resultaat te hebben).
Qua Kortrijk weet ik volgende uit mondelinge bron:
1. Het beeld werd betaald door een rijke Kortrijkse handelaar die zo blij was dat de Fransen uit stad waren. Het moest daarom met de rug naar Frankrijk worden gezet. Het werd door franskiljons in het water geduwd, voor zover ik vernam van de toen 93-jarige maar zeer wijze Jerome Vandenbroucke, gebeurde dat zelfs tweemaal, maar het kan zijn dat het opblazen van de brug in wo II de tweede maal was dat het beeld in het water belandde. Mocht u nog iemand kennen die daar meer over weet, zou het mij plezieren (ben zelf een Bruggeling die uitweek naar Bellegem, enige gemeente die ook al zeer lang 'die scone' als bijnaam heeft en mijn eigen familienaam bevat).
Nog een veel pikanter detail: Nadat het volgens die persoon al 2 X in het water was geduwd, hadden ze het eerst langs de Broelkaai gezet hebben i.p.v. weer op de brug. Vervolgens kwam de grote overstroming van 1894 in Kortrijk, waarbij zowel de brug als heel dat stuk rond de Leie compleet onder water kwamen te staan, de bevolking zou toen gedacht hebben dat het kwam omdat die heilige niet meer op de brug stond. Daarop zouden ze het op de brug terug gezet hebben, maar ditmaal met zijn rug naar de rest Vlaanderen i.p.v. naar Frankrijk. Daardoor staat het exact tegengesteld aan het beeld van de brug aan de Dijver te Brugge.
Nog dit ook: De vijf sterren hadden naar het schijnt geen sterren mogen zijn, maar zouden de letters 't-a-c-u-i' moeten zijn. Dat betekent Latijns voor 'Ik heb gezwegen'. Het kijken naar Jezus op een kruisbeeld betekent dan dat de beeltenis in kwestie een marteldood zou zijn gestorven (maar eigenlijk werd hij verdronken).
Toffe site overigens, en ik hoop dat anderen mij bijkomende informatie over het beeld te Kortrijk kunnen bezorgen.
Het beeld is momenteel namelijk een grote schande en strijd met de Vlaamsgezindheid voor 1302. Maar ja, als we zien hoe momenteel Vlaanderen geregeerd wordt, kan het misschien daarvoor symbool staan?
Jean Marc VAN BELLE
Bellegoed, Bellegem, Straatje 21 (echt waar)
www.bellegoed.be - www.vb.be - www.rodenburg.be - www.logocom.be - www.walleweg.be - www.straatje.be enzovoort