quizvraag 214 - de oplossing

De Praalstoet van de Gouden Boom herdenkt vooral het feit dat Margareta van York op 3 juli 1468 in de baljuwswoning naast het stadhuis van Damme in het huwelijk trad met onze hertog Karel de Stoute waarna zij een plechtige intrede in Brugge deed.  Een week lang werd in Brugge toen feest gevierd.
Maar ondertussen zijn we vele honderden jaren verder en mensen trouwen blijkbaar nog altijd.  Het huwelijksfeest van dit kersverse koppel zal, vermoed ik, wellicht geen week duren, maar ze konden wel rekenen op de speciale belangstelling van de vele duizenden die op dat moment hun toevallige passage doorheen de Brugse straten zagen.

Begrijp me niet verkeerd, want voetbal is echt niet mijn dada.  Ik weet dat er een bal mee gemoeid is en ook twee netten en dat er normaal gezien 23 personen op het veld binnen de krijtlijnen staan.  Naar het eind van de wedstrijd kunnen het er eventueel wat minder zijn, want het hangt er van af of de scheids tijdens het spel dingen op het veld zien gebeuren heeft die volgens hem niet door de beugel kunnen waarbij hij mannen van het veld stuurt die niet vervangen mogen worden.  Dat is zowat alles wat ik van het spel dat voetbal noemt weet.  Daarom moet u volgende uitspraak beschouwen als een uitspraak van een onpartijdig iemand die in de krant uitslagen kan lezen.  Cercle Brugge heeft afgelopen weekend gedaan wat Club niet kon: winnen.  Daarom is het zo dat er in onze binnenstad nauwelijks een Clubvlag te bespeuren valt, maar wèl verschillende groenzwarte supportersvlaggen van Cercle.
Mijn vraag blijft wel nog altijd dezelfde: waar in Brugge is dit dezer dagen te zien?

Dit is mijn favoriete foto uit de reeks op Weathercam.  Ik heb alleen het overtollige uit de foto weggeknipt om nog beter te tonen wat zo magnifiek aan die foto is: de grimassen!
En nu nog een klein beetje duiding bij de foto.  De Praalstoet van de Gouden Boom zoals we die nu kennen wil een evocatie zijn van een stoet die verschillende perioden uit Vlaanderens verleden tonen wil, gezien vanuit het perspectief van het Vlaanderen van 1468.  Hoe bekeek men toen zijn verleden?
Dit is een fragment uit het begin van de praalstoet.  Het moet een periode uitbeelden dat het grafelijke geslacht voorafging.  Ons Vlaanderen 'zou' een aaneenschakeling van wouden geweest zijn waarin rovers en reuzen de macht hadden.  Prins Salvaert kwam bijvoorbeeld alhier wonen maar hij werd door de reus Finaert en diens handlangers, de reuzen Grimminck, Grauwelinck, Schaarlippe en Spijkeroen, overvallen en vermoord.  Let wel: neem dit allemaal op als legenden van vroeger, gezien vanuit de ogen van mensen anno 1468.  Zo moet er dus ook een legendarische forestier (*) geweest zijn, een zekere Liederik.  Hij  kon de reus Finaert vellen en op die manier een einde stellen aan het woeste bewind van rovers en  reuzen.  Wat we dus zien zijn mannen van Liederik die blijkbaar niet zonder moeite de kop van de overwonnen reus Finaert dragen.

(*) forestier = een opzichter van een foreest of jachtgebied, syn.: vorser.

In de 11de eeuw hadden Turken vanuit Centraal-Azië het Heilig Land veroverd.  Op die manier bezetten ze Graf van Christus in Jeruzalem en ze beletten de christen bedevaarders om het te bezoeken.  Dat zinde natuurlijk de toenmalige Paus niet.  Hij riep op tot bevrijding van het Heilig Land.  Wie o.a. die niet mis te verstane boodschap in onze streken overbracht was deze Pieter de Kluizenaar.

En hier is ze dan, Johanna I van Navarra, wandelend door de Brugse straten.  Toen zij dat in 1301 deed bij haar bezoek aan het veroverde Vlaanderen werd zij pisnijdig toen ze zag hoe mooi en kleurrijk al die Brugse dames wel gekleed waren.  Naar het schijnt heeft zij volgende legendarische woorden uitgeroepen:
"Ik dacht dat ik alleen koningin was en ik zie hier duizend vorstinnen!"
Nu ze anno 2007 (afgelopen weekend) nog eens door de Brugse binnenstad mocht wandelen is er, de kledij van de meeste dames langs de kant bekijkend, al heel wat minder reden tot jalouzie.  Johanna van Navarra, en zij alleen, zag er als de enige echte vorstin uit.  Niet dat ik de dames van nu wil blameren, maar u zult het mij beamen: vergeleken met de kledij van deze Johanna van Navarra ziet hun outfit er maar povertjes uit.

Het leuke aan die fotoreeks op Weathercam is dat verschillende figuranten niet alleen getoond worden tijdens de praalstoet zelf, maar ook wanneer ze aan het wachten zijn in de Beurshalle nog voor de stoet uitgaat.  Sommigen staan topzenuwachtig rond te draaien, anderen controleren nog vlug in een spiegeltje of ze er goed uitzien.  Nog anderen trekken zich van alles niets aan en lezen gewoonweg de krant.  Let vooral op de dame.  In het dagelijks leven is haar naam Mieke Parez, maar gedurende twee dagen voelde zij zich op en top als Johanna I van Navarra, de tweede echtgenote van koning Filips de Schone van Frankrijk.

Neen, deze quizvraag gaat niet over de elleboog van Johan Van Moorhem en ook niet over het knietje van Wesley Sonck die onlangs door Club Brugge binnengerijfd werd, maar het gaat over iets totaal anders.
Ongetwijfeld herkent u wat het is, maar weet u soms ook waar in het centrum van Brugge dit vandaag te zien was?
Laat dit ook meteen een in memoriam van Bruggeblog zijn aan 't Bakkertje', Yvan Hautekiet, Guinnessrecordhouder pannenkoekenbakken, die op 12 augustus jongstleden op amper 60-jarige leeftijd overleden is.  Bakkertje, echt, een welgemeende groet van Bruggeblog uit, en ik denk, neen: ik weet  dat je ons (zoals je schreef) een dezer dagen van daar ergens waar je nu bent zal laten weten of het er beter is of niet...  In alle geval leef je nu nog altijd bij ons allen voort!
Herkent u na deze eerste foto deze plek in hartje Brugge?  Ik durf wedden dat 't bakkertje het zeker geweten zou hebben!!!

Hier zien we Jean Caerels in volle actie tijdens de Gouden Boomstoet.  Ernst straalt van hem en zijn compagnon af.  Waar die ernst vandaan komt dat kunt u lezen op: de hoofdcamere.  Voluit luidt dat als volgt: "De Koninklijke Aloude Hoofdcamere vander Rhetorycken van den Heylighen Gheest" en deze Caerels is daar lid van.  Jammer voor hem is alle aandacht van het publiek slechts kortstondig en al gelijk op het volgende tafereel van de Gouden Boomstoet afgestemd.

Dit is Jean Caerels.  Deze Jean deed afgelopen weekend al voor de zesde opeenvolgende keer mee aan de 'Praalstoet van de Gouden Boom'.  Of dit een unicum is weet ik niet, maar het kan alleszins tellen, vooral als u weet dat deze praalstoet alleen maar om de vijf jaar doorgaat.  Dan moet deze Jean bij zijn eerste deelname ongetwijfeld een tiener geweest zijn, hihi!  Reken maar: vijf maal zes is dertig en  ... min dertig is ....?  Ik gok op zeventien.

Speciaal op mijn verzoek wilde Johan Van Moorhem zijn elleboog tonen met daarin het souvenir dat hij opgelopen heeft van zijn wekenlange trektocht doorheen de bergen van de Pyreneeën.  Dit om u maar eens te vertellen dat zo'n trektocht in geen enkel opzicht te vergelijken is met bijvoorbeeld een rondje Brugse Vesten.  Als u het misschien een beetje wilt vergelijken, doe het dan met een wandeltochtje doorheen onze Katelijnestraat: daar komt het gevaar ook altijd van alle kanten op u af.  (Grapje, grapje ...!)

Deze avond om 18 uur vond aan Den Elder in de Langestraat de plechtige overhandiging plaats van de 2.000 euro die Johan Van Moorhem samengesprokkeld heeft naar aanleiding van zijn gesponsorde wandeltocht dwars doorheen de Pyreneeën.  Die tocht en het relaas daarover kunt u nog altijd op zijn blog lezen en bekijken.  2.000 euro lijkt misschien niet zo veel maar omgerekend naar Afrikaanse normen is dat een massa geld en dat geld zal binnenkort zeker goed gebruikt kunnen worden door de organisatie in Gambia waar het geld uiteindelijk naartoe gaat: 'The Swallow'.

Hildegarde meent dat ik heel dicht bij haar in de buurt stond toen ik de vorige foto nam.  Ten eerste was Hildegarde daar op die plek bovenaan de Dijver op zondag en is de vorige foto van zaterdag.  En ten tweede was dat niet ik maar dat was Marc Willems van Weathercam.  Ere wie ere toekomt.   Deze Marc heeft wel de meest ongelooflijke fotoreeks die op internet te vinden is van de 'Praalstoet van de Gouden Boom' op zijn naam staan.  De foto's van de zaterdageditie vindt u hier; de foto's van de zondageditie vindt u hier.  En, ja hoor Hildegarde, hij stond ook op zondag bijna zeker op ongeveer 1 meter afstand van u.
Ik zou hier het hele verhaal waarover de stoet gaat uit de doeken kunnen doen.  Dat is nauwelijks nodig, want de meeste foto's spreken toch voor zich.  Laat me gewoon anekdotisch te werk gaan en vooral de deelnemers aan de stoet in het zonnetje zetten.  Nogmaals: dit is niet mijn verdienste, maar wel die van de man achter Weathercam.
Hier zien we de drie narren en in het echt heten ze Jeroen Van Maele, Paul Saelens en Jeffrey Vandenbossche.

   Vergeet al wat u vandaag in de kranten vindt in verband met de 'Praalstoet van de Gouden Boom'.  We gaan u hier eens écht tonen wat die praalstoet is en was het afgelopen weekend. 
Vooraf werd gesmeekt om bijkomende deelnemers want deze vijfjaarlijkse stoet heeft zowat 2000 figuranten nodig en dat is natuurlijk niet niks.  Uiteindelijk bleek dat er een gering tekort was aan mannelijke kandidaten.  Die rollen werden dan maar noodgedwongen ingevuld door vrouwelijke kandidaten, want die waren er blijkbaar wel genoeg.  En zo werden de rollen dus omgekeerd.  Vroeger mochten vrouwen namelijk geen toneel spelen en daarom de mannen ook alle vrouwenrollen voor zich.  Nu zijn het uitgerekend de vrouwen die (noodgedwongen) voor man spelen.
Eén voorbeeld hiervan: de begeleider van deze ezel had normaal gezien een man moeten zijn.

Af en toe is er eens een lauwe interactie met andere, tenminste échte dieren.  Al beperkt die interactie zich vooral tot het uitblazen en daarna wegblazen van de omheining.

foto: Flater

Na maandenlang opgesteld geweest te zijn in de tuin van het Guido Gezellemuseum zijn plots de Canadese kunstganzen van oud-burgemeester van Blankenberge Sylvère Declerck van territorium veranderd.  Nu treffen we ze opeens aan op de vesten ter hoogte van het Bilkske.  En ze hebben zich plots spectaculair vermenigvuldigd. 

foto: Flater

Sinds een tweetal maanden staan op een zestal punten deze spanborden, precies om aan te duiden waarover de Gouden Boomstoet precies gaat.  Hier aan de Kruispoort bijvoorbeeld lezen we dat Margareta van York, pas getrouwd in Damme (op 3 juli 1468) met Karel de Stoute, hier op deze plek haar feestelijke intocht in Brugge aanvatte.

Dit is op summiere wijze geschetst het traject dat Margareta van York gevolgd heeft bij haar blijde intrede in onze streek ten tijde van 1468.  De Praalstoet van de Gouden Boom wil ons min of meer een beeld schetsen van de tijd en pracht en praal van toen.  De stoet nu volgt een totaal anders parcours in Brugge zelf en hoe feesten toen plaatsvonden, daarover hebben we gelukkig nog verschillende schriftelijke en iconografische getuigenissen, maar hoe de ambiance toen écht moet geweest zijn, daar hebben we natuurlijk het raden naar, en daarbij verbleekt zeker deze praalstoet.  Want over het algemeen reageert het publiek van tegenwoordig bij een stoet als dit meestal lauw tot lauwtjes.

Eerst en vooral dit: vandaag komt er nog geen nieuwe quizvraag.  Niet omdat ik nog niks voorhanden heb, maar gewoon omdat ik nog van alles over de Gouden Boomstoet te tonen en te vertellen heb vandaag en morgen.
Ten tweede: duizendmaal excuus aan SPQB.  Het lag niet in mijn bedoeling om u van wat u noemt 'spieken' te beschuldigen.  Ik vermoedde gewoon dat u doorgelinkt had naar die verzameling van planten in Brugge op Weathercam.  Uit uw reactie daarstraks weten we onmiddellijk dat uw kennis van dit plantje en die specifieke plaats in Brugge u heel vertrouwd is.  Daarom is uw overwinning vandaag zeker dubbel zo sterk en dubbel zo dik verdiend, vind ik.  Om u toch nog eens te wijzen op de zeldzaamheid in België van het wilde ridderspoor, kijkt u maar eens hier.

Ha, u dacht dat Bruggeblog niks tonen of vertellen zou over de "Praalstoet van de Gouden Boom", gemeenzaam gekend als de Gouden Boomstoet?  Vergeet het!  Hou u vandaag en morgen maar extra schrap.
Als er tegenwoordig iets prestigieus georganiseerd wordt in Brugge moet het de goedkeurende stempel meedragen van het stadsbestuur of anders gaat het niet meer door.  De Praalstoet van de Gouden Boom kreeg dit jaar dus de quality control van stadswege.  Hoe kan het ook anders want: de Praalstoet is een initiatief van het Stadsbestuur zelf in samenwerking met het Comité voor Initiatief van Brugge vzw.  Meer nog: enkele schepenen draven dit jaar hoogst persoonlijk mee op in deze 'praalstoet'.  Ze kunnen dus moeilijk hun eigen initiatief kelderen, hé?
Dit even terzijde.  Wat is en waarover gaat deze stoet?  Eenmaal ontstaan in 1907 naar aanleiding van de opening van de haven van Zeebrugge, kreeg de stoet pas echt zijn eerste grote impuls in 1958.  Expo '58, you know, en aan elke provincie werd opgedragen iets groots te organiseren.  West-Vlaanderen (en Brugge) kwamen op het idee om de "Praalstoet van de Gouden Boom in te richten".  Sindsdien vond en vindt deze stoet om de vijf jaar plaats.
Wat wordt er nu feitelijk herdacht?  Het jaar 1468 en het feit dat Margareta van York kort tevoren in Sluis aankwam, doorstak naar Damme, daar huwde met onze Karel de Stoute en dat daarna Brugge zelf een week lang in een feestroes ondergedompeld werd.  Karel de Stoute was al vooruitgestuurd (hij had namelijk belangrijke staatszaken af te wikkelen), maar de blijde intrede van Margareta van York in ons Brugge, via deze Kruispoort was naar het schijnt overweldigend.  Brugge (en het Bourgondische rijk) hunkerde op dat ogenblik naar een hechte samenwerking met het Engeland van de wolnijverheid en het huwelijk van Karel de Stoute met die Margareta van Engeland was in dat verband meer dan welkom.