quizvraag 215 - de oplossing

Afgelopen zaterdag (1 september) vond er in Brugge voor de negende keer de internationale zwemdoortocht plaats.  Die zwemdoortocht, ingericht door de Brugse ijsberen, start steevast ter hoogte van de Phare in het noorden van Brugge centrum en eindigt een kilometertje verderop in de Langerei ter hoogte van de Carmersbrug (College St. Leo).  Er waren afgelopen zaterdag enkele honderden deelnemers en deelneemsters maar deze foto van Flater van die ene enkele deelneemster vind ik ronduit schitterend.  Ondanks het feit dat er vlak voor zo'n zwemwedstrijd een staal genomen wordt van het zwemwater om te beslissen of er gezwommen mag worden of niet, heb ik er toch geen goed oog in.  De Brugse reitjes geraken opnieuw hoe langer hoe meer vervuild en ze beginnen opnieuw te stinken.  Daarin nu nog willen zwemmen vind ik, brr, een aantasting van 's mens eigen gezondheid.  Maar voor wie het tegenwoordig toch nog aandurft: een welgemeend proficiat, maar mij krijgt u er met geen stokken in!

We krijgen stilaan meer klaarheid in de zaak, euh pardon, plaats.  Waar in hartje Brugge is dit te zien?  Wie het als eerste weet te vertellen verwerft eeuwige roem hier op Bruggeblog.

Wat meer dan 50 jaar bij de mens en kunstenaar Marcel - Marcaine 'aange(r)(z)icht' heeft kunt u hier zien.  Links zien we hem als jonge twintiger, rechts als jonge 76-er.  Het is aan u om uit de twee het Marcelgehalte en het Marcainegehalte te halen!

Als je al meer dan 50 jaar aan het schilderen bent, tja, dan heb je ondertussen een hele grote collectie kunstwerken bijeengeschilderd.  En als je, zoals Marcaine er geen wilt verkopen of wegschenken (behalve aan de kinderen), ja, dan zit je natuurlijk opgescheept met een gigantische verzameling werken.  Als u dan nog weet dat elk werk op paneel gemaakt is, dan beseft u dat dit huis in de Katelijnestraat vol staat met 'gewichtige' kunst.  Vijf kinderen had Marcel, de huisvader, en toen keer op keer iemand van de kinderen het huis verliet om op eigen benen te staan ontruimde hij de kamer.  "Maar pa," zeiden de kinderen, "op de duur ga je eindigen met een leeg huis!"  De Marcaine in Marcel moet toen waarschijnlijk geglimlacht hebben.  Hij wist wel beter.  Ondertussen staan en hangen al die 'lege' kamers propvol kunstwerken van 'pa'.

Het werk van Marcaine gaat allemaal over het innerlijke van de mens.  Dat innerlijke probeert hij te veruiterlijken, zelfs als werd in sommige gevallen geen mens maar een beeld (zoals hier een christusbeeld dat hij gezien had in een kerk in Frankrijk) als uitgangspunt gebruikt.  Momenteel zit de kunstenaar in een periode waarin hij graag drieluiken maakt.  Neen, ik heb de foto niet bewust scherp gesteld op het werk links.  De andere twee werken zijn door de kunstenaar zelf met opzet vager en vager gemaakt.  Let ook op de ogen.  Dat is een handelsmerk van Marcaine.  De twee ogen zijn nooit hetzelfde en ze tonen meestal meer dan we op het eerste gezicht zien.

De kunstenaar en zijn werk.  Dit is er nog eentje uit zijn bejubelde reeks iconen.

We keren eerst nog even terug naar de artiest Marcaine.  Doorheen zijn kunstenaarsperiode heeft hij verschillende veranderingen ondergaan.  Veranderingen die te maken hadden met de wil tot verbeteren, maar ook met de interesse die hij in die bepaalde perioden had.  Marcaine heeft altijd veel gelezen en aan de meeste van zijn werken ging een grondige studie vooraf.  Links onderaan hangt een van zijn eerste werken.  Slechts één kleur en allemaal vlakken.  Toch herkennen we in de figuren onmiddelijk wie de dominante rol heeft en wie de vleiers, de kruipers zijn en wie bijvoorbeeld graag de rol van de leider zou willen overnemen.  Het werk dat Marcel in de hand houdt dateert van later, van een periode waarin hij de iconen grondig bestudeerde.  Dit werk, samen met nog enkele andere, leverde hem in Rusland (het land van de iconen bij uitstek!) de eerste prijs op voor moderne iconen.

Zoals u aflezen kunt op de site van FON (Floristisch Onderzoek voor Natuurbehoud) was er vandaag een stadswandeling doorheen Brugge voorzien.  Ondanks het feit dat het enkele keren op Bruggeblog vermeld werd kwam er niemand van Brugge zelf opdagen (met uitzondering van de makers van Bruggeblog en Weathercam).  De afwezigen hadden ongelijk want een dergelijke wandeling door onze stad met gidsen die onze stad helemaal niet kennen maar wel veel (zo niet alles) van planten afweten, dat bleek een ware belevenis te zijn, iets totaal anders dan gelijk welke gidsenwandeling in Brugge ook.
Morgen leest u er op mijn blog wel meer over, maar toch had u er ook bij moeten zijn.  Dan had u, net als ik, vanaf nu met enige trots vertellen kunnen waar er een bergbasterdwederik staat of waar straatliefdegras. 
Neen, deze vier personen namen jammer genoeg niet deel aan de wandeling.  Het waren toeristen die toevallig passeerden, ons zagen en vroegen of wij met hun cameraatje een fotootje van hen wilden nemen.  Wat voor hen telde was een souvenir: een mooi plaatje van hen allemaal, staande in een decor van Brugge.  Wisten zij veel dat zij met hun voeten tussen de bleekgele droogbloemen stonden en dat dat een zeldzaam tot zeer zeldzame soort is en op de Vlaamse rode lijst staat!
Als u goed toekijkt, dan ziet u links op de kaaimuur van de Coupure enkele mannen van FON bezig.  Ze hadden net een belangrijke ontdekking gedaan.
Meer daarover morgen.

Ik schreef het daarstraks al: deze fotovraag belooft moeilijk te worden.
Waar in het centrum van Brugge kunt u dit zien?
Ik vermoed dat het voorlopig nog gokken wordt.

U kon het als vitten beschouwen want Chris Weymeis wist al na de eerste foto te vermelden dat deze steen zich bevindt aan het huis Spiegelrei 25, en dat is dus ook zo.  Maar feitelijk staat hij in de straat Genthof.  Dus Chris is de verdiende winnaar.  Maar ook Jean-Pierre zijn antwoord over de stoepbalusters mag er wezen.
Dit gezegd zijnde: op naar de volgende quizvraag en die belooft in eerste instantie niet gemakkelijk te zijn!

Nog zo'n grapje op dat schilderij dat gaat over de dichter Jan Vercammen.  Rechts onderaan hangt een zegel met daarin de tekst 'Verbroken Zege'.  In 1946 (waar is de tijd!) bracht Vercammen de dichtbundel 'Verbroken Zegel' uit.  Ook dit grapje werd niet in dank aanvaard.  Vercammen was dan ook iemand zonder een greintje humor, is Marcaines commentaar.

Door de jaren heen heeft Marcel natuurlijk veel collega's-kunstenaars ontmoet.  Sommigen daarvan werden goeie vrienden.  Zo ook de dichter Jan Vercammen, die helaas al in 1984 gestorven is.  Marcaine maakte een portret van deze man die zijn vriend was.  Toen die het schilderij, toen het af was, grondig bestudeerde was hij echt niet in zijn nopjes.  Marcaine gooit namelijk graag subtiele grapjes in zijn werken en Jan Vercammen had die in dit werk over hemzelf opgemerkt en nam ze niet in dank af.  Zo zijn er bijvoorbeeld de verwijzingen naar zijn vele vrouwen, maar vooral die ene verwijzing naar een bepaalde tic van hem viel niet in goede aarde.  Zo had Vercammen bijvoorbeeld de neiging om in een ruimte waar een mooie dame binnenstapte met zijn hand door zijn grijzende en wit wordende haren te strijken.  En laat daar nu precies tussen die witte haren van hem een vrouwspersoon liggen!  De charmeur, betrapt door zijn vriend-artiest, kon er dus duidelijk niet om lachen.

Ik zeg voorlopig niks.  Het is aan u om te vertellen waar in het centrum van Brugge dit te zien is en wat het eventueel voorstelt.

Rechts bemerken we een portret van Marcaine, gemaakt door Felix De Boeck.  Het is eigenlijk dankzij deze Felix De Boeck dat Marcel zoveel jaren geleden het artistieke pad ingeslagen is.  Linksboven hangt nog een ander werkje, en dat komt van een plaatselijke collega-kunstenaar, namelijk van Roger Desoete.  Juist, ja, die Roger Desoete waar ik het gisteren nog maar pas over had!

  Dit is een van Marcels ateliers en de artiest Marcaine staat bij het werk dat hij momenteel aan het voltooien is.  Achter hem staan enkele van de bekers die hij gewonnen heeft bij verschillende soorten concoursen.  Later zullen we nog zijn kast zien met medailles.  Verder heeft hij nog drie boeken vol met oorkonden.  In totaal heeft hij door de jaren heen meer dan 50 prijzen gewonnen bij nationale en internationale wedstrijden.  Vreemd genoeg heeft deze man vanuit de stad Brugge toch nooit de erkenning gekregen die hij verdient.  Ooit vroeg een schepen hem eens welke kleur hij had. 
"Kleur?", was Marcels laconieke antwoord, "Kleur?  Bevatten mijn werken geen kleur genoeg, misschien?"
Typerend is het feit dat de Stad Gent de kunstenaar Marcel Nolf feteerde voor zijn vijftigste verjaardag.  De Stad Brugge daarentegen kent hem alleen wanneer hij zijn belastingen moet betalen en zijn identiteitskaart vernieuwen.

  Beroepshalve is Marcel Nolf voornamelijk kapper geweest, van zijn zestiende jaar af.  Tien jaar geleden gaf hij er de brui aan.  Toen was hij 66 jaar oud.  Zijn kapsalon was gelegen in de Langestraat.  Maar daarnaast had Marcel een hobby die hij van kleinsaf heel graag deed: tekenen en schilderen.  Hij is zoals dat heet een autodidact.  Nergens volgde hij lessen maar hij las veel boeken en steelde veel met zijn ogen.  En gaandeweg begon hij werken te maken en te verzamelen.  Hij verzamelt ze omdat hij gewoonweg de behoefte niet voelt om ze te verkopen.  Pas als iemand heel, heel hard aandringt zou hij wel eens een werk durven verkopen.  Vroeger gaf hij werken weg, maar eenmaal hij doorhad dat men die achter zijn rug om voor goed geld verkocht is hij daarmee gestopt.
Marcels artiestennaam is Marcaine en die naam staat af te lezen bovenaan de deur.  Laat ons eens binnenstappen, want ik begrijp dat u nieuwsgierig begint te worden.

   Dit is Marcel Nolf, 76 jaar oud, en u kunt hem regelmatig zien staan in het deurgat van zijn huis langsheen de Katelijnestraat.  In zijn hand of in zijn mond steekt zijn onafscheidelijke sigaar.  Zoals velen weten is de Katelijnestraat een van Brugges meest hectische straten.  Het is er constant druk en vol met mensen die alle mogelijke verkeersregels dagelijks fijntjes aan hun laars lappen.  Tot politieagenten toe die blijkbaar ook niet willen snappen dat de Katelijnestraat zijstraten heeft waarvoor de voorrangsregel geldt.  Marcel staat heel dit pandemonium dagelijks vanuit zijn deurgat met de nodige dosis goede luim en flegma te bekijken.
Precies daarom doet hij me altijd weer denken aan dat liedje van Willem Vermandere over Georges'tje, dat 'klein ventje uit Elverdinge' dat ook altijd de wereld vanuit zijn deurgat aanschouwde.
Maar in tegenstelling tot Georges die eigenlijk een doodgewoon ventje was, gaat er achter deze Marcel Nolf een artiest van formaat schuil.

De adem van Willy Lustenhouwer hangt over de vele teksten die Roger Desoete geschreven heeft.  Dat hoeft helemaal geen verwijt te zijn.  Leest u maar eens dit:
"Brugge die Maria stad
Waar je vroeger zes cinema's had
In de kerken stond genoteerd
Welke films werden genegeerd
Gevelramen kregen een kleur
Dat de stad had goedgekeurd
En toch was men content
We waren dat zo gewend
Bouwen zoals het hoort
De stad had het laatste woord
Maar tot mijn grote spijt
't Stadsbestuur is 't noorden kwijt
Ze zitten zonder cent
Door die hoogbouw in cement
Weten niet waar geld uit puren
Om de stad nog te besturen
In de vroege morgen een walgelijk tafereel
Maken ze van Brugge een bordeel
Liepen in Brugge rond
Mannen en vrouwen in blote kont
Naakt rond de Halletoren
Dat kan een Bruggeling niet bekoren
Of willen ze de stad bederven
Van de reinheid onterven
Het is gelijk van waar het komt
Al het geld ruikt naar stront
Geef ieder naaktloper een proces
Voor de stadskas een succes"
Daarnaast is Roger momenteel aan een serieus werk bezig: het schrijven van een boek.  Dat boek heeft als werktitel "Het creatieve atelier van de gevangenis te Brugge".  Dat boek gaat uiteraard over dat atelier en Rogers ervaringen met gedetineerden.
Tot slot is deze man nog begonnen met een nieuw kunstprocédé: glasfusion. Twee glasplaten worden geglazuurd en dan aan mekaar gebakken in de oven op een temperatuur van 720 tot 820 graden.
U merkt het: deze man kan nog altijd niet stilzitten.
Roger, een gelukkige verjaardag vandaag, en we wensen u in alle geval nog vele creatieve jaren toe.

Dit is het dan: Rogers ode aan Willy Lustenhouwer.  Toen dit beeldje na boetseren, glazuren en bakken af was bleek dat de VBRO plots een andere kunstenaar onder de arm genomen had en bij die andere kunstenaar een bronzen kunstwerk besteld had dat men uiteindelijk plaatste op de binnenkoer van het gebouw langs de Jan Miraelstraat waar toen deze lokale radio in gehuisvest was. 
Roger Desoete bleef dus met zijn eigen Lustenhouwertje zitten, maar geen nood: hij gaf het een prominente plaats in zijn voortuintje en iedereen die daar passeert kan het bewonderen.
Dat Roger de spirit en vrolijke kijk op ons Brugge van Willy Lustenhouwer overgenomen heeft, merken we in zijn schrijfselen, want ja, ook dat is nu een van zijn bezigheden: schrijven.
Willy Lustenhouwer heeft het Concertgebouw nooit zien bouwen, maar had hij het wel meegemaakt, dan ben ik ervan overtuigd dat zijn reactie een gedichtje of liedje zou zijn dat zou klinken als dit:
"Van 't Station tot aan de Loane
 Da gebouw, dat is nie schoane
 Wat da wiender d'ran missen
 Da zyn topgevels en kornischen"
     Roger Desoete