de Hallebardiers (6)

Dit is de toegang tot een der fraaiste clubkantines die men zich indenken kan: de bar van de Hallebardiers, gelegen in een der twee kleinere zalen op de verdieping bovenin de Kruispoort.

Het minste dat gezegd kan worden is dat de Hallebardiers, ondanks hun traditie, ook de 21ste eeuw binnengetreden zijn.  Hun pakken zijn verbonden met een modern systeem dat onmiddellijk merkt wie (het eerst) geraakt werd.   Maar blijkbaar is er ook nog altijd een jury aanwezig.  Ik heb het daarstraks al geschreven: dit is eigenlijk een branche waar ik totaal niks van afweet.  Ik registreer gewoon maar wat ik zie, als totale leek.

De Hallebardiers kunt u bijvoorbeeld aan het werk zien tijdens hun 'wapenoefening met sabel, pook en kling in 't zandig perk binnen de Brugse muren'.  Alleen is het geen zandig perk meer, maar een grasperk tussen de twee molens in ter hoogte van de Verloren Hoek.  Voor de rest van de tijd zitten ze in hun schermzaal te Moerkerke en ook hier in de Kruispoort te Brugge.

De Hallebardiers is vooral een vereniging van schermers, maar sinds begin dit jaar kan men er ook opnieuw leren zwaardvechten. 
De Kruispoort zelf zoals we hem nu kennen dateert uit 1401-1406 en werd (samen met de Gentpoort en de nu verdwenen Katelijnepoort) gebouwd door de metselaars Jan van Oudenaerde en Maarten van Leuven.  Niet door hen alleen natuurlijk, anders waren ze nu waarschijnlijk nog altijd bezig, maar door een hele ploeg onder hun bekwame leiding.  Op de enige verdieping boven de poort zijn nog altijd de zitbankjes voor de vroegere poortwachters bewaard gebleven.  Bemerk hier op deze foto naast de floretten en helmen ter bescherming nog de twee consoles met daarop de overblijfselen van engeltjes.

Met een half oog kijkend naar de nieuwe televisieaflevering van Aspe, kan ik vanavond mijn ander anderhalf oog gebruiken om een nieuw item op Bruggeblog te plaatsen: de Hallebardiers, ook nog gekend onder de benaming de Sint-Michielsgilde.  Ik moet eerlijk bekennen weinig van die mannen (en jawel: ook vrouwen!) en hun 'sport' af te weten.  Ook hun eeuwenoude traditie was mij tot voor kort vreemd.  Daarom verwijs ik u in eerste instantie door naar hun eigen site.
Sinds kort mogen de Hallebardiers gebruik maken van de Kruispoort.  Het is a.h.w. hun clublokaal, en wat voor een!  De braderie van de Langestraat - Hoogstraat grepen zij aan om gisteren zondag een soort van open deurdag te houden.  Dit jongeheerschap troffen we aan voor de uitgang.  Hij stond daar niet op simpele basketsloefkes maar wel op échte Nikes, die fel contrasteerden met de rest van zijn tenue.  Niet qua kleur, dat niet, maar qua tijdsgebondenheid.

Vanavond krijgt u eerst en vooral deel twee van de quizvraag, dan ben ik daar al vanaf.  Neen, neen, neen!  Ondanks de vier verschillende pogingen werd deze plek in de binnenstad van Brugge nog altijd niet geraden.  Waar is het dan wel?

Plak hier liefst een geluid bij van een fanfare die in aantocht is.  Een fanfare die we vanaf hier hoog bovenin nu al klaar en duidelijk kunnen horen maar helaas nog niet zien.  Die fanfaristen zitten waarschijnlijk net achter de bocht maar hun feestelijke muziek wordt wel al weergalmd door de gevels van de huizen en zij dwarrelt naar boven, naar ons toe.

De braderie van de Langestraat-Hoogstraat zoals u hem waarschijnlijk nog nooit gezien heeft.  Ik stond namelijk bovenin de Kruispoort.  Niet alleen dat kroenkelende braderievolk beneden interesseert me, maar ook hoe van hier uit gezien in de verte de kerktorens van Sint-Anna en Walburga elkaar bijna kussen.

Verwacht u niet aan een foto van 'Kroenkelen', dat prachtige initiatief dat mensen aanzet tot wandelen of fietsen rondom Brugge, want ik heb er geen.  Het weer was alleszins schitterend, dus ik vermoed dat zo'n 10.000 personen 'gekroenkeld' zullen hebben en dat is leuk en een opsteker voor de organisatoren, zeker als je weet dat dit evenement vandaag veel concurrentie had.  Zo was er bijvoorbeeld Sint-Kruis kermis.  Omdat ik mij meestal beperk tot de binnenstad ben ik aan de rand van de binnenstad gebleven, maar ik zag van over het water van de ringvaart dat niet alleen de Langestraat en Hoogstraat gonsden van het leven (want ook daar was er een braderie!), want voor de Sint-Kruis kermis liep het zeker ook storm.
Om nog eens terug te komen op dat 'Kroenkelen'.  Het schijnt dat men de naam gehaald heeft uit het gedicht van Guido Gezelle: "o, krinkelende, winkelende waterding...".  Van fantasie gesproken!  Had men mij dat niet gezegd, dan zou ik nooit de link gelegd hebben.  Krinkelen ... kroenkelen?  Daarom stel ik voor dat men naar aanleiding van de volgende editie van Kroenkelen een wedstrijd uitschrijft voor het beste Kroenkellied (dit om het Gordellied concurrentie aan te doen!).  Of neen, beter nog: onze grote dichter Guido Gezelle indachtig moet het een Kroenkelkleendichtje worden.  Staat u mij dan toe dat ik een eerste aanzet tot dat ultieme Kroenkeldicht geef:
"O kroenkelende, foenkelende fietsersding
 met 't flashy T-shirtjen aen,
 wat zien ik toch geren uw lijfken flink
 al peddlend over de rijweg gaan!
 Gij leeft en gij trapt en gij fietst zo snel
 amper zie 'k uw bruinen armen en benen;
 Gij wendt en gij weet uw weg zo wel
 lap, daar gaat g' in één flits henen.
 Waar waart, of waar zijt, of waar zult gij zijn?
 Verklaar het, en zeg het mij, toe!
 Wat hebt gij toch, glimmend schepselken fijn
 dat nimmer van fietsen zijt moe?
 ...."
En zo kan dat gedicht nog een eindje verder gaan, natuurlijk.

Vandaag ben ik veel op pad geweest, maar jammer genoeg weinig met mijn camera bij de hand.  Verwacht u zich toch maar aan enkele verrassende dingetjes vanavond.  Zoals dit onderwerp van de nieuwe quizvraag.  Waar in het hartje van Brugge is dit te zien?

Terzelfdertijd in datzelfde Minnewaterpark.  Kent u Pieter Brueghel de Oude zijn 'Parabel der Blinden'?  Ik heb het over dat groepje dat zich 'blindelings' (sorry voor de flauwe woordspeling!) in zijn ongeluk stortte.  In tegenstelling tot die blinden, laten deze geblinddoekten zich tenminste leiden door iemand die kan zien.  Op die manier kunnen ze gelukkig wèl alle obstakels des levens handig ontwijken.  En ze hebben er nog plezier in ook!

Meer dan in gelijk welk ander park van Brugge valt er in het Minnewaterpark altijd wat te beleven.  Mensen vanuit de buurt komen er graag verpozen.   Maar dankzij de voetgangersbrug die vanuit de autobusparking tot in het park leidt treffen we er ook dagelijks toeristen van allerlei pluimage aan.  Vooral in de late namiddag, wanneer iedereen moe is van het slenteren door onze straten en, terugkerend, en als er nog wat tijd over is, graag nog wat gebruik wil maken van de banken in het park.  Dat is wat deze Nederlanders op het bankje links, gekleed in hun traditionele klederdracht, deden.  Ze maakten deel uit van een grote groep, jong en oud, allemaal op dergelijke manier gekleed, en die groep fleurde vandaag ons Brugge op.
Deze en andere foto's van vandaag zijn van iets mindere kwaliteit dan u normaal gezien van mij gewend bent.  Ze zijn namelijk gemaakt door mijn klein digitaaltje.  Ik vind dat dingetje niet alleen handig om mee te nemen: je kan je er ook heel onopvallend mee onder de mensen begeven en hen betrappen zonder dat ze het beseffen.  Nadeel van zo'n cameraatje is natuurlijk dat, door omstandigheden van de lichtinval, dergelijke foto's soms nogal korrelig overkomen.

Niet alleen Sint-Kruis viert dit weekend feest, ook de buurt van de Langestraat en de Hoogstraat doet dat.  Dat gebeurt altijd met een braderie, maar er is natuurlijk nog veel meer te zien en te beleven dan alleen maar een braderie op twee straten die gedurende het hele weekend voor alle verkeer afgesloten worden.   Vandaag, in de vroege namiddag, heb ik er eens rondgeslenterd.  Twee uur later kon men er waarschijnlijk weer op de koppen lopen.  Tijdens dat rondslenteren heb ik er doelbewust iets gekocht dat anders duur is maar nu aan de helft van de prijs verkocht werd.  Eigenlijk was ik het niet: het was mijn vrouw.  Bemerk de vaantjes aan de huizen met daarop het getal 75.  De (handels-)gebuurtekring bestaat dit jaar 75 jaar.

Sylvère Declerck is al een hele tijd burgemeester van Blankenberge af.  De laatste tijd voelt hij zich vooral kunstenaar.  Dit is het project waar hij tegenwoordig in Brugge mee uitpakt: de Sylver Birds.  Op de Kazernevest ter hoogte van het Bilkske staan er zo'n honderd, keurig in vliegorde opgesteld.  In de nacht van vorige zaterdag op zondag zijn er zo'n drietal van die Canadese ganzen ... gaan vliegen, terwijl er een dertigtal andere 's anderendaags vleugellam in het gras aangetroffen werden.
Dit kunstproject dat volgens de maker ons aanzet om na te denken over onze onderlinge relaties, wel, dat project zette die nacht enkele onverlaten niet (alleen) aan tot nadenken maar (ook) tot handelen.
De dader(s) zijn onbekend, dus de bordjes die rondom staan met 'camerabeveiliging' moeten we dus eerder als een grap beschouwen, of als een soort van afschrikmiddel.  Iets in de orde van die bordjes die staan aan de ingang van villa's met daarop 'pas op: gevaarlijke hond!', terwijl men niet eens een huisdier heeft, laat staan een hond.

Dit is een der schoenen van Jan Fabre, staande in de tuin van het Guido Gezellemuseum.  Het kunstwerk was onderwerp van quizvraag 219.  Voor een volgende quizvraag moet u wachten tot morgenavond.

Flink redeneerwerk van Jean-Pierre De Keersmaeker.  Ja, we zien een tandwieltje en ja, dit is een detail van het bovenste van een aansteker waar vuur uitkomt.  En, voor de derde keer ja: dit is onderdeel van het kunstwerk van Jan Fabre 'De man die vuur gaf' en dat kunstwerk staat in de tuin van het Guido Gezellemuseum.  Dit stelt de hand van Jan Fabre zelf voor met daarin de aansteker.  Hier ziet u hem beter, staande in de binnentuin van het museum.  Iets verderop staan zijn schoenen.

We zijn nog altijd bij de kosterswoning boven de Sint-Salvatorskathedraal.  Voorlopig kan men eigenlijk nog altijd niet met zekerheid zeggen dat hier ooit een koster gewoond heeft.  Onderzoek in de archiefbronnen leverde totnogtoe niks op.  Toch zou het vreemd zijn om te stellen dat deze twee ruimten met daarboven nog een zolder nooit bewoond geweest zijn.  Men vermoedt dat hier ooit 'geestelijke kosters' woonden, kosters die tot de lagere geestelijkheid behoorden.  In beide twee woonruimten treffen we verrassend telkens een gotische schouw aan en ook "gedeelde vensters met driepasbogen" en die vensters zijn aan de binnenkant onderaan voorzien van stenen zitbankjes, zodat men van hier uit gemakkelijk naar de omgeving rond de kerk kon kijken.

In mei 2007 zijn in een der twee ooit bewoonbare kamers boven de sacristie restanten van een geschilderde notenbalk teruggevonden onder een laag pleister.  Om meer hierover te weten te komen riep men de hulp in van een zekere Prof. Barbara Haggh-Huglo, verbonden aan de universiteit van Maryland, VS.  Heel veel wijzer is men niet geraakt.  We weten alleen dat het een fragment is van een vierstemmig canon.  Het moet na 1650 aangebracht zijn want de 'notenhoofdjes' zijn rond en voor die periode waren ze vierkant.  De plaats waar de verschillende stemmen moeten invallen is met punten aangeduid.  Zoals u ook wel merken kunt is de tekst helaas niet meer leesbaar en ook de notenbalk is onvolledig.  In het echt is dit allemaal niet zo donker en scherp, maar om u het iets beter en duidelijker te maken toon ik het welbewust op die manier.

Om vandaag af te sluiten toon ik nog enkele eigenaardigheden van de kosterwoning van de Sint-Salvatorskathedraal.  Eigenaardigheid nummer 1:  de wenteltrap die via een achtzijdig traptorentje achter de sacristie leidt tot die kosterwoning.  Die wenteltrap is met uitzondering van 1 trede volledig gemaakt uit Balegemse steen.  Die éne uitzondering bevindt zich ongeveer (ik heb het niet exact geteld) ter hoogte van de achtste à tiende trede.  Dat is een overblijfsel van een grafsteen.  Recuperatiemateriaal noemt men dat.  Maar toch vreemd hé?  Was de Balegemse steen soms op toen men de trap bouwde?  Kan moeilijk, want dan zou je die grafsteen eerder bovenaan verwachten.  Waarom dan verwerkte men die steen hierin?  Het blijft voor ons een raadsel, natuurlijk.